Daily Archives: April 18, 2014

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223

1. Սահմանադրությունը ազգի անձնագիրն է – Հայաստանը հայի հայրենիքն է եւ բնույթով ու էությամբ հայկական ազգային պետություն է – Հայաստանի Ազգային Սահմանադրություն (ՀԱՄ նախագիծ – մաս 1-ին)…

2. Կենտրոնաձիգ պետությունն այլընտրանք չունի – Ամուր հայկական պետություն է պետք մեզ… Սահմանադրությունը պիտի որդեգրի պետականամետ եւ ազգօգուտ սկզբունքներ…

3. Արդյո՞ք կգործի 13 թվի մոգական ուժը – Հովիկ Աբրահամյանը Հայաստանի թիվ 13 վարչապետը… Մենք կխոսենք վարչապետի աշխատանքային 100-րդ օրը լրանալուց հետո…

4. Նոր իրավիճակ՝ քաղաքական դաշտում – Անկոալիցիա իշխանությու՞ն, ոչ իշխանական հնգյա՞կ, թե՞ իշխանական դաշինք՝ արտախորհրդարանական ուժերի հետ… Կամ՝ միակուսակցական կառավարում…

5. Երբեւէ պաշտպանված կլինի՞ նորմալ մարդը մեր երկրում – «գենդերականներ»-ը օրենսդրական տապալումից հետո փորձում են մտնել դպրոցներ… Քաղաքապե՞տը երջանիկ կլինի – տրանսպորտի սակագնի նոր խնդիր…

6. Գնացողները հասցրեցին անել ու նոր հեռացան – նախկին կառավարությունը «կուտակային» հետք թողեց… Իսկ մնացողները դեմ են «պարտադիր»-ին… Գլխավոր դատախազությունն ու «Դեմ եմ»-ը…

7. Զատիկ է եւ Աստվածամայր Անահիտի Հրաշագործության տոնը… Եզդիական համայնքը նշեց Տաուսի Մալակը՝ Նոր տարին… Ծաղկազա՞րդ, թե՞ այցելություն Երուսաղեմ – Տոներ, որ կապ չունեն բնության ու հայի ինքնության հետ…

8. Մեր ավանդապատումները շարքից – Տավուշի մարզ… Երկրամաս, որ ժառանգորդն է Մեծ Հայքի Ուտիք եւ Գուգարք նահանգների մի մասի…

9. Ցավոտ կետեր – «Made in Armenia»-ն կարո՞ղ է նախանձ շարժել.- Որ երկրների համեմատ եւ ինչ առավելություններ ունենք մենք…

10. Հայկական խոհանոց – Աշտիշատի հաց… Աշխարհի մարզական հեւքից – Հայկական մարզաշխարհ… ՀԱՄ պաշտոնական կայքը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

Ինչպես մարդիկ ունեն անձնագրեր, այնպես էլ՝ ազգը: Այսօր ազգ երեւույթը գործնականում արգելափակված է եւ նախապատվությունը տրվել է մի ժողովուրդ զանգվածի, որի ստեղծած Սահմանադրությունն էլ առավելապես այդ ժողովրդի պատկերացրած պետության անձնագիրն է: Մարդն ունի անձնագիր, բայց քանի որ անձնագիրը չի պարզաբանում նրա դեմքն ու ինքնությունը, ժողովրդավար համակարգը պարտադրողները մարդկանց համարակալմամբ նույնականացման փաստաթղթեր են ստեղծում՝ սոցիալական, կենսաչափական, հետո նաեւ՝ այլ քարտերի ներդրմամբ: Նույնն էլ Սահմանադրության դեպքում է: Այն որպես ժողովրդի անձնագիր է դիտարկվում, բայց տարբեր օրենքներն այստեղ կատարում են սոցիալական կամ կենսաչափական քարտերի դերը: Հասկանալի է, որ այս դեպքում՝ խոսքը մարդկային տեսակի, ազգային պատկանելությամբ եւ ինքնությամբ օժտված հավաքականության մասին է, որին փորձում են զրկել իր կերպից ու արժեհամակարգից: Սա իրականացնում են պարտադրված արժեքներով Սահմանադրության ներքին էությամբ եւ դրանից բխող օտարահունչ օրենսդրությամբ:

Որ մեր Սահմանադրությունը հայանպաստ ու հայաշունչ չէ, ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ: Սրանով հայը չի կարող գերակա համարել իր ազգայինն ու պետականը, որոնք ստորադասված են միջազգայինի առաջ: Այլ օրենքներ են պետք, առայժմ՝ անցումային, որը կգործի ազգայինի ու միջազգայինի համադրությամբ, մինչեւ Հայոց Գլխավոր Օրենսգիրքը ամբողջական կդրվի հանրաքվեի: Սահմանադրական փոփոխությունների քննարկումների ժամանակ հայ արիներն առաջարկում են Հայաստանի Ազգային Սահմանադրության այս նախագիծը:

* * *

Հայաստանը հայի հայրենիքն է եւ բնույթով ու  էությամբ հայկական ազգային պետություն է

Հայաստանի Ազգային Սահմանադրություն

(Ազգայնական նախագիծ (Հայաստանի Ազգային Պետություն). Հայ Արիական Միաբանություն, Երեւան-2014թ.) 

Նախաբան

Հայաստանն ամփոփված է Հայկական լեռնաշխարհում, որը բացառապես Հայկական բնաշխարհ է ու հայերի Բնօրրան-Հայրենիքն է:

Մենք՝ աշխարհասփյուռ հայերս, իրականացրած հայոց պետականության վերականգնման նախնիների սրբազան պատգամը՝ լի ենք վճռականությամբ՝ նվիրվելու մեր ստեղծած ազգային պետության հզորացմանը եւ բարգավաճմանը՝ հանուն հայոց հարատեւության եւ առաքելության իրականացման:

Արդ հավաստում ենք մեր կամքն ու հավատարմությունը հայոց ազգային արժեքներին: Մեզ համար հավիտենարժեք են Հայոց ծագումը, ինքնությունը, հավատը, առաքինություններն ու առաքելությունը, Հայոց արարչատուր բնօրրանը, որ հայության հավիտենական հայրենիքն է:

Հայաստանաբնակ այլազգիների համար Հայաստանը նրանց ապահով բնակավայրն է, իրավական պետությունը, որտեղ նրանք պաշտպանված են եւ օգտվում են Հայաստանի Ազգային Սահմանադրությամբ պայմանավորված բոլոր իրավունքներից, ինչպեսեւ՝ ստանձում են սահմանադրորեն տրված բոլոր պարտականությունները: Հայաստանը միմիայն ի՛ր բնիկների՝ հայերի հայրենիքն է:

Հայաստանի բնական տարածքների վերամիավորումը, Հայ դատի վերջնական ու արդարացի լուծումը համայն հայության գերխնդիրն է, որ պաշտպանվում է Հայաստանի Ազգային Սահմանադրությամբ:

Պատրաստակամ ենք ապրել համամարդկային արժեքային համակարգի ա՛յն սկզբունքներին ներդաշնակ, որոնք համահունչ են մեր ինքնիշխան ազգային պետության իրավունքներին, գրված եւ ավանդագրված օրենքներին: Հայոց հայրենիքում չեն անտեսվում ավանդական ու սովորութական իրավունքները:

Ընդունում ենք Հայաստանի Ազգային Սահմանադրությունը՝ որպես ազգային ու պետական անվտանգության, պաշտպանության, արդարադատության, իրավունքի ու կեցակարգի գրավական:

Continue reading →

Սահմանադրությունն ամենակարեւոր փաստաթուղթն է պետության համար, որը կանոնակարգում է պետական համակարգի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին ոլորտները: Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը համաձայնել է «Սահմանադրական բարեփոխումներ» կոչված փաստաթղթի հայեցակարգի հետ, որը նրան  օրերս ներկայացրեց Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Հարությունյանը: Հանրության շրջանում առավել աշխույժ քննարկման առարկա դարձավ հատկապես Հայաստանի կառավարման համակարգին վերաբերվող սահմանադրական փոփոխությունների թեման:

Գործող Սահմանադրությամբ Հայաստանի կառավարման համակարգը նախագահական է, որտեղ կարգավորված են նախագահ-խորհրդարան, նախագահ-կառավարություն, խորհրդարան-կառավարություն փոխհարաբերությունները, տարանջատված են օրենսդիր, գործադիր եւ դատական համակարգերը: Երաշխավորված է նաեւ դատա-իրավական իշխանության հակակշռող դերն իշխանության այլ ճյուղերի նկատմամբ, սակայն ինչպես այլ սահմանադրական երաշխավորումներ, այս մեկը եւս չի գործում ամբողջ հնարավորությամբ ու հզորությամբ: Հիմնականում հենց սա էլ առաջացնում է անվստահությունը Սահմանադրության եւ, առհասարակ, օրենքների ու պետական համակարգի հանդեպ:

Ոմանք էլ կարծում են, թե գործող նախագահն «անցնում է գրոհի», քանի որ միայն խորհրդարանական, թե վարչապետական կառավարման ժամանակ նա հնարավորություն կստանա կրկին դառնալ երկրի ղեկավար: Սահմանադրության նոր նախագիծը, որի հիմանական իմաստը Հայաստանի պետական կառավարման համակարգը խորհրդարանական դարձնելն է, շատերի կարծիքով՝ ճիշտ ընտրված է հենց այդ նպատակի համար: Այս տեսակետի կողմնակիցները հայտնել են, թե «Սահմանադրական բարեփոխումով Սերժ Սարգսյանն իր համար վարչապետի ամուր աթոռ է նախապատրաստում, քանի որ, ըստ նոր նախագծի, 2018թ. հետո վարչապետը միանձնյա լինելու է երկրի կառավարության՝ գործադիր մարմնի ձեւավորողը եւ պատասխանատուն, իսկ խորհրդարանին էլ վերապահված է դակիչի դերակատարություն»: Այն հանգամանքը, որ նախագծում ՀՀ նախագահն ընտրվում է Ազգային Ժողովի կողմից 7 տարի ժամկետով, արդեն որոշիչ չի համարվում, քանի որ, ըստ այդ վերլուծաբանների, «այդ նախագահը կդառնա ապագա վարչապետի կամակատարը»: Երկրի նախագահն ընտրվում է 7 տարով եւ այդ ընթացքում չի ունեալու ուղղակի ազդեցություն երկրի քաղաքական խնդիրների լուծման գործում: Իսկ 5 տարով ընտրված վարչապետը այդ նախագահի օժանդակությամբ հաստատ կկարողանա մի հնգամյակ էլ աշխատել որպես վարչապետ… Նաեւ հաշվարկներ են արվում, թե այս սահմանադրական փոփախությունները հենց այդ հնարավորություններն են ստեղծում՝ 2018թ. նախագահի ընտրությունից հետո, ամենաքիչը 2 հնգամյակ աշխատել որպես վարչապետ:

Սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգի նախագծում առաջարկվում են այլ փոփոխություններ եւս, սակայն մարդկանց հուզում է պետական կառավարման համակարգի փոփոխությունը եւ իշխանափոխության հերթափոխի հստակ ձեւակերպումը, դրա իրական ու գործուն երաշխիքները: Հիշեցնենք, որ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամների հետ հանդիպմանը հայտարարեց, որ եթե խորհրդարանական համակարգն ընդունվի, ապա ինքը վարչապետ չի աշխատի:

Continue reading →

ՀՀԿ ԳՄ անդամները միաձայն ՀՀ 13-րդ վարչապետ ընտրեցին ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանին: Հուսանք, այդ թիվը դրական ազդեցություն կունենա նոր վարչապետի հետագա գործունեության վրա: Այդ նիստը վարող ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը եւ ներկա կուսակիցները այսպիսի որոշման հանգեցին միաձայն: Նոր վարչապետն արդեն երեկ վարել է կառավարության նիստը:

13-րդ վարչապետի հրամանագիրը երկրի նախագահը ստորագրել է ապրիլի 13-ին: Սահմանադրության պահանջով, նոր վարչապետը 20-օրյա ժամկետում կներկայացնի նոր կառավարության կազմը, այնուհետեւ նոր կառավարությունը ծրագիր կներկայացնի ԱԺ՝ հաստատման:

Խորհրդարանի նախկին նախագահ Հովիկ Աբահամյանը ԱԺ կանոնակարգ օրենքի 12-րդ հոդվածի համաձայն այլ պաշտոնի անցնելու կապակցությամբ հրաժարականի մասին դիմումը ներկայացրել է ԱԺ նիստում՝ ընթացակարգի պահանջների համաձայն: Նրան փոխարինելու առումով եւս անուններ են հնչում, հասկանալի է՝ միայն ՀՀԿ-ական թեկնածուների: Նշվում է ԱԺ նախկին նախագահ Սամվել Նիկոյանի, ՀՀԿ պատգամավոր Կարեն Կարապետյանի անունները: «Իմ պաշտոնը ինձ լրիվ բավարարում է»,- ասել է Սամվել Նիկոյանը՝ պատասխանելով այն հարցին, թե արդյոք հավանական համարում է իր թեկնածությունը ԱԺ նախագահի պաշտոնում։ Մամուլն էլ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանին է վերապահում Ազգային ժողովի նոր նախագահի աթոռը, չնայած նա հայտնել է, թե ինքը ավելի շատ հավանում է իր պաշտոնը:

Պաշտոնների բաշխում ՀՀԿ-ում արդեն ընթանում է, եւ ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության անդամ Դավիթ Հարությունյանը փորձել է վերադառնալ արդարադատության նախարարի պաշտոնին, բայց… հայտարարել է, թե հետաքրքրված չէ այդ պաշտոնով: Եվ խոսք կա, որ գուցե նա նշանակվի վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար: ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանը հայտնել է, որ կգնա այնտեղ, որտեղ կուղարկի կուսակցությունը: Իսկ կուսակցությունը հնարավոր է նրան դեսպան նշանակի որեւէ եվրոպական երկրում: ՀՀԿ խմբակցության քարտուղար Հովհաննես Սահակյանը չի հերքել, որ իրեն վերապահված է կառավարություն գնացող Դավիթ Հարությունյանի խորհրդարանական աթոռը:

Continue reading →

«Վարչապետը 6 տարի պաշտոնավարեց, իր հոժար կամքով հրաժարական տվեց»,- Տիգրան Սարգսյանի մասին ասել է ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Գալուստ Սահակյանը՝ պարզաբանելով, որ Հանրապետականը ինքնանպատակ չի առաջնորդվում: Իսկ արդյո՞ք կառավարության պատասխանատուն մինչեւ «իր հոժար կամքով» հրաժարականի դիմում գրելը պատասխան չպիտի տար երկրի տնտեսությունը նման անմխիթար վիճակի բերելու համար (շատերն են հարցնում): Մի՞թե դա ինքնանպատակ կլիներ:

Բայց ՀՀԿ-ական պատգամավորն այդ տեսակետին համաձայն չէ. «Վարչապետը դրական ազդեցություն է ունեցել Հայաստանի տնտեսության վրա եւ նոր վարչապետը պիտի շարունակի այն ծրագրերը, որոնք արդեն կան: Ոչ թե փոխելու, այլ շարունակելու է»:

Այս դեպքում տրամաբանական հարց է ծագում՝ իսկ եթե ամեն բան լավ էր, նախկին վարչապետն էլ դրական էր ազդում տնտեսության վրա, ապա ինչու՞ գրեց հրաժարականի դիմումը, ինչու՞ են տասնյակ հազարավոր մարդիկ, տասնյակ ոլորտների ներկայացուցիչներ դուրս եկել փողոց եւ  պահանջներ ներկայացնում կառավարությանը:

Իսկ եթե «գնացողի հետեւից միայն լավն են խոսում» տարբերակն է այս դեպքում, ապա, եթե այդ տարբերակն անգամ քաղաքական կատեգորիա է, հաստատ բարոյական ու արդարացի տարբերակ չէ: Հիտլերին նորից չհիշենք, թե ինչեր խոսեցին գնալուց հետո…

ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի անունը ի սկզբանե արծարծվում էր, նա հարմար թեկնածու էր նաեւ Ռոբերտ Քոչարյանի համար: Իսկ երբ Հովիկ Աբրահամյանն ու Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպեցին խորհրդարանում ու միասին գնացին նախագահական՝ Սերժ Սարգսյանի մոտ, արդեն կասկած չկար, թե ով է լինելու նոր վարչապետը:

Որոշ վերլուծաբանների կարծիքով՝ Հովիկ Աբրահամյանին վարչապետ նշանակելով՝ իշխանությունը թուլացրեց ոչ իշխանական ուժերի պայքարը, քանի որ ԲՀԿ-ն գոնե նույն եռանդով չի շարունակի հակակառավարական քարոզչությունը։

Continue reading →

Երբեւէ պաշտպանված կլինի՞ նորմալ մարդը մեր երկրում

«Հասարակություն առանց բռնության» հ/կ-ն, մի շվեդական կազմակերպության ֆինանսական աջակցությամբ, նոր քայլեր է նախաձեռնում, որպեսզի գենդերային բաղադրիչը ներառվի հայաստանյան դպրոցների «Հասարակագիտություն» առարկայի մեջ: Կարծես քիչ էր պարտադիր կուտակայինի արդեն ծեծված «բաղադրիչը», այժմ էլ փորձ է արվում գենդերայինը պարտադրել:

Հիշյալ կազմակերպության ղեկավարությունը եւ անդամները հրավիրված հավաքի ժամանակ դահլիճ չէին թողնում ոչ միայն այդ նախաձեռնության դեմ բողոքող եւ «Ո՛չ հակաընտանեկան քարոզչությանը» կարգախոսով հանդես եկողներին, այլեւ տարբեր զլմ-ների լրագրողների:

Հետաքրքիր է, եթե օտարի փողերով այստեղ քննարկումներ են կազմակերպվում, ապա ո՞ւմ հետ են քննարկում, եթե հակառակ կարծիքները լսելն արգելվում է: Թե՞ օտարների պատվերը կատարելու եւ դրամաշնորհները դրամաշորթության վերածելու մղումն ավելի զորավոր է օտարամոլների համար:

Ինչեւէ, այդ հ/կ-ի գործադիր տնօրեն Աննա Նիկողոսյանը աղմկալից եւ անդուր արգելանքներից հետո ստիպված հայտարարություն արեց, թե միջոցառման անվանումն է՝ Գենդերային բաղադրիչի ներդրումը «Հասարակագիտություն» առարկայի մեջ, իսկ լրագրողների մուտքն արգելելը բացատրեց այսպես. «Դա փակ կլոր սեղան է»: Եթե կլոր սեղան է, ապա ինչու՞ է փակ, նման բան երբեք չի եղել: Նշանակում է սեղանը այնքան էլ կլոր չէր, իսկ թե եվրասեղանները ինչ ձեւ ու չափ ունեն, դա պետք է հարցնել կամ այս անհեթեթությունը ֆինանսավորող շվեդական կողմից կամ որեւէ եվրագենդերապաշտ կազմակերպությունից:

Անգամ այն պարզ բացատրությունը, որ եթե այս անհայտ ձեւի սեղանը կազմակերպվել է, որ մեր հասարակությունը հասկանա, թե ինչի մասին է խոսքը, ապա գոնե լուսաբանելու եկած լրագրողների համար արգելք չպետք է տեղծվի, նույնպես մնաց անմեկնելի:

«Հասարակություն առանց բռնության» հ/կ-ն բռնությամբ արգելեց ցանկացողների մուտքը հավաքատեղի: Սա իսկը եվրոպական երկակի ստանդարտների քաղաքականությունն է, երբ իրենց հանդեպ չի կարելի բռնություն թույլ տալ, բայց իրենք դրա իրավունքը վերապահում են իրենց:

Continue reading →

Հասցրեցին անել ու նոր հեռացան

Կառավարությունը մինչեւ հրաժարականի ներկայացնելը, միասնական դիրքորոշում է հայտնել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի շուրջ Սահմանադրական դատարանի կայացրած որոշման վերաբերյալ: Այդ դիրքորոշման մեջ ասված է, որ ապրիլի 2-ի որոշումից հետո ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ այդ որոշմամբ հակասահմանադրրական ճանաչված դրույթների գործել-չգործելու, ինչպես նաեւ այդ որոշման եզրափակիչ մասի տարբեր կետերի հակասության վերաբերյալ տարաբնույթ, իրարամերժ մեկնաբանություններ, պարզաբանումներ ու բացատրություններ են ներկայացնում հանրությանը ինչպես ՍԴ դիմած պատգամավորները, այնպես էլ՝ իրավաբանները, քաղաքական ու հասարակական գործիչներն ու լրագրողները: «Պարզ է, որ նման արձագանքները համարժեք են տարբեր ուժերի եւ անհատների սուբյեկտիվ շահերով թելադրված նպատակներին, ինչը քաղաքական տեսանկյունից միանգամայն բնական երեւույթ է: Այդուհանդերձ, քաղաքական ու անձնական նպատակներով իրավունքի ընկալման շփոթ առաջացմնելը անընդունելի է եւ ՀՀ կառավարությունը հարկ է համարում հատուկ նշել, որ ՍԴ որոշումների, հատկապես այս որոշման մեկնաբանությունները պետք է հիմնվեն բացառապես Սահմանադրության, Սահմանադրական դատարանի մասին օրենքի եւ նույն որոշման դրույթների վրա»,- նշել են նախկին կառավարության անդամները:

Նշվել է նաեւ, որ ՍԴ-ն Սահմանադրությանը հակասող եւ անվավեր է ճանաչել օրենքի 8 իրավադրույթներ, իսկ 7 դրույթներ ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների շրջնակներում: Միեւնույն ժամանակ՝ համաձայն որոշման եզրափակիչ մասի 7-րդ կետի՝ «իրավական անվտանգությունը չխաթարելու նկատառումներով հակասահմանադրական ճանաչված բոլոր իրավանորմերի ուժը կորցնելու վերջնաժամկետ է սահմանվել ս.թ. սեպտեմբերի 30-ը, ինչը նշանակում է, որ այդ դրույթները մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը պահպանում եմ իրենց իրավաբանական ուժը՝ գործում են, իսկ որոշմամբ սահմանված վերահաշվարկման պահանջը վերաբերում է մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը կատարված ու կատարվելիք կուտակային վճարներին»:

Ի թիվս այլ պարզաբանումների, այդ միասնական դիրքորոշման մեջ նշվել է, որ «ՍԴ-ի որոշումից միանշանակ հետեւում է, որ մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը ամբողջությամբ շարունակում է գործել օրենքի 5-րդ հոդվածը, ինչը նշանակում է, որ այդ ժամկետում պարտադիր կուտակային բաղադրիչին պարտադիր կարգով մասնակցում են 1974թ. հունվարի 1-ին եւ դրանից հետո ծնված վարձու աշխատողները, նոտարները, անհատ ձեռնարկատերերը: Բացի այդ, համաձայն օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի, նրանք պարտավոր են կատարել համապատասխան ամսեկան կուտակային վճար: Այս պահանջը նույնպես գործում է մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը»: Փաստորեն, մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը ամբողջությամբ գործում է նաեւ օրենքի 76-րդ հոդվածը:

Արդեն մեր կյանքից հեռացած կառավարությունը կարծես հրահանգել է նոր կառավարությանը հետամուտ լինել այս հարցին եւ կոչ է արել բոլոր շահագրգիռ կողմերին մասնակցել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու վերաբերյալ օրինագծի մշակմանը, որոնց միջոցով օրենքը կհամապատասխանեցվի սահմանադրական դատարանի որոշման պահանջներին»:

Continue reading →

Տոն է՝ Մայր Բնության գունագեղության ու ծաղկունքի – Հայ արիները կնշեն Զատիկը եւ Աստվածամայր Անահիտի Հրաշագործության տոնը

ՀԱՄ լրատվական կենտրոնից տեղեկացրեցին, որ ապրիլի 20-ին Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման անդամները Մեծամորի (Մեծամոր – Մեծ Մոր – Աստվածամոր – Մայր Անահիտի) պատմական տարածքում կնշեն ավանդական Զատիկի տոնը: Ապրիլի 20-ին Գարնանային օրահավասարն է՝ Լուսնի լրման օրվա կիզակետը:

ՀԱՄ Հոգեւոր հանձնախմբի քրմերն ու քրմի թեկնածուները կկատարեն ծիսական արարողություն եւ կփառաբանեն Մայր Անահիտին, ով իր Աստվածային գործառույթով ապահովում է բնության գունագեղությունն ու ծաղկունքը: Մայր Անահիտը նաեւ բերքատվության ու ամենայն բերրիության, պտղաբերության եւ մայրանալու Աստվածուհին է, եւ հայ արիներն ու ազգայնականները Աստվածամորն են դիմելու՝ բազմազավակ ու բարգավաճ ընտանիքներ ունենալու ակնկալությամբ:

Զատիկի տոնը արիական հայերը նշում են նաեւ որպես Մայր Անահիտի Հրաշագործության տոն:

Հայ արիներն ու ազգայնականները ծիսական արարողությունից ու փառաբանումներից հետո կրակ կվառեն եւ կրակի շուրջը կպարեն, ձոներգեր կասեն ի փառս Աստվածամայր Անահիտի, Հայ Աստվածների ու Տիեզերքի Արարչի: Այնուհետեւ երկնային արեւի երկրային խորհրդանիշ կրակի վրայից թռչելուվ՝ երազանքներ կպահեն, գույնզգույն ներկված ձվերով ձվախաղ կկազմակերպեն:

Զատիկը գարնան գունագեղության հաստատումն է արձանագրում, երբ գույները զատվում են միմյանցից ու ցուցադրում բնաշխարհի շքեղությունը: Հայ արիները դա գինեձոների են արժանացնում՝ նաե՛ւ վասն ազգի բարգավաճման ու ծաղկունքի:

Այդ օրը հայ արիներն ու ազգայնականները մեկ անգամ եւս հիշեցնում են Հայաստանի իշխանություններին՝ Անահիտ Աստվածուհու պղնձաձույլ արձաններից մեկի գլուխն ու ձեռքի մի մասը Անգլիայի մայրաքաղաք Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանից Հայաստան տեղափոխելու անհրաժեշտության մասին:

Հասկանալի է, որ դա անգամ պետական մակարդակով բարդ խնդիր է, բայց պետք է այդ գործընթացն սկսել, որպեսզի նաեւ լուծումներ առաջարկվեն: Պետք է հետեւողականություն դրսեւորվի այն առումով եւս, որ հուշարձանի մասունքներն այդ թանգարանում դադարեն համարվել պարսկական կամ հունական:

Եզդիական համայնքն էլ նշեց Տաուսի Մալակը

ՀՀ եզդիների համայնքը, որ շարունակում է մնալ իր ավանդական արեւապաշտական հավատին, ապրիլի 16-ին նշեց եզդիների Նոր տարին՝ Տաուսի Մալակը:

Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 39-42-ում (2013թ.) եւ թիվ 1-12-ում

Տավուշի մարզի զգալի հատվածը նախկինում եղել է Մեծ Հայքի Ուտիք եւ Գուգարք նահանգների մի մասը: Մարզն անունը ժառանգել է Ուտիք նահանգի Տավուշ գավառից: Տավուշն աչքի է ընկնում հարուստ բնությամբ, կենդանական աշխարհով, վանքային համալիրներով, խաչքարերով, բերդերով, կամուրջներով, դամբարաններով…

Պահակասար – Լեզգիների ներխուժման ժամանակ մարդիկ հերթով պահակ են կանգնել այստեղ: Թշնամու երեւալուն պես նրանք իմաց են տվել գյուղացիներին, եւ սրանք զինված գնացել են սարը: Մի գիշեր էլ լեզգիները թաքուն սպանել են պահակին: Դրանից հետո սարի անունը դրել են Պահակասար:

Ամուրիների սար – Կողբ գյուղի մոտ է: Լեզգիների հարձակման ժամանակ, երբ գյուղ լուր են բերում, թե թշնամին գալիս է, տասնութ ամուրի քաջ տղաներ զենքով դուրս են գալիս այնտեղ, դիրք մտնում, կտրում լեզգիների առաջը, մինչեւ ետեւից հասնում է օգնական ուժը: Ազատելով գյուղը թշնամիներից՝ տասնութ կտրիճներն էլ զոհվում են կատաղի կռվում: Դրանից հետո այդ սարը, ի հիշատակ ամուրի քաջերի, կոչվում է Ամուրիների սար:

Մանյակի ձոր – Աչաջուր գյուղից արեւելք է: Պատմում են, որ Աչաջուր գյուղից մի անգրագետ հողագործ ամուսնանում է Մանյակ անունով մի քաղաքացի կրթված կնոջ հետ: Մանյակը գյուղում դպրոց է բացում, երեխաներին տառաճանաչություն սովորեցնում, ներկայացումներ կազմակերպում: Չար մարդիկ ամուսնու առաջ բամբասում են Մանյակին, թե նա անբարոյական է, դրա համար էլ բոլորը, մանավանդ տղամարդիկ, միշտ սիրալիր ժպտում են նրան: Խանդից կուրացած ամուսինը, հերանց տանելու պատրվակով, Մանյակին հեռացնում է գյուղից եւ սպանում ձորում: Այդ օրվանից էլ ձորը կոչվում է Մանյակի ձոր:

Խռովկանի ձոր – Կոթի գյուղի հանդամասում է: Ասում են, թե մի մարդ մի աղջիկ է ունենում: Որ փեսացուն ուզում է՝‘չի տալիս: «Ինչ ունի, որ տամ»,- ասում է ու հաշվում ունեցվածքը: Մի անգամ էլ ուրիշ գյուղից մի տղա է գալիս խնամախոսության: Նստում են, զրուցում: Աղջկա հայրն ուզում է խոսքամիջից իմանալ, թե ինչ ունի-չունի փեսացուն: Սա էլ թե.

Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 12-ում

Տեքստիլի եւ տրիկոտաժի ոլորտում եւ՛ բարձրագույն եւ՛ նախնական ու միջին մասնագիտական կրթություն կա: Թեեւ ոլորտի նախնական ու միջին մասնագիտական կրթության մասով վերջին մի քանի տարիներին շոշափելի փոփոխություններ են եղել, բայց կրթության եւ արտադրության միջեւ կապը անբավարար է: Նաեւ արտադրողների հետ է համագործակցության մակարդակը թույլ: Դասախոսական կազմի շրջանում էլ վերապատրաստումների եւ մասնագիտական շփումներն են անբավարար:

Հարկային ու մաքսային դաշտի առումով վիճակը հետեւյալն է. տեքստիլի եւ տրիկոտաժի ոլորտի հումքի (թել եւ գործվածք) ներմուծումը հիմնականում ազատված է մաքսատուրքից: Մաքսատուրքի 10% դրույքաչափ է կիրառվում պատրաստի տեքստիլ եւ տրիկոտաժե արտադրանքի Հայաստան ներմուծման վրա, իսկ դրանց արտահանումն ազատված է մաքսատուրքից: Բնագավառում կիրառվում է տնտեսության մեջ շահութահարկի ստանդարտ 20% դրույքաչափ: Շահութահարկի վճարումից ազատված է ձեռագործ գորգերի իրացումը: Ներմուծման եւ տեղական շուկայում ոլորտի արտադրանքի վաճառքի վրա սահմանված է ԱԱՀ ստանդարտ դրույքաչափ՝ 20%: Իսկ ներմուծվող կարի մեքենաները (ներառյալ դրանց կահույքը եւ ասեղները) ազատված չեն սահմանի վրա ԱԱՀ-ի գանձումից: Կարի ծառայություն մատուցող՝ արտերկրյա ընկերությունների պատվերներ արտադրող տեղական ընկերությունները հումք եւ մեքենա սարքավորումներ ներմուծելիս, օգտվում են «ժամանակավոր ներմուծում» մաքսային ռեժիմից:

Ոլորտի մասնակիցները վիճահարույց հարցեր են առաջ քաշում. դեռ 2011թ. Հայաստան ներմուծված գործվածքային հումքի վրա սահմանվել է ԱԱՀ գանձում սահմանի վրա, որից այն մինչ այդ ազատված է եղել: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հումքը գալիս է մեծածավալ քանակով՝ բեռնատար մեքենայով/կոնտեյներով, իսկ դրա գործածումը արտադրության մեջ եւ վերջնական արտադրանքի իրացումը միանգամից տեղի չի ունենում, ըստ մի շարք արտադրողների՝ ԱԱՀ ամբողջ գումարի միանվագ գանձումը շրջանառու միջոցների նկատելի խնդիրներ է ստեղծում:

Մեկ այլ վիճահարույց խնդիր է այն, որ Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ միջպետական պաշտոնական կապերի բացակայությունը հաճախ խնդիրներ է ստեղծում Թուրքիայից հումքի ներմուծման պարագայում՝ կապված հումքի ծագման եւ որակի հետ: Սա, իր հերթին, հավելյալ կարեւորություն է ստանում, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Հայաստանի ոլորտի հումքի մեծ մասն է գալիս  Թուրքիայից:

Այս ամենով հանդերձ մենք ոլորտի համաշխարհային մրցակից երկրների հանդեպ որոշակի ծախքային առավելություններ ունենք: Եվ այդ առավելությունը թե՛ աշխատուժի վարձատրության, թե՛ էլեկտրաէներգիայի ծախսի եւ թե՛ արտահանման որոշ երկրների գանձած մաքսատուրքի առումով է:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Աշտիշատի հաց

– Բաղադրությունը – Հացի խմոր – 150 գ, պանիր – 100 գ, հորթի միս – 100 գ, ապխտած միս (կամ՝ բաստուրմա) – 100 գ, տաքդեղ – 100 գ, աղ:

– Պատրաստման եղանակը – 100 գ խմորը օղակաձեւ բացել, վրան լցնել կտրտած պանիրը, հորթի միսը, ապխտած միսը, տաքդեղը, աղ՝ ըստ ճաշակի: Մնացած խմորն էլ՝ 50 գ-ն էլ բացել եւ թասակի ձեւով դնել այս զանգվածին՝ փակելով այն:

Սա դնել ջեռոցը եւ եփել 3000-ի տակ՝ 20 րոպե: Անու՛շ լինի:

* * *

Աշխարհի մարզական հեւքից – Հայկական մարզաշխարհ

Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային առաջնությունը

Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնության 21-րդ փուլից հետո մրցաշարի առաջատար Երեւանի «Արարատ»-ը 1:0 հաշվով հաղթեց Երեւանի «Փյունիկ»-ին եւ ավելի ամրապնդեց իր դերքերը: Դրան նպաստեցին Երեւանի «Բանանց»-ի ու Գյումրիի «Շիրակ»-ի միավորների կորուստը: Երեւանյան թիմը ոչ-ոքի՝ 2:2 խաղաց Մարտունու «Ալաշկերտ»-ի հետ, իսկ Գյումրիի ֆուտբոլիստները 1:1 ավարտեցին հանդիպումը Երեւանի «Միկա»-ի հետ: Մայրաքաղաքի մեկ այլ թիմ՝ «Ուլիս»-ը, որը 6 խաղ անընդմեջ ոչ միայն պարտություններ էր կրում, այլեւ չէր կարողանում գրավել մրցակիցների դարպասը, 2 գնդակի առավելությամբ Կապանում հաղթեց տեղի «Գանձասար»-ին: Մրցաշարային աղյուսակն այսպիսի տեսք ունի.

Խ   Հ    Ո   Պ   ԽԳ-ԲԳ  Մ

1. «Արարատ»     21  12   6   3     25-10   42

2. «Բանանց»      21   9    8   4     27-16    35

3. «Շիրակ»          21   9    7   5     33-23   34

4. «Միկա»           21   7  10   4     22-20    31

5. «Փյունիկ»        21   7    6   8     34-26   27

6. «Գանձասար» 21   5    9   7     27-24   24

7. «Ալաշկերտ»   21   4    4  13    24-57   16

8. «Ուլիս»            21   4   4   13    14-30   16

Continue reading →