Monthly Archives: June 2010

Լուսանցքի թիվ 155-Ի հոդվածները

Continue reading

Ամառային Արևադարձը Գառնիում

Ամառային Արեւադարձը՝ Գառնիում

Հունիսի 21-ի ուշ գիշերը՝ լույս 22-ի առավոտյան, Հայ Արիական միաբանության (ՀԱՄ) ու Հայ ազգայնականների համախմբման (ՀԱՀ) անդամներն այցելեցին Գառնո արիական-հեթանոսական տաճարի տարածք՝ դիմավորելու Ամառային Արեւադարձը:
Բնության այդ ծեսի մասնակիցների մեջ էին նաեւ ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանն ու «Լուսանցք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր Արմենուհի Մելքոնյանը, վերջերս «Հայ Արի ասպետ»-ի կոչում ստացած Աշոտ Օհանյանն ու Ռուզաննա Նահապետյանը, ովքեր էլ նախաձեռնեցին օրվա խորհրդին հարիր երգերի ու ձոների կատարումները:
Հետո արիների մի մասը, մտնելով հինավուրց տաճար, փառաբանեց Հայ Աստվածներին ու Հայոց Հավատը:
Գառնո տաճարի տարածքում տեղ-տեղ արորդիների վրաններն էին երեւակվում անձայն մթության մեջ, ինչը կարծես ցրվեց, երբ արորդիները հայկական ուտեստներով ու ավանդական գինեձոներով լցրեցին գիշերային լռությունը… Նրանք պատրաստվում էին դիմավորելու արեւածագը…
Ներկաները փառաբանեցին Տիեզերքի Արարչին, Հայ Աստվածներին, մեծ ու արժանապատիվ նախնիներին…
Նաեւ Արիական միասնական ու հզոր Հայաստանը վերակերտելու մաղթանք հղեցին հայությանը:
Այդ ուշ ժամին, փոքր խմբերով տաճար էին այցելում գառնեցիներ ու այլ հայորդիներ:
 
Կարեն Բալյան

«Լուսանցք» թիվ 24 (155), 2010թ.

Continue reading

Լեզուն սուրբ է – ուրացողը դավաճան

Հունվարի 24-ին ՀՀ ԱԺ-ն արտահերթ նիստում ընդունեց այդ` ցուցարարների բնորոշմամբ ազգադավ որոշումը «Լեզվի մասին» եւ «Հանրակրթության մասին» օրենքներում փոփոխությունների նախագծի վերաբերյալ: Իսկ կարծիքները դրա մասին հիմնականում եղել ու մնում են բացասական: Հատկապես հանրային կարծիքը ճնշող մեծամասնությամբ դեմ է այլալեզու դպրոցներ հիմնելուն, ինչին էլ հանգեցնելու են վերոնշյալ օրենքներում նախատեսված փոփոխությունները:
Ցուցարարները մինչեւ քվեարկությունը վանկարկում էին` «Հայաստանում` հայերեն», «Լեզուն սուրբ է, ուրացողը՝ դավաճան», «Հայ մանուկին՝ հայ դպրոց», «Ո՛չ գաղութացմանը» եւ այլ կարգախոսներ, իսկ քվեարկությունից անմիջապես հետո սկսեցին վանկարկել՝ «71 դավաճան», «Ազգուրացներ», «Օտարների ծախու ստրուկներ» եւ այլն…

Continue reading

Պարտադիր համարժեք քայլերի նախաշեմին․․․ Բաքուն դավաճան է․․․

Պարտադի՛ր համարժեք քայլերի նախաշեմին

Հունիսի 18-ին ժամը 23.30-ի սահմաններում Չայլու գյուղի մերձակայքում Ադրբեջանից ԼՂՀ տարածք է ներխուժել զինված հետախուզական խմբավորում, որի առաջխաղացումը հայկական կողմը կասեցրել է: Սահմանն անցած ադրբեջանցիներին հաջողվել է թափանցել արցախա-ադրբեջանական զորքերի շփման գոտու հյուսիսարեւելյան հատված:
Թշնամու զինված խմբավորումն առճակատվել է հայկական կողմի դիրքապահներին եւ տեղի է ունեցել դիմահար մերձամարտ: Հայկական կողմի ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում հակառակորդի առաջխաղացումը կասեցվել է, ովքեր թողնելով մեկ դիակ եւ զինամթերք՝ հետ են քաշվել: Մարտի ընթացքում հայկական կողմը տվել է 4 զոհ եւ 4 վիրավոր:

Continue reading

Արցախի խնդիրը կլուծվի և պետք է անցնել հակահարձակման

Արցախի խնդիրը կլուծվի

…Եվրա-թուրքական արժեքներից դուրս
Հունիսի 21-ին մեկնարկեց ԵԽԽՎ ամառային նստաշրջանը: Այս նստաշրջանում էլ վեհաժողովի նախագահ, ազգությամբ թուրք Մեւլութ Չավուշօղլուն մտադիր չէ մոռացության տալ ԼՂ-ի հարցերով ենթահանձնաժողովի վերածննդի իր ցանկությունը ու թեպետ հարցը օրակարգում չէ, բայց այս առումով նա հանդիպել է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի պատվիրակությունների ղեկավարների հետ:
Հայկական պատվիրակությունը ներկայացնող Դավիթ Հարությունյանն ու Արմեն Ռուստամյանը Չավուշօղլուի հետ հանդիպմանը նշել են, թե դեմ են, որ «ստեղծվի մի հարթակ, որը կարող է վերածվել քարոզչական նոր թատերաբեմի, ինչն ավելի կբարդացնի առանց այն էլ լարված հարաբերությունները»:

Continue reading

Ներքին լուրեր և մարզական կյանք

Առաջարկ
Հուշարձան… լավաշին

Հացը կարեւորագույն սննդամթերքներից է: Աշխարհի ժողովուրդներն իրենց ապրելակերպին հարիր համապատասխան հաց են ստեղծել: Չնայած իրենց ձեւով, թխման եղանակով հացերն իրարից տարբերվում են, սակայն ունեն մեկ ընդհանրություն, բոլորն էլ ունենում են արտաքին կոշտ (չոր) կեղեւ եւ ներսում փափկամաս: Ի տարբերություն աշխարհի բոլոր ժողովուրդների հացերի` հայկական հացը` լավաշը չունի արտաքին չոր կեղեւ, փափկամաս եւ, որն ամենակարեւորն է, այն չի հնանում: Շաբաթներ, ամիսներ, տարիներ պահելով` այն արագ վերականգնում է իր «թարմությունը», դառնում բուրավետ, դյուրամարս եւ սննդարար հաց: Այս հատկանիշներից զուրկ են ներկայումս այլ ժողովուրդների կողմից օգտագործվող ազգային եւ «համազգային» հացերը:

Continue reading

Արտաքին լուրեր

Թուրքերն անհանգստանում են

Անկարայի ներկայացուցիչը Վաշինգտոնում անհանգստացած է Հայոց ցեղասպանության բանաձեւի հնարավոր վերարծարծումից:
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում Իրանի դեմ կիրառվելիք նոր պատժամիջոցներ սահմանող բանաձեւին «ոչ» քվեարկելուց հետո պաշտոնական Անկարան իր դիրքորոշումը Վաշինգտոնին բացատրելու համար ԱՄՆ է ուղարկել վարչապետ Էրդողանի գլխավորած իշխանական կուսակցության` «Արդարություն եւ զարգացում» (ԱԶԿ-AKP)-ի փոխնախագահ Օմեր Չելիքին:
Ըստ թուրքական «Զաման» օրաթերթի` Օ. Չելիքը հրավիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ անդրարձել է նաեւ ԱՄՆ մի խումբ կոնգրեսականների հնչեցրած այն պատրաստակամության հարցին, թե նրանք պատրաստվում են Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող օրինագիծ կազմել եւ բերել օրակարգ: Նա այդ կապակցությամբ ասել է. «Անհրաժեշտ է, որ Թուրքիան աջակցություն ստանա Իսրայելի հետ կապված իր արդար դիրքորոշման հարցում: Բայց եթե դրա փոխարեն Թուրքիան քննադատության ենթարկվի, եթե խոսվի թեմայի հետ ոչ մի առնչություն չունեցող Հայկական կամ քրդական հարցերի մասին, ապա ակնհայտ է, որ նման բանը չի համապատասխանում բարեկամական հարաբերություններ հասկացությանը: Բարեկամները միմյանց շանտաժի չեն ենթարկում»:

Continue reading

Գրային համակարգը որպես դավանաբանական բարդույթ

 
Ու՞մ կողմից եւ որտե՞ղ առաջին անգամ օգտագործվեց պատկերագրային խոսքը
Դեռեւս 1923թ. Նիկողայոս Մառը մեծ համոզվածությամբ ասում էր, որ հայերեն լեզվի հնությունը պետք է չափենք մի քանի հազար տարիներով: Նա նաեւ նշում էր, որ հայ էթնոսը հնագույն հաբեթական էթնոս է, կրողը եւ պահապանը հնագույն մշակութային ավանդապատումների, նրա տարածողը արեւելք եւ արեւմուտք, որ հայերենի լեզվական հարստությունը հեքիաթային հնարավորություններ է տալիս այլ ժողովուրդներին` իրենց լեզվական արմատը տեսնելու համար:
Պատահական չէ, որ նյութն սկսեցի Ն. Մառի արտահայտած մտքերով, քանզի նա այն գիտնականներից է, ում աշխատանքները հայագիտության համար շատ կարեւոր են նաեւ շատ հաճախ իրար բացառող մտքերով: Ըստ այս գիտնականի, հայերեն լեզվի կարեւորության աստիճանը հնդեվրոպական (արիական) պատմա-համեմատական հետազոտություններում առանձնահատուկ է, այն ընդգրկում է նաեւ նախալեզվի խնդիրը:

Continue reading

Պետք է անցնել հակահարձակման


Հայ Արիական Միաբանության հայտարարությունը 

       Արդեն բազմիցս ադրբեջանական կողմը խախտում է 1994թ. մի կերպ ձեռք բերված փխրուն զինադադարը եւ փորձում է սադրել հայկական կողմին` պարբերաբար վնաս հասցնելու գործելակերպով: Այսպիսով, փորձ է արվում նաեւ միջազգային շահագրգիռ կողմերին իբր փաստի առջեւ կանգնեցնելու եւ սեփական ռազմա-քաղաքական շահերը պարտադրելու առումով:

       Օրերս, գիշերով, Արցախ-ԼՂՀ Չայլու գյուղի մերձակայքում Արցախի տարածք է ներխուժել ադրբեջանական զինված հետախուզական խմբավորում, որի առաջխաղացումը հայկական կողմն արժանի պատասխանով կասեցրել է: Տեղի ունեցած դիմահար մերձամարտում, ցավոք, հայկական կողմը տվել է 4 զոհ եւ 4 վիրավոր: Իսկ թշնամին մարտադաշտում թողել է 1 դիակ եւ մեծ քանակությամբ զինամթերք ու խուճապահար հետ է փախել: Սակայն, մեր ունեցած տվյալներով, ադրբեջանցիները մարտի ընթացքում տվել են 8-10 զոհ եւ շուրջ այդքան էլ վիրավորներ, որոնց քարշ են տվել հետները փախուստի ժամանակ:

       Հայ Արիական Միաբանությունը տարիներ առաջ Արցախ-ԼՂՀ-ն հայտարարել է Հայաստանի Հանրապետության անբաժանելի մասը` հաշվի առնելով ԼՂ-ի եւ ՀՀ-ի 1988 եւ 1989 թթ. խորհրդարանների որոշումները: Եվ այս հերթական հարձակումը ՀԱՄ-ը համարում է Հայաստանի սահմաններին եւ անվտանգությանը սպառնացող սադրանք:

       Ուստի` ՀՀ իշխանություններին կոչ ենք անում եւս մեկ անգամ ճանաչել ՀՀ-ԼՂՀ վերամիավորման փաստը եւ համարժեք միջոցների դիմել` պաշտպանելու հայության իրավունքներն ու անվտանգությունը մեր միասնական երկրի մի հատվածում:

Continue reading

Լուսանցքի թիվ 154-Ի հոդվածները

Continue reading

Մեր պետական լեզուն անմրցակից է – Արմեն Ավետիսյան

Հայկական տեսանկյուն

Նույնիսկ աշխարհի հզոր պետությունները իրենց պետական լեզվի հետ բացառում են
որեւէ օտար լեզվի մրցակցություն

Հանրակրթության ոլորտի խնդիրները, շարունակական «բարեփոխումների»
քաղաքական, հոգեբանական, սոցիալ-տնտեսական հետեւանքները

20-րդ դարի ավարտն ու 21-րդ դարի սկիզբը մեզանում «նշանավորվեց» համապարփակեցման (գլոբալացման) գործընթացով՝ մասնավորապես՝ հոգեւոր-կրթամշակութային ոլորտում: Այս բնագավառում օտարամուտ, օտարածին արժեքների ներխուժման վտանգի մասին Հայաստանի ազգայնական կառույցներն ահազանգել են դեռեւս 90-ականների սկզբից, երբ երկրում ան-կախ-ության գործընթացին զուգահեռ տեղի էր ունենում կախ-ության (կախվածության գցելու) գործընթաց:
Սակայն, ցավոք, վտանգը ոչ միայն չգիտակցվեց, այլեւ ահազանգողներին պիտակավորեցին: Քանզի՝ «ով էշ՝ իրենք էլ փալան» կենսակերպը որդեգրեցին ան-կախ Հայաստանի կախված իշխանությունները:

Continue reading

Իշխող քաղաքական ուժերը լեզվաքաղաքականությունից բան չեն հասկանում

Դրա համար էլ ամեն ինչ սեփական բոստանի են վերածում

Լեզվաբանությունը գիտություն է լեզվի համակարգի, նրա գոյաձեւերի, զարգացման, հաղորդակցման կանոնների մասին: Հիմնականում ընդգրկում է աշխարհաճանաչողություն՝ նյութ-բառ-անձ փոխհարաբերություն, գրագիտության դասընթաց, ճարտասանություն՝ գեղեցիկ եւ տրամաբանված խոսքի կառուցում:
Քաղաքականությունը պետական կառավարման համակարգի ուղղորդված, բայց չկանոնարկված՝ իրավիճակային ազատության աստիճան ունեցող գործընթաց է: Լեզվաքաղաքականությունը պետական-ազգային անվտանգության գործոն Է, առավելագույն քաղաքական ուշադրություն եւ նրբանկատություն պահանջող ոլորտ, ներառում է լեզվահոգեբանություն, հասարակագիտություն, նաեւ միջպետական հարաբերություններ:

Continue reading

Հայաստանը մարդարարության օրրան և արիականության կենտրոն

Վերին Նավեր դամբարանադաշտում բացվել են արդեն շուրջ 60 դամբարանաբլուրներ, իսկ բուն պեղումները դեռ ընթանում են: Աշտարակի տարածաշրջանում ավելի քան 100 հա տարածք զբաղեցնող դամբարանադաշտը հայտնաբերվել է դեռեւս 35 տարի առաջ:
Դեռ 1976թ. «Պատմամշակութային ժառանգություն» գիտահետազոտական կենտրոնի արշավախումբը այստեղ իրականացրել էր հնագիտական աշխատանքներ, եւ բացվել էին հարակից տեղանքների մի շարք դամբարանադաշտեր՝ Ագարակի հնավայր, Աղթամիրի ամրոց, Աղցքի արքայական դամբարան ու նաեւ Ներքին Նավեր հնավայր, որտեղ էլ հայտնաբերվել է հին արիական ծեսի հետ առնչվող հսկա տաճարական համալիր: «Սա չի կարող պատահականություն լինել: Հավանաբար, այս տարածքը եղել է սրբազան մի տեղ, որը հետագայում դարձել է Ոստան Հայոց: Այստեղ եղել է Արշակունիների ոստանը, որտեղ արքայական տոհմի անդամներն են ապրել, եւ հենց այստեղ էլ կատարվել է նրանց թաղումը»,- հայտնում է «Պատմամշակութային ժառանգություն» գիտահետազոտական կենտրոնի տնօրեն Հակոբ Սիմոնյանը:

Continue reading

Հայաստան – Արցախ

Որ պետական տոնը ազգայինի վերածվի

Հունիսի 15-ին քայլերթ եղավ. այն կառավարության շենքի դիմացից անցավ Նալբանդյան փողոցով, Սայաթ-Նովա պողոտայով, Օպերայի շենքի հարեւանությամբ գտնվող Ֆրանսիական հրապարակով եւ Մաշտոցի պողոտայով, Ամիրյան փողոցով մուտք գործեց կրկին Հանրապետության հրապարակ:
ՀՀ պետական դրոշի տոնին մասնակցեցին հիմնականում դպրոցականներ, ուսանողներ եւ երիտասարդներ: Քայլերթի մասնակիցներին առաջնորդում էր զինվորական նվագախումբը, իսկ բոլոր մասնակիցների ձեռքին եռագույնն էր, նրանք կրում էին հենց մեր եռագույնի ձեւով վերնաշապիկներ:
Այսպես առաջին անգամ տոնվեց ՀՀ պետական դրոշի օրը, որն ընդունվել է մեր Գերագույն խորհրդի կողմից 1990թ. օգոստոսի 24-ին, իսկ 2006թ. հունիսի 15-ին ընդունվել է «ՀՀ դրոշի մասին» գործող օրենքը:

Continue reading

Ուխտագնացություններ Սևակի ու Նժդեհի շիրիմներին …

Ինչպես փրկենք Մինասին

Կառավարությունը երեկվա նիստում որոշեց, որ Գյումրի քաղաքի «Էլեկտրատեխնիկական գործարան» ՓԲԸ նախկին ճաշարանի շենքում գտնվող «Հանդիպում» (15 թվական) եւ «Խաչքարի մոտ» որմնանկարներն ամրացնելու, ՀՀ կառավարական թիվ 1 շենք տեղափոխելու եւ վերականգնելու ծախսերն իրականացնելու նպատակով «Մինաս Ավետիսյան» մշակութային բարեգործական հիմնադրամին, որպես նվիրաբերություն, կտրամադրի 20 մլն դրամ (կառավարության պահուստային ֆոնդի հաշվին):
Ինչպես տեղեկացրեց մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, որոշումը պայմանավորված է «Հանդիպում (15 թվական)» (5,5/3,5մ) եւ «Խաչքարի մոտ» (5,5/3,5մ) որմնանկարներն ամրացնելու, կառավարական շենք տեղափոխելու եւ վերականգնելու, դրանով իսկ այն հետագա անդառնալի ոչնչացումից փրկելու անհրաժեշտությամբ:

Continue reading