Category Archives: Արվեստ

«ՈՂՋՈՒՅՆ ՔԵԶ, ԿՅԱՆՔ»

Յոթներորդ Ողջույն.
(Հատված)

Ի լուր մարդկանց,              
աշխարհներուն, տիեզերքին.
Կ’ուզեմ ես, Տե՛ր, քու երկրիդ մեջ        
քեզ շեփորել,
Ես՝ քու շունչիդ անցնող րոպեն,
ես՝ քու որդին:
Թող ձայնս հնչե այնքան
ուժգին և անարգել,
Որ իմ ողջույնն ի սուրբ
համբույր եղբայրության՝
Հորդելով դուրս մոլորակեն
մեր դյութական.
Արձագանքե աստղաբնակ
քու երկինքեն…

Մուշեղ Իշխան

Continue reading →

Լսե՛, Հայ  հողը տե՛ս քեզ կը կանչէ . – Ընդերքներուն խուլ   որոտով, ակոսներեն միշտ դուրս հորդող իր մայրական   տաք կարոտով. Ան որ հիմա զայն կը կոխե՝ հափշտակիչ լոկ անցորդ է:
Լսե՛, աղբյուրն ահա քեզ կը կանչէ Իր  կարկաչով և իր տաղով,
Ամեն  առտու ջուրի գացող Հայ  հարսերու  հիշատակով.
Ան որ հիմա ջուր կը խմե՝ Արյան ծարավ նենգ անցորդ է…

Մուշեղ  Իշխան

Continue reading →

ՏԻԵԶԵՐՔԻ ԻՄ ԴԱՍԱԿԻՑ
Աստղերու մեջ ապրող խորհուրդ՝
Դուն մարդակերպ իմ բախտակից,
Կուզեմ տեսնել դեմքդ քու մութ,
Եթե ունիս,
Կ’ուզեմ ըսել քեզի՝ բարև՛,
Կուզեմ տեսնել, թե ինչ արև,
Ի՞նչ նոր պատկեր աստվածընծա
Դեմքիդ վրա կը շողշողա:
Տիեզերքի իմ դասակից,
Գուցե շնչող բիրտ մեքենա,
Գուցե շրջող հոգի անբիծ,
Կ’ուզեմ նայիլ քու աչքերուդ,
Եթե ունիս,
Կ’ուզեմ գիտնալ, թե անհագուրդ
Մեր տենչերուն ու մեր ցավին
Նույն արցու՞նքն է արդյոք աղի,
Որ աչքերուդ մեջ կը սառի:
Նոր աշխարհի իմ հյուրընկալ,
Կ’ուզեմ ըլլալ քեզ դաշնակից,
Կ’ուզեմ քեզի սիրտս բանալ,
Ձեռքդ սեղմել եղբայրաբար
Եթե ունիս,
Կ’ուզեմ գիտնալ, թե կա՞ հնար
Միջոցին մեջ սիրո կամար…
Աստղերու մեջ ապրող խորհուրդ,
Դուն մարդակերպ իմ բախտակից,
Կ’ուզեմ լսել լեզուդ քու մութ,
Եթե ունիս,
Կ’ուզեմ, որ դուն գոնե ըսես,
Եթե գիտես,
Թե ի՞նչ ես դուն և ի՞նչ եմ ես,
Ինչու՞ կայինք, ինչու՞ չկանք,
Թե ո՞րն է մահ, թե ո՞րն է կյանք..
.Մուշեղ Իշխան
Continue reading →

ՄԱՔՈՒՐ ԼԵԶՈՒ

Մի կեղտոտեք հայոց լեզուն
Տգեղ, օտար բառերով,
Մարգարտաշար մեր հայկազուն
Գիրը՝ օտար տաղերով:

Մի աղտոտեք հայոց հոգին
Տգեղ, օտար բարքերով,
Մաքրամաքուր մեր սրբագին
Խոսքը՝ օտար կրքերով:

Մի՝ անպատվեք հայոց մարդուն
Անուններով խելահեղ,
Օտար անվան ձևն է փքուն,
Ինքն անհեթեթ ու տգեղ:

Մի ճորտացեք օտարահունչ
Հողմերի դեմ հայադավ,
Հայի համար լոկ հայաշունչ
Մայր երկիրն է սրտացավ:

Ճոխ ու շքեղ մեր մայրենին
Մայրերից է մեզ տրված,
Անուշ մոր պես անուշ է այն
Անուշ սիրով շաղախված:

Գեղեցիկը ամեն լեզվում
Մայրենիով է հնչում,
Նրանով են սրտեր հուզվում,
Մտքեր ծնվում և շնչում:

Մեր դեմքն է այն, մեր պատիվը,
Թույլ մի տվեք անարգեն,
Մտքի հզոր մեր անիվը
Մեր լեզուն է, թող հարգեն:

Լեզուների հայ ծաղիկը
Մաքուր պահենք մինչև վերջ,
ՈՒրույն դեմքն է գեղեցիկը,
Ոչ թե լուծվածն այլոց մեջ:

Գեղամ Խաչատրյան  

Continue reading →

Դրսում աշուն է…

Դրսում աշուն է,
Շունն էլ աղբարկղում մարդու հետ ճաշում է.
Ճշմարտությունն այս պարզեցի պատուհանից դուրս,
Իսկ ես սիրում էի շրջիկ ու խենթուկ մարդուկներին:

Անկյունում՝ թեթևաբարո կանայք.
Անդադար, անքուն, մեկը գալիս է, մյուսը՝ գնում:

Դրսում աշուն է,
Շունն էլ աղբարկղում մարդուն փաղաքշում է:
Ճշմարտությունն այս, այո՛, պարզեցի միայն
պատուհանից դուրս,
Իսկ ես սիրում էի շրջիկ ու խենթուկ մարդուկներին:
Եվ ինչ-որ մի բան հոգիս ճնշում էր:

Իմ հայ ժողովուրդ, այս ու՞ր ենք հասել,
Այսքանից հետո էլ Ինչպե՞ս չասել.
«Զարթի՛ր, հայ լաո՛, ես մռնիմ քզի»
Ախր այս ամենը մեզ չի սազի:

Աշունը եկել է. ձմեռն էլ կանցնի,
Կյանքն առաջվա պես առաջ կընթանա
Նեղությունը այս անցյալ կդառնա:

Մենք ձեռք կբերենք էլի կայք ու գույք
Էլ չգիտեմ ինչ, հազար մի պիտույք…
Ախ, այս ամենը հեշտ է հետ բերել,
Բայց ինքնությունը պետք չէ կորցնել:

Թռիչքի մեջ են փորձվում թևերը,
Այս որտեղի՞ց եկան «եվրոձևերը»
Գոյատևելը ապրել չէ բնավ,
Իմ հայ ժողովուրդ, պետք է դիմանալ:

Տիգրան Խաչատրյան

Continue reading →

Քայլերգ Հայ Արիների

Հայոց աշխարհը մարդկության օրրան
Եվ արիներիս հնոցը անշեջ,
Արարիչն է միշտ նշել մեր ճամփան
Կյանքի հավերժության մեջ:

Հանուն հայոց զորության,
Հանուն հարատևության,
Արմատով արիական
Հայեր միացե՛ք:

Լույս են արարել դարերում խավար
Մեր առաքինի նախնիք քաջազուն,
Եղել են ասպետ հզոր ու արդար
Եվ ուսուցիչ իմաստուն:

Հանուն հայոց զորության,
Հանուն հարատևության,
Արմատով արիական
Հայեր միացե՛ք:

Մենք ժառանգել ենք նախնիներից քաջ
Ոգին աննկուն, միտքը արարման,
Ուժը առնական ու մեզ ավանդած
Նպատակը սրբազան:

Հանուն հայոց զորության,
Հանուն հարատևության,
Արմատով արիական
Հայեր միացե՛ք:

Էդմոն Խուրշուդյան

Continue reading →

Մեր նախնյաց սիրասուն երկիրը, որ
Մեծ Հայք ու Հայոց Տուն են կոչել,
Ավերվել է ամեն մի դար,
ՈՒ քոչվոր ամեն մի ցեղ
Հետքն է թողել իր վայրագությունից:

Քսան դար անվերջ-շարունակ
Հաջորդել են գաղթ, ավեր ու նախճիր,
Երկիրդ դատարկվել է հայ ու հայությունից,
Պատմական քարտեզդ կտրատվել, վերափոխվել
Դարձել է օտարինն ու օտարաշունչ:

Եվ միայն Սուրբ հողդ է պահում
Անմեռ հուշ-հիշատակները,
Քո զավակների արյուն-արցունքից,
Որ առատորեն հեղվել է ամեն թիզում…

Արմեն Կարապետյան

Continue reading →

ՀԱՅԻ ՀԱՐԱՏԵՎՈՒԹՅԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԸ

Հայը անցյալ է,
Հայը ներկա է,
Հայը գալիք է…
Թշնամիները հայի
չարությունից ու ոխից (եթե
ուզում են և եթե այլ ելք չունեն)
կարող են կաղկանձել, ոռնալ ու հաչել,
ինչպես իրենց խորհրդանիշը դարձած
գորշ գայլերն ու վերջիններիս այլ ցեղակիցներ:
Սակայն հայը պիտի ապրի՝
Աստծուց իրեն պարգև տրված
և որպես ծննդավայրը մեկընդմիշտ վիճակված
Հայկական բարձրիկ լեռնաշխարհում:
Այսուհետև հայի հարատևության
ժամանակը կախում չունի
ոչ քոչվորների ներխուժումներից,
և ոչ նենգացու հարևանների դավերից:
Այսուհետև հայի հարատևության
ժամանակը վավեր է՝
մինչև աշխարհի վերջը…
            
  Արմեն Կարապետյան

Continue reading →

Ելի՛ր ազգ իմ, ելի՛ր
Կենաց մահ ու պայքարի,
Թող զարկերը որոտա՛ն,
Թշնամու սիրտը մարի…
Ելի՛ր, ազգ իմ, ելի՛ր,
Ֆիդայիններդ կանգուն են՝
Պահանջն է ՄԵՐ արդար,
Ելի՛ր, ազգ իմ, ելի՛ր… 
             

       Գագիկ Կարճիկյան

Continue reading →

      ԱՊՐԻԼԻ 24
Տխուր էր օրը, թեև կար արև,
Թեև կար արև, բայց այն պայծառ չէր,
Ասես, արևն էլ ուզում էր փախչել,
Որ այդ չար օրվա վկան չլիներ…
Արևն ուզում էր մարել այդ պահին,
Որ էլ չտեսնի մարդու չար ոգին,
Մարդու չար ոգին, որ մարդ է սպանում
Եվ զոհի դիակը մասնատում, ծաղրում,
Եվ ուզում այնպե՜ս անկուշտ ծիծաղել,
Կարծես թե մայր չէր նրան ծնողը,
Կարծես թե նրան գեհենն էր վիժել,
Կարծես թե նեռն էր նրան պահողը,
Իսկ ինչու կարծես…
  Continue reading →

               Ողջյուն իմ չքնաղ Երկիր Նաիրի
               Թևերդ լայն բաց՝ գիրկդ ենք գալի,
               Եվ կրծքիդ սեղմիքաջերիդ կորած
               Շատ ենք կարոտել, պանդուխտ ենք էրված…

               Վայրի ցեղերն են քեզ ծվեն արել,
               Պապերիս շեները քանդել-ավերել,
               Տմարդի նենգը քեզ է տիրացել,
               Դյուցազն Հայ-Արին պանդուխտ է դարձել…

               Ելի’ր, մեր ձեռքով դատն ինքդ արա,
               Հույսդ մի դնի օտարի վրա,
               Քաջերիդ առջև դռներդ լայն բաց
               Էլ չես տեսնելու Հայի աչքը թաց…

                                                          Վ. Հայասացի

Continue reading →

Լավ լսիր

        Դիմում ենք երգով, իմացիր թուրքիա,
        Սև ծովից մինչ Սիս, մինչ ողջ Կիլիկիա,
        Հաղթության Աստված Վահագնը վկա,
        Ետ ենք առնելու, ուրիշ ճար չկա:

        Եթեուզում եք որ հանգիստ ապրեք,
        Ցեղասպանության բեռից ազատվեք,
        Գործած ոճիրը դուք ձեր ընդունեք,
        Այլապես ժամը կգա իմացեք:

       Դուք այդ չեք հիշի, գոնե կարդացեք,
       Հայկն ինչպես բելին գետնեց, իմացեք,
       Ոչինչ չի փոխվել, նույնն ենք, հասկացեք,
       Արտաշես, Տիգրան, Նժդեհն իմացեք:
  
       Մեզ հետ են նորից նախնիք մեր հպարտ,
       Հայկն, Արամազդը, Վահագնը անպարտ,
       Իրենց զորությամբ շատ մոտ ժամանակ,
       Մեզ կառաջնորդեն դեպի հաղթանակ:

Գուսան Հայկազուն 

Continue reading →

Տաշում ենք, տաշում

           Տառապել է դարեր երկար,
           Խաչքարաղտով հայը ճարտար,
           Ուժ ու եռանդ վատնել, տաշել,
           Քանի հարյուր հազար խաչքար:
     
           Հարյուր հազար խաս վարպետներ,
           Կարող էին կռել սրեր,
           Արդյոք հային ով կհաղթեր,
           Թե ամեն քար մի սուր լիներ:

           Հանքաքարը մեզնից առել,
           Օտարները սուր են կռել,
           Սուր են կռել, մեզ կոտորել,
           Իսկ մենք էլի քար ենք տաշել:

           Ու տաշում ենք, տաշում նորեն,
           Տաշում նորեն, համառորեն,
           Պիտի տաշենք աստված վկա,
           Երկրի վրա ինչքան քար կա:

Գուսան Հայկազուն 

Continue reading →

Ես փոխում եմ ազգանունս

  Հայհոյում եմ ես անխնա,
  Ազգանունս դնողներին,
  Հայհոյանքս անեծք դառնա,
  Գերդաստանս անպատվողին:

  Կա մի բլուր արևելքում,
  Նազարեթ են այն անվանում,
  Ազգանունս ինչքան լսում,
  Նվաստացած եմ ինձ զգում:

  Անշուք բլուր՝ տնազ սարի,
  Թզուկ՝ կողքին մեր սարերի,
  Որ իր քաշով ոսկի լինի,
  Սուրբ Մասիսի փոշին չարժի:

  Ինչ կապ ունեմ ես դրա հետ,
  Թէ չփոխեմ հենց այսուհետ,
  Կհամարեմ ինքս ինձ անգետ,
  Օտարամոլ, Մարդ անհեթեթ:
  
  Ապ ու պապերս Խոյեցի,
  Ես զտարյուն Հայաստանցի, 
  Ծնված ափին մայր Արաքսի,
  Հովանու տակ Արարատի:

  Թող կոչվեյի ես Խոյեցյան,
  Արարատյան կամ Մասիսյան,
  Թող Դվինյան կամ Արաքսյան,
  Արտաշատյան, Արագածյան:

  Թող կոչվեյի Անտաշքարյան,
  Թեկուզ լիներ ոչ սազական,
  Կմնայի կառչած դրան,
  Միայն լիներ այն հայկական:
 
             

Continue reading →

«Հայրս Արիացի»     
                                                             Հայր սիրել եմ քեզ իմ ամբողջ կյանքում, 
 Քեզանից վեհ բան չկա աշխարհում,
 Դու իմ պաշտամունք, իմ հպարտություն,
 Իմ մեջ քո ազնիվ արյունն է հոսում:
 
 Մայրը քնքշանք է, պարծանքը ազգի,
 Հայրն Արևորդի, պաշտպանը երկրի,
 Խորհրդանիշը հաղդության, ուժի,
 Ու ճիշտ է, չէ որ ազգ ենք արիացի:
  
 Ուժը անտեսել, քնքշանք ենք պաշտել,
 Չենք կռել սրեր, խաչքար ենք տաշել,
 Երկիրը թողած, հավատք ենք պահել,
 Մեզ թրատել են, մենք աղոթք արել:
 Թուլացանք քանզի դարերում երկար,
 Չունեցանք հայի արիական կերպար,
 Մլեհ արքային, Պապին հավասար,
 Տիգրան, կամ Նժդեհ, սրբացրած մի այր:
 Եվ այսպես հազար յոթ հարյուր տարի,
 Մեզ ստիպեցին լինել հեզ, բարի,
 Կոտրելով հայի ոգին քաջարի,
 Ազգը դարձրեցին մի հոտ գառների:
 Հայրս ինձ համար եղել է Տիգրան,
 Թողել է ինձ հուշ, մի հին հրացան,
 Նրան եմ ես իմ կյանքով պարտական,
 Հայրս արծիվ էր, առյուծ առնական:
գուսան Գագիկ Հայկազուն
Continue reading →