Խորագրերի պահոցը. Արվեստ

Արվեստ բաժնում մտեք «Հայկական Երաժշտություն» ենթաբաժինը:

Բաց դիմում՝ Մայրության տոնին ընդառաջ – Պետական ուշադրություն՝ Նծդեհածին մոր՝ Տիրուհի Գյուլնազարյանի շիրիմի նկատմամբ… Նժդեհի նամակներից… Նժդեհի մոմե արձանը՝ Մայր Հայաստան զինվորական թանգարանում…

Տավուշի մարզպետ Հովիկ Աբովյանին, Դիլիջանի քաղաքապետ Արմեն Սանթրոսյանին,  պատճենը՝ ՀՀ մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանին

Հարգելի բարեկամներ.

Նժդեհյան նվիրական ուխտավայրերի պատկառելի շարքում (մասունքատեղիներ Խուստուփ լեռան լանջին, Սյունիքի մարզ, 1983թ-ից, Սպիտակավորի Սուրբ Աստվածածին վանքի բակում, Վայոց ձորի մարզ,1987թ.-ից, Կապանի Նժդեհանուն հուշահամալիրում, Սյունիքի մարզ, 2005թ.-ից) ամենահինը գտնվում է ձեր վարչական իրավասության տարածքում: Խոսքը եւ մեր խնդրանքն էլ վերաբերում են Դիլիջան քաղաքի հին գերեզմանատանը համեստորեն ծվարած՝ Գարեգին Նժդեհի պաշտասուն Մայր կամ, ինչպես ժողովուրդն է ասում, Սրբամայր Տիրուհի (Խաթայի) Գյուլնազարյանի (1855-1938) շիրմին: Եթե հաշվի առնենք, թե ինչպիսի տառապանքներով է բռնադատվել թրքաբոլշեւիկյան կայսրության գաղափարափար ախոյան ու գերեզմանափոր Գարեգին Տեր-Հարությունյանի ամբողջ գերդաստանը, ընդհուպ որ՝ Խորհրդային Հայաստանի սահմաններից արտաքսվել է անգամ գերդաստանի Մատրիարքը՝ Նժդեհի ծեր ու հիվանդ Մայրը, ապա կարելի է եզրահանգել, որ Իր շիրիմն ուղղակի Արարչի հայահաճ կամոք ու մեծագույն հրաշքով է պահպանվել: Մյուս կողմից՝ մեր հիմնավոր համոզմամբ, նույն Սրբամայրն է Յուր իսկ որբացյալ վերջին զավակի անդրանիկ ուխտագնացը. եւ, «առնական, խիզախ» նշանակող Անդրեաս անուն առաքյալի պես, ամեն առումով ողջամնա Նախավկան էլ հենց ինքն է՝ Մեծամեծն Հայորդին ու Համամարդը. «Կալանավոր էի ցարի օրով, եւ մայրս ամեն կիրակի ինձ այցի կու գար հեռավոր գյուղից, կու գար ոտքով: Իր նիոբեական վշտից ազդված՝ կը զայրանայի, որ ինձ համար կը նահատակե իր անձը:   Շարունակել կարդալ

Նիցշեն եւ Հայաստանը (1-ին մաս) – Նիցշե երեւույթը խորախորհուրդ է՝ երբեմն գաղտնագրության աստիճանի բարուրված ու զգեստավորված – Քուրմ Մանուկ (Հայ Արիական Միաբանություն)… Քրմի սիրո ուխտ՝ Գառնո տաճարում…

Մինչ գաղտնիքին՝ Նիցշեի իմաստասիրության դեռեւս չնկատված էութենական կողմին անդրադառնալը մեկ-երկու խոսք այն մասին, թե ով է գաղտնիքի հեղինակը ու ինչ դեր է նա կատարել ժամանակի եվրոպական ու հայկական հոգեւոր-մշակութային կյանքում: Եվրոպականի առումով երկու դիպուկ ասույթներ հիշենք. «Իմ սերնդի համար նա դարաշրջանի երկրաշարժն էր եւ լութերից ի վեր խոսքի գերմանացի մեծագույն հանճարը» (Գորֆրիդ Բեն)1. «Բոլորը, ում բեղմնավորել է Նիցշեն. այնպիսի մեծերը, ինչպիսին Մուզիլն է: Եվ բոլորը, ում նա կույս է թողել. Կաֆկան: Ինձ համար ամեն ինչ որոշվում է այս սահմանափակմամբ: Այստեղ եղել է Նիցշեն: Այստեղ Նիցշեն չի եղել» (Էլիաս Քանետի)2:

Իսկ ինձ մնում է հայկականի առումին,- այս պարագայում մեծամեծ անուններն ինքնին արդեն ամեն ինչ ասում են՝ Ավետիք Իսահակյան, Վրթանես Փափազյան, Լեւոն Շանթ, Եղիշե Չարենց, Դանիել Վարուժան, Հայկ Ասատրյան… (մեր օրերում՝ երգարվեստի ոլորտում՝ Արսեն Տերտերյան, հավատքի ոլորտում՝ Սլաք Կակոսյան): Ինչ մնում է Նժդեհի պարագային, ապա նա առանձնահատուկ դեպք է. նա արդեն, իր ցեղահավատքով, Նիցշեի տեսլականում ոչ մեկ անգամ հայտնված «Զավակների երկրի»3 կենսիմաստության վերականգնողն ու իրագործողն է:

Այն, որ իր՝ Նիցշեի գործերը այնպիսիք չեն, որ բացեիբաց, մերկության աստիճանի, դրված են ընթերցողի առջեւ եւ նա դրանցում եղած ամեն ինչը պա՜րզ տեսնում-հասկանում է (եւ պետք է տեսնի-հասկանա…), այն, որ Նիցշե երեւույթը խորախորհուրդ երեւույթ է՝ երբեմն գաղտնագրության աստիճանի բարուրված ու զգեստավորված,- այդ մասին լավագույնս, ի գիտություն իր ընթերցողների, ասում է ինքը՝ մեծ իմաստասերը, միաժամանակ տալով խնդրո հետ կապված բոլոր ինչու-ների պատասխանը. «Երբ գրում ես, ուզում ես ոչ միայն հասկացվել, այլ նույն կերպ  նաեւ չհասկացվել: Որեւէ գրքի դեմ ամենեւին էլ դեռ առարկություն չէ, երբ որեւէ մեկն այն համարում է անհասկանալի. գուցե՞ դա մտել է նրա հեղինակի մտադրությունների մեջ,- նա չի կամեցել, որ «ինչ-որ մեկը» հասկանա իրեն:  Յուրաքանչյուր առավել ազնվական միտք ու ճաշակ, եթե ուզում է կիսվել, իր համար ընտրում է նաեւ իր ունկնդիրներին. ըստ որում նրանց ընտրելով՝ նա միաժամանակ իր սահմաններն է քաշում «մյուսների» դեմ: Որեւէ ոճի բոլոր առավել նրբին օրենքների ակունքը այստեղ է. դրանք միաժամանակ հեռավորության վրա են պահում, դրանք դիստանցիա են ստեղծում, դրանք արգելում են «մուտքը», հասկանալը, ինչպես ասվեց,- մինչդեռ բացում են ականջները նրանց, ովքեր մեզ ականջներով հարազատ են»4. «Մենք երբեւէ բողոքե՞լ ենք, որ մեզ թյուր են հասկացել, անգիտակցել են, շփոթել են, զրպարտել են… Հենց դա է մեր բախտը, դա նաեւ մեր պարգեւն է. մենք ինքներս մեզ բավականաչափ չէինք հարգի, եթե այլ բան ուզենային: Մեզ շփոթում են՝ ուրեմն՝ մենք ինքներս աճում ենք, մենք շարունակ փոխվում ենք, մենք դեն ենք նետում հին կեղեւը, մենք ամեն գարնան հետ դեռ մաշկափոխ ենք լինում, մենք գնալով դառնում ենք ավելի պատանի, ավելի գալիք, ավելի բարձր, ավելի ուժեղ, մենք մեր արմատները ավելի ու ավելի հզոր ենք մխրճում դեպի խորքը… Մենք աճում ենք ծառերի հանգույն…»5. «Մենք էլ ենք շփվում  «մարդկանց» հետ, մենք էլ ենք համեստաբար մեզ վրա գցում հագուստը, որով (իբրեւ այդ) մեզ ճանաչում են, հարգում են, փնտրում են, եւ դրանով ոտք ենք դնում հասարակության մեջ, այն է՝ հագուստով ծպտվածների մեջ, որ չեն ուզում այդպես կոչվել. մենք էլ ենք անում, ինչպես բոլոր խելացի դիմակները… Բայց մարդկանց մեջ, մարդկանց հետ «շփվելու» ուրիշ եղանակներ ու հնարքներ էլ գոյություն ունեն. օրինակի համար՝ իբրեւ ուրվական,- ինչը շատ հանձնարարելի է, եթե ուզում ես շուտով ազատվել նրանցից եւ վախեցնել նրանց: Փորձ. ձեռքերը մեկնում են մեզ եւ չեն կարողանում բռնել: Դա վախեցնում է: Կամ. մենք ներս ենք մտնում փակ դռնով: Կամ. երբ բոլոր լույսերը հանգած են: Կամ. այն բանից հետո, երբ մենք արդեն մեռել ենք: Վերջինս հետմահու մարդկանց  հնարքն է par-excellence»6. «Մարդկանց հանդեպ լինել անխստապահանջ, սրտիդ տունը բաց պահել՝ սա բարեհոգի է, բայց միայն բարեհոգի: Այն սրտերը, որոնք ազնվականական7 հյուրընկալության են ընդունակ, ճանաչվում են բազմաթիվ վարագույրները քաշած պատուհաններով եւ փակ փեղկերով. իրենց լավագույն սրահները նրանք դատարկ են պահում: Բայց ինչո՞ւ: – Որովհետեւ նրանք սպասում են հյուրերի, որոնց հանդեպ «անխստապահանջ» չես լինում»8:   Շարունակել կարդալ

Հիշենք մարդուն՝ գործչին ճիշտ մտապահելու համար – ՀՀ նախկին վարչապետ, ՀՀԿ  նախկին նախագահ Անդրանիկ Մարգարյանի մահվան 8-րդ տարելիցն է… Տարոն Մարգարյանը` արվեստի մեկենաս… Հայաստանը՝ Փարիզի գրքի տոնավաճառում… «Արտավազդ-2015»-ի մրցանակակիրները…

Հիշենք մարդուն՝ գործչին ճիշտ մտապահելու համար

Մարտի 25-ին, հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՀ նախկին վարչապետ, ՀՀԿ  նախկին նախագահ Անդրանիկ Մարգարյանի մահվան 8-րդ տարելիցն է: Նա որպես վարչապետ պաշտոնավարեց՝ 2000-2007թթ.: 1995-99-ին՝ ՀՀ ԱԺ առաջին գումարման պատգամավոր էր, 1999-ին դարձյալ ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր, եղել է մեծամասնություն կազմած «Միասնություն» խմբակցության ղեկավարը։

Անդրանիկ Մարգարյանին հայաստանյան քաղաքական թոհուբոհում հիշում են դեռ 1965թ.-ից:

1968-ից եղել է խորհրդային տարիներին ընդհատակյա գործող Ազգային միացյալ կուսակցության անդամ, 1973-ից՝ ԱՄԿ խորհրդի անդամ։

Հանդես է եկել խորհրդային տոտալիտար համակարգի քննադատությամբ, Հայ դատի պաշտպանության դիրքերից եւ հայ ժողովրդի ապագան տեսել ժողովրդավարական, անկախ պետության առկայության պայմաններում: Իր գաղափարների տարածման եւ ծավալած գործունեության համար 1974-ին ձերբակալվել է եւ դատապարտվել 2 տարվա ազատազրկման:

1992թ-ից Հայաստանի Հանրապետությունում առաջին գրանցված եւ Ազգային Միացյալ կուսակցության գաղափարական ժառանգորդ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) անդամ էր, 1993-1997 եւ 1998-2005թթ. ՀՀԿ խորհրդի նախագահ:

1997-98թթ. եղել է ՀՀԿ նախագահ, 2005թ-ին դարձյալ ընտրվել է ՀՀԿ նախագահ:

1998թ-ից Երկրապահ կամավորականների միության (ԵԿՄ) անդամ էր, այնուհետեւ՝ ԵԿՄ վարչության անդամ:

Կենսագրության էջերը կարող ենք շարունակել:

Բայց այս օրը պետք է խոսել նրա մարդ տեսակից՝ հենց Անդրանիկ Մարգարյան գործչին ճիշտ մտապահելու համար:

Նրա վարչապետության տարիներին լուսաբանել եմ կառավարության գործունեությունը, ինձ բախտ է վիճակվել նրա հետ շրջել մեր երկրի մարզերում ու արտերկիր գործուղումների մեկնել: Անդրանիկ Մարգարյանի հետ աշխատած լրագրողների՝ տնտեսական թեմաներով գրող լրագրողների նեղ թիմը միայն կհասկանա, թե ինչ եմ ուզում ասել: Այն թիմը, որ իսկապես օրը 24 ժամ աշխատում էր՝ առանց սենսացիա փնտրելու, ուրախանում էր մի գործարանի, մի ձեռնարկության բացման գնալիս, տխրում գյուղական մի քանդված ճամփա տեսնելիս: Աշխատում էինք թուղթ ու գրչով, համակարգիչն էլ մեզ համար հատկապես սկզբի տարիներին նանոտեխնոլոգիայի պես մի բան էր: Բայց ի՜նչ սիրով էինք աշխատում, այցերից հետո խոսում էինք վարչապետի հետ, քննարկում, վերլուծում, ասում էր՝ «Գրեք, կկարդամ, հետո էլի կխոսենք»:

Գրում էինք, խնդիրը վերհանում, լուծում առաջարկում ու սպասում արձագանքի:  Շարունակել կարդալ

Արարչական Համակարգի մյուս Բնածին Աստվածները (1-ին մաս) – Հնդկական Աստվածներ… Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

Նախորդ պարզաբանումներում նշեցի («Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին», «Լուսանցք» թիվ 2-8, 2015թ.), որ Հայ Արիական Միաբանությունը վաղուց է հայտարարել Բնածին 7 Երկրային Ազգերի ի սկզբանե գոյության մասին: Նշեցի նաեւ, որ «Տիեզերական հայելային արտացոլանքի» մեկնությամբ այդ Ազգերը, որպես Մարդ Տեսակի բազմազանություն, Արարվել են Տիեզերքի Արարչի կողմից, կրում են Տիեզերական Գենը, քանզի Արարչի Արարված 7 Աստվածությունների Զարմից են եւ յուրաքանչյուրն իր Տեսակի Առաքինություններն ու Առաքելությունն ունի որդեգրած:

Արծարծել եմ Արիական միասնության (Համաարիական) ժամանակների (որը համարում եմ նախահեթանոսական շրջան) ՄեկԱրարչական Բազմաստվածային Համակարգը եւ դրասնից հեռացած հեթանոսական կամ նախաքրիստոնեական համարվող շրջանի ՄեկԱրարչականությունից (Արարչից՝ Տիեզերքի՝ Ամենայնի Ստեղծիից) հեռացած Բազմաստվածային Համակարգը, որում յուրաքանչյուր Աստվածային Համակարգ «Արարիչ էր կարգել իր Գերագույն Աստծուն»...

Նախահեթանոսական ՄեկԱրարչականությանը վերջ դրվեց, երբ այլեւս մասնատված արիական ազգերը մրցակցելով՝ փորձեցին «արարիչ կարգել» իրենց Գլխավոր Աստվածներին… Եթե հայերիս դեպքում՝ Հայր Արային սկսեցին համարել «Երկնքի ու Երկրի արարիչը, լիություն, բարություն եւ արիություն պարգեւողը»… ինչը ցայսօր սխալմամբ շարունակվում է գործածվել մերօրյա որոշ հեթանոսական խմբերի մոտ, ապա հնդիկների մոտ դա Բրահման էր: Արդեն ասել եմ, որ այսօրինակ արարչամերժությունը հեթանոս շրջանում պահպանելով Բազմաստվածության Համակարգը, այնուամենայնիվ, հրաժարվեց Տիեզերքի իրական Տիրոջից՝ Արարչից, ինչն էլ հանգեցրեց արիադավանության-հեթանոսության կործանմանը:

Պետք է կրկնեմ ասելով, որ Աստվածների անունները Արարչի կամքի արտահայտություն են, բայց հստակորեն կարող են պարզաբանվել հայկական լեզվամտածողությամբ, քանզի Հայոց Լեզուն Աստվածային Լեզու է եւ Տիեզերախորհուրդ Իմաստ ունի… Եթե Հայ Աստվածների պարագայում Երկիր հասած 8 անունները ի սկզբանե ճշմարիտ են, ապա մյուս 6 Աստվածային Համակարգերի դեպքում նույն վստահությունը չկա (ինչպես գրել եմ՝ սա առանձին թեմա է, որին դեռ կանդրադառնանք): Ուստի՝ դժվարիրագործելի խնդիրը կա մյուս 6 աստվածությունների ճանաչման դեպքում, քանի որ պետք է ճշտել՝ արդյո՞ք այդ Աստվածների անունները ճիշտ են «իջեցվել» Երկիր կամ նրանցից քանիսն են ճիշտ հնչում «ներքեւում»…

Հնդկական Աստվածներ

Հնդկական Աստվածները Արարչական 7 Աստվածային Համակարգերից մեկն են:

Եթե հուդա-քրիստոնյաները ներխուժելով Հայաստան՝ ավերեցին հայոց տաճարներն ու այրեցին քրմական հնագույն մատյաններն ու հայոց բազմահազարամյա պատմության արձանագրությունները, ապա Հնդկաստանում եւ այլուր դա նման դաժանությամբ չընթացավ, եւ պահպանվեցին շատ արժեքներ, որոնք նաեւ համաարիական բնույթ ունեն ու համահունչ են նաեւ հայկական արժեհամակարգին: Շատ հավատքային, մշակութային ու գիտական շինություններ էլ հենց հայերի ձեռքով են կառուցվել այլ երկրներում, շատ գրություններ էլ հենց հայերի կողմից են թողնվել այլ ազգերի սրբազան գրքերում, երբ աշխարհի 4 ծագերը գնացին Հայ Քրմերը՝ Տիեզերական Առաքելությանն ընդառաջ…   Շարունակել կարդալ

Գոթական տաճարների գաղտնիքները – Ֆուլկանելլի.- անկախ քարեգործները եղել են քարի հայ վարպետները (մասոնները), որոնք Եվրոպայում եւ այլ երկրներում ունեին իրենց մեկուսի ընկերությունները… «Ար» արմատը եւ «Հայկական» բառը – արքիմիան եւ ալքիմիան…

1926թ. Փարիզյան «Շեմիտ» հրատարակչությունում Ֆուլկանելլի կեղծանվան տակ լույս տեսավ «Գոթական տաճարների գաղտնիքները» գիրքը: Երկու տարի անց հրատարակվեց «Փիլիսոփայական մենաստաններ» երկրորդ գիրքը: Երկու գիրքն էլ Ֆուլկանելլիի աշակերտի՝ Էժեն Կանսելիեի նախաբաններով: Երրորդ գիրքը՝ «Աշխարհիկ փառքի վերջը», համաձայն վարպետի կանխագուշակության, պետք է տպագրվի Աշխարհի կործանումից առաջ:

«Մարդ-հանելուկ», «Առասպելական դեմք», «Անմահ», «Վերջինը, ում հաջողվել է ստանալ», «Փիլիսոփայական քար»՝ այսպիսի եւ այլ շատ մակդիրներով են նկարագրում այս Ադեպտին եւ գրողին, որը գերադասել է թաքցնել իր իրական անունը «Ասացող» կեղծանվան տակ, ինչպես պահանջում էր ավանդույթը:

Շատ մեկնակերպեր են արվել Ֆուլկանելլիի իսկական անունը բացահայտելու համար, բայց ապարդյուն:

Օլեգ Ֆոմինը, Ֆուլկանելլիի «Փիլիսոփայական մենաստաններ» գրքի ներածական հոդվածում գրում է. «Որոշ մարդիկ կարծում էին, որ Ֆուլկանելլին Պիեր Դյուժոլն է, բայց հաշվի չէին առնում, որ նա արդեն ուներ Մագաֆոն կեղծանունը: Ուշադիր կարդալով գիրքը՝ նկատվում է մի մանրամասնություն, որը հնարավոր է պատճառ է դարձել նրան համեմատելու Պիեր Դյուժոլի (Վալուայի) հետ: Ֆուլկանելլին հաճախ մեծ համակրանքով է արտահայտվում Վալուաների հին դինաստիայի մասին, որոնք սերում էին կելտական տիրակալներից: Վարպետի հիացմունքը թույլ է տալիս մտածելու, որ ինքն էլ է եղել Վալուաների տոհմից: Այնուամենայնիվ սա միայն ենթադրություն է». եզրակացնում է նա:

Իսկ մենք մի քանի պատճառներով ենթադրում ենք, որ Ֆուլկանելլիի կելտական ծագումը թույլ է տալիս ենթադրելու նաեւ հայկական հետքը:

Առաջին պատճառն այն է, որ Ֆուլկանելլին նույն հիացմունքով ու սիրով (ինչպես Վալուաների նկատմամբ) խոսում է Ֆրանսիայում կառուցված գոթական տաճարների, հատկապես Փարիզի Աստվածամոր տաճարի մասին:

Նա, տեղյակ լինելով, որ տաճարի կառուցողները եւ տերերը հայերն են եղել, հայ եպիսկոպոսի հետեւյալ տեղեկությունն է մեջբերում. «Մենք ունենք հայ եպիսկոպոս Մարտիրիի (Մարտիրոսի) բնագիրը, որտեղ նա գրում է, որ Փարիզի Աստվածամոր տաճարի գլխավոր մուտքը փայլում էր, ինչպես դրախտի մուտքը: Այստեղ կային լազուր, ծիրանի, արծաթ, ոսկի: Նույնիսկ հիմա կարելի է նկատել ոսկու նուրբ շերտի հետքերը գլխավոր շքամուտքի քանդակազարդ գագաթի վրա»:

Որ գոթական տաճարներն ունեն հայկական ծագում, վաղուց ապացուցված է: Բացի դրանից, Ֆրանսիայի արվեստագետներից շատերը իրենք են կարծում, որ գոթական տաճարները Ֆրանսիայում ազգային չեն:

Օրինակ, 1800թ. Պետիտ Ռադելը նույնիսկ նախագիծ է ներկայացրել գոթական եկեղեցիների քանդման համար, իսկ 1857թ. Բեուլեն մի ամբողջ դասախոսություն է նվիրել այս հարցին՝ համարելով, որ գոթական ճարտարապետությունը Ֆրանսիայում ազգային չէ եւ ամենեւին էլ կրոնական գաղափարների մարմնավորում չէ:

Մոլյերը զայրույթով է խոսել Փարիզի Աստվածամոր Տաճարի մասին, իսկ Լաբրյուերի ու Ռասինի համար «գոթականը» հոմանիշ է «բարբարոսականի»:   Շարունակել կարդալ

Հայոց Ամանորի Վահագնականչը՝ Արեւելյան ու Արեւմտյան Հայաստան-ներ-ում … «Աշխարհի հացեր – 2015».- Վարշավայի փառատոնում համտեսել են հայկական լավաշը… «Միսս-Էթնո» մրցույթում հաղթեց հայուհին…

Հայոց Ամանորի Վահագնականչը՝  Արեւելյան ու Արեւմտյան Հայաստան-ներ-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4712#more-4712Հայոց Ամանորի Վահագնականչը՝ Արեւելյան ու Արեւմտյան Հայաստան-ներ-ում… Այս մարտի 21-ին ՀԱՄ Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական դասի ներկայացուցիչները  Ամանորի օրը խմբերի բաժանված ծիսական եւ տոնական արարողություն կատարեցին  Արեւմտյան Հայաստանի Մշո գավառի Աստղկաբերդի տարածքում եւ Արեւելյան Հայաստանի Գեղամա լեռնաշղթայի Աստղոնք  լեռան վրա: Յուրաքանչյուր վայրում ծեսն արեցին 3-ական քրմեր

http://www.hayary.org/wph/?p=4713Հայ Արիական Միաբանությունը շնորհավորում է համայն հայությանը՝ Հայոց Ամանորի եւ Հայոց ռազմի ու զորության Աստված Վահագնի Երկրային Վերածննդի առթիվ… Գարուն է եւ Հայոց Գենի նոր պարբերափուլըՀավերժական Պարբերաշրջանի Ավետիսն արդեն եղել էՏիեզերական Գարնան Ավետաբեր Կանչը սկսել է Տիեզերական Ձմռան Մեծ Հալոցքը… Եվ սա ավետիս է բոլոր  արիական ազգերին, առավել եւս Արիական Տեսակի Նախահայրենիքի՝  Հայք -Հայաստանի Բնիկների՝ Հայերիս համար

http://www.hayary.org/wph/?p=4708Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (ամբողջական հոդվածը)  – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ  (ամբողջական հոդված) - …Հայ ԱստվածներըՀայոց Աստվածային Համակարգ.- 1. Հայր ԱրաՀայր (Գերագույն) Աստված, Աստվածահայր: 2. Մայր Անահիտմայրության եւ պտղաբերումի Աստվածուհի, Աստվածամայր: 3. Վահագնռազմի ու զորության Աստված: 4. Աստղիկսիրո (նաեւ գեղեցկության) Աստվածուհի: 5. Միհրարդարադատության Աստված: 6. Նանեողջախոհության Աստվածուհի: 7. Տիրիմաստնության (դպրության ու գիտության) Աստված: 8. Վանատուրհյուրընկալության եւ հյուրասիրության (օջախի) Աստված

Ինչպես տեղեկացանք ՀԱՄ գրասենյակից, այս մարտի 21-ին Հայ Արիական Միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական դասի ներկայացուցիչները Հայոց Ամանորի օրը խմբերի բաժանված ծիսական արարողություն կանեն Արեւմտյան Հայաստանի Մշո գավառի Աստղկա բերդի տարածքում եւ Արեւելյան Հայաստանի Գեղամա լեռնաշղթայի Աստղոնք լեռան վրա:

Յուրաքանչյուր վայրում ծես կանեն երեք քրմեր:

Այգաբացին Աստղկա բերդից տիեզերահաղորդ սրբազան ծեսը Աստղիկ Աստվածուհու սիրո ուժով կուղղորդվի դեպի Աստղոնք լեռը, որտեղ հայ արիները Վահագնականչով կշարունակեն հաղորդակցվել տիեզերաազդակ ծեսին՝ այն վերածելով Գարնանային տոնի՝ Ամանորի: Այսպես Հայարիական Ամանորը կտոնվի յուրահատուկ ծեսով եւ հայրենատիրության ու ազգահավաքի կանչով:   Շարունակել կարդալ

Հայ Արիական Միաբանությունը շնորհավորում է համայն հայությանը՝ Հայոց Ամանորի եւ Հայոց ռազմի ու զորության Աստված Վահագնի Երկրային Վերածննդի առթիվ

Գարուն է եւ Հայոց Գենի նոր պարբերափուլը – Հավերժական Պարբերաշրջանի Ավետիսն արդեն եղել է… Տիեզերական Գարնան Ավետաբեր Կանչը սկսել է Տիեզերական Ձմռան Մեծ Հալոցքը… Եվ սա ավետիս է բոլոր արիական ազգերին, առավել եւս Արիական Տեսակի Նախահայրենիքի՝ Հայք-Հայաստանի Բնիկների՝ Հայերիս համար

http://www.hayary.org/wph/?p=4712#more-4712 - Հայոց Ամանորի Վահագնականչը՝ Արեւելյան ու Արեւմտյան Հայաստան-ներ-ում…

Գարունն արդեն հալեցնում է նաեւ մարդկանց «սառած ուղեղները» ամենուր… Աշխարհում կատարվելու են շատ նոր բաներ, լինելու են բնախոսական լուրջ փոփոխություններ, որոնք անդրադառնալու են համաշխարհային գործընթացների վրա… իսկ դրանք նախաձեռնողներն անգամ չեն կռահելու, թե ինչու հիմա եւ ինչի համար են դրանք արվում…   Շարունակել կարդալ

Հայոց Ամանորի Վահագնականչը՝ Արեւելյան ու Արեւմտյան Հայաստան-ներ-ում…

Մարտի 21-ին Հայ Արիական Միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական դասի ներկայացուցիչները Հայոց Ամանորի օրը խմբերի բաժանված ծիսական արարողություն կատարեցին Արեւմտյան Հայաստանի Մշո գավառի Աստղկա բերդի տարածքում եւ Արեւելյան Հայաստանի Գեղամա լեռնաշղթայի Աստղոնք լեռան վրա:  Յուրաքանչյուր վայրում ծեսն արեցին երեքական քրմեր:

Այգաբացին Աստղկա բերդից տիեզերահաղորդ սրբազան ծեսը Աստղիկ Աստվածուհու սիրո ուժով ուղղորդվվեց դեպի Աստղոնք լեռը, որտեղ հայ արիները Վահագնականչով շարունակեցին հաղորդակցվել Տիեզերաազդակ Ծեսին՝ այն վերածելով Գարնանային տոնի՝ Ամանորի:

Աստղկա բերդից Աստղոնք լեռ. զուգահեռ սբազան ծեսը Աստղիկ Աստվածուհու սերը նոր ուժով կտա Վահագն Աստծուն՝ ի զորություն Ռազմի Աստծո եւ ի զորակցություն Հայոց աշխարհի, հատկապես՝ Հայ ռազմիկների: Ծեսն ամբողջ ընթացքում ուղղորդվեց վիշապազարդ գավերից գինըմպումով՝ ի նշան Վահագնի կողմից վիշապի հերթական սանձահարման, հնազանդեցման:

Զուգահեռ նույն աստիճանի թեքումով բարձրացվեցին թրերը՝ ի անխախտ պաշտպանություն Հայոց երկրի:

Հայ արի քրմերը ծեսով Ռազմի Աստծո զորությունը հղեցին ներկայիս Հայաստանի սահմաններում հայկական դիրքերը անառիկ պահող զինվորին՝ Վահագն Աստծուց խնդրելով զինվորի համար մտքի ու բազկի համադրելի զորությունը: Հատուկ ծես արվեց նաեւ մարտական գործողություններում նահատակված եւ մասնակից հայորդիների համար:

Այսպես՝ Հայարիական Ամանորը տոնեցին յուրահատուկ ծեսով եւ հայրենատիրության ու ազգահավաքի կանչով:   Շարունակել կարդալ

Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (ամբողջական հոդվածը)  – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

…Հայ Աստվածները – Հայոց Աստվածային Համակարգ.- 1. Հայր Արա – Հայր (Գերագույն) Աստված, Աստվածահայր: 2. Մայր Անահիտ – մայրության եւ պտղաբերումի Աստվածուհի, Աստվածամայր: 3. Վահագն – ռազմի ու զորության Աստված: 4. Աստղիկ – սիրո (նաեւ գեղեցկության) Աստվածուհի: 5. Միհր – արդարադատության Աստված: 6. Նանե – ողջախոհության Աստվածուհի: 7. Տիր – իմաստնության (դպրության ու գիտության) Աստված: 8. Վանատուր – հյուրընկալության եւ հյուրասիրության (օջախի) Աստված…

…Աստվածների անունները նույնպես Արարչի կամքի արտահայտություն են, չնայած անունները հստակորեն կարող են պարզաբանվել մեր լեզվամտածողությամբ: Հատկապես՝ մեր հին լեզվամտածողությամբ…   Շարունակել կարդալ

Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (7-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

Սկիզբը՝ թիվ 2-7-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4693Հայ Աստվածների փնտրտոքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (6-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

http://www.hayary.org/wph/?p=4674Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (5-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

http://www.hayary.org/wph/?p=4659Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (4-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4641Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (3-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ… Տիեզերքի մոդելավորման համակարգ են ստեղծել…

http://www.hayary.org/wph/?p=4625  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (2-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4611  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (1-ին մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

Բոլոր պատմիչներն էլ վկայում են, որ «Հայաստանում քրիստոնեության բռնի տարածման շրջանում ոչնչացվել են հեթանոս Աստվածներին նվիրված արձաններն ու քանդակները, մեհենական արժեքները, մատյանները, ինչպես նաեւ տաճարները, բագինները…»: Հայտնի է միայն, որ պահպանվել են Մայր Անահիտի պղնձաձույլ արձանի գլուխն ու նրա պատկերով մի մեդալիոն, Գառնիի հեթանոսական տաճարը։ Բայց վերջին ժամանակներում մի շարք հնավայրերի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են հեթանոսական մշակույթի նորանոր արժեքներ, Հայ Աստվածներին նվիրված տարբեր իրեր եւ այլն։ Հուդա-քրիստոնեությունը Հայաստանում հրով ու ավերով պետական կրոն հռչակելուց հետո հեթանոս հավատի Աստվածներին նվիրված որոշ սովորույթներին, պաշտամունքային տարրերին, տոն-ծեսերին «քրիստոնեական շունչ» է հաղորդվել՝ կապելով Հայաստանյայց եկեղեցու տարբեր տոների կամ արարողությունների, անգամ տոնվող օրերի հետ։ Դա արվեց, որպեսզի օտարի կրոնն ու սովորույթները կարողանան ավանդականի կողքին գոյատեւել՝ ընթացքում աղավաղելով դրանց հայկական բնույթը… Ցայսօր եկեղեցին չի կարողանում Տրնդեզի ծիսական կրակ վառելը, Վարդավառի ջրով միմյանց ցողելը, Զատիկի ձվախաղն ու ձվերը գունագեղ ներկելը՝ կասեցնել, չնայած ամեն տարի, արդեն ավելի քան 1700 տարի խոսում է այդ մասին: Հայկական դիցարանին վերաբերող բացառիկ ու արժեքավոր տեղեկություններ են պահպանվել (չնայած մեծամասամբ գրաքննվել ու ոչնչացվել են քրիստոնյա գրաքննիչների կողմից) Ագաթանգեղոսի, Մովսես Խորենացու, Զենոբ Գլակի, Փավստոս Բուզանդի եւ այլ հայ ու օտար (Ստրաբոն, Պլուտարքոս եւ ուրիշներ) պատմիչների ու հեղինակների աշխատություններում։ Հայության հնագույն հավատքի մասին պատկերացում է տալիս նաեւ «Սասնա ծռեր» էպոսը: Մեր էպոսը, ինչպեսեւ բոլոր առասպելները, ասքերն ու դյուցազնավեպերը, հեքիաթները քրմական գրվածքներ են, որ պարզ ու մատչելի ներկայացրել են հայ մարդկանց՝ հայոց հավատի, կյանքի ու կենցաղի սկզբունքները, 7 երկինք վերեւ, 7 սար այն կողմ կամ 3 ճանապարհներից մեկի ընտրելը ու նման պատմությունները, որոնք խորը իմաստ ունեն եւ հետագայում ավելի բարդ բացատրություններ են ակնկալել… Հայոց նախաքրիստոնեական կրոնի ուսումնասիրության առումով մեծ արժեք ունի Հայոց տոմարը։   Շարունակել կարդալ

Հայ Աստվածների փնտրտոքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (6-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

Սկիզբը՝ թիվ 2-6-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4674Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (5-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

http://www.hayary.org/wph/?p=4659Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (4-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4641Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (3-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ… Տիեզերքի մոդելավորման համակարգ են ստեղծել…

http://www.hayary.org/wph/?p=4625  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (2-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4611  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (1-ին մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

Հայկական դիցարանում պաշտվել են նաեւ այլ աստվածություններ, որոնք իրականում դուրս են Հայկական Աստվածային համակարգից (որում հստակ 8 Աստվածներ կան): Նշեմ մի քանիսին՝ Դեմետր (մահացող եւ հարություն առնող աստվածություն), Գիսանե (հայկական դիցաբանության երկարամազ աստվածոհի, Դեմետրի քույրը), Բարշամ կամ Բարսամ («երկնքի որդի», ի սկզբանե եղել է սեմական աստվածություն) եւ այլն: Զենոբ Գլակի հաղորդմամբ՝ Դեմետրի տաճարը եղել է Կուառս ավանի մոտ, իսկ Գիսանեինը՝ հենց Կուառսում։ Դեմետր աստծո անոնով է հավանաբար իր անոնը ստացել Արձան քրմապետի որդի Դեմետրը։ Կործանելով տաճարները՝ Գրիգոր Խավարիչը վանք է կառոցել Դեմետրի տաճարի տեղում եւ վանահայր նշանակել Զենոբ Գլակին, որի անոնով էլ վանքը կոչվել է Գլակավանք։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, Գիսանեն եւ նրա եղբայր Դեմետրը Հնդկաստանից Հայաստան փախած ու Տարոն գավառում հաստատված արքայորդիներ էին… Ըստ Մովսես Խորենացու, հնագույն ժամանակներում Բարշամը եղել է հայոց Արամ նահապետի հակառակորդը։ Հետագայում ասորիների կողմից աստվածացվում է իբրեւ ասորիների աստվածային նախնի Բարշամ, ումից հայոց Վահագնը իբր հարդ է գողանում ու հետքը թողնում երկնքում (Հարդագողի ճանապարհ)։ Երկու դեպքում էլ նա հայերին հակառակորդ է, որի պաշտամունքը, սակայն, ներմուծվում է Հայաստան, ինչպես շատ օտար աստվածություններինը:

Անգամ 100-ից ավելի աստվածություններ են «հայտնաբերել» ոմանք եւ դեռ հպարտանում են՝ չհասկանալով, որ օտարների կուռքերին են փառաբանում եւ «հայացնում»… Եղել է նաեւ տեսակետ՝ իբր Հայոց Գլխավոր Աստվածը մի քանի աստվածոթյունների տեսքով է ներկայանում, անգամ ներկայիս հեթանոս հայերից ոմանց մոտ կա այդ սխալ տեսակետը, թե հայերն ոնեն 4 Աստված՝ Հայր Արա, Մայր Անահիտ, Վահագն եւ Աստղիկ, իսկ Միհրը, Տիրը, Նանեն ու Վանատորը իբր Հայր Արայի գործառույթների աստվածացումներ են… Հավելենք, որ բացի արեւի կամ լուսնի աստվածություններից եղել են նաեւ արշալույսի-արեւածագի, վաղ առավոտյան երկնքի դռները բացող եւ երեկոյան փակող, ծիածանի, ծովերի ու լճերի, գետերի ակունքների հովանավոր, հողերի պարարտացման, երկրագործոթյան հովանավոր, վար ու ցանքի հովանավոր, անասնապահոթյան հովանավոր, թռչունների տիրակալ, ընտանի թռչունների հովանավոր, ջուլհակության, երկրաշարժեր առաջացնող, կրակի ու հրաբուխների, շինարարոթյան (շեների ու բնակավայրերի), քարայրների ու անձավների տիրակալ, մարդկանց տեղն ու դիրքը սահմանող ու հովանավորող, նվիրատվության, մարդկանց բանականոթյոնը մթագնող եւ խելազրկոթյան նոպա առաջ բերող, արյան ու վրեժխնդրոթյան, թաղումների ծիսակատարոթյոնը սահմանող, ծովային խոթերի տիրակալ աստվածություններ ու այսպես շարունակ:

Շարունակել կարդալ

Գարուն է  եւ Աստվածահայր Արայի Հրաշագործության տոնն է – Հայ արիները փառաբանում են Հայ Տեսակի Գերագույն Աստծուն

Հայր Արան Հայ Տեսակի Հայր Աստվածը՝ Հայ Աստվածային Համակարգի Գերագույն Աստվածն է: Հայկական լեռնաշխարհում մարտի 1-ը նախանշում է երկրային  գարնան այցը, ինչը ձմռան քնից արթնացնում է նիրհած բնությունը: Եվ Հայր Արան, Ով Իր Աստվածային Գործառույթով Երկնի ու Երկրի Հայկական Աշխարհների Գլխավոր Աստվածն է, հետեւում է Բնական Կարգին եւ Հայ Արիներին պարգեւում է Բնության Վերազարթոնքը:

Հա՛յր մեր Արա՝ հայի՛ Աստված.

Սերու՛մ ունես արարչական, Սրբազա՛ն է անունը Քո,

Փա՛ռք Քեզ եւ մեր Աստվածներին, որ Զավակն եք Տիեզերքի,

Հա՛յր մեր Արա՝ հայի՛ Աստված.

Քո սերմից ծնված հային նոր կյանք տու՛ր,

Եվ տու՛ր զորություն եւ կամք ու գալիք,

Օգնի՛ր դուրս գալ այս վիճակից, չարի կարգից ու տիրույթից,

Հաջողությու՛ն Դու բեր հային, հայի երկրին ու նաեւ ինձ,

Փա՛ռք քեզ Աստված, Հա՛յր մեր Արա.

Հավիտյանս հավիտենից:

Աստվածահայր Արայի Հրաշագործության Տոնը կատարվում է փետրվարի 13-ի՝ Հայոց Տրնդեզի՝ Տիեզերքի Տիրոջն ընդառաջ գնալու (ԱրԷգԱԿ-ի խորհուրդը երկրպագելու) եւ Հայարիական Նոր Տարվա՝ մարտի 21-ի (որը նաեւ Հայոց Ռազմի ու Զորության Աստված Վահագնի Վերածննդի օրն է) տոնակատարությունների միջեւ ընկած ժամանակահատվածում:

Ձմեռը Բնության մեջ նախանշում է հարաբերական մահ՝ ծլումի-ծաղկունքի դադար, եւ Հայր Արան Իր Արարչակերտ Զորությամբ ապահովում է Գարնան Գալուստը, ինչն էլ Բնության մեջ հարաբերական կյանքն է նախանշում…   Շարունակել կարդալ

Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (5-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

Սկիզբը՝ 2-5-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4611  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (1-ին մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4625  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (2-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4641Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (3-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Տիեզերքի մոդելավորման համակարգ են ստեղծել…

http://www.hayary.org/wph/?p=4659Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (4-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

- ՏԻՐ-ը Հայոց իմաստության Աստվածն է: Տիրը նախկինում ընկալվել է նաեւ որպես Արեւի Աստված, իսկ ավելի ուշ համարվել է Հայր Արայի դպիրը, գրի ու գրականության, պերճախոսության, գիտությունների ու արվեստների, երազացույց Աստվածը հին հայկական դիցաբանությունում: Համարվել է Հայր Արայի ատենադպիրն ու սուրհանդակը, մարդկանց ճակատագրի գուշակն ու երազների մեկնիչը, նրանց չար ու բարի գործերի գրանցողը, ննջեցյալների հոգիները անդրշիրիմյան աշխարհ ուղեկցողը։ «Նա մի ամբողջ ամիս զբաղվում էր մարդկանց ծնունդներն ու մահերն իր մատյանում գրանցելով, մնացած տասնմեկ ամիսներն արարչագործության ավիշ էր ներարկում գրողներին, երաժիշտներին, պատկերահաններին, եւ քարագործ-ճարտարապետներին»… Հայոց դիցաբանությունում նշված է, որ «հին հայերի իմաստությունների, ուսման, գիտության Աստվածն էր Տիրը՝ Արա Գերագույն Աստծո գրիչը կամ քարտուղարը, որի պաշտամունքատեղին հին Արտաշատի մոտակայքում էր եւ կոչվում էր Արայի գրչի դիվան կամ գիտությունների ուսուցման մեհյան»։ Այսօրվա լեզվով ասած՝ դա Արա Աստծո քարտուղարի, այսինքն՝ Տիր Աստծո գրասենյակն էր, որը միաժամանակ գիտությունների ուսուցման տեղ էր, որտեղ հեթանոսական կրոնի պաշտոնակատար քրմերը գիտություն եւ իմաստություն էին սովորում։ Քրմական գիտությունների կամ իմաստությունների մեջ էր մտնում նաեւ գուշակությունը, հատկապես երազների մեկնությունը, երազահանությունը։ «Դրա համար էլ Տիր Աստվածը կոչվում էր նաեւ երազացույց ու երազահան, այսինքն՝ քրմերը նրանից սովորում էին երազների գուշակության արվեստը, իսկ Տիրի պաշտամունքի վայրը հին հայերը կոչում էին «Երազամոյն տեղիք» (երազալից, երազառատ տեղեր)։ Այստեղ ուխտ եկողները քրմերի միջոցով Տիր Աստծոց ստանում էին իրենց տեսած երազների գուշակությունը»։

Մեր թշնամիները լավ են ընկալել Տիր Աստծու խորհուրդը եւ ավելի քան հասկանալի է, թե ինչու հենց Նրա տաճարը, ըստ պատմիչ Ագաթանգեղոսի, առաջինը գնացին քանդելու հուդա-քրիստոնյա ավերիչները: Գրիգորիս Խավարիչը նախ որոշեց հիմնահատակ ավերել ու ոչնչացնել հայոց միտքը՝ լուսավորությունն ու իմաստնությունը, արարչականության ու ամենայն աստվածայինի ըմբռնումը, որոնց սրբազան պահապանն է Տիր Աստվածը… Այժմ Զվարթնոցի տաճարի տեղում եւս կան Տիր Աստծո տաճարի հետքերը (բազմիցս եմ շեշտել, որ Տիր Աստված ունեցող ազգը չէր կարող տառաճանաչ չլինել եւ Հայոց Այբուբենի «հայտնաբերման» գաղտնիքն ընդամենը թաքցրած պահոցներից (նաեւ այլազգիների) օգտվելով է վերաարարվել, ինչը երբեք չի նսեմացնում Մեծն Մաշտոցի վերհանած գործը…):

Հայ Աստվածների պաշտամունքը վերցրել ու տեղայնացրել են ոչ միայն բնական ազգերը, այլեւ՝ հետագայում ինքզինքը ազգ հռչակած որոշ խառնածին հավաքականություններ, որոնց նախնիները Հայկական լեռնաշխարհից սփռված հայերն են եղել… Այդ մասին այսօր բացահայտ խոսում են բասկերը Իսպանիայում, բավարացիները՝ Գերմանիայում, բրետոնները՝ Անգլիայում եւ Շոտլանդիայում… Հաճախ էլ Հայ Աստվածների անուններն են փոխել կամ նոր անուններով կոչել՝ իրենց լեզվամտածողությանը հարիր: Հայկական «Տիր» աստվածությունը ինչպես որոշ եվրոպական, այնպես էլ սկանդինավյան ժողովուրդների մոտ պահպանվել է որպես Պատերազմի Աստված… Հատկապես (Նորվեգիայում) ռազմաշունչ վիկինգները աստվածային այդօրինակ որակների դավանանքին են ձգտել միշտՇարունակել կարդալ

ԶամուրՀայի վարքականոնը կամ բունսուդո – Զամուրհայի վարքականոնի փիլիսոփայության հիմքն է հանդիսանում՝ ճշտախոսությունը եւ տրված խոստումի կատարումը…

Այսօր հայ հասարակության մի ստվար խումբ շատ հաճախ հանրորեն հարցադրում է կատարում, ո՞րն է մեր տեսակի ճիշտ կեցվածքը կամ վարքականոնը, հաճախ նաեւ անուղղակիորեն եւ ենթագիտակցաբար նկատի ունենալով ԶամուրՀայի կենսակերպը, փիլիսոփայական մշակույթը եւ գեղագիտությունը: Հիշենք Ռուսա թագավորին, Տիգրան Մեծին, Վասակ Մամիկոնյանին, Սմբատ Բագրատունուն, ովքեր Զամուրհայի Վարքականոնի կրողներն էին:

Մեր տեսակին հատուկ՝ Զամուրհայի փիլիսոփայական մշակույթից մեզ են հասել ընդամենը պատառիկներ, որոնք սկզբունքային են եղել միշտ, մեր տեսակի կենսագործունեությունը ապահովելու համար՝ ինչպես անցյալում, ներկայում, այնպես էլ՝ ապագայում: Զամուրհայի վարքականոնի փիլիսոփայության հիմքն է հանդիսանում՝ ճշտախոսությունը եւ տրված խոստումի կատարումը, գիտենք նաեւ, որ Զամուրհայի փիլիսոփայական մշակույթի մեջ բացակայել է քրիստոնեական ընկալումների խոնարհությունը եւ հունա-հռոմեական աշխարհում ընդունված «ազնիվ խոսքը» կամ պահի տակ սուտ խոստումներ տալու միտումը: Սա է իմացությունների մեր պաշարը Զամուրհայի փիլիսոփայության մասին:

Այս քննախուզության մեջ կներկայացնեմ որոշակի տեղեկատվություն Ճապոնական «Բուսիդո» վարքականոնի մասին, որը հնարավորություն կտա հասկանալ, թե ինչ է նշանակում լինել Սամուրայ, իսկ ավելի ճիշտ՝ ԶամուրՀայ: ԶամուրՀայի փիլիսոփայության ուսումնասիրությունների անհրաժեշտությունը ինձ նորից տարան Հեռավոր Արեւելք՝ Ճապոնիա, որտեղ ինձ համար բացահայտեցի ճապոնական մշակույթի լավագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Նիտոպէ Ինադզոի հանրահայտ «Բուսիդո. Ճապոնիայի հոգին» տրակտատը, որը մի ամբողջական պատմություն է ԶամուրՀայի փիլիսոփայության մասին:

Մարտիկ Սամուրայի համար «Բուսիդո» վարքականոնի գլխավոր դրույթներից մեկը հանդիսանում է «մոռանալ իր տան մասին, մոռանալ իր ընտանիքի մասին, մոռանալ իր կյանքի մասին եւ հիշել գերագույնին ու հայրենիքը» երդումը:

Նիտոպէ Ինադզոն ընդունում է, որ բուդդայի եւ սինտոյի (արեւապաշտության), ինչպես նաեւ Կոնֆուցիոսի եւ Մէն-զցիի փիլիսոփայությունները թափանցել են Ճապոնիա Չինաստանից եւ բերել իրենց հետ նաեւ «ցզյանցզյուն գեներալ» տերմինը, որը Ճապոնիայում դարձավ «Սյոգուն»: ԶամուրՀայի «Բուսիդո» վարքականոնը իր հիմնական գծերով ճապոնական մշակույթի մեջ սերտաճած է Սյոգունական համակարգին: Մ.թ. 71-73-ին Ճապոնիայում իմպերատոր Կէյկօի ժամանակներում արդեն ճապոնական մշակույթի մեջ չինական «գեներալ» տերմինը հայտնի էր որպես՝ «թայսյոգուն»:

Համաձայն Ճապոնիայում ընդունված տեսակետի, «Բուսիդո» վարքականոնի գլխավոր դոկտրինաները գալիս են ճապոնական Արեւապաշտությունից, որը ընդունված է անվանել Սինտո: 712-20թթ. կայսրուհի Գէմմէի հրամանով կազմվեց Ճապոնական կղզիներում ապրող բոլոր կլանների եւ ցեղերի առասպելների հատընտիրը, որոնք հայտնի են որպես «Կոդզեկի-գրություններ հնագույն գործերի» եւ «Նիհոնգի-Ճապոնիայի պատմությունը»: Այս երկու աշխատանքները Սինտո Արեւապաշտական փիլիսոփայության հիմքը եղան: Սինտո փիլիսփայության ձեւավորման զուգահեռ ճապոնական մշակույթում համակարգվել է նաեւ արեւապաշտական դիցարանը եւ առասպելաբանությունը: Սինտո փիլիսոփայական համակարգի գերագույն էակը դարձավ Արեւի աստվածուհի Ամատէռասուն, ով կայսերական դինաստիայի հիմնադիրն է, իսկ տեղական կամ տարածքային կամ կլանային դիցերը համակարգում զբաղեցրին մեկ աստիճան ցածր տեղ:  Շարունակել կարդալ

Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (4-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

Սկիզբը՝ թիվ 2-4-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4611  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (1-ին մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4625  Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (2-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

http://www.hayary.org/wph/?p=4641Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (3-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Տիեզերքի մոդելավորման համակարգ են ստեղծել…

- ԱՍՏՂԻԿ-ը հայոց սիրո եւ գեղեցկության Աստվածուհին է: Սիրո դիցուհուն նաեւ ջրի Աստվածուհի են համարել, քանզի Նրա պաշտամունքը անմիջական կապված է Վարդավառի տոնի հետ: Աստվածուհու պաշտամունքը կապված է նաեւ Արուսյակ (Վեներա) մոլորակի հետ։ Աստղիկը համարվում է երկնային լույսի Աստվածուհի, կոչվել է նաեւ Ոսկեծղի, Վարդամատն:

Աշտիշատում գտնվող Աստվածուհու տաճարը կոչվում էր «Վահագնի սենյակ», ուր Աստղիկը հանդիպում էր իր սիրած Վահագնին, քանզի նրանց սերը Արարչատուր էր եւ Արարչակնիք… Աստղիկի եւ Վահագնի ամուսնությունը համարվում էր սրբազան եւ բնույթով միակն է բոլոր Աստվածային Համակարգերում… Այդ ամուսնության հետեւանքով անձրեւ էր տեղում երկրի վրա, ծաղկեցնում երկիրը, բերք ու բարիք տալիս մարդկանց։ Աստղիկին պատկերում էին մերկ, չքնաղ գեղեցկուհու տեսքով, հաճախ՝ լողանալիս։ Նա ամեն գիշեր լողանում էր Արածանի (Եփրատ) գետում։ Նրա սիրով տարված երիտասարդ տղաները Տարոնի Դաղոնաց սարի վրա գիշերները խարույկներ էին վառում, որպեսզի դրանց լույսի տակ կարողանան տեսնել լողացող դիցուհուն, հիանան նրա չքնաղ գեղեցկությամբ։ Բայց Աստղիկը ամեն գիշեր Տարոնի դաշտը մշուշով էր պատում, որպեսզի իրեն ոչ մի օտար աչք չկարողանա տեսնել, որի պատճառով երկիրը կոչվել է Մուշ, դաշտը՝ Մշո դաշտ։

Հին Հայաստանում համոզված էին, որ Աստղիկը բնակվել է Տարոնի Ասղնբերդում, որի տանիքում բույն դրած ծիծեռնակները՝ որպես սուրհանդակներ, լուր էին տանում աստվածուհու սիրեցյալ Վահագն Աստծուն։ Աստղիկին նվիրված տաճարներ կային նաեւ Վանա լճի մերձակա Արտամետ գյուղում, Անձեւյաց գավառում եւ այլուր։ Երեւանի օպերայի ու բալետի շենքի տեղում նույնպես եղել է Աստղիկին նվիրված տաճար։ Տոնակատարության ժամանակ Աստղիկին նվիրաբերել են վարդեր (այստեղից էլ՝ նրա Վարդամատն մականունը), աղավնիներ թռցրել, ջուր ցողել իրար վրա, ուրախացել։

Ակադեմիկոս Մանուկ Աբեղյանն Աստղիկին համարում էր նաեւ «ջրի աստվածուհի» եւ համարում, որ «Գեղամա լեռներում հայտնաբերված «վիշապներ» կոչված ձկնակերպ կոթողներն Աստղիկ դիցուհու արձաններն են»։ Աստղիկը համապատասխանում է հունական Աֆրոդիտե, հռոմեական արհեստածին Վեներա աստվածուհիներին։ Աստղիկի տոնը նշել են հուլիսի կեսին՝ համընդհանուր մեծ հանդիսություններով եւ արարողություններով։ Տոնը կոչվել է Վարդավառ եւ պահպանվում է։ Վարդավառը դարձրել են Հայաստանյայց (Հայաստան այցելած, այսինքն՝ դրսից եկած) առաքելական եկեղեցու տաղավար տոներից, բայց նշում են որպես Հիսուս Քրիստոսի պայծառակերպության տոն։ Սա ոչ մի կապ չունի Վարդավառի հետ, եւ եկեղեցին դարեդար փորձեց վերացնել Վարդավառի՝ միմյանց ջրելու, ջրցողելու ավանդույթը, ինչը ցայսօր չի հաջողում..Շարունակել կարդալ