Category Archives: Հոդվածներ

Հայ հանրությունը բուռն քննարկումներ ծավալեց Երեւանի ավագանու կողմից սովետական ստալինամերձ գործիչ Անաստաս Միկոյանի արձանի տեղադրումը թույլատրելու որոշման դեմ: Անհերքելի փաստարկներ են բերվել, որ Միկոյանը Ստալինից ոչ պակաս «գլխակեր» է եղել, ինչպես բոլշեւիկյան շատ այլ ներկայացուցիչներ… ու հանկարծ մայրաքաղաքում անակնկալ հայտնվում է ցուցանակ, որը հայտնում է, թե Դավթաշենի կամրջից դեպի Եղվարդի խճուղի տանող հատվածը կրում է Անաստաս Միկոյանի անունը:

Թե սա ի՞նչ ազգամերժ նախաձեռնություն է, դեռ կպարզվի, բայց որ նման ձեռնարկները մեծ արագությամբ են առաջ գնում, այլեւս գաղտնիք չէ: Հասարակական բոլոր շերտերում այս ստալինահայի կյանքն ու գործը չի հարգվել, անգամ առաջարկ է եղել, որ եթե հանկարծ Միկոյանի արձանը տեղադրեն, ապա Չարենցի, Բակունցի… արձանները պիտի հանեն…

Գիտնականները պետք է համակողմանիորեն ուսումնասիրեն այս գործչի արձանի տեղադրման հարցը, քանզի նա ազգային մտածողությամբ առաջնորդվող հայ գործիչների թշնամին էր եւ հետապնդում էր նրանց: Ամենամեղմ արտահայտվողների խոսքն է այսպիսին: Անաստաս Միկոյանի թոռը՝ Մոսկվայում բնակվող անվանի երաժիշտ ու կոմպոզիտոր, նկարիչ եւ ռեժիսոր Ստաս Նամինը եւս մեկնաբանել է իր պապի արձանը Երեւանում կանգնեցնելու՝ ավագանու որոշումը: «Սկզբունքորեն դեմ եմ որեւէ հուշարձանի կանգնեցմանը։ Կարծում եմ, որ հիշատակը պետք է ապրի մարդկանց սրտերում եւ մտքում, այլ ոչ՝ մարմարի, գրանիտի կամ բրոնզի մեջ»: Արձանաշինության մասին տեսակետն իհարկե վիճարկելի է, բայց մի բան հստակ է՝ հայության մեծամասնության սրտերում Ստաս Նամինի պապի հիշատակը գրեթե չի տարբերվում հայհոյանքից:

Անվանի երաժիշտը, ով պապի անունն է կրում (իսկական անունը՝ Անաստաս Ալեքսեի Միկոյան), ստեղծված իրավիճակին ավելի լավ տիրապետելու համար որոշել է ծանոթանալ դաժանություններին եւ գնդակահարություններին՝ Անաստաս Միկոյանի մասնակցությունը հաստատող փաստաթղթերին եւ հրապարակումներին: Սա թերեւս զարմանալի է, քանի որ Երեւանի քաղաքապետարանը պնդել էր, թե «ԽՍՀՄ պետական գործչի արձանը կանգնեցնելու հասարակական պատվերի հեղինակը նրա ընտանիքն է»։ Իհարկե, կարող է լինել էլի մեկ թոռ, ով համաձայնել է, բայց դա միանշանակ ընտանիք ձեւակերպումը չի կարող ունենալ:

Continue reading →

Համեմատեց Նժդեհի ու Անդրանիկի հետ

Վերջին օրերին կրկին լարվել է իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին եւ, չնայած հայկական կողմի հակազդմանը, հակառակորդի դիվերսիոն գործողությունների արդյունքում մենք ունեցանք մարդկային կորուստ:

Իսկ ի՞նչ է տեղի ունենում այդ ընթացքում Հայաստանի հասարակական-քաղաքական դաշտում: Իր կազմում բազմաթիվ ազատամարտիկներ ունեցող «Նախախորհրդարան» շարժման ներկայացուցիչ, կինոռեժիսոր Տիգրան Խզմալյանը կայքերից մեկին հարցազրույց է տալիս եւ անդրադառնում Հայաստանից Քեսաբ ազատամարտիկներ ուղարկելու թեմային: Խզմալյանը նախ ի ցույց է դնում հայոց պատմության մասին իր «Գիտելիքները»՝ համոզված պնդելով, թե Գարեգին Նժդեհն ու Անդրանիկ Օզանյանը արտաքսվել են Հայաստանի առաջին հանրապետության իշխանությունների կողմից: Սրանով չբավարարվելով՝ նա ավելի հեռուն է գնում՝ Ժիրայր Սեֆիլյանին ու Շանթ Հարությունյանին համեմատելով Գարեգին Նժդեհի ու Անդրանիկ Օզանյանի հետ:

Փաստորեն, ըստ «Նախախորհրդարան»-ի ներկայացուցչի, զենքով հեղափոխություն անելու կոչերի համար դատապարտված ծայրահեղական Ժիրայր Սեֆիլյանը եւ նախկինում հոգեբուժարանում բուժված, բահի կոթով նախագահական նստավայրը գրոհող Շանթ Հարությունյանը հայոց պատմության մեջ ունեն նույն դերակատարումն ու նշանակությունը, ինչ Նժդեհն ու Անդրանիկը…

Չարժե նույնիսկ մեկնաբանել: Սրանից բացի Խզմալյանը նույն հարցազրույցում նաեւ ուշագրավ բացահայտումներ է անում՝ հայտարարելով, թե Սեֆիլյանը, որպես «Նախախորհրդարան» եւ «Սարդարապատ» շարժումների համակարգող, իր վրա է վերցրել կազմակերպչական աշխաանքները եւ մի քանի հոգու ուղարկել է Քեսաբ՝ վերլուծական-հետախուզական աշխատանքներ իրականացնելու համար…

Քեսաբում «Նախախորհրդարան»-ի իրականացրած «հետախուզական օպերացիան» նաեւ հետաքրքիր է նրանով, որ ինչպես իր հարցազրույցում բացահայտում է Խզմալյանը, դրա անմիջական կատարողներից եւ Քեսաբ մեկնողներից մեկը եղել է, ոչ ավել-ոչ պակաս, ԼՂՀ ԱԺ պատգամավոր, ազատամարտիկ Վահան Բադասյանը: Եվ այդ մասին հայտարարում է կինոռեժիսոր Խզմալյանը՝ հավանաբար գտնվելով Ջեյմս Բոնդի հերոսական արկածների տպավորության տակ… Զարմանալի է, թե իրենց հիվանդագին գաղափարներն իրագործելու համար ինչքան հեռու կարող են գնալ այս մարդիկ, որ հանդգնեն շահարկել արցախցի ազատամարտիկ Վահան Բադասյանի անունը: Ավելին, այդ մասին բարձրաձայնում է Խզմալյանը՝ մեծամտորեն հայտարարելով, թե ինքն ու իր նմանները Բադասյանին ուղարկել են Քեսաբ՝ «հետախուզություն» անելու համար: Անհասկանալի է մի բան. ինչու այս «հետախուզական կառույցին» մինչ այդ չէր հետաքրքրել Հալեպում, Դամասկոսում, Հասակեում նույն վտանգներին դիմակայող հայությանն օգնության հասնելու խնդիրը…

Continue reading →

Մի շարք պետական մարմիններում, այդ թվում՝ նախարարություններում, աշխատողները դիմումներ են ներկայացնում կուտակային կենսաթոշակային համակարգում չընդգրկվելու համար, բայց ղեկավարությունն այդ դիմումները չի ընդունում՝ խախտելով գործող օրենքը: Դիմումագրերի մեծամասնությունը երիտասարդներ են, ինչը նրանց դրդում է նորից մտածել փողոց դուրս գալու մասին:

Մամուլը ողողված է բողոքներով, մարդիկ նշում են, որ աշխատողներով՝ առանձին կամ միասնաբար դիմում են տարել հաշվապահություն, սակայն այն չի ընդունվել: Վստահ են, որ վերին օղակներից հրահանգվել է չընդունել դիմումներ: Կրթական, բժշկական եւ այլ ոլորտների հիմնարկներում եւս աշխատակիցները դիմումներ են ներկայացրել, բայց հաշվապահությունում բացատրել են, որ դա հակապետական քայլ է: Մարդիկ զարմացած են, իրենք իրենց պետականամետ մարդ են համարում միանշանակ, բայց նրանց երեսին շպրտում են, թե՝ «պետության դե՞մ եք դուրս եկել»: Որոշ պետական մարմիններում էլ համապատասխան անձինք հորդորում են՝ իրենց հարգելով դիմումները հետ վերցնել («մոռացե՞լ եք ձեզ համար ինչեր եմ արել»), նաեւ հավելում են, որ «եթե ավելի բարձր աշխատավարձով տեղ գիտեք, ազատվեք, գնացեք…»:

Կառավարության եւ խորհրդարանի ներկայացուցիչները տարաբնույթ մեկանաբանություններ են անում, ինչն ավելի է սրում իրավիճակը: «Դեմ/եմ» քաղաքացիական նախաձեռնությունը մայրաքաղաքի կենտրոնում ցույցերից, երթերից բացի, որոշել է ծայրամասերում եւս իրազեկում անցկացնել ու ծանոթացնել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքի խնդրահարույց կետերին: Ըստ նրանց, արդեն 70-80 գործատու կենսաթոշակային 5-10% պարտադիր վճարները չի պահում ու մուծումներ չի անում աշխատողներից: Նախաձեռնության անդամները կոչերով ու իրազեկման թերթիկներով քաղաքացիներին հորդորում են չտրվել սադրանքներին ու ճնշմանը, համարձակորեն միանալ պայքարին:

Առավել ազդեցիկ գործում են ՏՏ ոլորտի գործատուները, քանի որ մտավոր աշխատանքի մարդկանց նեղել դեռ չի հաջողվում, քանի որ այդ ոլորտի պատասխանատուներն անգամ հայտարարեցին, թե Հայաստանի այս օրենսդորության պատճառով իրենք իրենց կազմակերպությունները կգրանցեն Վրաստանում եւ կաշխատեն իրենց ցանկալի պայմաններով: Մի՞թե Հայաստանի բոլոր գործատուներին պետականորեն ուղղում են գրանցվելու այլ երկրներում… Վերջապես ե՞րբ է օրենքով կիրառվելու Սահմանադրական դատարանի «պարտադիր» բաղադրիչի հակասահմանադրական լինելու հիմնավորումը: Միշտ էլ կամավոր ձեւակերպման տակ (թողնվել է որպես մեղմացուցիչ հանգամանք) գործել է կամավոր-պարտադիր գործելաոճը, ինչի ականատեսը եղել ենք սոցիալական քարտերի, կենսաչափական փաստաթղթերի… այժմ էլ՝ կուտակային կենսաթոշակային համակարգի ներդրման պարագայում:

Երեւանի քաղաքապետարանի ենթակայությամբ գործող գրեթե բոլոր պոլիկլինիկաներում պարտադիր կուտակային կենսաթոշակի գանձումները առ այսօր շարունակվում են: Ավելին, դժգոհություններ կան, որ աշխատողներին պարտադրում են դիմումներ չգրել, իսկ գրողներին էլ սպառնում են ազատել աշխատանքից: Հետաքրքիր պատկեր է Կենտրոն եւ Արաբկիր վարչական շրջանների բնակչության մի մասին սպասարկող թիվ 8 պոլիկլինիկայում, որի տնօրենը Սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Հարությունյանի դուստրն է՝ Արմինե Հարությունյանը: Նա նշել է, թե կուտակայինի գանձումներն արվում են ըստ աշխատողների ցանկության: «Ով ցանկանում է, գանձում ենք գումարը, ով չի ցանկանում, չենք գանձում: Ոչ մեկը չի պարտադրում, մեզ մոտ դեմոկրատիա է: Ես նույնիսկ երեկ բոլորին մեկ առ մեկ հարցրել եմ, որովհետեւ հասկացա, որ պանիկա է սկսվել որոշ բուժհաստատություններում, որ պարտադրում են, եւ ես իմ կոլեկտիվից հարցրել եմ՝ ուզում եք, գանձում ենք, չեք ուզում՝ չենք գանձում»,- ասել է նա panorama.am-ին:

Continue reading →

Մեր ավանդապատումները – Երեւան

Սկիզբը՝ թիվ 39-42-ում (2013թ.) եւ թիվ 1-18-ում

Օտարերկրյա ճանապարհորդները եւս վկայում են, որ Երեւան անունը, ըստ հայոց մեջ տարածված այլ ավանդության, կապվում է Երվանդ թագավորի անվան հետ:

19-20-րդ դարերում Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված հայոց հնագույն Արարատ-Ուրարտու (Բիայնիլի, Վանի թագավորություն) պետության արքաների սեպագիր արձանագրությունների հայտնաբերումն ու ընթերցումը հնարավորություն տվեցին ոչ միայն ճշգրտել մի շարք աշխարհագրական անուններ, այլեւ նոր ձեւով բացատրել դրանց իմաստը:

Ուրարտական արձանագրություններում ընթերցվում են Էրիանի, Էրիախի, Էրեբունի անունները: Ռուսա 1-ին (735-713թթ.) թագավորի արձանագրության մեջ, որ հայտնաբերվել է Սեւանա լճի ափին գտնվող Ծովինար գյուղում, 22 երկրանունների հետ հիշատակվում է նաեւ Էրիաինի անունը: Ռուս հնագետ Մ. Նիկոլսկին Էրիաինին (երկիրը) տեղադրում է Երցչանի շրջակայքում, Արին-բերդ բլուրի վրա եւ Երեւան անունը բխեցնում Էրիաինիից: Այս տեսակետը ընդունելի են համարում Ե. Շահազիզը, Խ. Սամվելյանը եւ ուրիշներ:

Շատ կարեւոր էր հատկապես Նիկոլսկու կռահումը, որ հնագույն Երեւանը պետք էր որոնել Արին-բերդ բլուրի տարածքում, որտեղ ռուս մեկ այլ հետազոտող՝ հնագետ Ա. Իվանովսկին առաջին անգամ ուսումնասիրել ու նկարագրել է ամրոցի ավերակները:

Էրիանին տեղադրել են նաեւ Սեւանա լճի շրջակայքում (Ի. Մեշչանինով, Գ. Մելիքիշվիլի, Գ. Ղափանցյան): Գ. Ղափանցյանը Էրիանի ամրոցն ու երկիրը նույնացնում է եւ կապում eria (aria) ցեղի անվան հետ: Նա Էրիանի երկիրը համարում էր նույն eria (aria) ցեղի երկիրը: Գ. Ղափանցյանը eria (aria) ցեղի հետ էր կապում նաեւ Էրիախի երկիրը, որը ոմանք նույնացնում են Էրիանի երկրի հետ: Էրիախին Ղափանցյանը տեղադրում էր Կումայրիի շրջանում:

Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 17-18-ում

Ադամանդի նկատմամբ միջազգային պահանջարկը տեղափոխվում է Ասիա: Թեեւ ԱՄՆ-ն մնում է ադամանդի սպառման ամենախոշոր շուկան, բայց, մասնագետների գնահատմամբ, գալիք տարիների ընթացքում աճելու է Հնդկաստանի եւ Չինաստանի տեսակարար կշիռը սպառման ծավալում: Մինչեւ 2020թ. միջին խավը Չինաստանում աճելու է միջինում 10%-ով, Հնդկաստանում՝ 8%-ով: Այս հաշվարկների հիմք է եղել այն, որ 2000-2007թթ. ադամանդե ոսկեղենի պահանջարկը ԱՄՆ-ում աճել է մոտ 5%-ով, մինչդեռ Հնդկաստանում՝ 13%-ով, իսկ Չինաստանում՝ 15%-ով: Ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, հնդկական եւ չինական շուկաներն ավելի քիչ են հագեցած, ինչը եւ ստեղծում է աճի լավ նախադրյալներ: Մասնավորապես ԱՄՆ-ում ոսկերչական արտադրանքի 52%-ը պարունակում է ադամանդ, իսկ Հնդկաստանում ընդամենը 32%-ը, Չինաստանում՝ 29%-ը:

Հասկանալու համար, թե ադամանդագործության միջազգային ոլորտում միտումները ինչ նշանակություն կարող են ունենալ մեր երկրի համար, տանք պատկերը:

Ադամանդի հումքի վերամշակումը եւ վաճառքը շարունակելու է մնալ խոշոր ադամանդագործական ընկերությունների (հիմնականում բելգիական եւ իսրայելական) վերահսկողության ներքո: Այս ընկերություններն իրենց արտադրական հզորությունները տեղափոխում են այնտեղ, ուր առկա է էժան աշխատուժ: Օրինակ՝  իսրայելական Yoshfe Diamonds International-ն ունի երկու գործարան Չինասատանում՝ ավելի քան 2,000 աշխատողով, բելգիական Eurostar-ն ունի գործարաններ Բոթսվանայում ու Չինաստանում: Իսկ Հայաստանի ադամանդագործության ոլորտի ընդլայնումը պայմանավորված կլինի նոր գլոբալ ընկերությունների մուտքով, որոնք կարտապատվիրեն հումքի մշակումը Հայաստան:

Մեկ այլ միտում է այն, որ ադամանդի մշակման ծավալներն ուղղակիորեն կախված են ոսկերչական շուկայի զարգացումից, ինչն իր հերթին պայմանավորված է համաշխարհային տնտեսության զարգացման եւ Հնդկաստանում ու Չինաստանում միջին խավի աճի դինամիկայով: Համաշխարհային տնտեսության զարգացման տարբեր սցենարների դեպքում ադամանդի մշակման ծավալների  տատանումները կարող են կազմել 5%-ից մինչեւ 57%: Տարբերությունը մեծ է, ուրեմնեւ՝ անորոշ, ու սա որոշակի ռիսկեր է պարունակում նաեւ ՀՀ-ի ադամանդագործության համար: Չնայած ԱՄՆ-ն մնալու է մշակված ադամանդի ամենախոշոր սպառող, ավելանալու են  զարգացող երկրների (Հնդկաստան, Չինաստան) շուկաների կշիռները: Մեր պարագայում սեփական հումքով աշխատող տեղական վերամշակողների համար անհրաժեշտություն է առաջանում կապեր հաստատել Հնդկաստանի եւ Չինաստանի ոսկերչական ընկերությունների հետ եւս:

Continue reading →

Հիվանդներին խղճալու փոխարեն պետք է իրենք իրենց խղճան...

Բելառուսի գեղարվեստական մարմնամարզության հավաքականն ադրբեջանցիների խնդրանքով հրաժարվել է Արամ Խաչատրյանի երաժշտությունից: Գեղարվեստական մարմնամարզության Եվրոպայի 30-րդ առաջնությունը կկայանա Բաքվում հունիսի 13-15-ը: Մինսկում կայացած մամուլի ասուլիսում Բելառուսի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Լեպարսկայան ասել է, որ կազմակերպիչների խնդրանքով հրաժարվել է Արամ Խաչատրյանի երաժշտությունից: Ըստ նրա, կես տարի հավաքականը հանդես է եկել Խաչատրյանի «Սուսերով պարի» ուղեկցությամբ, իսկ հիմա շտապ կարգով մարզվում է այլ երաժշտության տակ: Ըստ նրա, դրանով են պայմանավորված ցածր տեղերը Մինսկում կայացած աշխարհի գավաթի մրցաշարում՝ ժապավեններով ու գնդով վարժություններում: Բելառուսի ներկայացուցիչները մայիսի 31-ին զբաղեցրել են 6-րդ տեղը բազմամարտում (2-րդը՝ բուլավաներով վարժությունում), իսկ հաջորդ՝ 7-րդը՝ գնդերով ու ժապավեններով վարժությունում:

«Կարելի է նրանց հանդիմանել, բայց ավելի շատ խղճալ է պետք»,- նշել է մարզիչը: Մենք էլ բելառուսներին եւ՛ հանդիմանելու եւ՛ խղճալու բոլոր հիմքերն ունենք…

Ֆուտբոլի ազգային հավաքականը՝ փորձարկումներում

Հայաստանի հավաքականը Շվեյցարիայում իր հաջորդ ընկերական խաղը Ալժիրի ընտրանու հետ անցկացրեց: Ուսումնամարզական հավաքի ընթացքում մրցակցելով աֆրիկյան այս թիմի հետ, որը նախապատրաստվում է Բրազիլիայում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը, մեր հավաքականըը զիջեց 1:3 հաշվով: Հայ ֆուտբոլիստները ձախողեցին 1-ին խաղակեսը՝ զիջելով 0:3 հաշվով: Թիկունքայինների գործողությունները (ինչպես նախորդ խաղին) թույլ էին կազմակերպվում, ինչի հետեւանքով վստահությունը կորցրեցին նաեւ առջեւի գծի ֆուտբոլիստները: Գլխավոր մարզիչ Բեռնար Շալլանդը, այնուամենայնիվ, կարողացավ փոխել իրավիճակը 2-րդ խաղակեսում: Ինչ-որ բան կփոխվի խաղում,  մեր թիմն ավելի վստահ խաղաց եւ արդեն առաջին րոպեին կրճատեց հաշվի տարբերությունը: Գոլի հեղինակ դարձավ փոխարինման մտած Արթուր Սարկիսովը: Չնայած տարածքային ու խաղային առավելությանը, մեր ֆուտբոլիստները նոր գոլ չխփեցին:

Մինչ այս՝ հանդիպումը էր եղել Արաբական Միացյալ Էմիրությունների թիմի հետ, որն ավարտվել էր Հայաստանի հաղթանակով՝ 4:3: Գերմանիայի հավաքականի հետ ստուգողական հանդիպումը նախատեսված է հունիսի 6-ին, որն ավելի դժվարին խաղ է լինելու:

Արցախը՝ չճանաչված պետությունների աշխարհի առաջնությունում

Շվեդիայի Օստերսունդ քաղաքում մեկնարկել է Չճանաչված պետությունների ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, որը կոչում են նաեւ «Ֆուտբոլի աշխարհի գավաթ՝ առանց սահմանների» մրցաշար: Մասնակցում են 12 հավաքականներ, որոնք բաժանվել են 4 խմբի: Մասնակցում է նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը, որն ընդգրկված է 4-րդ խմբում, որտեղ նրա մրցակիցներն են Մեն կղզին եւ Զանգիբարը: ԼՂՀ-ի հավաքականը արդեն անցկացրել է իր 1-ին հանդիպումը՝ Իռլանդիայի մոտ Մեն կղզու հետ: Մեր ֆուտբոլիստները չնայած առջեւում են եղել 2:0 հաշվով, սակայն պարտություն են կրել 3:2 հաշվով: Ընդ որում վերջին 2 գնդակը մրցակիցները խփել են վերջին 2 րոպեներին: ԼՂՀ-ի հավաքականից դուբլի հեղինակ է դարձել Միհրան Մանասյանը: ԼՂՀ-ի հավաքականում ընդգրկված են Հայաստանի բարձրագույն խմբի մասնակից ֆուտբոլիստներ:

ԼՂՀ-ի հավաքականը, պարտությունը կրելով նաեւ Նիցայի շրջանից՝ 0:1, դուրս մնաց հետագա պայքարից։ Ավելացնենք, որ Անդրանիկ Բարիկյանը խաղավերջում վեճի բռնկվեց մրցավարի հետ՝ հարվածելով վերջինիս, արժանացավ կարմիր քարտի: Մեր հավաքականի մեկնարկային կազմն այսպիսին էր. Ստեփան Ղազարյան, Արարատ Առաքելյան, Նորայր Գրիգորյան, Նորայր Սահակյան, Գեւորգ Պողոսյան, Արմեն Պետրոսյան, Արամ Բարեղամյան, Տիգրան Դավթյան, Դավիդ Գրիգորյան, Անդրանիկ Բարիկյան, Գեւորգ Նռանյան:

Խմբերում առաջին 2 տեղերը գրաված թիմերը կմտնեն քառորդ եզրափակիչ փուլ: Առաջնության հաղթողը կորոշվի հունիսի 8-ին: Հիշեցնենք, որ Մրցաշարում գրանցվել են 12 երկրների թիմեր՝ 1. ԼՂՀ-Արցախ, 2. Աբխազիա, 3. Քրդստան, 4. Թամիլ-Իլամ, 5. Զանզիբար, 6. Միացյալ Դարֆուր, 7. Էլան Վանին, 8. Քվեբեկ, 9. Պադանիա, 10. Սափմի, 11. Օքսիթանիա, 12. Արամեանս Սուրյոյե:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Աղցան «Նոյան տապան»

Բաղադրությունը – Հորթի խաշած միս – 200 գ, խոզի ապխտած միս – 100 գ, թարմ վարունգ – 200 գ, ընկույզ – 100 գ:

Թանձրուկի համար՝ թթվասեր – 100 գ, ընկույզ – 50 գ, սխտոր – 1 պճեղ, համեմ – 0.5 կապ, սամիթ – 0.5 կապ:

Պատրաստման եղանակը – Հորթի ու խոզի մսերը ձողաձեւ կտրտել, խորանարդիկներով կտրտել վարունգը, մանրացնել ընկույզը եւ այս ամենը խառնել:

Թանձրուկը պատրաստելու համար սամիթը, սխտորը ծեծել ընկույզի հետ: Ավելացնել կտրտած համեմը եւ նորից ծեծել: Վերջում ավելացնել թթվասերը:

Ափսեի մեջ շարել հազարի տերեւներ, վրան լցնել աղցանը, սրա վրա էլ ավելացնել թանձրուկը:

Բարի՛ ախորժակ:

* * *

Հայ Արիական Միաբանության պաշտոնական կայքը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ:

Ցանկացողները կարող են զանգահարել հետեւյալ հեռախոսահամարով՝ (0.10) 52-38-75, կամ գրել redaction@hayary.org եւ hayaryan@gmail.com  էլ.հասցեներով:

Ի դեպ, ՀԱՄ կայքը google-ի ռեյտինգային համակարգում ստացել է 6 բալ, որը բավականին բարձր ցուցանիշ է: Կայքը եռալեզու է եւ ունի այցելուներ շուրջ 150 երկրից: Այնպես որ, տեղադրե՛ք Ձեր գովազդը եւ մի՛շտ մնացեք Ձեր բարձունքին մե՛ր օգնությամբ:

www.hayary.org-ի համակարգող

* * *

«Լուսանցք»-ի բաժանորդագրության համար դիմել`

Continue reading →

Իսկ թյուրք-ղազախական լամուկը Զանգեզուրն էր պահանջում Ադրբեջանի համար

Աշխարհում իշխում է բիրտ ուժը, որն իր բնույթի համաձայն ավերիչ է ու կործանարար, սարսափազդու նրանց համար, ովքեր խորքային չեն հասկանում իրողությունը: Դեռ այսպես է, քանզի այդ ուժն ինքնին անդեմ լինելով՝ ծածկվում է բազմադեմ երանգներով: Եվ տրամաբանական է, որ մեկ կենտրոնից ղեկավարվող այդ ուժը մարդկության տարաստեղծ հատվածներում մշտապես փնտրում է խառնածին ու անուղեղ զանգվածների, որոնց կարող է առանց լրացուցիչ խնդիրների ծառայեցնել իր համապարփակեցնող քաղաքականությանը, մարդկային ուղեղների ընդհանրական համահարթեցմանը: Եվ այդ զանգվածներին էլ է կոչել ազգեր, իբր կարեւորելով նրանց, նաեւ տրամադրել է (այդ ուժի վերահսկողության տակ գտնվող) հսկայական կենսատարածքներ, ինչն էլ զանգվածներին կարծել է տալիս, թե դա իրենց շնորհն ու ձեռքբերումն է…

Վստահ եմ, որ Հայաստանի նախագահը նույնպես ծանոթ է այդ մեկաշխարհական ուժին, եւ զգացել է մեկ կենտրոնի բազմաբեւեռային խաղերի խաբուսիկ լինելն ու մամլիչ ծանրությունը: Ուստի՝ ոմանց նման չեմ բացի պարսավանքի ու զազրախոսության տոպրակի բերանը հենց նամակիս նախաբանից, քանզի գիտակցում եմ, թե որքան դժվար է լինել դեռ կայացող պետության ղեկավար եւ պայքարել այդ կենտրոնի բազմախաղ ու ճնշող քաղաքականության դեմ:

Առավել եւս, հայ արիականներն ու համախմբված ազգայնականները միշտ, եւ մեր բոլոր նախագահների օրոք, անկախ քաղաքական հայացքների տարբերությունից, արտաքին քաղաքական հարցերում հայկական շահերը պաշտպանելու գործում սատարել են երկրի իշխանություններին:

Continue reading →

Հատված Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման ղեկավար կազմերի 15.05.2014թ. խորհրդատվական նիստի «Միջազգային առկա իրավիճակի եւ Հայաստանի դերակատարման ու քայլերի մասին» համատեղ քննարկումից

«Լուսանցք»-ը ներկայացնում է այդ թեմաները՝ առանց մեկնաբանության

Հայաստան-Արեւմուտք.- պատմության նախադուռ

Եվրոպական երկրները եւ Միացյալ Նահանգները, ինչպես Ռուսաստանի դեպքում է, չունեն հազարամյակների պատմություն: Եվ 1 հազարամյակն անգամ շատ է սրանց համար պատմական անցյալի տեսանկյունից, ուստի ինչպես Ռուսաստանի դեպքում, Հայաստան-Արեւմուտք հարաբերությունների մասին նույնպես կարելի է խոսել մի քանի հարյուրամյակների կտրվածքով, առանձնացնելով՝ Հռոմեական ու Հունական պետությունների հին լինելու իրողությունը:

Հայաստան-Հռոմ կամ Հայաստան-Հունաստան հարաբերությունները որեւէ կապ չունեն այսօրվա եվրոպական խառնածին ազգերի, առավել եւս տարածաշրջան ներթափանցած կիսավայրենի թյուրքական խառնամբոխի հետ, որոնց եվրագոյության մասին ոչինչ չկա ու չի կարող լինել ոչ մի պատմական փաստաթղթերում կամ քարտեզներում…

Հաշվի առնելով, որ այսօրվա ԵՎՐՈՊԱ կոչված աշխարհամասի տարածքի պետություններից միայն Հայաստանն ու Հունաստանն են Բնակարգին եւ Տիեզերակարգին համապատասխանում, քանզի այսօրվա ԵՎՐՈՊԱՑԻՆԵՐ-ից միայն հայերն ու հույները բնածին ծագում ունեն, ապա պարզ է լինում, որ Հայաստան-Արեւմուտք քաղաքական խնդիրները առավելապես ծագել ու առաջացել են վերջին հարյուրամյակների ընթացքում:

Այս ընթացքում էլ ձեւավորվել են Հայաստան-Եվրոպական երկրներ եւ Հայաստան-Միացյալ Նահանգներ հարաբերությունները (ներկայիս Արեւմուտք ասվածն էլ հենց սա է՝ Եվրոպա+ԱՄՆ), ինչը հիմնականում հակահայ բնույթ է կրել, քանզի Արեւմուտքի բնակիչները խառնարյունության ենթարկվելով, առավելապես հենվել են իրենց նման խառնածինների՝ Եվրոպա ներթափանցած թյուրք-թաթարական եւ հրեա-սեմիտական տարրերի վրա (այժմ ցանկանում են նրանցից ազատվել, բայց չեն կարողանում…): Օրվա եվրոպացիներին շատ հեշտ է եղել զավթիչներին ու թալանչիներին աջակցելով տիրել հսկայական տարածքների ու հարստությունների, ինչից էլ տխմարաբար օգտվել են նրանք՝ գնալով նաեւ ինքնակործանման: Կործանվել են, քանի որ նրանք մեզանից մեկն են եղել՝ Հայկական լեռնաշխարհից եւ Արիապատկան այլ տարածքներից հազարամյակներ առաջ հեռացածների ժառանգները… Սա հետզհետե բացահայտվում է իռլանդացիների, սկանդինավցիների կամ շոտլանդացիների ու այլերի համաարիական, իսկ բասկերի, բրետոնների կամ բավարացիների դեպքում ավելի հստակ՝ հայկական ծագումնաբանության ուսումնասիրությամբ: Ներկա թվագրությունից 3-5 հազար տարի առաջ համաարիական ինքնակործան պառակտումները հանգեցրեցին նոր արշավանքների եւ այլեւս պառակտված ու մասնատված տարբեր տոհմեր, ցեղախմբեր հեռացան նաեւ Արիական նախահայրենիքից՝ Հայկական լեռնաշխարհից դեպի Արեւմուտք…

Այսպես վերջնականապես քայքայվեց Արիական Մեծ Ընտանիքը, ՀԱՄԱԱՐԻԱԿԱՆ ՏԻԵԶԵՐԱՀԱՎԱՏ-ից առաջացան Ազգային հավատներ եւ դրանք կրող Արիական ազգեր, Ազգային պետություններ՝ ասիական Հիմալայներից մինչեւ եվրոպական Ալպեր ընկած Կենսատարածքում: Եվ Հայկական լեռնաշխարը եղել ու մնացել է այն կենտրոնատեղին, որը հանդիսացել ու հանդիսանում է Մարդկության ու Աստվածների բնակատեղի, Մարդկության ծագման, փրկության ու վերածննդի Օրրան…

Continue reading →

Այսօր, երբ կրկին սրվել է միջազգային իրավիճակը եւ ուկրաինական իրադարձությունները նորովի են բորբոքել արցախյան հիմնահարցը, մեր անվտանգության, երկրի սահմանների անառիկ պաշտպանության խնդիրը դարձել է հրատապ:

Իսկ այն, որ ադրբեջանական կողմը սահմանն անհանգիստ է պահում՝ ակնհայտ է: Ճիշտ է, մեր զինուժը հակառակորդին լռեցնելուն ուղղված անհրաժեշտ քայլեր է ձեռնարկում միշտ, բայց վտանգի զգացողությունը մնում է:

Վերջին շրջանում, բացի Արցախա-ադրբեջանական սահմանահատվածներից, Հայաստանա-ադրբեջանական սահմանի Տավուշի մարզի մի շարք սահմանամերձ գյուղերն են ենթարկվում գնդակոծման: Հակառակորդը հիմնականում կրակ է բացում խոշոր տրամաչափի զենքերից, գործում են նաեւ դիպուկահարները:

ՀՀ ԶՈւ առաջապահ ստորաբաժանումները հրաման ունեն ամեն գնով կասեցնելու հակառակորդի վտանգավոր գործողությունները, բայց միայն պատասխանելով հարցը լուծում չի ստանում: Առավել եւս, երբ հրադադարի յուրաքանչյուր խախտման դեպքում, իսկ դրանք իրականացվում են բացառապես ադրբեջանցիների կողմից, ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները մեղադրական են հնչեցնում թե՛ ադրբեջանական, թե՛ հայկական կողմերի ուղղությամբ, առանց թացն ու չորը զատելու: Անգամ Ադրբեջանի հատուկ ստորաբաժանումների բացահայտ դիվերսիոն հարձակման ժամանակ նույն երկակի ստանդարտներն են գործում:

Իսկ Ադրբեջանի ռազմական ղեկավարությունը մի քանի խնդիր է լուծում, նախ՝ աշխարհին ցուվադրում է, թե իր զինվորները, քաղաքացիները չեն հաշտվել Արցախի եւ ազատագրված տարածքների կորստի հետ, հետո էլ՝ իր ներքին խնդիրները կապում է Հայաստանի դեմ նախապատրաստվող հսկայական ծախսերի հետ, այնուհետեւ՝ բանակում առկա ինքնասպանության կամ սպանության դեպքերը վերագրում է սահմաններում անհանգիստ լինելուն:

Իսկ ի՞նչ է անում Հայաստանը: Միայն հակահարվածներ է տալիս եւ դարձել է զինադադարի օրինապահ կատարողն ու ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներին բողոքող կողմը: Արդյո՞ք բավարար է: Մի՞թե պարզ չէ, որ լսում են այն կողմին, ով անհարմարություններ է ստեղծում…

Քաղաքական առումով, ադրբեջանական սադրանքն ուղղված է տարածաշրջանում լարվածության ու անկայունության պահպանմանը, ինչը ձեռնտու է նաեւ Անկարային: Իսկ հայ-ադրբեջանական հարաբերություններում մեծացնում է Ադրբեջանին ավելի շատ զիջելու մտադրությունները:

Continue reading →

…Ու սա միայն Հայաստանի մտահոգությունը պիտի չլինի: Համաթուրքական համաժողովում շուտով Ղրիմի հարցը կքննարկեն…

ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը Ուկրաինայում կայացած նախագահի ընտրություններին Հայաստանի պաշտոնական արձագանքը հասկանալու համար հղում է արել Ուկրաինայի նորընտիր նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյին ուղղված մեր նախագահ Սերժ Սարգսյանի շնորհավորանքին։ «Արձագանքը տեսեք նախագահի շնորհավորական ուղերձի մեջ, որն ուղարկվել է Ուկրաինայի նորընտիր նախագահին, այսինքն՝ ճանաչում ենք այդ ընտրությունները: Եթե Հայաստանի նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել, ինչպե՞ս կարող ենք չճանաչել»,- նշել է նախարարը՝ արձագանքելով բոլոր հնչեցվող հարցականներին: Հիշեցնենք, որ մայիսի 25-ին Ուկրաինայում տեղի ունեցան նախագահի, խորհրդարանական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններ։ Նախագահի ընտրության 1-ին փուլում հաղթեց միլիարդատեր Պյոտր Պորոշենկոն:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը հույս է հայտնել, որ «շարունակվող հայ-ուկրաինական փոխգործակցության համաչափ զարգացումը, առեւտրատնտեսական փոխշահավետ համագործակցության ակտիվացումը եւ հումանիտար կապերը շարունակաբար ընդլայնելու մեր երկրների հանձնառությունը կնպաստեն երկկողմ միջպետական հարաբերությունների հետագա զարգացմանը, որոնց հիմքում ընկած են Հայաստանի եւ Ուկրաինայի ժողովուրդների բարեկամության բազմադարյա կապերը»:

Իհարկե, Կիեւը վրդովված է Երեւանի այն քվեարկությամբ, որը ՄԱԿ-ում պաշտպանեց Մոսկվայի տեսակետը Ղրիմի հարցում, չնայած ուկրաինական ժամանակավոր իշխանությունները պաշտոնապես հայտարարել էին, որ կշարունակեն համագործակցել Հայաստանի հետ: Բայց եթե հիշենք, թե Կիեւը քանի անգամ է ընդդեմ Հայաստանի քվեարկել ՄԱԿ-ում ու տարբեր եվրակառույցներում՝ հօգուտ Ադրբեջանի, ապա դեռ հարց է՝ ով, երբ ու ինչի համար պետք է դադարեցնի համագործակցությունը:

Ուկրաինան Ադրբեջանի հետ նույն կառույցում՝ ՎՈւԱՄ-ում (նաեւ՝ Վրաստանի հետ), բազմաթիվ խնդիրներ է հարուցել Հայաստանի ու Արցախի համար եւ, եթե այս մասին հայկական կողմը դեռ չի բարձրաձայնում, չի նշանակում, որ ուկրաինացիները դա կարող են անել առանց հիշողության ծանրաբեռնվածության:

Ինչեւէ, Ուկրաինան ունի մի նախագահ, ով ընտրվել է առանց Ղրիմի, առանց արեւելյան Ուկրաինայի բնակչության հիմնական մասի քվեի: Հետաքրքիր է, որ նախագահի թեկնածու Յուլիա Տիմոշչենկոն դեռ լռում է, մինչդեռ հայտարարել էր, որ չընտրվելու դեպքում նոր Մայդանի հեղափոխական ալիք է անելու: Չնայած արդեն մի շարք գործիչներ, այդ թվում զինյալ խմբերի հովանավորներից, նշել են, որ «Յուլիան տրոյական ձի է Ուկրաինայի քաղաքական դաշտում»: Այս երկրի նախագահը վարչապետի պաշտոնում թողել է Արսենի Յացենյուկին՝ նշելով՝ «գոնե առայժմ»: Իսկ Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիեւի քաղաքագլխի ընտրություններում հաղթանակ է տարել բռնցքամարտի աշխարհի նախկին չեմպիոն Վիտալի Կլիչկոն, ով Ուկրաինայի նորընտիր նախագահի մերձավոր զինակիցն է: Նա նախագահական ընտրություններին դրել էր իր թեկնածությունը, սակայն հետագայում հեռացրել այն՝ սատարելով Պյոտո Պորոշենկոյին: Կիեւի քաղաքագլխի ընտրություններում հաղթական տանելուց հետո Վիտալի Կլիչկոն ասել է, որ երկրում նախագահական եւ Կիեւի քաղաքապետի ազատ ու արդար ընտրություններ անցկացնելուց հետո Մայդանի ցուցարարներին պետք է հեռանալ: Նորընտիրները հասկանում են, որ Մայդանը կարող է դառնալ բումներանգ… Մայդանի հիմնական խնդիրը կատարվել է, եւ եկել է բարիկադները հեռացնելու ժամանակը. պնդում են նորընտիրները: Կիեւի նոր քաղաքապետը, բացի այդ, հորդորել է ազատել քաղաքի Կրեսչատիկ փողոցը եւ վերականգնել երթեւեկությունը՝ վերադառնալով «նորմալ, խաղաղ կյանքի», խոստացել է պաշտպանել Մայդանի իդեալները եւ առավել սերտ տնտեսական ու քաղաքական կապեր հաստատել Եվրամիության հետ:

Continue reading →

Ադրբեջանական կողմը նկատելով, որ զինադադարի պարբերաբար խախտումները չեն հանգեցնում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի կողմից կտրուկ միջոցների ու քայլերի, որոշել է շարունակել ապակայունացնող գործընթացները:Մայիսի 27-ի լույս 28-ի գիշերը՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում, արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծի հարավային ուղղությամբ հակառակորդը ձեռնարկել է հերթական հետախուզադիվերսիոն ներթափանցման փորձ: Ինչպես տեղեկացրել են ԼՂՀ ՊՆ մամուլի ծառայությունից, ՊԲ առաջապահ ստորաբաժանումները, ժամանակին հավաստանշելով հակառակորդի հատուկ ջոկատայինների առաջխաղացումը, դիմել են պատասխան գործողությունների եւ, նրանց պատճառելով նշանակալի կորուստ, հետ շպրտել ելման դիրքեր: Ադրբեջանական կողմը տվել է 2 զոհ եւ 1 վիրավոր, ինչը հաստատվել է նաեւ Բաքվի կողմից:

Ադրբեջանական գրոհայիններին դիմակայելու ընթացքում մեր պաշտպանության բանակը, ցավոք, ունեցել է 1 կորուստ: Հակառակորդի դեմ ծավալված մերձամարտում զոհվել է եւս մի հայորդի՝ ՊԲ զինծառայող, եֆրեյտոր, 1995թ. ծնված Էրիկ Վիլենի Գասպարյանը: ՀՀ եւ ԼՂՀ պաշտպանության նախարարությունները իրենց զորակցությունն են հայտնել հայ մարտիկի ընտանիքի անդամներին, հարազատներին ու ծառայակիցներին: «Լուսանցք»-ը եւս զորակցում ու փառաբանում է հայ զինվորականին (բոլորին), ով հեռացավ այս աշխարհից՝ հայ նվիրյալների բանակը լրացնելու համար… Ներկա դրությամբ շփման գծի ամբողջ երկայնքով ՊԲ առաջապահ ստորաբաժանումները շարունակում են վստահորեն իրականացնել իրենց առջեւ դրված մարտական խնդիրը:

Ադրբեջանի կողմից սահմանագծի եւ հրադադարի խախտման դեպքերը, սպառազինությունների մրցավազքը մտահգում է ոչ միայն միջազգային հանրությանը, այլեւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի եռանախագահող երկրներին. այս մասին հայտնել է ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը՝ Սարդարապատի հուշահամալիրում, 1918թ. մայիսի 28-ի՝ Հայաստանի 1-ին Հանրապետության ստեղծման 96-ամյակի տոնակատարության ժամանակ: Նա մեկ անգամ եւս նշել է, թե եվրոպական ու միջազգային կառույցները միշտ կոչ են անում համապատասխան քայլեր ձեռնարկել՝ հրադադարի ամրապնդմանն ու դիպուկահարների դուրսբերմանն ուղղված, բայց խնդիրները մնում են: Նախարարը հայտնել է, որ քայլեր են արվում համապատասխան մեխանիզմներ, կառույցներ ստեղծելու, որոնք կզբաղվեն հրադադարի խախտման դեպքերի հետաքննությամբ:

Continue reading →

…Հայ Արիական Միաբանությունը վաղուց է նախաձեռնել այդ գործընթացը, եւ ո՛չ միայն Հայաստանում: Նաեւ՝ Սփյուռքում: Հայ արիներն անգամ միջազգային ազգայնական միավորում փորձեցին ձեւավորել՝ համաարիական դաշինքի ստեղծմամբ, ինչը եւս ընթացքում է…

Եվրախորհրդարանի վերջին ընտրությունները փաստեցին, որ անգամ Եվրոպայում արդեն գիտակցում են ազգայինի, ավելին՝ ազգայնականության կարեւորությունը:

«Պոպուլիստների ու եվրահոռետեսների հաղթանակը բացատրվում է նրանով, որ ընտրողներն ավելի շատ են կորցրել վստահությունը քաղաքական էլիտաների հանդեպ»,- «Deutsche Welle» պարբերականի փոխանցմամբ, այս մասին հայտարարել է Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարոզուն: «Մենք չափազանց անհանգստացած ենք այդ միտումներով: Քաղաքացիների վստահության կորուստը ողբերգական երեւույթ է եւ հանգեցնում է ապագայի հանդեպ մեծ մտահոգությունների ու վախերի»,- ասել է նա:

Եվրահանձնաժողովի նախագահը աջ արմատական կուսակցությունների հաջողությունը բացատրել է նաեւ Եվրամիությունում գործազրկության աճով եւ ներգաղթյալների հանդեպ քաղաքականությամբ, որը երբեմն հանգեցնում է քսենոֆոբիայի: «Դա պարարտ հող է աջ պոպուլիզմի եւ ազգայնականության բարգավաճման համար»,- ընդգծել է Բարոզուն:

Հիշեցնենք, որ մայիսի 22-ից մինչեւ մայիսի 25-ը Եվրամիության 28 անդամ պետություններում տեղի են ունեցել Եվրոպական խորհրդարանի ընտրություններ, որոնց արդյունքներով զգալի քվեներ են ստացել աջ եւ ձախ արմատական կուսակցությունները, որոնք դեմ են Եվրամիության ընդլայնմանը, եվրոյին, վերազգային ինստիտուտների լիազորությունների ընդլայնմանը եւ անգամ կողմնակից են ԵՄ կազմից իրենց պետությունների դուրս գալուն:

Continue reading →

Հարկերն ու տուրքերը չեն հավաքվում

…Սա այն էր, ինչ տարիներ շարունակ ասում էին ընդդեմ մարդկանց համարակալման շարժման մասնակիցները: Սոցիալական քարտի համարանիշը նույնությամբ պատճենված է նույնականացման քարտում, ինչը ստացել է հանրային ծառայությունների համարանիշ անվանումը: Մեր պաշտոնյաները օրինակ են բերում արտասահմանյան փորձից, իբր արդյունավետացում ցույց տալու համար, սակայն արտերկրում համարանիշը փոփոխական է նաեւ, ինչպես անձնագրինը: Այս դեպքում ճիշտ են հայ արիներն ու սոցքարտերի եւ կենսաչափական քարտերի դեմ պայքարողները…

Հանրային ծառայությունների համարանիշի կիրառումը, պարզվում է, որոշ բարդություններ է ստեղծել մեր քաղաքացիների համար: Եվ ոչ միայն քաղաքացիների: Ու երեւի հենց դրա համար է, որ արդեն կառավարությունն ինքն է խոսում այդ խնդրի մասին:

Գործադիրի երեկվա նիստում թեմային անդրադարձավ Երեւանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը:

Բանն այն է, որ հանրային ծառայությունների համարանիշը պարտադիր կիրառվում է հարկեր, տուրքեր, պարտադիր վճարներ հաշվարկելու եւ վճարելու ժամանակ, նաեւ՝ պետական եւ տեղական ինքնակառավարման մարմինների, պետական եւ համայնքային ենթակայության կազմակերպությունների տեղեկատվական բազաները վարելու ժամանակ: Հանրային ծառայությունների համարանիշն օգտագործվում է պետական մարմինների, պաշտոնատար անձանց, իրավասու այլ անձանց կողմից օրենքով նրանց վերապահված խնդիրների (գործառույթների) շրջանակներում ֆիզիկական անձանց ծառայություններ մատուցելիս՝ անհատական տվյալների տեղեկատվական բազաներում վերջիններիս նույնականացումն իրականացնելու նպատակով: «Համապատասխան օրենքի լրացման արդյունքում տեղական հարկեր, տուրքեր եւ վճարներ վճարելու հարցում բարդություններ ու դժվարություններ են ստեղծվել քաղաքացիների համար, որոշ դեպքերում նաեւ վճարման անհնարինություն, որի հետեւանքով լրջագույն խնդիր է առաջացել համայնքներում բյուջեների մուտքերն ապահովելու համար»,-ասաց Տ. Մարգարյանը:

Օրինակ, «Ավտոտրանսպորտային միջոցների կայանատեղերի տեղական տուրքի մասին» օրենքի համաձայն՝ ավտոտրանսպորտային միջոցն ավտոկայանատեղում կայանած անձի կողմից ավտոկայանատեղի տուրքը չվճարվելու դեպքում տուրք վճարող է դառնում ավտոտրանսպորտային միջոցի սեփականատերը, իսկ եթե ավտոտրանսպորտային միջոցը պետական կամ համայնքային սեփականություն է, ապա այն անձը« որին ամրակցված է ավտոտրանսպորտային միջոցը: Հաճախ են հանդիպում դեպքեր, երբ նույն ավտոտրանսպորտային միջոցը մի քանի անգամ վերավաճառվել է լիազորագրի հիման վրա եւ գործարքների արդյունքները չեն հաշվառվել պետական լիազորված մարմնում, որի հետեւանքով սեփականությունը հաշվառվել է սկզբնական սեփականատիրոջ անունով: Կամ՝ բանկերին պարտադրվում է ավտոկայանատեղի տեղական տուրք վճարողից պահանջել այլ փաստաթղթերի հետ մեկտեղ հանրային ծառայությունների համարանիշ՝ վճարումն ընդունելու համար, ինչը անհնարին է դարձնում օրենքի պահանջի կատարումն ավտոմեքենայի վերջին սեփականատիրոջ կողմից: Նույնը վերաբերում է նաեւ փոխադրամիջոցի գույքահարկի վճարման դեպքերին:

Կամ՝ Երեւանի ավագանու դեռ երկու տարի առաջվա որոշման համաձայն‘վճարողներն ավտոկայանատեղի տուրքը վճարում են անկանխիկ՝ Երեւանի քաղաքապետարանի հաշվեհամարին՝ բանկային եւ վճարահաշվարկային կազմակերպությունների միջոցով, էլեկտրոնային եղանակով, «sms» վճարմամբ: Եվ Երեւանում լայն տարածում է ստացել բջջային կարճ հաղորդագրության միջոցով ավտոկայանատեղի տուրքի վճարումը եւ ավագանու որոշմամբ, ի տարբերություն Հայաստանում այլ տուրքերի վճարման եղանակների, նախատեսված է նաեւ լրացուցիչ հնարավորություն տեղական տուրքը վճարելու համար, ինչը շատ հարմարավետ ու արդյունավետ գործիք է: Բայց արի ու տես, որ օրենքը չի կարգավորում բջջային կարճ հաղորդագրության միջոցով տուրքի վճարման հետ կապված հարաբերությունները:

Մեկ այլ խնդրահարույց վիճակ է աղբահանության ոլորտում: «Ստեղծվել է մի այսպիսի վիճակ. հասարակական նշանակության շինության սեփականատերը ամիսներ շարունակ վճարում է աղբահանության վճարը եւ հաշվառման բազայում գրանցված են նրա անհատական տվյալները, եւ եթե հետագայում նա իր սեփականությունը հանդիսացող տարածքները հանձնել է վարձակալության մի քանի սուբյեկտների, ապա նշված սուբյեկտներն մի խնդրի առաջ են կանգնում՝ աղբահանության վճարի վճարում սեփականատիրոջ հանրային ծառայությունների համարանիշով, որը պետք է ներկայացնեն վճարում կատարելու ժամանակ, քանի որ անհատական տվյալների բազայում հաշվառված է սեփականատիրոջ հանրային ծառայությունների համարանիշը»: Եթե սեփականատերը բացակայում է տվյալ համայնքից կամ գտնվում է ՀՀ-ից դուրս, ապա խնդիրներ կծագեն ոչ միայն աղբահանության վճար վճարողի համար, այլ նաեւ տվյալ համայքի համար բյուջե չմուտքագրվող տեղական վճարի առումով:

Continue reading →

Երեւանի ավանդապատումները

Սկիզբը՝ թիվ 39-42-ում (2013թ.) եւ թիվ 1-17-ում

Երեւանն աշխարհի հնագույն քաղաքներից է: Նրա տարածքում կատարված հնագիտական պեղումները ցույց են տալիս, որ մարդն այստեղ ապրել է տասնյակ հազարավոր տարիներ առաջ: Հատկանշական է այն փաստը, որ Երեւանի տարածքն անընդհատ բնակեցված է եղել: Ուսումնասիրությունները պարզել են, որ քաղաքի տարածքում տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացել եւ տարբեր պատճառներով կործանվել են բազմաթիվ բնակավայրեր: Ժամանակագրական առումով քաղաքի տարածքում հայտնաբերված հնագույն բնակավայրը Երեւանյան կամ Հրազդանյան քարայրն է (Երեւանյան լճի մոտ, Հրազդան գետի ձախ ափին), որի հնագույն, ստորին շերտը (4-5 մշակութային շերտ) թվագրվում է մուստերյան շրջանով (100 000 – 35 000 տարի առաջ): Այնուհետեւ, Երեւանի տարածքում մարդու բնակության հետքերը հայտնաբերվում են նոր բնակավայրերում՝ ստեղծելով պատմական հուշարձանների մի ամբողջական շղթա: Թվարկենք դրանք. Շենգավիթ, (մ.թ.ա. 4-2-րդ հազարամյակներ), Ծիծեռնակաբերդ, Ավան, Զեյթուն թաղամասեր, Կայարանամերձ հրապարակ (մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի կես), Կարմիր-բերդ (մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի վերջ), Կարմիր-բլուր (մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի վերջ -1-ին հազարամյակի սկիզբ), Արին բերդ (Էրեբունի, մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի սկիզբ), Ավան-Առինջ (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին դարեր), վաղ միջնադարյան Երեւան (Կենտրոն), Երեւանի բերդ (7-րդ դար, 16-րդ դար) եւ այլն:

Ուսումնասիրողներին (Ղ. Ալիշան, Ղ. Ինճիճյան) եւ Երեւան այցելած օտարերկրյա ճանապարհորդներին (Ժ. Շարդեն, Ռոբերտ Կեր Փորտեր, Ուիլյամ Աուզլեյ, Լինչ) հետաքրքրել է հատկապես Երեւան անունը:

Երեւան անունը (յերեւան ձեւով) հայ մատենագրության մեջ առաջին անգամ հանդիպում է V դարի հնագույն մի հիշատակարանում (ՙՀնոց եւ նորոց պատմութիւն վասն Դավթի եւ Մովսէսի Խորենացւոց, թուղթ Դիոնէսիոսի՚, Կ. Պոլիս, 1874):

Երեւանի մասին հաջորդ հիշատակությունը վերաբերում է 607թ., երբ Դվինում հրավիրված եկեղեցական ժողովին մասնակցել են նաեւ Դավիթ Երեցը եւ Ջոջիկ անունով վանականը Երեւանից («Գիրք Թղթոց» մատենագրութիւն նախնեաց, 1901):

VII դարի պատմիչ Սեբեոսը եւս վկայություն ունի Երեւանի մասին, կապված 642-643թթ. արաբական արշավանքների հետ (Սեբէոս, Պատմութիւնք, 1672 թ., Ձեռագիր մատյան, 2639): Հովհ. Դրասխանակերտցու (IX-X դդ., Պատմութիւն Հայոց), Ս. Անեցու (XII դար, «Հաւաքմունք ի գրոց պատմագրաց»), Ստ. Օրբելյանի (XIII դար, «Պատմութիւն նահանգին Սիսական») եւ այլ մատենագիրների աշխատություններում եւս հիշատակություններ կան Երեւանի մասին: Հայ մատենագրությունում Երեւանը հիշատակվում է Երեւան, Էրեւան, Էրվան, Էրուան, Երեւան, Արեւան եւ այլ ձեւերով:

Continue reading →