Ամանո՞ր, Սուրբ ծնու՞նդ, թե՞…

Ամբողջ քրիստոնեական աշխարհը հունվարի 1-ին տոնելու է հերթական Նոր Տարին: Ասեցինք՝ քրիստոնեական աշխարհը, քանզի հունվարի 1-ը իրապես ոչ թե բնական, այլ կրոնական տարեփոխություն է: Մահմեդական, հուդդայական, բուդդայական եւ այլ կրոնների հետեւորդների համար հունվարի 1-ին ոչինչ տեղի չի ունենում (շուրջ 3-4 մլրդ. մարդու համար), քանզի ձմեռ է՝ տարեվերջի նախավերջին ամսվա առաջին օրը, սակայն ոչ երբեք տարեսկիզբ: Այս օրը, տարվա կտրվածքով, նշանակալի իրադարձություն չի եղել նաեւ հին՝ արիադավան-հեթանոս հայերի համար:

Հանրահայտ է՝ տարին ունի 4 եղանակ՝ գարուն (մարտ-ապրիլ-մայիս), ամառ (հունիս-հուլիս-օգոստոս), աշուն (սեպտեմբեր-հոկտեմբեր-նոյեմբեր), ձմեռ (դեկտեմբեր-հունվար-փետրվար): Հիմա, եթե տարվա առաջին եղանակը գարունն է, ապա բնական եւ տրամաբանական է, որ տարեփոխությունը գարնանն է լինում եւ ոչ ձմռանը, այն էլ՝ ձմռան 2-րդ ամսից: Եվ տարեփոխության կապումը կրոնական հավատալիքների կամ Քրիստոսի անձի հետ, հատկապես երբ դա հակադրվում է բնական ճշմարիտ զարգացումներին, մեղմ ասած ճիշտ չէ, եթե չասենք՝ շատ վտանգավոր է:

Ձմեռը բնության մեջ հարաբերական մահն է բնորոշում, երբ «սառչում ու մեռնում է ամեն բան»: Եվ «բնության հարաբերական մահվան» մեջ տարեփոխության նշումը համարժեքորեն էլ անդրադառնում է այն նշողների հոգեբանության ու ենթագիտակցության վրա: Եվ իզուր չէ, որ հին հայերը մարտի 21-ին են նշել Նոր Տարին (միեւնույն ժամանակ նշելով Վահագն Աստծո ծնունդը, երբ Վիշապաքաղ Վահագնը վերածնվելով ապահովում էր բնության վերազարթոնքը՝ նոր տարվա ծնունդը): Արդեն տարիներ շարունակ բազմաթիվ արորդիներ այդպես էլ անում են՝ Նոր Տարին նշում են Գառնո հեթանոսական տաճարում, արեգակի շողերից ջերմացած բնության ծաղկունքի ու բուրմունքի մեջ…

Ինչեւէ: Տասնյակ տարիներ շարունակ շատ հայեր Նոր Տարին նշում են հունվարի 1-ին, ուստի հաշվի առնելով նրանց կրոնական մոտեցումները՝ շնորհավորում ենք բոլորի Նոր Տարին: Իսկ արորդիները այդ օրը իրենց ազգակիցներից հետ չմնալու համար հունվարի 1-ին նշում եւ շնորհավորում են մեծն հայորդի Գարեգին Նժդեհի ծնունդը: Շնորհավորում ենք նաեւ մենք:

Հետաքրքիր է, որ երբ քրիստոնյա հայերը հունվարի 13-ին նշում են «հին Նոր Տարի»-ին, արորդի-հայերը հունվարի 14-ին նշում են Ցեղակրոնության օրը:


Այս գրառումը հրապարակվել է Հ.Ա.Մ., Հայտարարություններ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։