Category Archives: Հոդվածներ

Հայ Արիները երբեք չե՛ն առաջնորդվում ընդդեմ մտածողությամբ:

– Չե՛ն գործում ընդդեմ որեւէ ազգի կամ մարդատեսակի, պետության կամ հանրության, գաղափարի կամ տեսության, կրոնի կամ հավատքի, մշակույթի կամ լեզվաքաղաքականության, կենսակերպի կամ…

Հայ Արիները մի՛շտ առաջնորդվում են հանուն Հայի ու Հայաստանի:

– Գործում են հանու՛ն հայ տեսակի բնական հատկանիշների եւ կարողությունների վերականգնման, հանու՛ն հայկական արժեքային համակարգի վերահաստատման, հանու՛ն ազգի ու հայրենիքի միասնության եւ հարատեւման…

Մեր հանուն-բնատուր նպատակներին ընդդեմ գործողներն անգամ մեզ չեն կարող շեղել մեր արարող կենսակերպից՝ դեպի ավերող եւ ընդդեմ գործելակերպի…

 Արարիչն Արարեց Արարածին Արարատում

Հայ Արիական Միաբանության 20-ամյա հոբելյանը նշվելու է հայ արիների քրմական առանձնահատուկ ծեսով (ի փառս Հայ Տեսակի ու Հայ Աստվածների, Հայաստան աշխարհի (Հայկական լեռնաշխարհում) վերամիավորման) նպատակային ընտրված՝ Արեւելյան ու Արեւմտյան Հայաստան(ներ)ի սահմանակից պատմական վայրում՝ դեկտեմբերի 15-ին, ճիշտ այն օրը, երբ 1993թ. Աբովյանում (Էլար-Դարանի պատմական տարածքում) հռչակվեց հայ արիական ու արիադավան ինքնատիպ կառույցի ստեղծումը (կարճ ժամանակ անց՝ աբովյանաբնակ 6 ընտանիքներ կազմավորեցին հայ ցեղապաշտ եւ ցեղահավատ (արիադավան-հեթանոս) ընտանիքների դաշինքը՝ 3 հոգանոց Գերագույն Խորհրդով եւ ընտրյալ առաջնորդով):

Հայ Արիական Միաբանության հիմնադիրն ու առաջնորդը, գաղափարախոսն ու հոգեւոր պատասխանատուն ցայսօր Արմեն Ավետիսյանն է: Եվ տոնական ու հոբելյանական օրը նա կներկայացնի հայ արիականների անցած ուղին, ձեռքբերումներն ու բացթողումները, ինչպեսեւ՝ ապագա անելիքները:

Հոբելյանական փակ Համաժողովին կմասնակցեն ՀԱՄ քաղաքական եւ հոգեւոր ոլորտների պատասխանատուները, ՀԱՄ կազմում ընդգրկված բոլոր կառույցների ղեկավարները, մայրաքաղաքային ու մարզային կազմակերպությունների, Արցախի եւ Ջավախքի պատասխանատուները, սփյուռքյան մասնաճյուղերի ներկայացուցիչները եւ հյուրեր:

Continue reading →

Վերջերս բազում անհեթեթ իրավիճակներին ավելացավ եւս մեկը: Խոսքը ոչ միայն Հայաստանում, այլեւ՝ մեր տարածաշրջանում միակ կանգուն հայ հեթանոսական արիադավան տաճարի՝ Գառնո տաճարի տարածքում սրճարան կառուցելու մասին է:

Լուրը հատկապես զարմացնող էր, երբ հայտարարվեց, թե մշակույթի նախարարությունն է դրա նախաձեռնողը: Արդեն հասկանալի է, զբոսաշրջության հետ զուգահեռ, մարդիկ նաեւ այլ փողեր են ուզում աշխատել, հեշտ փողեր եւ առանց լրացուցիչ ճիգեր բանեցնելու: Տաճարի վսեմաշուք պատկերի ներքո, այսինքն՝ տաճարի հաշվին:

Գառնի գյուղի որոշ բնակիչներ խոսում էին տաճարի ներսում ինչ-որ «բարեկարգման աշխատանքների մասին»: Մտավախությունն այն էր, որ տաճարի տարածքում հնարավոր է գարնանը սրճարան հայտնվի: Նշենք, որ Գառնու հեթանոսական տաճարը եւ բաղնիքը համարվում են արգելոց: Արդյո՞ք պատկան մարմինները դա մոռացել են: Հիշեցնենք նրանց, որ տաճարը, ինչպես նշեցինք՝ միակ հեթանոսական ամբողջական կոթողը, կառուցվել է I դարի 2-րդ կեսին։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո այն եղել է Տրդատ Գ թագավորի քրոջ՝ Խոսրովդուխտի ամառանոցը։ Հուշարձանը հայության հեթանոսական շրջանի՝ համաշխարհային արժեք ներկայացնող նյութական մշակույթի հրաշալի կոթողներից մեկն է։

Հետո իմացանք, որ Գառնիի գյուղապետը հրաժարվել է թույլատրել սրճարանի կառուցումը տաճարի հարեւանությամբ: Գյուղապետ Աշոտ Վարդանյանին ներկայացվել է տաճարից 100 մ հեռավորության վրա սրճարան կառուցելու նախագիծ, որը նա մերժել է գրավոր ու բանավոր:

Continue reading →

Մշակույթի նախարարությունը՝ հերթական սրբապիղծ

Գառնի գյուղի գյուղապետ Աշոտ Վարդանյանը NEWS.am-ին ասել էր, թե դեկտեմբերի 11-ին երկրորդ անգամ մերժել է Մշակույթի նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների եւ պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի ղեկավար Վլադիմիր Պողոսյանի՝ սրճարանի կառուցման թույլտվություն տալու դիմումը. «Նորից գրություն էին գրել ինձ, բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերն ուղարկել: Այսօր առավոտյան նրանց գրավոր պատասխանել եմ, որ սա հատուկ պահպանվող տարածք է, հողային օրենսգրքի համաձայն՝ կատեգորիան պետք է փոխվի հասարակական կառուցապատման համար, այսինքն՝ պետք է դառնա հասարակական տարածք: Ըստ օրենքի՝ հատուկ պահպանվող տարածքի կատեգորիան չի փոխվում: Այնպես որ, մենք չենք կարող փաստաթղթերը տալ: Այս անգամ էլ ես տարբերակ գտա նրանց մերժելու»,- նշել էր գյուղապետը:

Աշոտ Վարդանյանի խոսքով՝ այս պահին տաճարի տարածքում շինարարություն չի ընթանում. «Ցուրտ ա, դրա համար էլ չեն անում, բայց ավազն ու ցեմենտը դեռ էնտեղ լցված են»:

Չեմ հասկանում, եթե Պողոսյանն ասել էր, որ իրենց Գառնու գյուղապետի թույլտվությունը պետք չէր, ապա ինչու՞ են դիմել երկրորդ անգամ:

Ու մի բան էլ չեմ հասկանում, երբ «Քարերի սիմֆոնիան» փչացնում էին (առաջին անգամ լուսանկարները տպագրեցի  «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթում, նաեւ հոդվածաշար հրապարակեցի: Դրանից հետո աղմուկ բարձրացավ, գյուղապետը դիմում էր իր այս ու այն ծանոթ լրագրողին՝ փորձելով իմ մասին տեղեկություններ հավաքել), գյուղապետը թեւքերն իջեցրել, հանգիստ նստել- ասում էր՝ «Քարերի սիմֆոնիա»-ն իմ գյուղի վարչական սահմանից դուրս է: Իսկ հիմա, խառնվել է ու «ոչ»-եր է ասում, ի՛նչ է, տաճարը իր գյուղի վարչական սահմանու՞մ է:

Մինչդեռ տաճարն ու «Քարերի սիմֆոնիան», ամբողջ Գառնու ձորը միմյանց այնքա՛ն շաղկապված են, մի ամբողջություն են, ինչո՞վ է պայմանավորված գյուղապետի՝ «Քարերիսի մֆոնիա»-ի մասին քար լռություն պահպանելն ու տաճարի մասին «մտածելը»:

Ի դեպ, հիշյալ ՊՈԱԿ-ի ղեկավարն էլ թող առնանձնապես չուրախանա, որ գյուղապետից եմ խոսում: Իրենց մասին էլ կասեմ, որ մեր երկրի մշակույթը մեծապես կշահի, եթե այս կարգի մշակույթի նախարարություն ընդհանրապես չունենանք:

Տեղի սղության պատճառով այսօր չեմ մանրամասնում այդ թեման: Բայց առիթի պարագայում… առիթը բաց չեմ թողնի:

Continue reading →

Ազգը հոգի է, իսկ հայրենիքը՝ մարմին, որի սրտում ստեղծված պետությունը այդ մարմնի միտքն է՝ հոգու առաքելության իրականացման համար»,- ասում է Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը: Ըստ ՀԱՄ ղեկավարի, այս գիտակցումը ազգայնական եւ հավատավոր հային ուղղակի պարտադրում է հայոց լեզուն դարձնել կեցակարգի անբաժանելի մաս. «Իր ծագումին հենված բնօրրանապաշտ հայը լեզվամտածողությամբ գենախոս է: Գենը-Ծինը հենց Ազգն է, Լեզուն էլ Գենի արտահայտչամիջոցն է՝ Գենի Ձայնը, որ յուրաքանչյուր հայի մեջ խոսում է որպես նրա Ներքին Ձայնը: Բայց այն պետք է կարողանալ տարբերակել, քանզի խոսում է ինչպես սիրտը, այնպես էլ միտքը (ուղեղը) ու նաեւ հոգին: Եվ անաղարտ լեզվամտածողությունն է զգացականի, գիտակցականի ու հոգե–ձայների համադրողը, որից հետո է միայն գալիս առաքինության եւ առաքելության վերադարձի ժամանակը»:

……………………………………………………………………………………………………………………..

Հայոց լեզուն Հայաստանում անմրցակի՛ց է

Լեզուն, լեզվաքաղաքականությունը ռազմավարական նշանակություն ունի, եւ այս իրողությունը չհասկանալը հավասարազոր է լեզվասպանության, այսինքն՝ ազգասպանության:

«Ժառանգության» անդամ Ստյոպա Սաֆարյանը հայտարարություն էր տարածել՝ տեղեկացնելով, որ ինքն ու իր գործընկեր Անահիտ Բախշյանը որոշել են դատական հայց ներկայացնել «Չտո՞, գդե՞, կօգդա՞ » («Ի՞նչ, որտե՞ղ, ե՞րբ») հեռուստախաղի դեմ՝ հեռարձակողից եւ կազմակերպիչից պահանջելով խաղի հայերեն լեզվով վարում եւ հեռարձակում, պահանջը չկատարելու դեպքում՝ հեռարձակման դադարեցում: Իբրեւ նախաձեռնողներ կոչով դիմել են բոլոր այն քաղաքացիներին, մտավորականներին, ովքեր հայցադիմումին միանալու ցանկության կունենան: Ստեղծվել է նաեւ ֆեյսբուքյան խումբ, որտեղ արդեն քննարկման է դրվել հայցադիմումը: Շատերն այս այլալեզու հաղորդման հեռարձակման մեջ մեղադրում են նաեւ ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանին, ով անձամբ մասնակցել է այդ խաղին:

Continue reading →

Հայաստանը՝ ռուս–իրանական խաղերում

«Հայաստանը պատրաստ է բանակցել Իրանի հետ՝ գազի դիմաց 189 դոլարից ցածր ցանկացած գնի դեպքում»,-ի պատասխան լրագրողների հարցադրումների երեկ կառավարության նիստից հետո ասաց էներգետիկայի եւ բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանը՝ միաժամանակ հավելելով, թե երբ Իրանի դեսպանը Հայաստան վերադառնա, ինքը կհանդիպի նրան:

«Մենք կհանդիպենք ու քննարկում կանցկացնենք: Եթե իրանական կողմը հնարավոր գտնի գազը վաճառել 1000 խմ դիմաց 100 դոլարով, ես անմիջապես կմեկնեմ Թեհրան ու բանակցություններ կսկսենք: Հայկական կողմի համար առավել շահավետ է այն, ինչ էժան է»:

Նկատենք, որ դեկտեմբերի սկզբին ՀՀ-ում ԻԻՀ  դեսպան Մոհամմադ Ռեիսին հայտարարել էր, որ Իրանին որեւէ բան չի խանգարում Հայաստանին, որպես իր բարեկամական երկրի, գազը վաճառել 100 դոլարով: Ընդամենը 1-2 օր անց էլ Արմեն Մովսիսյանը հայտնել էր, թե Իրանը Հայաստանին երբեք չի առաջարկել 189 դոլարից ցածր գնով գազ: Ավելին, ըստ մեր նախարարի, Իրանը գազը սահմանին կվաճառեր առնվազն 400 դոլարով, մինչդեռ Ռուսաստանը դա անում է 189 դոլարով: Իրանի դեսպանն էլ հակադարձեց, թե հայկական կողմն այս հարցով իրենց հետ բանակցություններ չի վարել, այսինքն՝ բանակցությունների դեպքում միայն կարող էր հստակեցվել իրանական գազի՝ Հայաստանին վաճառքի գինը. եթե բանակցություններ չեն վարվել, այդ դեպքում Արմեն Մովսիսյանը ինչի՞ հիմամբ է խոսում 400 դոլարի մասին:

Առայժմ չենք կարող ասել՝ հայկակա՞ն կողմը ճիշտ չի ասում, թե՞ իրանական: Բայց մեր վերլուծությունները վկայում են, որ հայկական կողմը հայտնվել է անելանելի վիճակում, եւ դրանից պարզապես օգտվում են ռուսական եւ իրանական կողմերը՝ փոխպայմանավորված: Մի առիթով ասել ենք, որ ՀՀ-ին էժան գազ վաճառելու իրանական առաջարկը բավականին ուշ հնչեց եւ հնչեց այն ժամանակ, երբ դա պետք էր Ռուսաստանին:

Continue reading →

Բաց երկնքին՝ փակ դռներ

Գործադիրը երեկվա նիստում հաստատեց, որ ՀՀ կառավարության եւ օտարերկրյա պետությունների կառավարությունների միջեւ օդային հաղորդակցության ոլորտում կնքված միջազգային պայմանագրերում փոփոխություններ ու լրացումներ կատարելու, միջազգային երկկողմ պայմանագրեր կնքելու վերաբերյալ բանակցություններ վարելու իրավունքը վերապահվում է  էկոնոմիկայի նախարարությանը:

«Լուսանցք»-ը գրել էր, որ ՀՀ–ին բաց երկնքի քաղաքականությունը իրականացնելիս որոշ փակ դռներ են պետք, այլ կերպ՝ ամեն ինչ պետք է արվի ազգային փոխադրող ունենալու համար:

Կառավարւթյունը, փաստորեն, երեկ չհերքեց, որ ՀՀ-ում մրցունակ եւ շարունակական օդային փոխադրումների ծառայությունների մատուցման ապահովման համար շատ տարբերակներ պետք է լինեն, այդ թվում՝ ազգային փոխադրողի ստեղծումը կառավարության օժանդակությամբ կամ առանց այդ օժանդակության:

Էկոնոմիկայի նախարար Վահրամ Ավանեսյանը վստահ է, որ բաց երկնքի քաղաքականությունը կունենա ամենամեծ դրական ազդեցությունը տնտեսության, աշխատատեղերի ստեղծման, ուղեւորների քանակի աճի եւ ավիափոխադրումների սակագնի իջեցման վրա:

Ուզում ենք հուսալ, որ գործադիրը իսկապես ջանք չի խնայի ազգային փոխադրող ունենալու համար, այլապես, ինչպես ասելենք, կզրկվենք հայկական ավիացիա ունենալուց, եւ տանուլ կտանք եւ սմեկ ռազմավարական ոլորտում:

Աստղինե Քարամյան

Ցավոտ կետեր – Հանքարդյունաբերություն եւ բնապահպանություն. ո՞րն է սրանց հաշտության պայմանը

Սկիզբը՝ թիվ 39, 40-ում

Արդեն ասել ենք, որ ոչ մետաղական հանքանյութերի վերամշակման ոլորտի զարգացման համար ընտրված են որոշ ապարներ, որոնք էներգախնայող ու շահութաբեր արտադրատեսակներ կտան: Մանրամասն ներկայացրել ենք, թե որ ապարի օգտագործումը ինչ օգուտներ կարող է տալ: Խոսել էինք պեռլիտներից, բազալտներից, մագնեսիլիկատային ապարներից,  դոլոմիտից, դիատոմիտներից: Մասնագետներն ասում են, թե մենք էլի ապարներ ունենք, որոնց պաշարների չափը, որակը կարող են զարմացնել աշխարհին ու զարգացնել մեր երկիրը:

Նշված 5 պաշարներին հավելենք եւս 4 տեսակի հումք: Սկսենք ցեոլիտներից (տվյալները մեջբերել եմ նաեւ «Հայաստանի Հանրապետություն»-ում):

Continue reading →

Նաեւ այլ քաղաքական ուժեր, օրինակ՝ Հայ Արիական Միաբանությունը, եւս բարձրաձայնել է, որ չպետք է թույլ տալ, որ թուրք նախարարը Երեւանն իբրեւ թուրքահաճ ամբիոն օգտագործի իր հակահայ հայտարարությունների համար: Հակառակը՝ նրան պետք է հիշեցնել քոչվոր, արհեստածին ու խառնածին թյուրքերի (թուրք-ադրբեջանցիների)՝ Հայկական լեռնաշխարհ ներխուժելու, Հայոց ցեղասպանության իրականացման, ինչպեսեւ ժամանակակից Թուրքիայի՝ հայկական հողերի վրա հիմնված լինելու փաստը ու Սեւրի պայմանագիրը: Ըստ հայ արիների առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի, Թուրքիայի՝ «զրո խնդիրներ հարեւանների հետ» քաղաքականությունը վիժեցվել է պաշտոնական Անկարայի կողմից, քանի որ այնի սկզբանե սինաբանություն էր եւ թուրքերը խնդիրներ են ստեղծում (ավելի ճիշտ՝ շարունակում են սադրանքները) Հայաստանի,Կիպրոսի եւ Հունաստանի, Իրանի եւ Սիրիայի ուղղությամբ: Ուստի, ինչպես ՀԱՄ–ը, այնպես էլ այլ քաղաքական ուժեր կոչ են արել բողոքի ցույցերով դիմավորել Թուրքիայի ԱԳ նախարարին:

……………………………………………………………………………………………………………………..

Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ահմեդ Դավութօղլուն այցելեց Հայաստան՝ մասնակցելու Սեւծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության խորհրդի (ՍԾՏՀ) նիստին: Թուրքական NTV-ի փոխանցմամբ՝ դեռ Կիեւում ԵԱՀԿ նախարարների խորհրդին մասնակցող թուրք նախարարը նշել էր, որ սա արտակարգ իրադարձություն չէ, ինքը նման համաժողովների մասնակցում է, եւ այս անգամ վարչապետ Էրդողանի հետ խորհրդակցելուց հետո որոշում են կայացրել Երեւանում էլ մասնակցել:

Թուրքական զլմ-ները մինչեւ այցը արդեն չէին բացառել Դավութօղլուի եւ Նալբանդյանի հանդիպումը, ինչը, ըստ նույն զլմ-ների՝ չէր բացառել նաեւ հայկական կողմը, որ ՍԾՏՀ հայաստանյան նիստին հրավիրել է բոլոր մասնակիցներին, այդ թվում՝ Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարներին: Հիշեցնենք, որ Անկարան պաշտոնապես ամեն ինչ արեց, որպեսզի խոչընդոտի հայ–ադրբեջանական (արցախյան) բանակցությունների վերսկսումը, իսկ հայ–թուրքական հարաբերությունների «տաքացումը», սահմանների վերաբացումը վերստին կապեց Արցախի խնդրի հետ: Մեր ԱԳ նախարարի տեղակալ Շավարշ Քոչարյանն այս առումով պատասխանել էր «Արմենպրես»-ի հարցին. «Սեւծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության նիստին մասնակցելու նպատակով Երեւան այցելելուց առաջ Թուրքիայի ԱԳ նախարարը տարածաշրջանում հնարավոր դրական զարգացումներին միայն վնաս հասցնող, սադրիչ հայտարարությունների փոխարեն ճիշտ կանի օգտագործի պատեհ առիթը եւ Երեւանում այցելի Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր՝ լռությամբ հարգանքի տուրք մատուցելու ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: Թուրքիան կարող է նպաստել Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը՝ առանց որեւէ նախապայմանի վավերացնելով եւ կյանքի կոչելով 2009թ. Ցյուրիխում ստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունները: Եթե Անկարան ձգտում է էլ ավելի արագացնել տարածաշրջանի երկրների միջեւ քաղաքակիրթ հարաբերությունների հաստատման գործընթացը, ապա նա պիտի ճանաչի Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանությունը եւ բացի իր կողմից փակված հայ-թուրքական սահմանը»:

Continue reading →

Ռագըփ Զարաքօլուն թուրքական «Բելգե» հրատարակչության հիմնադիր-տնօրենն է, ով հայտնի է նաեւ որպես իրավապաշտպան: Եկել էր Երեւան՝ մասնակցելու «Հայոց ցեղասպանություն. ականատես վերապրողների վկայություններ» գրքի շնորհանդեսին, որը կայացավ Հայաստանի Ազգային գրադարանում: Խղճի դեմ չի կարող գնալ.- ասել էր նա՝ հավելելով, որ չի վախենում Թուրքիա վերադառնալուց:

Բանագետ, բանահավաք, ցեղասպանագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր, Մովսես Խորենացու անվան մեդալակիր Վերժինե Սվազլյանի «Հայոց ցեղասպանություն. ականատես վերապրողների վկայություններ» գիրքը լույս է տեսել 2011թ. հայերեն եւ անգլերեն լեզուներով: Գիրքը թարգմանվել է նաեւ թուրքերեն, իսկ «Բելգե» հրատարակչության հիմնադիր-տնօրենը այն հրատարակել է (1500 օրինակ):

«Ես ասացի Ռագըփ Զարաքօլուն, որ իր համար այս նախաձեռնությունը բոմբ է լինելու: Նա էլ պատասխանեց, թող նստեցնեն ինձ, բայց կարեւորն այն է, որ գիրքն արդեն տպված կլինի»,- ասել է Վերժինե Սվազլյանը: Նա նաեւ նշել է, որ թուրքական «Թարաֆ» թերթին տված հարցազրույցում Ռագըփ Զարաքօլուն ասելէ, թե գրքում ներկայացված է ոչ միայն հայ ժողովրդի, այլեւ թուրք ժողովորդի պատմությունը: Զարաքօլուն մի քանի անգամ արդեն հրատարակել է Սվազլյանը գրքերը եւ վստահ է, որ թուրքական իշխանությունը չի հանդգնի իր նկատմամբ ինչ-որ քայլ կատարել գիրքը հրատարակելու համար, քանի որ էլի են տպել նման գրքեր: Եվ վախեցնելու փորձերն անհաջողության են մատնվում: Ըստ թուրք իրավապաշտպանի, Թուրքիայի իշխանական խավն ուզում է «մեզ նմաններին լռեցնել», հետապնդում է մարդկանց, իսկ ինքն արդեն 2 տարի է դատավարության մեջ է հայտնված: Եվ հերթական դատական նիստը հենց շնորհանդեսի օրն էր կայանալու: Չնայած այս ամենին, օրեցօր ավելանում է այն մարդկանց թիվը, ովքեր ճշմարտության ճանապարհն են բռնել:

Continue reading →

Սկիզբը՝թիվ 39, 40-ում

Ծծաքար – գտնվում է Սիսիանի Շնաթաղ գյուղից հարավ: Ասում են, թե այս քարը կաթ ստանալու հատկություն ունի: Սակավակաթ կանայք ուխտ են գալիս այստեղ, մոմ վառում եւ քարից կաթացող ջրից քսում ստինքներին, որ իրենց կաթն ավելանա:

Շաքարաջուր – սկիզբ է առնում Գորիսի հանդերի աղբյուրներից եւ թափվում Վարարակ գետը: Մի հովիվ ունենում է Շուշան անունով մի աղջիկ, ում նմանը չկար աշխարհում: Նա ծիծաղում էր՝ սարերում շուշաններ էին բացվում, լաց էր լինում՝ արտասուքները աղբյուրներ էին դառնում: Ասում են, թե այս առուն Շուշանի արտասուքներից է գոյացել: Ջրի քաղցրության համար առուն կոչվել է Շաքարաջուր:

Ագռավիաղբյուր – գտնվում է Տաթեւից Շնհեր տանող ճանապարհին: Գրիգոր Տաթեւացին արածեցնելիս է եղել Տաթեւի վանքի գառները: Մի օր աղբյուրից ջուր խմելիս օձը ուզում է խայթել նրան: Տեսնելով այդ, ագռավը նետում է իրեն աղբյուրի մեջ: Օձը Գրիգորի փոխարեն խայթում է ագռավին: Տաթեւի վանահայրը օրհնում է անձնազոհ ագռավին եւ թաղել է տալիս նրան աղբյուրի կողքին, որի անունը տեղացիները Ագռավի աղբյուր են դնում:

Զանգեզուր – ա) երբ Լենկ Թեմուրը հասնում է Արաքսի ափ, դեռ գետը չանցած, նրան ներկայանում է Մեհրի անունով մի իշխան եւ ասում. «Թեմուրն ապրած կենա, եկել եմ քեզ ծառայեմ»: Թեմուրի հարցին, թե ի՞նչով նա կարող է ծառայել իրեն, իշխանը պատասխանում է. «Քանի Խոտ գյուղի գլխին գտնվող վանքի մեծ զանգը կա, դու չես կարող գրավել այս երկիրը, թշնամուն հեռվից տեսնելուն պես, տալիս են այդ զանգը եւ ժողովրդին հանում նրա դեմ»: Լենկ Թեմուրը մի քիչ մտածելուց հետո, ասում է. «Գնա՝ էդ զանգը վառի, փչացրու, ես քեզ շատ ոսկի ու իշխանություն կտամ»:

Continue reading →

Հայաստանի 10  ամենահարուստները՝ ըստ «Forbes»-ի

«Forbes»-ը ամենահարուստ մարդկանց կարողությունը հաշվարկում է նրանց պատկանող արժեթղթերի բորսայական արժեքի հիման վրա: Այդ տվյալները հայտնվեցին նաեւ Հայաստանում: Ըստ այդմ, մեր երկրիի ամենահարուստ մարդկանց առաջին տասնյակը հետեւյալն է. 1. Ռոբերտ Քոչարյան (ՀՀ 2-րդ նախագահ), 2. Սերժ Սարգսյան (ՀՀ նախագահ), 3. Գագիկ Ծառուկյան (ԲՀԿ ղեկավար, ՀԱՕԿ նախագահ), 4. Սամվել Ալեքսանյան (ԱԺ պատգամավոր, գործարար), 5. Գագիկ Խաչատրյան (ՊԵԿ նախագահ), 6. Հովիկ Աբրահամյան (ԱԺ նախագահ), 7. Ռուբեն Հայրապետյան (ՀՖՖ նախագահ, գործարար), 8. Տիգրան Սարգսյան, 9. Մաքսիմ Հակոբյան (Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի տնօրեն), 10. Խաչատուր Սուքիասյան (գործարար):

Թե որքանով են ստույգ այս տվյալները եւ դասավորությունը, չենք կարող հավաստել, բայց «Forbes»-ը գուցե տասնյակի եւ այլոց կարողությունների ցանկը եւս ունի ու վստահ է, քանի որ հրապարակել է ոչ միայն Հայաստանի տվյալները, ուստի եւ՝ պատրաստ է նաեւ պատասխան տալու եւ հիմնավորելու:

Մատենադարանում կայանալու է միջազգային գիտագործնական սեմինար

«Մատենադարան» Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտում դեկտեմբերի 17-18-ին տեղի է ունենալու «Հիշողության կերպարանքները: Ձեռագիր եւ տպագիր ժառանգության պահպանման ու վերականգման նորագույն տեխնոլոգիաները» III միջազգային գիտագործնական սեմինարը, տեղեկացրել են Մատենադարանի մամուլի ծառայությունից:

Նախագծի շրջանակներում նախատեսվում են դասախոսություններ, զեկուցումներ եւ վարպետության դասեր, որոնք վարելու են ԱՊՀ, Բալթյան ու եվրոպական այլ երկրների թանգարանային, գրադարանային, արխիվային առաջատար հաստատությունների, վերականգնողական կենտրոնների հեղինակավոր մասնագետներ: Արծարծվելու են ձեռագիր եւ տպագիր ժառանգության պահպանման հիմնական ոլորտների (վերականգնում, ֆոնդային աշխատանքներ, բարձր տեխնոլոգիաների կիրառում) արդի խնդիրները եւ դրանց լուծման եղանակները: Սեմինարի անցկացմանը աջակցում է ՀՀ մշակույթի ու Կրթության եւ գիտության նախարարությունները:

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Չրով թթվամիզուկ

Բաղադրությունը – Անկորիզ սեւ սալորաչիր – 1 բաժակ, ծիրանաչիր – 1 բաժակ, խնձորաչիր – 1 բաժակ, անկորիզ հոնի չիր – 1 բաժակ, մեղր – 100 գրամ, սոխ – 2 գլուխ, բուսայուղ – 1 ճաշի գդալ, թթու խնձոր, թթու լավաշ, կարելի է՝ ընկույզ:

Continue reading →

Հազարամյակներ անցած եւ համաշխարհային քաղաքակրթություններ ստեղծած Հայաստանում չի՛ կարող լինել ընչաքաղցության (իմա՝ ընչաքաղցների) նախարարություն, որն այսօր ծպտվել է մշակույթի նախարարություն անվան տակ

Հարգարժան նախագահ.

Արդեն քանի անգամ է, եւ ես անձամբ, եւ Հայ Արիական Միաբանությունը պաշտոնապես դիմել ենք Ձեզ կամ ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, այսպես կոչված մշակույթի նախարարության այս կամ այն հակամշակութային եւ հակահայ դրսեւորումներին վերջ տալու համար:

Այսպես կոչված մշակույթի նախարարությունը այդպես էլ չի կարողանում պաշտպանել մեր բազմադարյա արժեքները միջազգային ասպարեզում, ինչը բնական է, քանզի այդ արժեքները հենց այս նախարարության կողմից ապականվում են բուն Հայաստանում: Վերջին օրինակը՝ 1-ին դարի 2-րդ կեսին կառուցված Գառնո արիադավան-հեթանոսական տաճարի տարածքում սրճարան կառուցելու տխմարաբանությունն է:

Ամեն ինչում փող աշխատելու մոլուցքն այդ սրճարանի ջատագովները կապում են զբոսաշրջության զարգացման հետ, ինչը պարզապես ծիծաղելի է: Եթե մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը «սովետական կթվորուհիների» օրինակով որոշել է «5-ամյակը՝ 3 տարում» կատարել ու արժանանալ փոխանցիկ դրոշին, ապա նրան պետք է առողջարարական ցնցումներով հիշեցնել, որ այդ տարիներն անցել են, իսկ ազգային արժեքներն ապականելով չի թույլատրվում «արագ փողեր» աշխատել:

Մշակույթի նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների եւ պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Վլադիմիր Պողոսյանն էլ իրեն «սովետական բրիգադիրի» օրինակով պահելով նշել է, թե այդ «սրճարանը կլինի բացօթյա եւ սեզոնային» (այսինքն՝ միայն խորը ձմռանը չի աշխատելու) եւ որպես թանգարանի տարածքում գործող սրճարանի օրինակ՝ նա բերել է Հայաստանի պատմության պետական թանգարանի մոտ գործող սրճարանը (դրա իրավունքն էլ թեեւ չունեն):

Այս մարդիկ կամ իսկապես չեն հասկանում պատմական թանգարանի ու հոգեւոր մասունք հանդիսացող տաճարի տարբերությունը կամ իսկապես թքած ունեն ազգային բոլոր սրբությունների վրա: Այս դեպքում բոլորովին այլ վերաբերմունք կպահանջվի նրանց դեմ:

Գառնո արիադավան–հեթանոսկան տաճարը հայ արորդիների համար ոչ միայն պատմական թանգարան է, այլեւ գործող սրբավայր: Այստեղ հայ արիները  նաեւ տոնական ու հոգեւոր ծիսական արարողություններ են անցկացնում՝ փառաբանելով Հայ Աստվածներին, նշելով հայկական հազարամյա տոները: Եվ եթե այսպես կոչված մշակույթի նախարարության ընչաքաղց աշխատակիցները չեն հասկանում այս տարբերությունը, ապա մի օր այդ սրճարանը կարող է նոր 301թ. սպանդի վերածվել, բայց այս անգամ հայ արիները կլինեն սպանդի հեղինակները… Ինչպե՞ս կարելի է պատկերացնել ասենք՝ մայիսին Հայոց հյուրընկալության եւ օջախի Վանատուր Աստծո տոնի կատարումը արիադավան-հեթանոսական ծեսի եւ դիմացի սրճարանի որեւէ աշուղա-նաղլական կամ դիսկո-էրոտիկ երաժշտության ներքո: Սա պատճա՞ռ է սպանդի: Միանշանակ:

Continue reading →

Ռուսաստանը չի պատրաստվում հեռանալ Կովկասից. այսպես Գյումրիում բացահայտ հայտարարեց ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը: Իսկ դրա համար Մոսկվան մի նոր ու մեծ կռիվ է սկսել Եվրամիության դեմ, որն իր քթի տակից կարողացավ տանել Վրաստանին ու Ադրբեջանին: Կովկաս ասված ներկայիս տարածքում միայն Հայաստանն է մնացել որպես Ռուսաստանի ռազմա-քաղաքական դաշնակից: Կովկաս աշխարհագրական հասկացությունն էլ բաժանել են քաղաքական երկու մասի՝ Հյուսիսային եւ Հարավային, եւ եթե Հյուսիսայինը (կամ Այսրկովկասը) Ռուսաստանի Դաշնության կազմում է, որ որոշակիորեն ու երբեմն անկախանալու քայլեր է կատարում (ի դեմս՝ Չեչնիայի եւ Լեզգիստանի (Դաղստանի կազմում)), ապա Հարավայինը (Անդրկովկասը)՝ դուրս է ռուսական տիրապետությունից: Վրաստանն ու Ադրբեջանը որեւէ հեռանկար չեն կապում Մոսկվայի հետ: «Լուսանցք»–ը բազմիցս նշել է, որ Հայաստանը Կովկասում չէ, Հայկական լեռնաշխարհում է, որ Կովկասի ու Մերձավոր Արեւելքի կապող օղակն է: Ինչքան էլ փորձեն այս աշխարհագրական ու պատմական տարածքը չտեսնել ներկայիս գերպետությունները եւ մեր տարածք մտած թշնամիները, միեւնույնն է՝ Հայկական լեռնաշխարհը եղել է, կա ու կմնա որպես առանձին աշխարհա–քաղաքական միավոր, որ բացառապես հայկական տարածք է:

Ինչեւէ, այսօր Հայկական լեռնաշխարհի մի մասը «տեղավորել» են Կովկասում, մի մասն էլ՝ Մերձավոր Արեւելքում եւ այս պայքարում ԱՊՀ–ական կառույցների դեմ էլ Արեւմուտքը նախաձեռնեց ՎՈւԱՄ–ական դաշինքը, որը կարողացավ երկար ժամանակ Վրաստանը, Ուկրաինան, Ադրբեջանն ու Մոլդովան հեռու պահել ռուսական ազդեցության գոտուց: Անգամ Ուզբեկստանին մի պահ հաջողվեց ներառել այս դաշինքում, երբ ՎՈւԱՄ-ը նախապես ստեղծվեց որպես ՎՈւՈւԱՄ:

Continue reading →

Վլադիմիր Պուտինի այցի նախօրեին շատերն էին հարց տալիս՝ տեսնես հիմա՞ ինչ է խլվելու: Հասկանալի էր, որ խնդիրը միայն ռազմաքաղաքականը չէ ու Գյումրիի ռազմակայանը չէ: Տնտեսական գործոն անպայմա՜ն պիտի լիներ: Ի միջի այլոց, աշխարհում երկու պետություն կա, որոնք շատ նման են իրար՝ Թուրքիան ու Ռուսաստանը: Նրանք բոլոր-բոլոր հարցերը, մանավանդ՝ տնտեսականը, ծառայեցնում են իրենց քաղաքական խարդավանքների համար (չեմ ասում քաղաքական նպատակներ, որովհետեւ այս երկուսն էլ մշտապես շատ կեղտոտ են խաղում, եւ քաղաքականությունը իրական պոռնկության են վերածել): Այսպիսով, պուտինյան այցի տնտեսական ենթատեքստը «Հայռուսգազարդ»-ի այն 20% բաժնեմասը ձեռքբերելն էր, որը պատկանում էր ՀՀ կառավարությանը:

Որպեսզի պարզ դառնա, թե ինչ նպատակով դա արվեց, որոշ՝ թեկուզ իրարամերժ փաստեր համադրենք:

ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգեն Սարգսյանը ասում է, որ Հայաստանում սպառողների համար գազի սակագինը ստորագրված հայ-ռուսական համաձայնագրերի գործողության արդյունքում փոփոխությունների չի ենթարկվի, եւ ռուսական կողմի հետ համաձայնության արդյունքը գնի կայունության ապահովումն էր. «Գազի առումով մենք ունեցանք շատ կարեւոր պայմանավորվածություն: Մենք ֆիքսեցինք 5 տարով գազի մատակարարման սակագնի հաշվարկման ֆորմուլան, եւ դա շատ կարեւոր է, որովհետեւ նախկին 5 տարվա ընթացքում մենք 5 անգամ գնի փոփոխություն ենք ունեցել: Եվ թեեւ դա սպառողի համար ամեն անգամ չի արտացոլվել գնի բարձրացմամբ, բայց ամեն անգամ որոնվել են ճանապարհներ, որոնցով հնարավոր է եղել փոխհատուցել դա՝ առանց սպառողի շահերին հարվածելու»: Վիգեն Սարգսյանը շեշտում է նաեւ, որ  նախորդ տարիներին գազի սակագնի բարձրացման հետեւանքով լրացուցիչ բեռ է ստեղծվել տնտեսության, բյուջեի համար, որը ռուսական կողմին փոխհատուցվել է «Հայռուսգազարդ»-ի 20%-ը ռուսական կողմին փոխանցելու ձեւով:

Continue reading →

Ընթերցողը գուցե զարմանա, թե ինչու ենք այսքան տեղ հատկացրել պաշտոնական լրատվությանը: Ասենք՝ հաստատ ոչ այն պատճառով, որ օրհնում ենք Պուտինի ՀՀ մտնելու «սհաթը» կամ հավատում ենք, թե նրա այցը պատմական էր եւ շատ բան է փոխելու երկկողմ հարաբերություններում:

Այս ամենն անում ենք մի բանի համար, որպեսզի վերջապես հասկանալի դառնա, որ ռուսաստանյան կողմից (առավելապե՛ս  այս կողմից, բայց ոչ միայն) հնչող հիացմունքի ու հարգանքի խոսքերը ոչինչ չարժեն, քամուն տրված խոսքեր են եւ այդպիսին կլինեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ…

Քանի դեռ բացառապես մե՛նք  չենք հսկում մեր իսկ երկրի սահմանը:

Քանի դեռ մեր տնտեսությունը չենք կարողանում բացառապես մե՛ր վերահսկողության տակ պահել:

Քանի դեռ մեր պետական ու մայրենի լեզվին հավասար այլ լեզուների ենք ուզում նույն կարգավիճակում դնել: Եվ քանի դեռ մեր մշակույթն ու ավանդույթները գերակա չեն դարձել մեր երկրում:

Քանի դեռ չենք սովորել հասկանալ, որ «պարտադիր» դիվանագիտական ճոխաբանություններից զատ պետք է կարողանանք դեմ առ դեմ, նույն դիվանագիտական հմտությամբ հիշեցնել այդ «բարեկամության» թունավոր պտուղների մասին, որոնք վնասեցին մեր հայրենիքին ու ազգին:

Ու այսօր կրկնվելու վտանգ ունեն…

………………………………………………………………………………………………….

Անկախ ռազմա-քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական եւ այլ բովանդակային վերլուծությունների տրամաբանությունից, ինչով ողողված են եւ՛ հայկական եւ՛ ռուսական զլմ-ները, նաեւ համաշխարհայինը, Պուտինի ՀՀ այցը հայ-ռուսական բարձր մակարդակի բանակցություններ պիտի դիտարկել, որը չի կարող չունենալ նշանակություն Հայաստանի հետագա գործունեության համար:

Այստեղ է, որ տեսակետներն ու վերլուծությունները հակասական են. լա՞վ, թե՞ վատ նշանակություն կամ ազդեցություն կունենան այս մակարդակի բանակցությունները:

Continue reading →

Կեցվածք՝ հատուկ կործանվող արջին

Երբ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ժամանեց Հայաստան, ըստ կարգի, ինքնաթիռի մոտ նրան սպասում էր ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը: ՀՀ նախագահը ցանկանում էր գրկախառնվել ՌԴ նախագահի հետ, բայց վերջինս հրաժարվեց դա անել: Նա բարեւեց՝ տեսանելիորեն հետ քաշվելով:

Սա շատ կեղտոտ եւ արտաքին աշխարհին մեծապետական նկրտումներ ցուցադրող հերթական հնարքն էր, ինչը վայել չէ այսօրվա դրությամբ մեծ ու հզոր երկրի նախագահին: Ավելի վեհանձն ու կամային էր Սերժ Սարգսյանի ժպիտը, երբ հյուրի ստոր ողջագուրումից հետո նա ժպտաց ու՝ խորհրդավոր ժպտաց… առաջնորդվելով տանտիրոջ կարգավիճակի կեցակարգով:

Այս ճղճիմությամբ եւ ծիծաղելի ցուցադրականությամբ Մոսկվան հավաստեց, որ ի դեմս իր նախագահի, հոգեպես պատրաստ չէ հզորի կերպարին («Լուսանցք»-ն առիթով անդրադարձել է Պուտինի հոգեբանական որոշ գծերի պատճառաբանությանը՝ խոստանալով թեմային շարունակություն տալ), իսկ ԽՍՀՄ-ի ժառանգորդը դառնալու ձգտումները անպտուղ են, ինչն այդպիսին էլ մնալու է թե՛ Մաքսային միության, թե՛ Եվրասիաական միության դեպքում:

Բարեկամությունը եւ գործընկերությունը սրիկայության վրա չի կառուցվում: Եվ վստահելի չէ, որ այդպիսի Ռուսաստանը կկարողանա իսկապես համարժեք 2-րդ բեւեռը ձեւավորել աշխարհում՝ ի հակակշիռ Արեւմուտքի:

Բայց այնուհետ ՌԴ նախագահը Գյումրիի օդանավակայանում դարձավ «շա՛տ բարեկամ երկրի նախագահ» եւ դիմավորելու պաշտոնական արարողությանն իր ռուսա-սովետական ժպիտը պարգեւեց: Հատկապես, երբ զինվորական նվագախմբի կատարմամբ հնչեցին երկու երկրների օրհներգները եւ, նախագահներն անցնելով կարմիր գորգով, ողջունեցին ՀՀ եւ ՌԴ պատվիրակության անդամներին:

Continue reading →