Daily Archives: June 6, 2014

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223

1. Պատասխան, որ պիտի հնչեր Աստանայում – Եվրասիական միությունը՝ Եվրամիության դեմ… Բայց համաթուրքական խաղերը վերահսկում է Արեւմուտքը – ՀԱՄ առաջնորդի բաց նամակը ՀՀ նախագահին…

2. Ռուսաստանը պետք է Եվրասիամիություն մտնի առանց Ղրիմի, իսկ Ղազախստանը՝ առանց սովետական տարիներին (մասոնա-բոլշեւիկյան ու թուրքական) նվեր ստացած հսկայական տարածքների… «Մայդան» բառը կհայտնվի նաեւ ղազախերենում…

3. Եվրադատարանն ընդդեմ Հայոց ցեղասպանության ժխտման… Ո՜չ հերթական հակահայ կառույցի (Եվրասիամիության) ձեւավորմանը… Իսկ Աստանայի ստորությունը բացահայտ թյուրքական եւ իշխանական արմատներ ունի…

4. Բարեկամությունը գրանցում չունի, միջազգային օրակարգում չէ – Հայաստանը հայ-ռուսական բարեկամությունը խառնել է անվերապահ նվիրվածության հետ… Մոսկվան շարունակում է ստորաբար գործածել Արցախի թեման…

5. Երբ պաշտոնյայի նշաձողը տգիտությունն է – «գլխակեր» ու «հայակեր» Միկոյանը փողոց ունեցավ… Գառնո արադավան-հեթանոսական տաճարի տարածքում սրճարան կառուցելու պատմության՝ մի այլ ոճով կրկնություն – փողն առնում են ու… ընկնում ք..-ը…

6. Շաբաթվա ծաղրը՝ ծաղկաքաղով – Համեմատեց Նժդեհի ու Անդրանիկի հետ… Ըստ քաղաքապետի՝ արխիվները փորփրել պետք չէ՞… Միկոյանը Նապոլեոնն է կամ Լենինը՝ մշակույթի նախարարի հերթական գոհարները…

7. Ընդդեմ կուտակայինի դիմումները՝ մերժելի՞… Ընդդիմադիր քառյակը հապաղում է… Բարեփոխումներ, որ կհանգեցնեն նոր առճակատման… Միշտ չէ, որ նշանակում է երկկուսակցական համակարգ…

8. Մեր ավանդապատումները.- Արին-բերդ բլուրում հայտնաբերված արձանագրությունը պարզաբանել է Երեւանի հիմնադրման եւ տեղադրման հարցերը… Երեւան անունը բխեցնելով Էրիա /արիա/ ցեղի ու երկրի անունից…

9. Ցավոտ կետեր – Շքեղության գործի անշուք վիճակը… Ադամանդի մշակման ծավալներն ուղղակիորեն կախված են ոսկերչական շուկայի զարգացումից… Կյանքը՝ տխուր, ապրուստը՝ թանկ (համեմատական հաշվարկներ)…

10. Աշխարհի մարզական հեւքից – Բելառուսներն ադրբեջանցիներին խղճում են, իսկ մենք բելառուսներին խղճում եւ հանդիմանում ենք… Ֆուտբոլի ազգային հավաքականը՝ փորձարկումներում… Արցախը՝ չճանաչված պետությունների աշխարհի առաջնությունում…

11. Հայկական խոհանոց – Աղցան «Նոյան տապան»… Հայ Արիական Միաբանության պաշտոնական կայքը (www.hayary.org) տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ… «Լուսանցք»-ի բաժանորդագրության համար դիմել…

Վերջերս Աստանայում, հայտնի համաժողովում, Եվրասիական միությանը Հայաստանի անդամակցության առջեւ խնդիր ծագեց. Ղազախստանի նախագահի սիրտը Ադրբեջանի նախագահի նամակից թուլացել էր, եւ նա Հայաստանի նախագահին հորդորեց Եվրասիական միություն մտնել առանց Արցախի:

Սա՝ կենցաղային բացատրությամբ:

Իսկ իրականությունը Հայաստանի դեմ դիվանագիտական թուրքական (եւ ոչ միայն) արշավն է, որից մենք պիտի շատ արագ հետեւություններ անենք:

Խնդրո առնչությամբ մեր երկրի նախագահ Սերժ Սարգսյանին բաց նամակ է հղել Հայ Արիական միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը, ում կարծիքով, ռուսական կողմը թուրքական խայծը հերթական անգամ կուլ տալով (Անկարան վաղուց էր հայտարարել այս միություն մտնելու հավանականության մասին, իսկ Բաքուն օրերս ցուցադրական քննարկումներ է սկսել,-խմբ.), անտեսեց իր ռազմավարական գործընկեր Հայաստանի շահերը:

Ստորեւ ներկայացնում ենք հայ արիների ղեկավարի բաց նամակը՝ առանց խմբագրական միջամտությունների:

* * *

Աշխարհում իշխում է բիրտ ուժը, որն իր բնույթի համաձայն ավերիչ է ու կործանարար, սարսափազդու նրանց համար, ովքեր խորքային չեն հասկանում իրողությունը: Դեռ այսպես է, քանզի այդ ուժն ինքնին անդեմ լինելով՝ ծածկում է բազմադեմ երանգներով: Եվ տրամաբանական է, որ մեկ կենտրոնից ղեկավարվող այդ ուժը մարդկության տարաստեղծ հատվածներում մշտապես փնտրում է խառնածին ու անուղեղ զանգվածների, որոնց կարող է առանց լրացուցիչ խնդիրների ծառայեցնել իր համապարփակեցնող քաղաքականությանը, մարդկային ուղեղների ընդհանրական համահարթեցմանը: Եվ այդ զանգվածներին էլ է կոչել ազգեր, իբր կարեւորելով նրանց, նաեւ տրամադրել է (այդ ուժի վերահսկողության տակ գտնվող) հսկայական կենսատարածքներ, ինչն էլ զանգվածներին կարծել է տալիս, թե դա իրենց շնորհն ու ձեռքբերումն է…

Վստահ եմ, որ Հայաստանի նախագահը նույնպես ծանոթ է այդ մեկաշխարհական ուժին, եւ զգացել է մեկ կենտրոնի բազմաբեւեռային խաղերի խաբուսիկ լինելն ու մամլիչ ծանրությունը: Ուստի՝ ոմանց նման չեմ բացի պարսավանքի ու զազրախոսության տոպրակի բերանը հենց նամակիս նախաբանից, քանզի գիտակցում եմ, թե որքան դժվար է լինել դեռ կայացող պետության ղեկավար եւ պայքարել այդ կենտրոնի բազմախաղ ու ճնշող քաղաքականության դեմ:

Առավել եւս, հայ արիականներն ու համախմբված ազգայնականները միշտ, եւ մեր բոլոր նախագահների օրոք, անկախ քաղաքական հայացքների տարբերությունից, արտաքին քաղաքական հարցերում հայկական շահերը պաշտպանելու գործում սատարել են երկրի իշխանություններին:

Ներքին քաղաքական հարցերում մենք եւս շատերի պես ընդդիմադիր ուժ ենք, ավելի ընդդիմադիր, քան բոլոր ընդդիմությունները: Եթե ներկա ընդդիմադիրների բացարձակ մեծամասնությունը ընդդիմադիր է բացառապես իշխանության հասնելու մղումով, քանի որ դավանում է նույն արժեհամակարգը, գրեթե նույն ծրագրերով է առաջնորդվում՝ ինչ ներկայիս իշխանությունները, ապա մենք ընդդիմադիր ենք ինչպես ազգային(ազգայնական)-քաղաքական, բարոյա-իրավական, լեզվա-մշակութային ու այլ ծրագրերով, այնպես էլ արիադավան-հեթանոսական մեր դավանանքով ու աստվածների արժեհամակարգով: Մենք առհասարակ դեմ ենք հանրա(յին)պետության համակարգին ու օրենքներին:

Տիար Սերժ Սարգսյան:

Այս ամենն ասվեց, որպեսզի Ձեզ, եւ առհասարակ բոլորին պարզ լինի, որ ներքոշարադրյալ վրդովմունքը եւ կարծիքը տեսական ու իրատեսական հիմքեր ունի ու զուրկ է որեւէ ցուցադրականությունից: Մենք դիմում ենք միայն Ձեզ, քանզի տարիներ առաջ Հայ Արիական միաբանությունը, որպես համահայկական հոգեւոր-քաղաքական կառույց, ճանաչել է Արցախի ու Հայաստանի Հանրապետությունների վերամիավորման պետական ու իրավական որոշումները եւ դեռ Արցախի նախագահ ճանաչվող հարգարժան Բակո Սահակյանը հայ արիականներիս համար տարիներ ի վեր Հայաստանի Հանրապետության 12-րդ մարզի նույնքան հարգարժան մարզպետն է:

Continue reading →

Ղրիմը պետք է դարձնել ռուսական Արցախ

Չպատասխանելով Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւին Աստանայի համաժողովում, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Երեւանում անդրադարձավ հայության բոլոր հատվածներին ընդվզում պատճառած այդ ալիեւյան նամակին:  Համառոտ, մեր դիտարկմամբ, պատասխանն այսպիսին էր՝ Հայաստանը Եվրասիական միության մեջ կմտնի իր սահմաններով եւ ի՞նչ կապ ունի Արցախը դրա հետ: Իսկ ԼՂՀ-ն կմնա որպես չճանաչված պետություն Հայաստանի հովանավորության ներքո ու փաստացի կհամարվի Հայաստանի մի մասը: Նախագահի խոսքում հասկացվում էր նաեւ, թե ոմանք ինչպես դրսում, այնպես էլ ներսում այնպես են ընդվզում՝ կարծես թե Արցախը Հայաստանի կազմի մեջ է:

Այս տրամաբանությամբ էլ Հայաստանի նախագահը պետք է արձագանքեր Աստանայում: Ինչեւէ, Եվրասիական տնտեսական միության համաժողովում նիստի արդյունքներով Ռուսաստանի, Բելառուսի եւ Ղազախստանի նախագահները ստորագրել են Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագիրը: Քննարկվել է նաեւ Եվրասիական ինտեգրացիոն գործընթացի ընդլայնման հարցը: Մասնավորապես՝ քննարկվել են Եվրասիական տնտեսական միությանը Հայաստանի միանալու մասին պայմանագրի նախապատրաստման ընթացքին, ինչպես նաեւ Մաքսային միությանը եւ Միասնական տնտեսական տարածքին Ղրղզստանի միանալու ճանապարհային քարտեզին վերաբերող հարցեր:

Եվրասիական ինտեգրացիոն գործընթացին Հայաստանի միանալու հարցի կապակցությամբ Սերժ Սարգսյանը նշել է հետեւյալը. «Բելառուսի, Ղազախստանի եւ Ռուսաստանի համապատասխան մասնագիտական գերատեսչությունների, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի հետ համակարգված աշխատանքը թույլ տվեց սահմանված ժամկետներում նախապատրաստել Եվրասիական տնտեսական միության վերաբերյալ պայմանագրին Հայաստանի միանալու վերաբերյալ պայմանագիրը»: Մաքսային միության անդամ-պետությունների բոլոր ներկայացուցիչների օժանդակությամբ ավելի արագ է իրականացվել Եվրասիական հանձնաժողովի խրթին հարցերի մասնագիտական մշակումը, որը թույլ է տվել ամրագրել առկա արդյունքները: Ինչն, ըստ մեր նախագահի, հնարավոր դարձավ նաեւ «Հայաստանի կողմից վերջին տարիներին իրականացված միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների շնորհիվ»:

Եվրասիական տնտեսական միության վերաբերյալ պայմանագրին միանալու շուտափույթ ստորագրման պատճառը մի շարք գործոններով է պայմանավորված, իսկ միանալու վերաբերյալ ճանապարհային քարտեզը ձեւավորվել է՝ ելնելով 2015թ. հունվարից Եվրասիական միությանը Հայաստանի ներգրավման տրամաբանությունից: Այդ ժամկետն արդեն ամրագրվել է եւ մարդիկ պետք է որքան հնարավոր է շուտ ստանան իրենց հետաքրքրող հարցերի պատասխանները: Հայաստանի նախագահը նշել է նաեւ մեկ այլ գործոն, միանալու վերաբերյալ պայմանագրի ստորագրումից հետո պետք է ձեռնամուխ լինել գրեթե 200 օրենսդրական ակտերի ընդունմանը, ապահովել մի շարք կարեւոր համակարգային վերափոխումներ, ինչի համար անհրաժեշտ է նվազագույնը 6 ամիս:

Continue reading →

ՄԻԵԴ-ը հարվածում է ժխտողականներին

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, 5 դատավորից բաղկացած կազմով, հունիսի 2-ին քննարկեց «Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի» գործով Շվեյցարիայի արդարադատության դաշնային գրասենյակի ներկայացրած բողոքը։ Հրապարակված որոշմամբ՝ դատարանն ընդունելի է համարել Շվեյցարիայի կառավարության ներկայացրած բողոքը՝ վերանայել «Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի» գործով դատավճիռը։ Դատարանի որոշմամբ՝ գործը փոխանցվել է ՄԻԵԴ Մեծ Պալատ քննության։

Նշենք, որ 2013թ. դեկտեմբերի 17-ի դատավճռով ՄԻԵԴ-ը որոշել էր, որ նշալ գործով տեղի էր ունեցել Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածի՝ արտահայտվելու ազատության իրավունքի խախտում։ Ըստ դատարանի, Դողու Փերինչեքը, Շվեյցարիայում կոնֆերանսի ժամանակ Հայոց ցեղասպանությունը որակելով որպես «միջազգային սուտ», չի չարաշահել իր իրավունքները։ Ընդգծվել էր, որ զգայուն եւ հակասական բնույթի հարցերի ազատ քննարկման իրավունքի իրացումը ազատ արտահայտման հիմնարար ասպեկտներից է եւ տարբերակում է բազմակարծիք ժողովրդավարական հասարակություները տոտալիտար կամ բռնապետական ռեժիմներից։

Հիշեցնենք, որ Թուրքիայի աշխատավորական կուսակցության ներկայացուցիչ Դողու Փերինչեքը 2008-ին Շվեյցարիայում դատապարտվել էր Հայոց ցեղասպանության հրապարակային ժխտման համար՝ համաձայն Շվեյցարիայի քրեական օրենսգրքի, ըստ որի Հայոց ցեղասպանության ժխտումը երկրի ռասսայական խտրականության օրենքի խախտում է: Դողու Փերինչեքն ընդդեմ Շվեյցարիայի ՄԻԵԴ հայցը ներկայացրել էր դեռ 2008թ.։

Կարեն Բալյան

Ո՛չ հերթական հակահայ (թուրքամետ) կառույցի ձեւավորմանը

Դեռ ամիսներ առաջ Անկարան հայտարարել էր, թե չի բացառվում, որ Թուրքիան ներգրավվի Եվրասիական միության մեջ: Հասկանալի է, որ սա միայն խաղ է, քանի որ Արեւմուտքը թույլ չի տա Անկարային՝ լինելով ՆԱՏՕ-ի հիմնական ներկայացուցիչը Մերձավոր Արեւելքում, դառնալ ԱՊՀ-ական եվրասիականության կցորդ: Բայց թուրքերը մշտապես մասնակցում են բոլոր համաշխարհային ու տարածաշրջանային խաղերին, ուստի՝ այդ հայտարարությունը նոր բան չէր: Բայց արի ու տես, մեր բարեկամ Ռուսաստանը ՙսրտից՚ թույլ է եւ նման հայտարարություններին արձագանքում եւ ընդառաջ է գնում:

Օրերս Ադրբեջանը եւս խաղաց թուրքական խաղը, եւ կրկին Մոսկվան սրտի նոպաներ ունեցավ… Ադրբեւանի նախագահի նամակի արծարծումը ազդակ էր Բաքվին, եւ պատասխանը չուշացավ: «Ադրբեջանը կարող է քննարկել Եվրասիական տնտեսական համագործակցության շրջանակներում ինտեգրացիոն գործընթացներին մասնակցելու հարցը»,- Բաքվում հայտարարել է ՌԴ տնտեսական զարգացման նախարար Ալեքսեյ Ուլյուկաեւը: Նա ասել է, որ ինտեգրացիայի բոլոր ձեւերը ենթակա են քննարկման, եւ Ադրբեջանի անդամակցությունն այդ ձեւաչափերը արդեն իսկ քննարկվում են:

Continue reading →

Աստանայում հայերի համար հերթական անակնկալն էր նախապատրաստվել, որի ստվերային նախաձեռնողը Ադրբեջանի նախագահն էր: Ռուսաստանի ու Բելառուսի նախագահները հավանություն էին տվել Բաքվի խաղերին, իսկ մատուցելու գործը թողել էին Ղազախստանի նախագահին: Նուրսուլթան Նազարբաեւը էթնիկ թուրք է ու նրա համար միշտ ցանկալի է Ադրբեջանի կամ Թուրքիայի շահերը ներկայացնելը:

Ավելի քան 20 տարի է Հայաստանը մանեւրում է Արեւմուտքի ու Ռուսաստանի միջեւ, բայց տպավորությունն այնպիսին է, որ միշտ չենք սպասում անակնկալների, իսկ այն միշտ մեզ մատուցվում է: Կամ մենք պետք է հասկանանք, որ մեր թշնամիները ամենուր եւ ամեն հարցում մեր դեմ աշխատելու են օրնիբուն, կամ անընդհատ անախորժ վիճակներում ենք հայտնվելու: Ավելին՝ մենք ինքներս պետք է ամենուր եւ ամեն հարցում անակնկալներով ներկայանանք, նաեւ հակառակորդի մի քանի ենթադրյալ անակնկալների պատասխաններ ունենանք պատրաստի՝ կռահելով, թե որ միջոցառմանը ինչ հարցեր կարող են առաջանալ:

Բայց քանի որ այդպես չէ, ուրեմն՝ մեր երկրի նախագահի խորհրդականներն ու անհրաժեշտ կառույցները իրենց բարձունքի վրա չեն: Սա պետք է հաշվի առնել այսուհետ եւ ինչպես պետության ղեկավարին, այնպես էլ պետությանն ու ժողովրդին հեռու պահել տհաճ անակնկալներից:

Մինչեւ Աստանա գնալը արդեն խոսակցություններ կային, թե Եվրասիական միությունը ոչ թե տնտեսական, այլ՝ քաղաքական առումով կարող է հետաքրքրել նաեւ Թուրքիային, Հնդկաստանին, Սիրիային եւ այլն: Ինչը նշանակում է՝ քաղաքական խաղերը չպետք է բացառվեին: Այդ խաղերը չպետք է բացառվեր ինչպես դրսից, այնպես էլ ներսից, քանի որ Ռուսաստանն ու Բելառուսը վաղուց են զենք-զինամթերք վաճառում մեր թշնամի Սդրբեջանին, իսկ Թուրքիայի հետ Ռուսաստանն ավելի սերտ հարաբերություններ է փնտրում, քան՝ ռազմավարական գործընկեր Հայաստանի հետ: Եվ այս ամենը մեր՝ պաշտոնական Երեւանի ցանկալիից ավելի նվիրվածության պատճառով… Այո, ամեն ինչի շատն էլ է վտանգավոր, եթե համարժեք վերաբերմունքի չի արժանանում: Իսկ Ռուսաստանի դեպքում երբեք համարժեք չի եղել բարեկամի նվիրվածության չափանիշը: Սա վաղուց ապացուցված է:

Իսկ մեր «անգործությունը» Մոսկվային նոր թեւեր է տալիս: Վերջերս Չեչնիայի նախագահ Ռամզան Քադիրովը Մոսկվայի կողմից բանակցություններ վարելով Ուկրաինայի ուժային կառույցների ղեկավարների հետ, կարողացավ գերեվարված ռուս լրագրողներին ազատագրել ու իր հետ տանել Գրոզնի: Հայտնի է, որ բանակցությունների ժամանակ, երբ գործը գլուխ չէր գալիս, Չեչնիայի նախագահը նախազգուշական տոնով ուկրաինացիներին ասել էր. «Հիմա մենք բարեկամանու՞մ ենք, թե՞ ոչ»: Ասում են՝ այս խոսքից հետո ուկրաինացիները կարեւորել են… բարեկամանալը, եւ հանձնել էին գերի լրագրողներին: Հիմա էլ խոսք կա, թե Մոսկվան որոշել է Ռամզան Կադիրովին Հայաստան «գործուղել», քանի որ Կրեմլում խիստ դժգոհ են, որ Հայաստանում արեւմտամետ հայ քաղաքական ուժերը հարձակման են անցել իրենց դեսպան Իվան Վոլինկինի դեմ՝ նրա հայտնի հարցազրույցից հետո, երբ դեսպանը հրահանգիչի տոնով նշել էր, թե Հայաստանում պետք է փակվեն այն հասարակական կազմակերպությունները, որոնք հակառուսական քարոզչություն են անում:

Continue reading →

Հայ հանրությունը բուռն քննարկումներ ծավալեց Երեւանի ավագանու կողմից սովետական ստալինամերձ գործիչ Անաստաս Միկոյանի արձանի տեղադրումը թույլատրելու որոշման դեմ: Անհերքելի փաստարկներ են բերվել, որ Միկոյանը Ստալինից ոչ պակաս «գլխակեր» է եղել, ինչպես բոլշեւիկյան շատ այլ ներկայացուցիչներ… ու հանկարծ մայրաքաղաքում անակնկալ հայտնվում է ցուցանակ, որը հայտնում է, թե Դավթաշենի կամրջից դեպի Եղվարդի խճուղի տանող հատվածը կրում է Անաստաս Միկոյանի անունը:

Թե սա ի՞նչ ազգամերժ նախաձեռնություն է, դեռ կպարզվի, բայց որ նման ձեռնարկները մեծ արագությամբ են առաջ գնում, այլեւս գաղտնիք չէ: Հասարակական բոլոր շերտերում այս ստալինահայի կյանքն ու գործը չի հարգվել, անգամ առաջարկ է եղել, որ եթե հանկարծ Միկոյանի արձանը տեղադրեն, ապա Չարենցի, Բակունցի… արձանները պիտի հանեն…

Գիտնականները պետք է համակողմանիորեն ուսումնասիրեն այս գործչի արձանի տեղադրման հարցը, քանզի նա ազգային մտածողությամբ առաջնորդվող հայ գործիչների թշնամին էր եւ հետապնդում էր նրանց: Ամենամեղմ արտահայտվողների խոսքն է այսպիսին: Անաստաս Միկոյանի թոռը՝ Մոսկվայում բնակվող անվանի երաժիշտ ու կոմպոզիտոր, նկարիչ եւ ռեժիսոր Ստաս Նամինը եւս մեկնաբանել է իր պապի արձանը Երեւանում կանգնեցնելու՝ ավագանու որոշումը: «Սկզբունքորեն դեմ եմ որեւէ հուշարձանի կանգնեցմանը։ Կարծում եմ, որ հիշատակը պետք է ապրի մարդկանց սրտերում եւ մտքում, այլ ոչ՝ մարմարի, գրանիտի կամ բրոնզի մեջ»: Արձանաշինության մասին տեսակետն իհարկե վիճարկելի է, բայց մի բան հստակ է՝ հայության մեծամասնության սրտերում Ստաս Նամինի պապի հիշատակը գրեթե չի տարբերվում հայհոյանքից:

Անվանի երաժիշտը, ով պապի անունն է կրում (իսկական անունը՝ Անաստաս Ալեքսեի Միկոյան), ստեղծված իրավիճակին ավելի լավ տիրապետելու համար որոշել է ծանոթանալ դաժանություններին եւ գնդակահարություններին՝ Անաստաս Միկոյանի մասնակցությունը հաստատող փաստաթղթերին եւ հրապարակումներին: Սա թերեւս զարմանալի է, քանի որ Երեւանի քաղաքապետարանը պնդել էր, թե «ԽՍՀՄ պետական գործչի արձանը կանգնեցնելու հասարակական պատվերի հեղինակը նրա ընտանիքն է»։ Իհարկե, կարող է լինել էլի մեկ թոռ, ով համաձայնել է, բայց դա միանշանակ ընտանիք ձեւակերպումը չի կարող ունենալ:

Continue reading →

Համեմատեց Նժդեհի ու Անդրանիկի հետ

Վերջին օրերին կրկին լարվել է իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին եւ, չնայած հայկական կողմի հակազդմանը, հակառակորդի դիվերսիոն գործողությունների արդյունքում մենք ունեցանք մարդկային կորուստ:

Իսկ ի՞նչ է տեղի ունենում այդ ընթացքում Հայաստանի հասարակական-քաղաքական դաշտում: Իր կազմում բազմաթիվ ազատամարտիկներ ունեցող «Նախախորհրդարան» շարժման ներկայացուցիչ, կինոռեժիսոր Տիգրան Խզմալյանը կայքերից մեկին հարցազրույց է տալիս եւ անդրադառնում Հայաստանից Քեսաբ ազատամարտիկներ ուղարկելու թեմային: Խզմալյանը նախ ի ցույց է դնում հայոց պատմության մասին իր «Գիտելիքները»՝ համոզված պնդելով, թե Գարեգին Նժդեհն ու Անդրանիկ Օզանյանը արտաքսվել են Հայաստանի առաջին հանրապետության իշխանությունների կողմից: Սրանով չբավարարվելով՝ նա ավելի հեռուն է գնում՝ Ժիրայր Սեֆիլյանին ու Շանթ Հարությունյանին համեմատելով Գարեգին Նժդեհի ու Անդրանիկ Օզանյանի հետ:

Փաստորեն, ըստ «Նախախորհրդարան»-ի ներկայացուցչի, զենքով հեղափոխություն անելու կոչերի համար դատապարտված ծայրահեղական Ժիրայր Սեֆիլյանը եւ նախկինում հոգեբուժարանում բուժված, բահի կոթով նախագահական նստավայրը գրոհող Շանթ Հարությունյանը հայոց պատմության մեջ ունեն նույն դերակատարումն ու նշանակությունը, ինչ Նժդեհն ու Անդրանիկը…

Չարժե նույնիսկ մեկնաբանել: Սրանից բացի Խզմալյանը նույն հարցազրույցում նաեւ ուշագրավ բացահայտումներ է անում՝ հայտարարելով, թե Սեֆիլյանը, որպես «Նախախորհրդարան» եւ «Սարդարապատ» շարժումների համակարգող, իր վրա է վերցրել կազմակերպչական աշխաանքները եւ մի քանի հոգու ուղարկել է Քեսաբ՝ վերլուծական-հետախուզական աշխատանքներ իրականացնելու համար…

Քեսաբում «Նախախորհրդարան»-ի իրականացրած «հետախուզական օպերացիան» նաեւ հետաքրքիր է նրանով, որ ինչպես իր հարցազրույցում բացահայտում է Խզմալյանը, դրա անմիջական կատարողներից եւ Քեսաբ մեկնողներից մեկը եղել է, ոչ ավել-ոչ պակաս, ԼՂՀ ԱԺ պատգամավոր, ազատամարտիկ Վահան Բադասյանը: Եվ այդ մասին հայտարարում է կինոռեժիսոր Խզմալյանը՝ հավանաբար գտնվելով Ջեյմս Բոնդի հերոսական արկածների տպավորության տակ… Զարմանալի է, թե իրենց հիվանդագին գաղափարներն իրագործելու համար ինչքան հեռու կարող են գնալ այս մարդիկ, որ հանդգնեն շահարկել արցախցի ազատամարտիկ Վահան Բադասյանի անունը: Ավելին, այդ մասին բարձրաձայնում է Խզմալյանը՝ մեծամտորեն հայտարարելով, թե ինքն ու իր նմանները Բադասյանին ուղարկել են Քեսաբ՝ «հետախուզություն» անելու համար: Անհասկանալի է մի բան. ինչու այս «հետախուզական կառույցին» մինչ այդ չէր հետաքրքրել Հալեպում, Դամասկոսում, Հասակեում նույն վտանգներին դիմակայող հայությանն օգնության հասնելու խնդիրը…

Continue reading →

Մի շարք պետական մարմիններում, այդ թվում՝ նախարարություններում, աշխատողները դիմումներ են ներկայացնում կուտակային կենսաթոշակային համակարգում չընդգրկվելու համար, բայց ղեկավարությունն այդ դիմումները չի ընդունում՝ խախտելով գործող օրենքը: Դիմումագրերի մեծամասնությունը երիտասարդներ են, ինչը նրանց դրդում է նորից մտածել փողոց դուրս գալու մասին:

Մամուլը ողողված է բողոքներով, մարդիկ նշում են, որ աշխատողներով՝ առանձին կամ միասնաբար դիմում են տարել հաշվապահություն, սակայն այն չի ընդունվել: Վստահ են, որ վերին օղակներից հրահանգվել է չընդունել դիմումներ: Կրթական, բժշկական եւ այլ ոլորտների հիմնարկներում եւս աշխատակիցները դիմումներ են ներկայացրել, բայց հաշվապահությունում բացատրել են, որ դա հակապետական քայլ է: Մարդիկ զարմացած են, իրենք իրենց պետականամետ մարդ են համարում միանշանակ, բայց նրանց երեսին շպրտում են, թե՝ «պետության դե՞մ եք դուրս եկել»: Որոշ պետական մարմիններում էլ համապատասխան անձինք հորդորում են՝ իրենց հարգելով դիմումները հետ վերցնել («մոռացե՞լ եք ձեզ համար ինչեր եմ արել»), նաեւ հավելում են, որ «եթե ավելի բարձր աշխատավարձով տեղ գիտեք, ազատվեք, գնացեք…»:

Կառավարության եւ խորհրդարանի ներկայացուցիչները տարաբնույթ մեկանաբանություններ են անում, ինչն ավելի է սրում իրավիճակը: «Դեմ/եմ» քաղաքացիական նախաձեռնությունը մայրաքաղաքի կենտրոնում ցույցերից, երթերից բացի, որոշել է ծայրամասերում եւս իրազեկում անցկացնել ու ծանոթացնել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի խնդրահարույց կետերին: Ըստ նրանց, արդեն 70-80 գործատու կենսաթոշակային 5-10% պարտադիր վճարները չի պահում ու մուծումներ չի անում աշխատողներից: Նախաձեռնության անդամները կոչերով ու իրազեկման թերթիկներով քաղաքացիներին հորդորում են չտրվել սադրանքներին ու ճնշմանը, համարձակորեն միանալ պայքարին:

Առավել ազդեցիկ գործում են ՏՏ ոլորտի գործատուները, քանի որ մտավոր աշխատանքի մարդկանց նեղել դեռ չի հաջողվում, քանի որ այդ ոլորտի պատասխանատուներն անգամ հայտարարեցին, թե Հայաստանի այս օրենսդորության պատճառով իրենք իրենց կազմակերպությունները կգրանցեն Վրաստանում եւ կաշխատեն իրենց ցանկալի պայմաններով: Մի՞թե Հայաստանի բոլոր գործատուներին պետականորեն ուղղում են գրանցվելու այլ երկրներում… Վերջապես ե՞րբ է օրենքով կիրառվելու Սահմանադրական դատարանի «պարտադիր» բաղադրիչի հակասահմանադրական լինելու հիմնավորումը: Միշտ էլ կամավոր ձեւակերպման տակ (թողնվել է որպես մեղմացուցիչ հանգամանք) գործել է կամավոր-պարտադիր գործելաոճը, ինչի ականատեսը եղել ենք սոցիալական քարտերի, կենսաչափական փաստաթղթերի… այժմ էլ՝ կուտակային կենսաթոշակային համակարգի ներդրման պարագայում:

Երեւանի քաղաքապետարանի ենթակայությամբ գործող գրեթե բոլոր պոլիկլինիկաներում պարտադիր կուտակային կենսաթոշակի գանձումները առ այսօր շարունակվում են: Ավելին, դժգոհություններ կան, որ աշխատողներին պարտադրում են դիմումներ չգրել, իսկ գրողներին էլ սպառնում են ազատել աշխատանքից: Հետաքրքիր պատկեր է Կենտրոն եւ Արաբկիր վարչական շրջանների բնակչության մի մասին սպասարկող թիվ 8 պոլիկլինիկայում, որի տնօրենը Սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Հարությունյանի դուստրն է՝ Արմինե Հարությունյանը: Նա նշել է, թե կուտակայինի գանձումներն արվում են ըստ աշխատողների ցանկության: «Ով ցանկանում է, գանձում ենք գումարը, ով չի ցանկանում, չենք գանձում: Ոչ մեկը չի պարտադրում, մեզ մոտ դեմոկրատիա է: Ես նույնիսկ երեկ բոլորին մեկ առ մեկ հարցրել եմ, որովհետեւ հասկացա, որ պանիկա է սկսվել որոշ բուժհաստատություններում, որ պարտադրում են, եւ ես իմ կոլեկտիվից հարցրել եմ՝ ուզում եք, գանձում ենք, չեք ուզում՝ չենք գանձում»,- ասել է նա panorama.am-ին:

Continue reading →

Մեր ավանդապատումները – Երեւան

Սկիզբը՝ թիվ 39-42-ում (2013թ.) եւ թիվ 1-18-ում

Օտարերկրյա ճանապարհորդները եւս վկայում են, որ Երեւան անունը, ըստ հայոց մեջ տարածված այլ ավանդության, կապվում է Երվանդ թագավորի անվան հետ:

19-20-րդ դարերում Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված հայոց հնագույն Արարատ-Ուրարտու (Բիայնիլի, Վանի թագավորություն) պետության արքաների սեպագիր արձանագրությունների հայտնաբերումն ու ընթերցումը հնարավորություն տվեցին ոչ միայն ճշգրտել մի շարք աշխարհագրական անուններ, այլեւ նոր ձեւով բացատրել դրանց իմաստը:

Ուրարտական արձանագրություններում ընթերցվում են Էրիանի, Էրիախի, Էրեբունի անունները: Ռուսա 1-ին (735-713թթ.) թագավորի արձանագրության մեջ, որ հայտնաբերվել է Սեւանա լճի ափին գտնվող Ծովինար գյուղում, 22 երկրանունների հետ հիշատակվում է նաեւ Էրիաինի անունը: Ռուս հնագետ Մ. Նիկոլսկին Էրիաինին (երկիրը) տեղադրում է Երցչանի շրջակայքում, Արին-բերդ բլուրի վրա եւ Երեւան անունը բխեցնում Էրիաինիից: Այս տեսակետը ընդունելի են համարում Ե. Շահազիզը, Խ. Սամվելյանը եւ ուրիշներ:

Շատ կարեւոր էր հատկապես Նիկոլսկու կռահումը, որ հնագույն Երեւանը պետք էր որոնել Արին-բերդ բլուրի տարածքում, որտեղ ռուս մեկ այլ հետազոտող՝ հնագետ Ա. Իվանովսկին առաջին անգամ ուսումնասիրել ու նկարագրել է ամրոցի ավերակները:

Էրիանին տեղադրել են նաեւ Սեւանա լճի շրջակայքում (Ի. Մեշչանինով, Գ. Մելիքիշվիլի, Գ. Ղափանցյան): Գ. Ղափանցյանը Էրիանի ամրոցն ու երկիրը նույնացնում է եւ կապում eria (aria) ցեղի անվան հետ: Նա Էրիանի երկիրը համարում էր նույն eria (aria) ցեղի երկիրը: Գ. Ղափանցյանը eria (aria) ցեղի հետ էր կապում նաեւ Էրիախի երկիրը, որը ոմանք նույնացնում են Էրիանի երկրի հետ: Էրիախին Ղափանցյանը տեղադրում էր Կումայրիի շրջանում:

Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 17-18-ում

Ադամանդի նկատմամբ միջազգային պահանջարկը տեղափոխվում է Ասիա: Թեեւ ԱՄՆ-ն մնում է ադամանդի սպառման ամենախոշոր շուկան, բայց, մասնագետների գնահատմամբ, գալիք տարիների ընթացքում աճելու է Հնդկաստանի եւ Չինաստանի տեսակարար կշիռը սպառման ծավալում: Մինչեւ 2020թ. միջին խավը Չինաստանում աճելու է միջինում 10%-ով, Հնդկաստանում՝ 8%-ով: Այս հաշվարկների հիմք է եղել այն, որ 2000-2007թթ. ադամանդե ոսկեղենի պահանջարկը ԱՄՆ-ում աճել է մոտ 5%-ով, մինչդեռ Հնդկաստանում՝ 13%-ով, իսկ Չինաստանում՝ 15%-ով: Ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, հնդկական եւ չինական շուկաներն ավելի քիչ են հագեցած, ինչը եւ ստեղծում է աճի լավ նախադրյալներ: Մասնավորապես ԱՄՆ-ում ոսկերչական արտադրանքի 52%-ը պարունակում է ադամանդ, իսկ Հնդկաստանում ընդամենը 32%-ը, Չինաստանում՝ 29%-ը:

Հասկանալու համար, թե ադամանդագործության միջազգային ոլորտում միտումները ինչ նշանակություն կարող են ունենալ մեր երկրի համար, տանք պատկերը:

Ադամանդի հումքի վերամշակումը եւ վաճառքը շարունակելու է մնալ խոշոր ադամանդագործական ընկերությունների (հիմնականում բելգիական եւ իսրայելական) վերահսկողության ներքո: Այս ընկերություններն իրենց արտադրական հզորությունները տեղափոխում են այնտեղ, ուր առկա է էժան աշխատուժ: Օրինակ՝  իսրայելական Yoshfe Diamonds International-ն ունի երկու գործարան Չինասատանում՝ ավելի քան 2,000 աշխատողով, բելգիական Eurostar-ն ունի գործարաններ Բոթսվանայում ու Չինաստանում: Իսկ Հայաստանի ադամանդագործության ոլորտի ընդլայնումը պայմանավորված կլինի նոր գլոբալ ընկերությունների մուտքով, որոնք կարտապատվիրեն հումքի մշակումը Հայաստան:

Մեկ այլ միտում է այն, որ ադամանդի մշակման ծավալներն ուղղակիորեն կախված են ոսկերչական շուկայի զարգացումից, ինչն իր հերթին պայմանավորված է համաշխարհային տնտեսության զարգացման եւ Հնդկաստանում ու Չինաստանում միջին խավի աճի դինամիկայով: Համաշխարհային տնտեսության զարգացման տարբեր սցենարների դեպքում ադամանդի մշակման ծավալների  տատանումները կարող են կազմել 5%-ից մինչեւ 57%: Տարբերությունը մեծ է, ուրեմնեւ՝ անորոշ, ու սա որոշակի ռիսկեր է պարունակում նաեւ ՀՀ-ի ադամանդագործության համար: Չնայած ԱՄՆ-ն մնալու է մշակված ադամանդի ամենախոշոր սպառող, ավելանալու են  զարգացող երկրների (Հնդկաստան, Չինաստան) շուկաների կշիռները: Մեր պարագայում սեփական հումքով աշխատող տեղական վերամշակողների համար անհրաժեշտություն է առաջանում կապեր հաստատել Հնդկաստանի եւ Չինաստանի ոսկերչական ընկերությունների հետ եւս:

Continue reading →

Հիվանդներին խղճալու փոխարեն պետք է իրենք իրենց խղճան...

Բելառուսի գեղարվեստական մարմնամարզության հավաքականն ադրբեջանցիների խնդրանքով հրաժարվել է Արամ Խաչատրյանի երաժշտությունից: Գեղարվեստական մարմնամարզության Եվրոպայի 30-րդ առաջնությունը կկայանա Բաքվում հունիսի 13-15-ը: Մինսկում կայացած մամուլի ասուլիսում Բելառուսի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Լեպարսկայան ասել է, որ կազմակերպիչների խնդրանքով հրաժարվել է Արամ Խաչատրյանի երաժշտությունից: Ըստ նրա, կես տարի հավաքականը հանդես է եկել Խաչատրյանի «Սուսերով պարի» ուղեկցությամբ, իսկ հիմա շտապ կարգով մարզվում է այլ երաժշտության տակ: Ըստ նրա, դրանով են պայմանավորված ցածր տեղերը Մինսկում կայացած աշխարհի գավաթի մրցաշարում՝ ժապավեններով ու գնդով վարժություններում: Բելառուսի ներկայացուցիչները մայիսի 31-ին զբաղեցրել են 6-րդ տեղը բազմամարտում (2-րդը՝ բուլավաներով վարժությունում), իսկ հաջորդ՝ 7-րդը՝ գնդերով ու ժապավեններով վարժությունում:

«Կարելի է նրանց հանդիմանել, բայց ավելի շատ խղճալ է պետք»,- նշել է մարզիչը: Մենք էլ բելառուսներին եւ՛ հանդիմանելու եւ՛ խղճալու բոլոր հիմքերն ունենք…

Ֆուտբոլի ազգային հավաքականը՝ փորձարկումներում

Հայաստանի հավաքականը Շվեյցարիայում իր հաջորդ ընկերական խաղը Ալժիրի ընտրանու հետ անցկացրեց: Ուսումնամարզական հավաքի ընթացքում մրցակցելով աֆրիկյան այս թիմի հետ, որը նախապատրաստվում է Բրազիլիայում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը, մեր հավաքականըը զիջեց 1:3 հաշվով: Հայ ֆուտբոլիստները ձախողեցին 1-ին խաղակեսը՝ զիջելով 0:3 հաշվով: Թիկունքայինների գործողությունները (ինչպես նախորդ խաղին) թույլ էին կազմակերպվում, ինչի հետեւանքով վստահությունը կորցրեցին նաեւ առջեւի գծի ֆուտբոլիստները: Գլխավոր մարզիչ Բեռնար Շալլանդը, այնուամենայնիվ, կարողացավ փոխել իրավիճակը 2-րդ խաղակեսում: Ինչ-որ բան կփոխվի խաղում,  մեր թիմն ավելի վստահ խաղաց եւ արդեն առաջին րոպեին կրճատեց հաշվի տարբերությունը: Գոլի հեղինակ դարձավ փոխարինման մտած Արթուր Սարկիսովը: Չնայած տարածքային ու խաղային առավելությանը, մեր ֆուտբոլիստները նոր գոլ չխփեցին:

Մինչ այս՝ հանդիպումը էր եղել Արաբական Միացյալ Էմիրությունների թիմի հետ, որն ավարտվել էր Հայաստանի հաղթանակով՝ 4:3: Գերմանիայի հավաքականի հետ ստուգողական հանդիպումը նախատեսված է հունիսի 6-ին, որն ավելի դժվարին խաղ է լինելու:

Արցախը՝ չճանաչված պետությունների աշխարհի առաջնությունում

Շվեդիայի Օստերսունդ քաղաքում մեկնարկել է Չճանաչված պետությունների ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, որը կոչում են նաեւ «Ֆուտբոլի աշխարհի գավաթ՝ առանց սահմանների» մրցաշար: Մասնակցում են 12 հավաքականներ, որոնք բաժանվել են 4 խմբի: Մասնակցում է նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը, որն ընդգրկված է 4-րդ խմբում, որտեղ նրա մրցակիցներն են Մեն կղզին եւ Զանգիբարը: ԼՂՀ-ի հավաքականը արդեն անցկացրել է իր 1-ին հանդիպումը՝ Իռլանդիայի մոտ Մեն կղզու հետ: Մեր ֆուտբոլիստները չնայած առջեւում են եղել 2:0 հաշվով, սակայն պարտություն են կրել 3:2 հաշվով: Ընդ որում վերջին 2 գնդակը մրցակիցները խփել են վերջին 2 րոպեներին: ԼՂՀ-ի հավաքականից դուբլի հեղինակ է դարձել Միհրան Մանասյանը: ԼՂՀ-ի հավաքականում ընդգրկված են Հայաստանի բարձրագույն խմբի մասնակից ֆուտբոլիստներ:

ԼՂՀ-ի հավաքականը, պարտությունը կրելով նաեւ Նիցայի շրջանից՝ 0:1, դուրս մնաց հետագա պայքարից։ Ավելացնենք, որ Անդրանիկ Բարիկյանը խաղավերջում վեճի բռնկվեց մրցավարի հետ՝ հարվածելով վերջինիս, արժանացավ կարմիր քարտի: Մեր հավաքականի մեկնարկային կազմն այսպիսին էր. Ստեփան Ղազարյան, Արարատ Առաքելյան, Նորայր Գրիգորյան, Նորայր Սահակյան, Գեւորգ Պողոսյան, Արմեն Պետրոսյան, Արամ Բարեղամյան, Տիգրան Դավթյան, Դավիդ Գրիգորյան, Անդրանիկ Բարիկյան, Գեւորգ Նռանյան:

Խմբերում առաջին 2 տեղերը գրաված թիմերը կմտնեն քառորդ եզրափակիչ փուլ: Առաջնության հաղթողը կորոշվի հունիսի 8-ին: Հիշեցնենք, որ Մրցաշարում գրանցվել են 12 երկրների թիմեր՝ 1. ԼՂՀ-Արցախ, 2. Աբխազիա, 3. Քրդստան, 4. Թամիլ-Իլամ, 5. Զանզիբար, 6. Միացյալ Դարֆուր, 7. Էլան Վանին, 8. Քվեբեկ, 9. Պադանիա, 10. Սափմի, 11. Օքսիթանիա, 12. Արամեանս Սուրյոյե:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Աղցան «Նոյան տապան»

Բաղադրությունը – Հորթի խաշած միս – 200 գ, խոզի ապխտած միս – 100 գ, թարմ վարունգ – 200 գ, ընկույզ – 100 գ:

Թանձրուկի համար՝ թթվասեր – 100 գ, ընկույզ – 50 գ, սխտոր – 1 պճեղ, համեմ – 0.5 կապ, սամիթ – 0.5 կապ:

Պատրաստման եղանակը – Հորթի ու խոզի մսերը ձողաձեւ կտրտել, խորանարդիկներով կտրտել վարունգը, մանրացնել ընկույզը եւ այս ամենը խառնել:

Թանձրուկը պատրաստելու համար սամիթը, սխտորը ծեծել ընկույզի հետ: Ավելացնել կտրտած համեմը եւ նորից ծեծել: Վերջում ավելացնել թթվասերը:

Ափսեի մեջ շարել հազարի տերեւներ, վրան լցնել աղցանը, սրա վրա էլ ավելացնել թանձրուկը:

Բարի՛ ախորժակ:

* * *

Հայ Արիական Միաբանության պաշտոնական կայքը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ:

Ցանկացողները կարող են զանգահարել հետեւյալ հեռախոսահամարով՝ (0.10) 52-38-75, կամ գրել redaction@hayary.org եւ hayaryan@gmail.com  էլ.հասցեներով:

Ի դեպ, ՀԱՄ կայքը google-ի ռեյտինգային համակարգում ստացել է 6 բալ, որը բավականին բարձր ցուցանիշ է: Կայքը եռալեզու է եւ ունի այցելուներ շուրջ 150 երկրից: Այնպես որ, տեղադրե՛ք Ձեր գովազդը եւ մի՛շտ մնացեք Ձեր բարձունքին մե՛ր օգնությամբ:

www.hayary.org-ի համակարգող

* * *

«Լուսանցք»-ի բաժանորդագրության համար դիմել`

Continue reading →