Monthly Archives: September 2014

Բաժանարար գծե՞ր, թե՞ անբաժանելի դիմակայություն

Մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը  ընդդիմադիր քառյակը վերջնաժամկետ է ներկայացրել իշխանությանը՝ առաջ քաշված 12 կետերը կատարելու համար: Ընդդիմադիրները կրկին չեն բացառում «թեժ աշնան տարբերակը, եթե իշխանությունը հրաժարվի կատարել իրենց պահանջները: ԲՀԿ-ն անգամ հայտարարեց, թե պատրաստ է «ցանկացած ֆորսմաժորային զարգացման»:

Այս առիթով խոսել է «Հանրապետություն»կուսակցության առաջնորդ Արամ Սարգսյանը. «Գագիկ Ծառուկյանը երբեք չի ասել, որ ինքը գնում է իշխանափոխության, երբեք չի ասել,  որ ինքը ընդդիմադիր է, երբեք չի պահանջել նախագահի հրաժարականը, ինքը չի ասել, որ արտահերթ ընտրությունների կողմնակից է: Ես համոզված եմ, որ նման բան չի ասելու, որովհետեւ տեսնում եմ, որ այդ կուսակցությունները անկախ չեն ու մի մարդու որոշելով չեն»: Ըստ  նրա՝ ԲՀԿ-ն շատ քիչ է տարբերվում ՀՀԿ-ից, ԲՀԿ-ն էլ, ՀՀԿ-ն էլ ընտրությունների ժամանակ փող են բաժանում. «Քաղաքականությունը տեսնում են նյութական միջոցներով ու տնտեսական հնարավորություններով, եւ ամենակարեւորը՝ գաղափարական առումով երկուսն էլ Եվրասիական տնտեսական մոդելի կողմնակից են: Եվ երբ իրենք խոսում են համակարգային փոփոխությունից, ինձ համար ծիծաղելի է: Ի՞նչ համակարգային փոփոխություն, եթե  գնում ես դեպի Պուտին-Լուկաշենկո-Նազարբաեւ օրինակը, որը ոչ միայն հետընթաց է, այլեւ ծիծաղելի է առաջադեմ աշխարհի համար»:

«Հանրապետություն» կուսակցության ղեկավարի գնահատմամբ՝ ոչ  իշխանական քառյակի կուսակցությունները այլեւս դարձել են ԲՀԿ-ի կցորդը, ինչը հիասթափություն է առաջացրել հասարակությունում: Արամ Սարգսյանը նշել  է,  որ  դեռ Ռոբերտ Քոչարյանի իշխանության տարիներին որոշվեց, որ «եթե ընդդիմություն լինես, ապա չպիտի ունենաս աշխատելու, երկրում գործունեություն ծավալելու հնարավորություն, որովհետեւ պետությունը չի կարող թողնել,  որ դու տնտեսական միջոցներ  ունենաս ու դրանք կիրառես պետության դեմ», որն իրենք միայն իշխանությանն են դիտարկում: Այն ժամանակ դա ուղիղ էր ասվում, իբր կազմակերպված պետություն ձեւավորելու առումով եւ այդ գաղափարի շուրջ ՀՀ 2-րդ նախագահը փորձեց ձեւավորել նաեւ կազմակերպված  կուսակցություններ՝ հիմնական բաղադրիչը դարձնելով փողը:

Շատ  կուսակցություններ, դժբախտաբար,  ընդունեցին խաղի այդ կանոնները, որ քաղաքականության մեջ փող է պետք: Այժմ էլ ընդդիմադիր կուսակցությունները գնացին այդ ճանապարհով՝  վերածվելով ԲՀԿ-ի կցորդի: Այսպես՝ ԲՀԿ ղեկավարի ասածները դառնում են քննարկման շատ լուրջ թեմաներ, հիմնավորվում են, չհակադրվելու գործելաոճն էլ առաջնային է դարձել, ինչը  հասարակությունից դուրս է դնում այս ուժերին: Սա նաեւ հիասթափություն առաջացրեց քաղաքականության ու քաղաքական գործիչների հանդեպ, ինչն էլ հանգեցրել է այս անվստահության վիճակին:

Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան  – http://www.hayary.org/wph/?p=2223 

1. 3-րդ համաշխարհային պատերազմն արդե՛ն սկսվել է – Աշխարհաքաղաքական վերաձեւումներն անխուսափելի են… Եվրոպան՝ մասնատման ճանապարհին – Շոտլանդիան դեռ կհասնի անկախության…

2. Անկախությունը բնակա՛ն, ոչ թե եվրոպական արժեք է – Կկազմաքանդվեն ոչ միայն թույլ երկրները, այլեւ՝ Եվրոպական Միությունը, Միացյալ Նահանգներն ու Ռուսաստանի Դաշնությունը…

3. Հավասարակշռող դեր՝ ՄՄ-ԵՄ փոխհարաբերություններում… Սա կարող է դառնալ նաեւ եվրոպական ու ասիական համագործակցության մի նոր առանցք – Այսօր չկա՛ տնտեսություն, կա՛ բացառապես քաղաքատնտեսություն…

4. Քաղաքական ներքին առօրյա. – Բաժանարար գծե՞ր, թե՞ անբաժանելի դիմակայություն… Ոչինչ չի մոռացվելու, ոչ ոք չի մարսելու… Կխախտվի՞ քաղաքական անդորրը…

5. Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 3-րդ) – մ.թ IVդ. դեռ օգտագործման մեջ է եղել «թռչնի լեզուն», ըստ բազմաթիվ էզոթերիկ աղբյուրների, թռչունը Երկնքի եւ Արեւի համամարդկային խորհրդանիշն է…

6. Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 2-րդ) – Հայոց հողին հանձնելու երրորդության գաղափարը, երեք սրբավայրերի եռանկյունահամակարգ առկայությունը… Մարդիկ ձեռքներին ամուր պահում էին Նժդեհի հուշամեդալը…

7. Աշխարհի մարզական հեւքից – Հայաստանի գավաթ. 1/4 եզրափակչի հանդիպումները… Հայ ըմբիշների փայլուն եւ ոսկեզօծ ելույթները… Մեր հրձիգներն աշխարհի առաջնությունում… Արցախում նաեւ միջազգային մրցաշարեր կանցկացվեն… Այլ մարզական լուրեր…

8. Հայկական խոհանոց – Ոչխարասնկով տաք ուտեստ… Երիտասարդ ու միջին սերնդի արվեստագետների ստեղծագործությունները… ՀԱՄ պաշտոնական կայքը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ… Կարդացե՛ք եւ բաժանոդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

Մերձավորարեւելյան հակամարտությունները, դրանց անվերահսկելի ծավալումները, ուկրաինական քաղաքացիական կռիվներն ու նախապատերազմական վիճակը Ռուսաստանի հետ, Կովկասյան կիսատաք-կիսասառը հակամարտությունների հնարավոր վերսկսման վտանգը այլեւս նոր աշխարհակարգի հիմքերն են գցում: Որ աշխարհն այլեւս առաջվանը չէ, փաստ է: Միաբեւեռ աշխարհակարգին փոխարինել է երկբեւեռը, Ռուսաստանը թերեւս կարողացավ դիմակայել Արեւմուտքի քաղաքական ու տնտեսական ճնշումներին, անգամ պատրաստվում է ռազմական ճնշումները կանխելու:

Մեծ փոփոխությունների շեմին առկա մարտահրավերներն են Իսլամական խալիֆության հռչակումը Իրաքի եւ Սիրիայի տարածքներում, «Ալ-Քաիդ­ա»-ի նոր քայլերը արաբական երկրներում եւ Հնդկաստանում, Ղրիմի միացումը Ռուսաստանին եւ Արեւելյան Ուկրաինայի փաստացի ենթակայությունը Մոսկվային, Արցախյան խնդրի ռազմականացման նոր վտանգը, Եվրամիության ու Եվրասիամիության հակասությունների խորացող ընթացքը, համաթուրքական, համաիսլամական ծավալումները եւ կրոնական հակասությունների անկասելիությունը, էթնիկ զտումներն ու պետությունների մասնատման եւ նորերի առաջացման քաղաքականությունը… հանգեցնելու են լուրջ փոփոխությունների, եւ աշխարհի վերաձեւման հին ծրագրերին ավելանալու են նորերը:

Իզուր չէ, որ Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոսը իր շաբաթօրյա աղոթքներից մեկում հայտարարել է, որ 3-րդ համաշխարհային պատերազմն արդեն սկսվել է: Այդ հայտարարությունը պոնտիֆիկն արել է հանդիսավոր արարողության ժամանակ, որը կազմակերպվել էր 100 հազար իտալացի զինվորների հիշատակին, որոնք զոհվել էին 1-ին աշխարհամարտի տարիներին: Արարողությունը տեղի է ունեցել Իտալիայի ամենամեծ ավստրո-հունգարական հուշահամալիր-գերեզմանոցում: «Այսօր, երբ 2-րդ աշխարհամարտի սարսափները արդեն հետեւում են, մենք կարող ենք խոսել նոր համաշխարհային պատերազմի մասին, որը բաղկացած է հանցագործություններից, սպանություններից ու ոչնչացումներից»,- ասել է Ֆրանցիսկոս պապը: Իր ուղերձում նա դատապարտել է բոլոր ժամանակների բոլոր պատերազմները, ինչպես նաեւ «ահաբեկչություն սերմանողների­ն», ովքեր, նրա խոսքով, «իրենց հետ մահ ու ավեր են բերում»: «Պատերազմը իռացիոնալ է, նրա միակ պլանը ավերածություններ բերելն է: Որքան շատ ավերածություններ է այն բերում, այնքան ավելի է աճում: Ժլատությունը, անհանդուրժողականությունը, իշխանության ծարավը, այս մոտիվներն են ընկած պատերազմ սկսելու որոշման հիմքում: Եվ շատ հաճախ դա արդարացվում է գաղափարախոսությամբ»,- ասել է Հռոմի Պապը:

Դեռ 2 տարի առաջ, Հայ Արիական Միաբանությունը կոչ էր հղել համաարիական գաղափարներով ու քաղաքականությամբ առաջնորդվող միջազգային ուժերին, հնարավորինս արագ կողմնորոշվելու եւ միասնաբար հանդես գալու՝ ընդդեմ ավերիչ ուժերի: Եվ արարիչ ուժերին սատարելու համար կոչ էր հղվել նաեւ տարածաշրջանի բնիկ ազգերին՝ 3-րդ համաշխարհային պատերազմից գոնե քիչ առաջ համախմբվելու համար:  Հայաստանի, Ռուսաստանի, Իրանի, Սիրիայի, Հունաստանի, Կիպրոսի, Լիբանանի, Պաղեստինի եւ Իրաքի նախագահներին ու կառավարություններին էր հղվել այդ ուղերձը՝ աշխարհի վերաբաժանման միջազգային գործարքը խափանելու, հին աշխարհակարգի վերարտադրությունը կանխելու եւ բնականոն աշխարհակարգ հաստատելու համար:

Continue reading →

Անկախությունն ու ազատությունը բնական երեւույթներ են, եւ, երբ դրանք խախտվում կան ինչ-որ եվրաչափանիշներով են սահմանափակվում, բնականորեն դառնում են դիմադրության եւ պայքարի կենտրոններ: Այստեղ է, որ առաջ է գալիս ազատագրական պայքարը, հանուն որի հաղթանակի ազատատենչ ազգերը մարտնչում են նաեւ դարեդար:

Արցախի եւ արցախահայության պայքարը զուտ ազատագրական էր եւ արժանի հաղթանակի, ինչն ամրագրվեց հայորդիների սխրանքով: Ափսոս, որ վերամիավորման խնդիրը «չի հասունանու­մ» մեր իշխանությունների ու քաղաքական վերնախավի մոտ: Անարձագանք մնաց նաեւ Հայ Արիական միաբանության կոչը, որում դիմում կար հայ քաղաքական եւ հանրային բոլոր կառույցներին՝ կազմակերպական որոշումներով ճանաչել Արցախի անկախությունը կամ վերամիավորումը Հայաստանի հետ, ինչը կդառնար մեր խորհրդարանի, կառավարության եւ նախագահի քննարկման թեմա: Նաեւ արտաքին ուժերին կստիպեր հաշվի առնել համահայկական այդ պոռթկումը: Ինչեւէ, որպես համահայկական ազգայնական ու արիադավան-հեթանոսական կառույց, ՀԱՄ-ը վաղուց է հայտարարել, որ Հայաստանն ու Արցախը վերամիավորված է համարում, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ բնական ու պատմական, ռազմա-քաղաքական ու իրավական եւ բոլոր այլ պայմանները կան: Ուստի մենք՝ հայերս, չպետք է անտեսենք հայկական երկու պետությունների վերահաստատված միավորումը, երբ բոլոր հարցերն արդարորեն լուծված են: Այսպես՝ հայ արիներն Արցախը ճանաչել են որպես Հայաստանի Հանրապետության 12-րդ մարզ, ինչը պետք է անի նաեւ մեր պետությունը, քանի որ սա է սկիզբը ամբողջական Հայաստանի վերակերտման եւ Հայկական լեռնաշխարհում հայերիս առաքելության վերահաստաման:

Սակայն, հաշվի առնելով մեր պետության դիրքորոշումը եւ միջազգային առկա իրավիճակը, քաղաքական ու հանրային ուժերը, այդ թվում՝ հայ արիներն ու հեթանոս-արիադավան ազգայնականները, ողջունում են, երբ Արցախի անկախության միջազգային ճանաչումը հետզհետե մոտենում է իրավական կարգավիճակին: Օրերս Արցախի ԱԳ նախարար Կարեն Միրզոյանն աշխատանքային այցով եղավ Իսպանիայում, անկախության ձգտող եւ հայագեն Բասկերի երկրում, որտեղ ճանաչեցին Արցախի անկախությունը: Մինչ այդ, Բասկոնիայի ներկայացուցիչները եղել էին Արցախում եւ հիացել հայկական այս տարածքի բնակիչներով ու անկախացած Արցախի հաջողություններով:

Continue reading →

Գործադիրը դեռ հունիսին քննարկել էր Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ծրագրերի ընթացքը: Սա այն պահին էր տեղի ունենում, երբ ռուսական որոշ լրատվամիջոցները նորից թմբկահարում էին, թե Ադրբեջանը կարեւոր գործընկեր է եւ պետք է Ռուսաստանին: Այդ երկրի ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի այցն Ադրբեջան ու Արցախի մասին հայտարարությունները Ադրբեջանին ՄՄ-ին անդամակցելու հրավերի փորձ էր, ինչը ցուցադրաբար չի մերժում Բաքուն (նաեւ Անկարան), բայց դա համաթուրքական խաղացանկում բացի Արցախի խնդրից, ներառում է նաեւ Հայաստանին տարածաշրջանային ենթակառուցվածքներին անդամակցելուց եւ նորերին էլ մասնակցելուց դուրս թողնելու հարցը:

http://www.hayary.org/wph/?p=4361 – Տարածաշրջանային շահեր, որ աշխարհաքաղաքական են – Առկա հակասությունները կարող են նպաստել, որպեսզի Հայաստանը դառնա տարածաշրջանային խաղացող – տարանցիկ երկիր…

http://www.hayary.org/wph/?p=4345 – Հայկական նավթա-գազային շահեր – Իրանը տարածաշրջանային տարբեր ենթակառուցվածքներում (ավտոմայրուղի, երկաթուղի, գազատար) Հայաստանին առաջարկում է լինել տարանցիկ կողմ…

Այս հարցերում Բաքվին ու Անկարային Եվրասիական միության ստեղծման ճանապարհին աջակցում է մեկ այլ թյուրքական պետություն՝ Ղազախստանը, որը եւս համաթուրքական դաշինքի անդամ է: Աստանան հակահայ գործունեությամբ աչքի է ընկնում ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին քաղաքական հարցերում: Վերջերս Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւը անգամ հայտարարեց, թե՝ «Համաթուրքական դաշինքը մեկ ազգի դաշինք է, որն ապրում է 6 պետություններում (Թուրքիա, Ադրբեջան, Ղազախստան, Թուրքմենստան, Ուզբեկստան եւ Ղրղզստան)՝ ընդհանուր ավելի քան 200 մլն. բնակչությամբ»: Նաեւ հասկացնել է տվել, որ այդ միությունն առաջնային է համարվում բոլոր այն միություններից, որոնց մեջ մտել է Ղազախստանը:

«Լուսանցք»-ը բազմիցս անդրադարձել է այս խնդրին, ներկայացնելով Եվրասիական միության եւ Մաքսային միության թեմաները: Նշել է, որ Եվրասիական կամ Եվրոպական միություններին անդամակցումները միայն տնտեսական խնդիրներ չեն ներառում, ինչպես փորձում են պնդել մեր շատ պետական այրեր: 

Իսկ հայ արիները լուրջ կասկածներ ունեն, որ ԱՊՀ ՀԱՊԿ-ն կպաշտպանի Հայաստանին՝ Ադրբեջանի հետ նոր հակամարտության (նաեւ տնտեսական առաջնահերթությունների) դեպքում, քանի որ այդ կառույցի մի մասը համաթուրքական դաշինքի անդամ է նաեւ: Մինչեւ Ղազախստանի նախագահի նոր բացահայտումները, ըստ ամենայնի այս իրողությունն արդեն գիտակցելով, ռուսական ծավալապաշության սոխակ Վլադիմիր Ժիրինովսկին երգել էր, թե Ուկրաինայի մասնատումից եւ Ղրիմի վերամիավորումից հետո՝ հաջորդը Ղազախստանը պիտի լինի, որը հսկայական տարածքներ է ստացել ԽՍՀՄ-ի ժամանակ… Իմիջիայլոց, ոչ ուղղակի, բայց այս իմաստով արտահայտվել է նաեւ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը՝ հասկացնելով, որ շատ ազգեր, որ իրականում ազգեր չեն, ստեղծել են պետություններ, որոնք չեն եղել երբեք…

Continue reading →

 Սկիզբը՝ թիվ 27-28-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4356 – Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 2-րդ) – Առաջին անգամ մարդկության պատմության մեջ այս չորս կայսրությունները կապված էին իրար հետ… Հիշատակում է նաեւ երկու Եթովպիաների գոյության մասին…

http://www.hayary.org/wph/?p=4342 – Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (1-ին մաս) – …հեղինակները խոսում են «Հնդկաստանների» մասին, իսկ որտեղի՞ց է ծագել եւ ի՞նչ է նշանակում Հնդկաստան անվանումը… Միջնադարյան հայերեն քարտեզը եւ «Աշխարհք Հնդկաց­ը»…

Չինագետ Լ.Բորովկովան իր գրքի (Ցարստվո զապադնովո կրայա) նախաբանում գրում է. «Մ.թ.ա. III դ. վերջերից մինչեւ մ.թ I դ Կենտրոնական Ասիայի համար եղել է մեծ պատմական ժամանակաշրջան: Դա եղել է քոչվորների հզոր թագավորության՝ Սյուննու կազմավորման եւ ծաղկման ժամանակը, որը տարածված էր Մոնղոլիայի արեւելքից մինչեւ Միջին Ասիա, իսկ հետո (206 մ.թ.ա.- մ.թ. 25) նրա կործանման եւ փլուզման ժամանակաշրջանը՝ չինական Խան կայսրության հետ պայքարում»:

Հեղինակը, արտահայտելով կարծիքը, գրում է. «Այն ժամանակվա չափանիշներով տարածաշրջանի այս ժողովուրդը, որն ունեցել է 700 տարվա պատմություն, թվում է, թե հենց այնպես հեշտ ու հանգիստ, հետք չթողնելով, իջավ պատմության բեմից սկսած մ.թ. Vդ կեսերից: Այս անկման իրադարձությունը պատմության համար մնում է հանելուկ, որը սպասում է իր ուսումնասիրողին»:

Չինացի պալատական պատմաբան Սիմա Ցյունը «Պատմություն Սյուննուների մասին» աշխատությունում շարադրել է «սյուննու» ժողովրդի պատմությունը սկսած մ.թ.ա I-II, որտեղից կանենք մի մեջբերում. «Արդեն հարյուր տարի է, ինչ գոյություն ունի  Սյուննու պետությունը, որի մեջ են մտել Խանից հյուսիս եւ հյուսիս-արեւելք գտնվող նվաճված  ժողովուրդները: Խանում այդ ժամանակ իշխող ժողովրդի՝ սյունների անվանումը դարձավ հյուսիսային ժողովուրդների հին չինական ընդհանուր «խուսցի» անվան հոմանիշը»: Ինքը՝ պատմաբանը, երեբեմն «խուսցիի» փոխարեն գրում էր «սյուններ», իսկ «խուսցի» բառը չինարեն նշանակում է հյուսիսացի:

Սյուննու անվանումը կարդալիս մտովի տեղափոխվում ես Սյունյաց երկիր, հիշում հայ իշխաններ Սյունիներին եւ «սյուններ» բառի մեջ գտնում հայերեն «սյուն» արմատը: Իսկ երբ տեղեկանում ես, որ այժմյան Չինաստանում կա Ցիցիքար (Ցիցիկար,- ռուս.) անունով քաղաք, ապա Սյունիքում ես գտնում նրա զուգահեռը՝ «Ցից քարեր» անվամբ, ինչպես տեղացի ժողովուրդը եւս մի տարբերակով անվանել է Քարահունջ հուշարձանը:

Երբ Ս.Հարությունյանի «Հայ առասպելաբանություն» գրքում կարդում ենք. «Մամիկն ու Կոնակը ապստամբում են իրենց տեր եւ հովանավոր Ճենաց թագավորի դեմ…», ապա այստեղ ակամա մտաբերում ենք Մամիկոնյաններին: Պատմության այս հանելուկը, որտեղ միահյուսվում են Չինաստանի եւ Հայաստանի տեղանունները, եւս ուսումնասիրության կարիք ունի:

Քուշանաց թագավորությունը  չինական աղբյուրներում կոչվել է  ուշի թագավորություն: Հարց է ծագում՝ ովքե՞ր են քուշանները, որտեղի՞ց են, ի՞նչ է նշանակում քուշ/կուշ/գուշ բառը եւ ո՞ր լեզվով կարելի է այն բացատրել: Մենք կփորձենք գտնել այս հարցերի պատասխանը:

Հ. Մարտիրոսյանի «Հայոց հնագույն պատմության էջեր» գրքից տեղեկանում ենք, որ շումերերեն «KuŠ» սեպանշանի ընթերցման տարբերակներից մեկը՝ «su11» բառը նշանակում է «ցեղ, տոհմ, սերունդ»: «KuŠ» սեպանշանի հիմնական ընթերցումներն են ԽuŠki=Կուշ, Քուշ երկիր կամ Suki=Սու երկիր: Ըստ շումերաաքադական ժամանակաժշրջանի աշխարհագրության՝ Su-birki4 է անվանվել Միջագետքից հյուսիս ընկած երկիրը: Սպեր անվանումը համահունչ է Շուբարտու երկրի շումերական Su-birki ici անվանման հետ:

Հեղինակը Ճորոխ-եհոն գետանունը կապում է Սպեր=Su-birki4 երկրի հետ եւ համարում է, որ Su-birki4=Suki=ԽuŠki:

Continue reading →

Նվիրում եմ Արցախ Բունիաթյանի մշտապայծառ հիշատակին

Սկիզբը՝ թիվ 28-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4357 – Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 1-ին) – «Մենք հայ ենք»-ի քվեարկության արդյունքներով, հռչակվել է բոլոր ժամանակների թիվ 1 Հայ…

Շատ տարիներ չանցած՝ հայոց այս նորագույն ուխտավայրում, ի նշանավորումն պատմական իրադարձության, դրվեցին փոքր հուշաքար եւ մետաղե ցուցանակ՝ Նժդեհի անվան, ծննդյան եւ երկրային վախճանի թվականների նշումով։

1983թ. հոկտեմբերի 7-ից ակունքվում է Նժդեհյան նախ խորհրդապահ, այնուհետ՝ արցախյան վերազարթոնքի շնորհիվ բացորոշված ամենամյա ուխտագնացությունների շարան­ավանդույթը, որ, Նժդեհի արարչական էությունը ցուցանող լուսասփյուռ ճառագայթի երկրաչափական սահմանմանը համարժեք, սկիզբ ունի՝ միայն սկիզբ, եւ չունի վերջ…

1986թ. հոկտեմբերի 7-ի հերթական գաղտնի ուխտայցի ժամանակ, հիշյալ նշխարատեղիում, Ամենաբարձրյալի գերագույն իշխանության անունից օրհնության կարգ է կատարում ազգանվեր քահանա (հետայդու երկար ժամանակ՝ նախ նժդեհյան ոգուժով ազատագրված ԼՂՀ Քաշաթաղի շրջանի հոգեւոր հովիվ, վարդապետ) Աթանաս Մովսիսյանը։

2000-ական թթ. սկզբին գործարար Ռուդիկ Վարդազարյանն իր ու բարեկամուհիների միջոցներով «Նժդեհ» անվամբ արծվապատկեր հուշաքար է տեղադրում՝ հընթացս ցանկապատելով եւ աստիճանապատելով։

2006թ. հուշաքարից քիչ ցած, «Հայ ասպետ» կազմակերպության Նժդեհիկների անունից ուշագրավ բացված քարագիրք է դրվում՝ «Հերոսները չեն մեռնում՝ հազարապատկվում են» փորագիր կարգախոսով։

2011թ. մի խումբ երեւանցի ազատամարտիկներ Կապանի ընկերների օգնությամբ հավելազարդում են նշխարավայրը՝ պատրաստելով նոր ենթակառուցվածքներ։

…1987թ. մայիսի 8-ին (ուշադրություն դարձրեք՝ ուղիղ 5 տարի անց, այս օրը կրկին Նժդեհի «անտես», բայց հավերժ առաջավար աջով, պիտի ազատագրվի արցախյան միջնաբերդաքաղաք Շուշին) նույն նախաձեռնող խմբակը (ուրգեն Արմաղանյանից բացի) խստագույն գաղտնապայմաններում, Նժդեհի մնացյալ մասունքներն ամփոփում է Սպիտակավորի չգործող Սուրբ Աստվածածին վանքի բակում (այժմ՝ ՀՀ Վայոց ձորի մարզի տարածք)։ Դրանց հետ հողին է ի պահ հանձնվում Վարագ Առաքելյանի կազմած ծրագրային գրությունը՝ որպես օրինակելի­անօրինակ ուղերձ սերունդներին. «ԳԱՐԵԻՆ ՏԵՐ­ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆ (ՆԺԴԵՀ)։ Հայ պարմանի, եթե երբեւիցե ձեռքդ անցնի այս փոքրիկ վկայությունը, իմացի՛ր, որ գտել ես հայ Հերոսաց Հերոս Նժդեհի հավետ սրբազան աճյունը։ Սրա տիրոջ ձայնից թնդում էին Սյունյաց բարձր լեռները, եւ հայ ազգի երկու արյունարբու թշնամիները թաքնվում էին ձորերում ու լեռներում։ Ծնկի՛ եկ այս աճյունի առջեւ, ինչպես այս նշխարները հայրենիք բերողներն ու հողին հանձնողներն արեցին։ Նժդեհի հոգին սավառնում է հայ լեռնաշխարհի վրա եւ այդ հոգին գալիք ազատագրական կռվում դարձյալ առաջնորդելու է մեզ…» (իրոք որ մարգարեաշունչ խոսքեր)։

Continue reading →

Հայաստանը կմասնակցի Եվրոպայի Խորհրդի սպորտային համաժողովին

ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարար Գաբրիել Ղազարյանը  մեկնել է Շվեյցարիա, որտեղ կմասնակցի Եվրոպայի Խորհրդի կողմից անցկացվող՝ սպորտի նախարարների համաժողովին: Համաժողովում քննարկվելու են մարզական մրցումների մեքենայությունների ռիսկի մասին հարցեր:

Եվրոպայի Խորհուրդը եւ Շվեյցարիայի Համադաշնության կառավարությունը այդ հարցի կապակցությամբ պատրաստել են մասնակի համաձայնագիր, որը պետք է ստորագրեն եվրոպական երկրների սպորտնախարարները: Այդ փաստաթղթի նպատակն է պայքարել տեղական եւ միջազգային մակարդակով սպորտում հանդիպող մեքենայությունների, հովանավորչությունների, կաշառակերության դեմ: Համաժողովին կքննարկեն նաեւ դոպինգի հետ կապված հարցեր:

Հայաստանի գավաթ. 1/4 եզրափակչի առաջին հանդիպումները

«Ալաշկերտ»-ը «Հրազդան» մարզադաշտում 2 անպատասխան գնդակ ուղարկեց «Արարատ»-ի դարպասը: Գոլերի հեղինակներ դարձանՆորայր Գյոզալյանն ու Գոռ Մալաքյանը: «Փյունիկ՚»ը սեփական հարկի տակ 3:0 հաշվով պարտության մատնեց «Շիրակ»-ին: Դուբլի հեղինակ դարձավ Սեսար Ռոմերոն, մեկ անգամ էլ աչքի ընկավ Վարազդատ Հարոյանը:

Պատասխան հանդիպումները կանցկացվնեն հոկտեմբերի 22-ին եւ նոյեմբերի 5-ին:

Աղյուսակը վստահորեն գլխավորում է «Ուլիս»-ը

Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբում կայացան 6-րդ փուլի հանդիպումները: Կապանի «Գանձասար»-ը սեփական դաշտում հաղթեց Հայաստանի չեմպիոն «Բանանց»-ին եւ կամային հաղթանակ տարավ: Այս հաղթանակից հետո կապանցիները վաստակեցին 10 միավոր եւ բարձրացան 3-րդ տեղ: Աղյուսակը գլխավորում է Երեւանի «Ուլիս»-ը, որը 6 խաղից հետո ունի 16 միավոր: Երեւանյան թիմերի մրցավեճում «Փյունիկ»-ը ջախջախեց «Արարատ»-ին՝ 4:0, իսկ «Ուլիս»-ը հաղթեց «Միկա»-ին՝ 3:1: Երեւանի «Ալաշկերտ»-ը 3 անընդմեջ պարտությունից հետո տարավ առաջին հաղթանակը՝ սեփական դաշտում պարտության մատնելով յումրիի «Շիրակ»-ին՝ 2:0:

Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականը նահանջել է 16 կետով

ՖԻՖԱ-ն հրապարակել է 2014 թվ. սեպտեմբեր ամսվա ֆուտբոլի ազգային հավաքանների վարկանիշային աղյուսակը: Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականը ՖԻՖԱ-ի վարկանիշային աղյուսակում նահանջել է 16 կետով եւ 2014թ. սեպտեմբերին զբաղեցրել է 52-րդ տեղը՝ ունենալով 556 միավոր: Այժմ Հայաստանի ազգային հավաքականի անմիջական մրցակիցներն են Կոնգոյի, Բուրկինա-Ֆասոյի, Ճապոյիայի վինեայի եւ Պերուի հավաքականները:

Նշենք, որ լավագույնների տասնյակում են` երմանիայի, Արգենտինայի, Կոլումբիայի, Նիդերլանդների, Բելգիայի, Բրազիլիայի, Ուրուգվայի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի եւ Շվեյցարիայի ազգային հավաքականները: Առաջատար երմանիայի ազգային հավաքականն իր հաշվին ունի 1765 միավոր:

Հայ ըմբիշների փայլուն եւ ոսկեզօծ ելույթները

Ուզբեկստանի մայրաքաղաք Տաշքենդում ավարտվեց ըմբշամարտի հունահռոմեական ոճի աշխարհի առաջնությունը: Հայաստանի ըմբիշներից փայլուն հանդես եկան Արսեն Ջուլֆալակյանը (75 կգ) եւ Արթուր Ալեքսանյանը (98 կգ)՝ դառնալով ոսկե մեդալակիրներ: Եզրափակիչում Արսենը 4:0 հաշվով հաղթեց խորվաթ ըմբշամարտիկին, իսկ եզրափակչի ճանապարհին նա հաղթել էր ադրբեջանցի Էլվին Մուրսալիեւին (9:0): Մինչ այդ հայ ըմբիշը հաղթել էր ավստրիացի, մեքսիկացի եւ վրացի մարզիկներին: Արթուրը դարձավ աշխարհի չեմպիոն՝ 50 վայրկյանի ընթացքում հաղթելով գերմանացի մարզիկին: Մինչեւ այդ Ալեքսանյանն առավելության էր հասել իրանցի, բելառուս, հունգարացի ու թուրքմենստանցի մարզիկների հանդեպ։

Մեդալների հաշվարկով ըմբշամարտի Հայաստանի ընտրանին առաջինն է աշխարհում 56 երկրի 261 ըմբիշների պայքարում աննախադեպ նվաճման հասած՝ 8 քաշային կարգերից 2-ում ոսկե մեդալ նվաճած մեր ընտրանին մեդալների հաշվարկով 1-ինն է: Մեդալների հաշվարկով թիմային պայքարում լավագույն հնգյակն այս տեսքն ունի՝ 1. Հայաստան՝ 2 ոսկե, 0 արծաթե, 0 բրոնզե մեդալ, 2. Ռուսաստան՝ 1-2-1, 3. Իրան՝ 1-1-2, 4. Հունգարիա՝ 1-0-2, 5. Կուբա՝ 1-0-0:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Ոչխարասնկով տաք ուտեստ

– Բաղադրությունը – Ոչխարասունկ՝ մեծ (շամպինիոն) – 0.5 կգ, սոխ – 100 գ, թթվասեր – 200 գ, կաթի սեր – 100 գ, ջիլ պանիր – 200 գ, համեմ – 1 կապ, կարագ – 30 գ, բուսայուղ – 20 գ, սպիտակ պղպեղ, աղ:

– Պատրաստման եղանակը – Սնկերի պոչերը հեռացնել, սնկերը լվանալ նախ աղաջրով, հետո՝ կիտրոնաջրով:

Սնկերը աղով եւ սպիտակ պղպեղով համեմել, կարագը դնել հանած պոչերի փոսիկի մեջ եւ դնել ջեռոցը՝ 2200-ի տակ՝ 10-15 րոպե՝ մինչեւ սնկի ջուրը դուրս տա:

Այս ընթացքում սոխառած անել բուսայուղով, ավելացնել թթվասերը, վերջում՝ կաթի սերը, եւ այս խյուսն էլ համեմել աղով ու պղպեղով: Այնուհետեւ սնկի գլուխները դնել խյուսի մեջ, ավելացնել կտրտած պանիրը:

Մատուցելուց առաջ վրան լցնել մանր կտրտած համեմը:

* * *

Երիտասարդ եւ միջին սերնդի արվեստագետների ստեղծագործությունները՝ կողք կողքի

Սեպտեմբերի 16-ին Հայաստանի նկարիչների միությունում բացվեց «Քայլ, ձեւափոխության եւ ձեւաստեղծման միջեւ» խորագրով ցուցահանդեսը:

«Քայլ, ձեւափոխության եւ ձեւաստեղծման միջեւ» ցուցահանդեսը կներկայացնի երիտասարդ ու միջին սերնդի արվեստագետների ստեղծագործությունները:

Գեղագիտական արտահայտչամիջոցների զարգացման ընթացքն ավելի հետաքրքիր ու ակնառու ներկայացնելու համար կցուցադրվեն նաեւ 60-70-ականների արվեստագետների աշխատանքները:

* * *

Հայ Արիական Միաբանության պաշտոնական կայքը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ:

Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան  – http://www.hayary.org/wph/?p=2223

1. Տարածաշրջանային շահեր, որ աշխարհաքաղաքական են – Առկա հակասությունները կարող են նպաստել, որպեսզի Հայաստանը դառնա տարածաշրջանային խաղացող – տարանցիկ երկիր…

– Հայկական նավթա-գազային շահեր – Իրանը տարածաշրջանային տարբեր ենթակառուցվածքներում (ավտոմայրուղի, երկաթուղի, գազատար) Հայաստանին առաջարկում է լինել տարանցիկ կողմ…

2. Եզրագիծ, որի այն կողմում պատերազմն է – ՆԱՏՕ-ՌԴ առճակատումը նոր սպառնալիք է ստեղծում Հայաստանի համար… ՆԱՏՕ-ն ցանկանում սեղմել օղակը Ռուսաստանի շուրջ…

3. Անկարան շարունակում է զինել ահաբեկիչներին – Հայաստանն ու Արցախը շարունակում են աջակցել եզդիներին – Թուրքիան շարունակում է իր գաղտնի ցանցերը ստեղծել Սիրիայում եւ Իրաքում…

4. Լուծումը թողնում են կողմերի՞ն – Պետք է նաեւ հիշեցնել, թե քանի տոկոս հայկական հողերի վրա եւ հայության քանի տոկոսին ցեղասպանելով են իրենց պետությունները մոգոնել քոչվոր թուրքերն ու ադրբեջանցիները,… Թուրքիան եւ Ադրբեջանը խոչընդոտում են… Ապակայունացնող տարրը թյուրքական է…

5. Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 1-ին) – «Մենք հայ ենք»-ի քվեարկության արդյունքներով, հռչակվել է բոլոր ժամանակների թիվ 1 Հայ…

6. Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 2-րդ) – Առաջին անգամ մարդկության պատմության մեջ այս չորս կայսրությունները կապված էին իրար հետ… Հիշատակում է նաեւ երկու Եթովպիաների գոյության մասին…

7. Սահմանագիծ, որտեղ վերջանում են եւ՛ իշխանությունը եւ՛ ընդդիմությունը… Երկիրը կղեկավարի գաղափարակա՞ն կառույցը… Անդիմադիր ընդդիմադիրները – Ընդդիմադիր քառյակը վերստին խմորումների մեջ է…

8. Հայկական խոհանոց… Սոված տղամարդկանց դուր են գալիս գեր կանայք… Արդյո՞ք ծերանալն ու մահը զուգընթաց են շարժվում… Աշխարհի մարզական հեւքից… Տեղադրե՛ք ձեր գովազդը www.hayary.org-ում… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

http://www.hayary.org/wph/?p=4345 – Հայկական նավթա-գազային շահեր – Իրանը տարածաշրջանային տարբեր ենթակառուցվածքներում (ավտոմայրուղի, երկաթուղի, գազատար) Հայաստանին առաջարկում է լինել տարանցիկ կողմ…

«Լուսանցք»-ի նախորդ թողարկմանն անդրադարձանք այն խնդրին, որ նավթա-գազային ոլորաններում Հայաստանը կարող է կապող օղակ դառնալ իրանական գազի համար: Իհարկե, դա հնարավոր է, քանի որ հենց Թեհրանի առաջարկն է, որպեսզի Երեւանը համաձայնի տարածաշրջանային տարբեր ենթակառուցվածքներում Հայաստանը դարձնել տարանցիկ կողմ: Հայտնի է, որ իրանական կողմը նպատակ ունի Իրան-Հայաստան-Վրաստան համագործակցությամբ դեպի Եվրոպա նոր ենթակառուցվածքներ նախաձեռնել՝ ավտոմայրուղի, երկաթուղի եւ գազատար:

Ռուս-ուկրաինական ռազմա-քաղաքական եւ ռուս-ադրբեջանական նավթա-գազային հակասությունները կարող են նպաստել, որպեսզի Հայաստանը դառնա տարածաշրջանային խաղացող հենց վերոնշյալ տարանցիկ հարցերում: Իրանն ու Հայաստանը շահագրգռված են սկսել աշխատանքները, Վրաստանն էլ թերեւս դեմ չէ, բայց կսպասի Արեւմուտքի հրահանգին:

Հայաստանն ու Վրաստանը, չնայած որոշակի արտաքին քաղաքական տարբեր առաջնահերթություններին եւ կողմնորոշումներին, շարունակում են միմյանց համար ռազմավարական նշանակություն ունենալ: Հակահայ նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլու հեռանալուց հետո, վերջին 1-2 տարվա ընթացքում բարձր մակարդակով իրականացվող այցերը դա են նպաստում: Այդ ընթացքում Հայաստանի ու Վրաստանի ղեկավարները բազմիցս հայտարարել են, թե աշխարհաքաղաքական նոր զարգացումների համապատկերին ամեն ինչ կանեն, որ հարեւան երկրների հարաբերությունները չտուժեն:

Իհարկե, հայ-վրացական հարաբերությունների զարգացումը կապված է ռուս-վրացական կարգավորման գործընթացի հետ եւս, ինչը թերեւս ոգեւորիչ չէ: Չնայած Մոսկվան հայտարարել է, որ Եվրասիական միության շրջանակում ապագա ծրագրերը շատ ավելի արդյունավետ կլինեն, եթե Ռուսաստանն ու Վրաստանը եւս համագործակցեն: Խոսքը նաեւ աբխազական երկաթուղու վերագործարկմանն է վերաբերում, ինչը հնարավորություն կտա երկաթուղային կապ հաստատել Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ:

Սա, իհարկե, առավել շահեկան կդարձնի Հայաստանի դերն ու նշանակությունը, քանի որ Իրան-Հայաստան-Վրաստան կապը կուղղորդվի ինչպես Եվրոպա, այնպես էլ Ռուսաստան: Ինչը շահեկան կլինի ոչ միայն տնտեսական, այլեւ ռազմա-քաղաքական առումով:

Բայց ուկրաինական զարգացումները արգելակում են առանց այդ էլ դանդաղ, նաեւ առաջ գնալու միտում ցուցաբերած ռուս-վրացական կարգավորման գործընթացը: Այնուամենայնիվ, Վրաստանի ղեկավարությունը հայտարարել է, որ ռուս-վրացական երկխոսությունը կշարունակվի, եթե նույնիսկ Ռուսաստանը վարի Ուկրաինայի համար անընդունելի քաղաքականություն:

Իսկ սա արդեն հուսադրող է հայկական շահերի տեսանկյունից:

Continue reading →

Ռուսական ռազմանավերը ուղեւորվել են Ադրբեջան. այսպիսի տեղեկատվություն է տարածել Հարավային ռազմական շրջանը: Հրթիռային նավերը Կասպիական ռազմական նավատորմից «Դաղստան» եւ «Գրադ Սվիյաժսկ» անունները կրող շարասյունները դուրս են եկել եւ հոկտեմբերին համատեղ զորավարժություն կանցկացնեն Ղազախստանի, Իրանի ու Ադրբեջանի նավատորմերի հետ:

Հոկտեմբերի սկզբին նավերը շարունակելու են ռազմական հերթապահություն իրականացնել Կասպից ծովում, որը կտեւի 20 օր: Այս ամենն իրականացվում է այն նպատակով, որպեսզի նավաստիները զարգացնեն ու ամրապնդեն միջազգային համագործակցությունը, ինչպես նաեւ մերձկասպյան 3 երկրների համար կազմակերպեն բարեկամական այցելություններ:

Հետաքրքիր է, որ Սեւծովյան շրջանի լարվածությանը զուգահեռ է կատարվում Կասպիցծովյան այս ռազմական գործողությունը: Հիշեցնենք, որ Ղրիմի վերամիավորման ժամանակ Սեւ ծովում ռազմական քայլերի էին պատրաստվում ԱՄՆ-ի եւ Թուրքիայի ռազմանավերը, ինչը սակայն տեղի չունեցավ Ղրիմի թաթարների ընդվզումը չհաջողելուց հետո:

Իսկ քանի որ ուկրաինական դեպքերը իրենց ազդեցությունն են թողել նաեւ Մերձավորարեւելյան, Կովկասյան ու Միջինասիական տարածաշրջանների վրա, ապա «ծովից ծո­վ» ռազամական գործողությունները դեռ դադարելու միտում չունեն:

Առավել եւս, որ ավելի քան 20-հազար ռուսական զորքերը գտնվում են Ուկրաինայի սահմանների մոտ, իսկ Արեւմուտքի պնդմամբ՝ հազարավոր զինվորներ էլ արդեն կռվում են Դոնբասի եւ Լուգանսկի ինքնահռչակ հանրապետությունների զինուժի կազմում:

ՆԱՏՕ-ն արդեն Ռուսաստանի սահմանների երկայնքով ստեղծում է հակառուսական ռազմաքաղաքական կոալիցիա: Հյուսիսատլանտյան դաշինքի գլխավոր քարտուղար Անդերս Ֆոգ Ռասմուսենը հայտարարել է, որ Ուելսում կայացած դաշինքի գագաթաժողովի ընթացքում որոշում է կայացվել ստեղծել ՆԱՏՕ-ի արագ արձագանքման ուժեր՝ կապված Ռուսաստանի կողմից հնարավոր ագրեսիայի հետ: Նա նշել է, որ արագ արձագանքման ուժերը կազմված են լինելու մի քանի հազար ցամաքային ուժերից, որոնք մարտական վիճակի կբերվեն 3 օրվա ընթացքում:

Ստացվում է՝ ՆԱՏՕ-ն սեղմում է օղակը Ռուսաստանի շուրջ, ինչը կարող է անսպասելի զարգացումների հասնել: Մեծ Բրիտանիայում տեղի ունեցած Հյուսիսատլանտյան դաշինքի հերթական գագաթաժողովի ընթացքում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, որ ՆԱՏՕ-ի անդամ ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան, Իտալիան, Լեհաստանը եւ Նորվեգիան գերճշգրիտ զենք ու ռազմական մասնագետներ կուղարկեն Ուկրաինա:

ՌԴ Ա նախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարել է, թե Ռուսաստանը կողմ է Ուկրաինայում հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը, եւ ռազմական միջամտություն չի լինելու. «Մենք հանդես ենք գալիս այդ ծանր ճգնաժամի, այդ ողբերգության բացառապես խաղաղ կարգավորման օգտի­ն»: Միաժամանակ, ՌԴ Ա նախարարը մեղադրել է արեւմտյան երկրներին կողմնակալ մոտեցումների ու անվերապահորեն եւ կուրորեն Կիեւի իշխանություններին սատարելու համար: Բազմիցս նշվել է, որ Կիեւի իշխանությունները հենված են ազգայնամոլ, անգամ ֆաշիստական կարգախոսներով առաջնորդվող բենդերականների վրա, ինչը լավ բանի չի հանգեցնի:

Ուկրաինայի անկայունությունը վտանգավոր է ոչ միայն իր համար, այլեւ հարեւան Ռուսաստանի ու Բելառուսի, իսկ այդ հանգամանքը շահավետ է Վաշինգտոնի համար. հայտնել է Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն: Նրա խոսքով՝ Ուկրաինայի անկայունությունը մի հսկայական խառնարան է ստեղծել, որն իր մեջ է ձգում Ռուսաստանին եւ Բելառուսին: «Մենք պետք է հեռու մնանք այդ խառնարանից, քանի որ ամերիկացիներն այնտեղ չեն պայքարելու: Նրանք ուզում են մեր ձեռքով սպանել մեր ժողովրդի­ն»,- ասել է Բելառուսի ղեկավարը:

Continue reading →

Վերջերս իրաքյան Քրդստանի նախագահական խորհրդի ղեկավար Ֆուադ Հուսեինը հայտարարել է, որ Թուրքիան հրաժարվել է զենք տալ իրաքցի քրդերին՝ «Իրաքի եւ Լեւանտի իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման դեմ կռվելու համար: Նա ասել է, որ ինքը գաղտնի այցելել է Անկարա եւ Թուրքիայից զենք խնդրել պայքարելու համար, եւ բացասական պատասխան է ստացել: Թուրքական կողմը մերժումը հիմնավորել էր Մոսուլում թուրքական հյուպատոսության 49 աշխատակիցների դեռեւս ծայրահեղականների ձեռքում պատանդ պահվելով ու Թուրքիայում անցկացված նախագահական ընտրություններով:

Քուրդ առաջնորդը չի նշել, թե Թուրքիայում հատկապես ում է հանդիպել եւ ովքեր են մերժել պաշտոնական Էրբիլի խնդրանքը: Անկարան համաձայնվել է միայն հումանիտար օգնություն ցուցաբերել իսլամականների հետ բախումների շրջաններից գաղթած բնակչությանը: Հետաքրքիր է, որ Թուրքիայի նորընտիր նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի երդմնակալության արարողությանը մասնակցել է նաեւ իրաքյան Քրդստանի առաջնորդ Մասուդ Բարզանին: Թուրքիայի իշխող «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության արտահերթ համագումարից հետո առանձնազրույց է տեղի ունեցել Բարզանի-Էրդողան-Դավութօղլու կազմով:

Իսլամականների դեմ կռվելու համար իրաքցի քրդերին արդեն սկսել են զենք եւ սպառազինություն մատակարարել ԱՄՆ-ն եւ եվրոպական որոշ երկրներ:

Իսկ միջազգային զլմ-ները հայտնել են այն մասին, որ Թուրքիան գաղտնի զենք-զինամթերքով եւ սնունդով է ապահովում ծայրահեղ իսլամականների զինյալներին: Անկարան ինչպես Սիրիայի դեպքում, այնպես էլ Իրաքի՝ փորձում է օժանդակելով իսլամականներին մասնատման տանել Սիրիան եւ Իրաքը, ինչը թույլ կտա տիրել նոր տարածքների, նաեւ նավթի ու գազի պաշարներով հարուստ:

Իսլամականները չեն թաքցնում, որ բոլոր մահմեդականներին են համախմբելու իրենց ստեղծած խալիֆության շուրջ եւ պատրաստվում են Թուրքիայի դեմ պատերազմի ուղարկել իրենց շարքերում կռվող 4 հազար թուրքերի: Սա ցույց է տալիս, որ Անկարան ինչքան էլ փորձում է վերահսկել իրավիճակը, չի կարողանում: Իմիջիայլոց, իսլամականների զինյալների մեջ կան նաեւ ադրբեջանցիներ:

Նշյալ 4 հազար թուրքերի Մոսուլում հատուկ նախապատրաստություն են անցնում Թուրքիայի վրա հարձակվելու համար: Հատուկ վարժանքներ են անցկացվում Թուրքիայի տարբեր շրջաններում գործելու համար: Վարժանքների կենտրոն է ստեղծել, որի ֆինանսավորումը կատարում է Սաուդյան Արաբիան: Այս արաբական պետությունը համարվում է ԱՄՆ-ի դաշնակիցը, բայց պարբերաբար զինում է ծայրահեղ իսլամական խմբավորումների: Հիշեցնենք, որ չեչենական պատերազմների ժամանակ ռուսական բանակի դեմ կռվում էին նաեւ արաբ վահաբականները, իսկ իսլամական այս ուղղության՝ վահաբականության կենտրոնը Սաուդյան Արաբիան է:

Բայց Թուրքիան չի նահանջում եւ փորձում է իր գաղտնի ցանցերը ստեղծել Սիրիայում եւ Իրաքում: Վերջերս «Իրաքի եւ Լեւանտի իսլամական պետություն»  ահաբեկչական խմբավորման դեմ Իրաքում կռվող թուրքմենները ձերբակալել են իսլամիստ 3 զինյալների, ովքեր Թուրքիայի ազգային հետախուզական ծառայության աշխատակիցներ են: Թուրք լրտեսների ձերբակալությանը մասնակցած Նիհաթ Յալնըզը նշել է, որ թուրք լրտեսներին ձերբակալել են Ամերիլի ճակատում ընթացող մարտերի ժամանակ: Իրաքցի թուրքմենը Twitter-ում նախկին ԱԳ նախարար, այսօր՝ վարչապետ Ահմեթ Դավութօղլուին հղած ուղերձում նշել է. «ԻԼԻՊ-ի կազմում թուրքմեններին կոտորող Մահմուդ Յըլդըրըմ անունով հետախուզության լրտեսը գլխացավանք կլինի ձեզ համար: Մենք նրա կարմիր անձնագիրը կուղարկենք Հաագայի տրիբունալ»:

Continue reading →

Լուծումը թողնում են կողմերի՞ն

Հայոց ցեղասպանության եւ անկախ Արցախի հարցերը թուրք-ադրբեջանական եղբայրության համատեղ ծրագրերում նորից մեծ ուշադրության են արժանանում: Դրա վառ ապացույցը վերջերս Բաքվում Թուրքիայի նորընտիր նախագահի հայտարարությունն էր, համաձայն որի՝ Թուրքիայի եւ Հայաստանի հարաբերությունները կկարգավորվեն ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորումից հետո միայն: Բացի այդ, հենց ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովում Անկարան պաշտպանելով Ադրբեջանի շահերը, փորձել է բարձրացնել արցախյան հակամարտության հարցը:

Աժ ՀՀԿ-ական փոխխոսնակ Էդուարդ Շարմազանովն այս առիթով նշել է, որ ակնհայտ է, թե ինչպես է Ադրբեջանը մոռացության մատնում այն, որ Թուրքիան 3 տասնամյակից ավելի բռնազավթած է պահում ԵՄ անդամ Կիպրոսի 38%-ը: «Թուրքիայի նման քաղաքականությունը հիշեցնում է հայտնի ասացվածքը՝ գողն առաջինն է գոռում՝ բռնեք գողին»,- ընդգծել է ԱԺ փոխխոսնակը եւ հիշեցրել, որ օրեր առաջ Նյուպորտում ՀՀ նախագահը ՆԱՏՕ-ի բարձր ամբիոնից հանդես եկավ ելույթով ու ընդգծեց, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության ձեւաչափը չպետք է փոխվի, իսկ ԼՂ հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չկա, ինչպես նաեւ նշվեց, որ տարածաշրջանի խաղաղությանն ու անվտանգությանը սպառնացող բռնապետի հովանավորն ու լոբբիստը Թուրքիան է:

ԱԺ փոխխոսնակը պետք է նաեւ հիշեցներ, թե քանի տոկոս հայկական հողերի վրա եւ հայության քանի տոկոսին ցեղասպանելով են իրենց պետությունները մոգոնել քոչվոր թուրքերն ու ադրբեջանցիները,

ինչպես են ջղաձգվելով անտեսում Հայկական լեռնաշխարհի գոյությունը, ինչ դաժանությամբ են ցայսօր ոչնչացնում հայկական ազգային արժեքներն ու պատմության հետքերը բռնազավթված տարածքներում…

Փաստորեն, Սարգսյան-Ալիեւ-Քերի հանդիպմանը ԱՄՆ պետքարտուղարը նաեւ հստակ ազդակ էր ուղարկել Ադրբեջանին՝ մի քանի խնդիրների ընդգծմամբ: Նախ, որ ԼՂ հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն այլընտրանք չկա եւ պետք է դադարեցնել ռազմագոչ հռետորաբանությունը: Որ տարածաշրջանում իրավիճակի ապագա սրումն անթույլատրելի է ու վտանգավոր: Եվ այն, որ հիմնախնդիրը պետք է կարգավորվի բացառապես Մինսկի խմբի ձեւաչափով: Չնայած Անկարան ու Բաքուն ամեն բան արել են այդ ձեւաչափը փոխելու համար: «Այսպիսով՝ վստահաբար կարելի է նշել, որ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահության ձեւաչափը փոխելուն միտված թուրք-ադրբեջանական գործարքը տապալվեց»,- հայտարարել է Էդուարդ Շարմազանովը:

Իմիջիայլոց, մի զավեշտալի դեպք գրանցվեց Սարգսյան-Ալիեւ-Քերի հանդիպումից առաջ, երբ ԱՄՆ պետքարտուղարը մոտենալով Սերժ Սարգսյանին՝ ողջունեց նրան, նաեւ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանին բարեւեց եւ «չնկատեց» Իլհամ Ալիեւին: Վերջինս շփոթված մոտեցավ ԱՄՆ պետքարտուղարին, ով ժպտալով բարեւեց, թե՝ «այս որտե՞ղ էիք թաքնվել, չնկատեցի ձեզ…»:

Continue reading →

Նվիրում եմ Արցախ Բունիաթյանի մշտապայծառ հիշատակին

http://www.hayary.org/wph/?p=3500 – Մեծն հայորդու բաղձանքը՝ հայրենիք վերադարձն էր. Սրբազան վերաթաղում – Կգա՛ նաեւ Նժդեհի հոգու հանգստության օրը… Բաց նամակ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին…

http://www.hayary.org/wph/?p=2879 – Գարեգին Նժդեհի գաղտնի զբոսանքը Երեւանում… Մեծ հայի 3 սրբավայրերը – Հիշեցնենք, որ Գարեգին Նժդեհի մասունքները վերաթաղվել են…

Թեեւ ամեն ժողովուրդ իր հայրենիքն ունի, մարդկությունը, սակայն, դեռ մնում է անհայրենիք։

Մարդկայնությունն է մարդկության հայրենիքը, որը մինչեւ հիմա գոյություն չունի։ (Նժդեհ)

Մեր հայրենիքի բախտի համար ես բռնել եմ Աստծո փեշից, իսկ դուք բռնեք ինձանից. առաջ գնանք դեպի ապագան…  (Զանգեզուրում՝ իր դավիթբեկյան ուխտակիրներին, գայլավաշտականներին, երմանիայում՝ հայ ռազմագերիներին): (Նժդեհ)

Եթե «մարդը չափանիշ է բոլոր իրերի՝ եւ՛ գոյություն ունեցողների, որ գոյություն ունեն, եւ՛ գոյություն չունեցողների, որ գոյություն չունեն» (Պրոտագորաս), ապա Նժդեհն* էլ չափանիշն է ամենայն մարդու:

Մի աշխարհ՝ մի Նժդեհ, մի Նժդեհ՝ բազմաշխարհ*… – Գարեգին Ղազարյան

Այս տարի լրանում է հայության եւ համայն մարդկության, հիրավի, Աստվածահաս զավակներից եւ միաժամանակ առաջնորդ-հայրերից մեկի՝ Գարեգին Եղիշեի Տեր-Հարությունյանի (Նժդեհ. 1886-1955) ոգեկիր աճյունի հայրենադարձման պատմակշիռ գործարշավի 32-րդ տարեդարձը, իսկ հունիսի 17-ը (1989-ից) Նժդեհի Հիշատակի եւ ուխտագնացության օրն է:

Ավելորդ չենք համարում հիշեցնել, որ Բազմահանճար Առաջնորդը, Գաղափարախոսը, Զորավարը, Փիլիսոփան (Էություն իմաստության տաճարի առավել դիպուկ բնութագրմամբ՝ Իմաստունը), Ժանրաստեղծ րող-Հրապարակախոսը, Դիվանագետը, Ճարտասանը, Բարոյագետ Հերոսապետը, անչափազանցորեն Քաղաքակրթիչ Ֆենոմենը եւ Վերազանցական Նոումենը (Իմանուիլ Կանտի փիլիսոփայության մեջ՝ մտքով անհասանելի (անիմանալի) էություն), Մարգարեն, զուգարժեքորեն ինքնանվանադիր Համամարդը, դեռ բնավ էլ ոչ վերջապես Իմացյալ Նահատակը, «Մենք հայ ենք» հեռուստանախագծի 2009-2010 թթ. աշխարհատարած համացանցային քվեարկության արդյունքներով, հռչակվել է բոլոր ժամանակների թիվ 1 Հայ, հայության գլխավոր գաղթերկրի՝ Ռուսաստանի ամենահայտնի «Նոեւ կովչե­գ» ռուսերեն թերթի հարցմամբ, ճանաչվել «20-րդ դարի գլխավոր Հայ­ը» (2010թ. ապրիլ)։

*Այս իմաստներով, ըստ իս, կարելի է լինել միմիայն այդ մեն-միակ՝ «1 Նժդեհ» երրորդութենային՝ մարմնական-հոգեւոր-ոգեղեն չափանմուշ-միավորը ոչ թե անգամ չգերազանցող /<=/, այլ ուղղակի՝ քիչ կամ շատ պակաս /</:

Նժդեհը նաեւ մերազնյա միակ Անհատն է, Ում ծննդյան հոբելյաններն արդեն 2 անգամ տոնանշվել են պետական եւ համազգային մակարդակներով՝ ՀՀ-ում, ԼՂՀ-ում եւ Սփյուռքում (2001թ. եւ 2011թ.), իսկ արդեն համաշխարհային պատմության մեջ՝ միակ մահկանացու-անմահ աշխարհիկ ործիչը, Ում աճյունամասունքները, Սուրբ Երրորդության հանգույն, ամփոփված են 3 վայրերում, այն էլ՝ Իր իսկ գլխավորությամբ ազատագրված երկրամասերում, տարբեր դարերում եւ անգամ հազարամյակներում…

Մեծամեծն Հայորդին վախճանվել է Վլադիմիրի բանտում (տխրահռչակ «Ցենտրալ»), 1955թ. դեկտեմբերի 21-ին։ Դեռ 1955թ. մարտի 3-ին Տաշքենդի (Ուզբեկստան) բանտից հարազատներին հղած նամակում գրել է. «Հայաստանից մի բուռ հող եմ վերցրել։ Դա հայրենի հողն է՝ ինձ հետ բանտում։ Կուզեմ, եթե վիճակված չէ ապրել, գոնե մեռնել հարազատ հողի վրա»։

Ստանալով Եղբոր մահվան գույժը՝ Լեւոն Տեր-Հարությունյանը (ժամանակին ինքն էլ բռնադատված բժիշկ) շտապում է Վլադիմիր, վերցնում Նժդեհի զգեստը, ժամացույցը։ Ստալինախրուշչեւյան զնդաններում Նժդեհի հեղինակած բազում արժեքավոր ձեռագրերը (տասնյակ «փիլիսոփայական տետրե­ր» եւ այլն), սակայն, Լեւոնին չեն տալիս, ոչ էլ թույլատրում են մարմինը տեղափոխել Հայաստան (ըստ ՀՀ առաջին գումարման Խ պատգամավոր, կամրջաշինարար, լուսահոգի Սեմյոն Բաղդասարյանի՝ բանտային բժիշկն է հավաստի տեղեկություններ իմացել այդ ձեռագրերի տեղի մասին, որոնք այժմ, ցավոք, կորած են համարվում)։

Continue reading →