| Հիմնական ցանկ | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| ՀԱՅՔ :: ARMENIA |
|---|
![]() Հայկական Լեռնաշխարհը Հայերի Արարչական Բնօրրան, Արիական քաղաքակրթության ծննդավայր: Հայեր ու Արիներ, ազատագրե՜ք Սրբազան Լեռնաշխարհը : Armenian Highland the Homeland of Armenians, Cradle of Aryan Civilization. Aryans all over the world, liberate it, liberate yourself. Армянское Нагорье, Созидательная Родина Армян, очаг Арийской Цивилизации. Арийцы всех стран освободите ее, освободитесь сами. |
| Օրացույց :: Calendar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Թարմ նյութեր |
|---|
| Նկար :: Image |
|---|
| Քվեարկություն |
|---|
|
|
| A1plus.am | RSS |
| Մուտք :: Login |
|---|
| Who's Online |
|---|
|
Մենք ունենք 4 guests այս պահին |
| Մարդու բուծումից հետո` լեզվի բուծում |
| Գրել է Լուսանցք | |
| 15-01-2010 | |
|
Լյուդվիկ Լազար Զամենգորֆ. ծնվել է 1859թ. դեկտեմբերի 15-ին, Բելաստոկում՝ Ռուսական կայսրության ժամանակ: Մանկուց զգում էր լեզուների անհարմարությունները, հետեւաբար հանգեց այն եզրակացության, որ չկա ընդհանուր մի լեզու, որով կարող են շփվել բոլորը, անկախ ազգերից, ռասաներից, կրոններից: Բժիշկ լեզվաբանը 19-րդ դարի 70-80-ականներին սկսեց կառուցել «Էսպերանտո» նոր լեզվի հիմքերը: Առաջին քայլերը նոր լեզվի ստեղծման մասով արեց դպրոցում` Վարշավայում: Չստացվեց: Զգաց, որ դա ծանր, խելամոլոր գործ է: Այդ լեզուն պետք է ստեղծվեր այնպես, որ բոլորին մատչելի լիներ, դրա համար սկսեց ուսումնասիրել տարբեր լեզուներ (Զամենգորֆը տիրապետել է 20 լեզուների) եւ 1878թ. վերջացրեց իր աշխատանքը համակողմանի, «ունիվերսալ» լեզվի վերաբերյալ:
Նա ամաչում էր հրատարակել այդ գործը, անտեսել էր դա եւ զբաղվում էր բժշկական ուսմունքով: 1879թ. Զամենգորֆը գրում է բանասիրական աշխատանք հրեաների քերականության վերաբերյալ, եւ մոտ 8 տարի անց լույս է տեսնում համակողմանի լեզվի առաջին ուսումնական գիրքը (Ժ-ՐՕ նրտպՐՈվՑՏ. ԾպՋՊցվՈՐՏՊվօռ ÿջօՍՕ. տՐպՊՌրսՏՉՌպ Ռ տՏսվօռ ցփպովՌՍՕ): Զամենգորֆը սկսեց ակտիվորեն տարածել էսպերանտոն` հավատալով, որ դա կօգնի տիրել աշխարհը: Հրեաներին, որ հակում ունեն աշխարհը տիրելու, այս մտահղացումը դուր էր եկել, հետեւաբար օգնում էին տարածման կամ գովազդելու գործին: 20-րդ դարի 30-ականներին Ստալինն ու Հիտլերը աչքաթող չէին անում էսպերանտիստներին, նրանց մեջ տեսնում էին «թշնամական ինտերնացիոնալ ոճեր»: 2009թ. դեկտեմբերի 15-ին լրացավ Զամենգորֆի ծննդյան 150-ամյակը: Ցայսօր էլ փորձում են այդ արհեստական եւ անտրամաբանական լեզուն տարածել` հուսալով, որ այդ մահացած լեզուն կվերակենդանանա: Ասացինք, որ հրեաները հակում ունեն տիրելու աշխարհին, բայց կառավարել չեն կարողանում նույնիսկ արդեն տիրածին: Իրենց թվում է` պատմությունները խեղաթյուրելով, կամ լեզուների հանրագիտարանում ԻԴԻՇԸ ԻՎՐԻՏԸ կամ ԿԱԲԱԼԱՆ ներկայացնելով ամենահին լեզուներից մեկը` կկարողանան հետագայում բոլորին մոլորեցնել: Խելացի մարդը պիտի իմանա, որ չի կարելի տառը հարմարեցնել լեզվին, «այսինքն, եթե ունես բառ, բայց տառը չկա, պիտի անպայման ստեղծվի մի տառ, որը հնարավորություն կտա հետագայում հաղորդելու հնչյունը: Այս սխալ քայլը օգտագործել են համարյա բոլոր լեզուներում, բացի հայերենից: Հայերենում բոլոր կոնկրետացած տառերը ներկա են` բացի Ո-ից եւ Ե-ից: Ճիշտ տեղեկատվությունը ներկայացնելու համար պետք է ունենալ «մեկ տառ մեկ հնչյուն», հետեւաբար այդ տառերից կազմել բառ եւ հետո նախադասություն, այս 3 գործողությունները պիտի լինեն անպայման` ասելիքը ճիշտ կազմավորելու համար: Հավանաբար Զամենգորֆը այս սուրբ երրորդության բանաձեւի մասին չի կռահել, դրա համար էլ չաշխատեց էսպերանտոն: Եթե Զամենգորֆը ուսումնասիրեր հայոց գրերը եւ տեսներ մեր այբուբենի կատարյալ եւ ճիշտ հնչյունները, ապա կհասկանար, որ բոլոր լեզուների հիմքը հայերենն է, հետեւաբար կաշխատեր այդ ուղղությամբ, վերջի վերջո այստեղ կարեւոր չէ` ում է պատկանում լեզուն, կարեւորը` ում լեզուն ու այբուբենն է ճիշտ եւ կատարյալ: Նախամաշտոցյան գրերի մասին քիչ տեղեկություններ է պահպանվել, քրիստոնեության հիմնական խնդիրներից է եղել հիմնահատակ ոչնչացնել գրավոր փաստերը` լեզվի, գրի վերաբերյալ, այդ առումով հայերենն արգելված էր: 1 դար փորձեցին պարտադրել հայերին օգտագործել հունական եւ սիրիական տառերն ու բառերը: 100 տարի անց թագավոր Վռամշապուհը հանգեց այն եզրակացության, որ պետությունը չի կարող նորմալ գործել առանց սեփական գրի: Պետք էր անհապաղ վերականգնել կորցրածը, եւ այդ գործը կաթողիկոս Սահակ Պարթեւը հանձնարարեց Մեսրոպ Մաշտոցին: Գիրն ու լեզուն ստեղծելը այնքան էլ հեշտ գործ չէ, ինչպես պատկերացնում էր հրեա Զամենգորֆը 19-րդ դարում լեզվի հեղաշրջում կատարելու նպատակով, այլապես Մաշտոցն ինքը կստեղծեր տառերը, ոչ թե կմեկներ օտար երկրներ` այդ գրերի հետեւից (իրականում քրիստոնյաները հայությունից խլած (ինչպես հավատը եւ այլն) ու թաքցրած գրերն են հանձնել Մաշտոցի մշակմանը` այլ ելք չգտնելով-խմբ.): Մաշտոցի կատարած տիտանական աշխատանքը հայ գաղթականները պիտի չմոռանան եւ գնահատեն ոչ թե միայն նրա համար, որ մերն է, այլ այն բանի, որ ճիշտ է եւ հարմար յուրաքանչյուրի համար: Հասկանալի է նաեւ, որ հնչյունները ազգություններ չունեն՝ նույնիսկ հրեական ակնոցներով եւ ականջակալներով, աստված մարդուն շնորհել է մի լեզու, եւ այդ լեզուն հին հայերենն է, որ պարունակում է բոլոր հայտնի եւ անհայտ բնական գիտությունները: Հարգելի ՀԱՅ հայրենակիցներ, մանավանդ ՀՀ-ից գաղթած տարբեր երկրներում բնակվող հայեր, գնահատեք Արարչի պարգեւը, պահպանեք եւ փոխանցեք մատաղ սերունդներին այս աստվածատուր գանձը` մեր լեզուն: Միաձուլվելով ուրիշ ազգերի` մենք կորցնում ենք այն ամենը, ինչը մարդուն պարգեւվել է Արարիչը: Մենք ճիշտը սիրող ազգ ենք եւ պարտավոր ենք գնահատել այն ամենը, ինչը կատարյալ է: Ցավոք, զուտ հայկական կառավարություն չունենք, այլապես խորը ուշադրություն կդարձնեին հայոց նախամաշտոցյան գրերին եւ գիտություններին: Արմեն Իմաստասեր (Արմեն Բուրանյան) Ռուսաստանի Դաշնություն, Կրասնոդար Հ.Գ. - Մեր նախնիները մեզ եւ աշխարհին քիչ ժառանգություն չեն կտակել: Բայց մենք պիտի հասկանանք եւ հասկանալով չմոռանանք երբեք, որ մեր ժառանգության մեծագույն գանձը մեր լեզուն է: Գալով անհիշելի ժամանակներից, անցնելով բազում դարերի միջով, շփվելով բազում ազգերի լեզուներին՝ հայոց լեզուն մի յուրատեսակ հանրագիտարան է անհիշելի ժամանակների, բազում դարերի եւ բազմաթիվ այլ ազգերի: Այսպես դատելով՝ մեր լեզուն միայն մեզ չի պատկանում, այլեւ աշխարհին. նա միայն մեր սրբությունը չէ, այլեւ մասունքը հանուր մարդկության... Այդ լեզվի խնամքը, նրա անաղարտությունն ու պաշտպանությունը դրված է մեզ վրա: Պարույր Սեւակ «Լուսանցք» թիվ 1 (132), 2010թ. |
| Վարկանիշ | |||
|---|---|---|---|
|
|



