Monthly Archives: November 2011

1794թ. հոկտեմբերի 16-ին Հնդկաստանի Մադրաս քաղաքում լույս է տեսել հայկական 1-ին պարբերականը՝ «Ազդարար»-ը: Այս փաստը մեզանում համարում են հայ տպագիր մամուլի պատմության սկիզբը: ՀՀ կառավարության 2004թ. ապրիլի 22-ի որոշման համաձայն՝ հոկտեմբերի 16-ը դարձել է «Մամուլի աշխատակիցների օր», որը հետագայում վերանվանվել է «Հայկական մամուլի օրվա»:

Մենք  պարբերաբար ընդգծում ենք այսօրինակ տոները եւ միաժամանակ հիշեցնում, որ մեր պատմությունը միայն հարյուրամյակների հետ չի առնչվում եւ դեռ սրբագրումների կարիք ունի…

Երկար ժամանակ մեր քաղաքական դաշտը սպասում է, թե ինչ վերջաբան կունենան ՀՀԿ-ԲՀԿ հարաբերությունները: Մենք ոչ մեկ անգամ նշել ենք, որ կոալիցիա-կոնգրես բանակցությունները առավելապես ՀՀԿ-ՀԱԿ երկխոսության էին նմանվում, քանզի ԲՀԿ-ն առավելապես չեզոք դիրքորոշում էր որդեգրել՝ ի տարբերություն ՕԵԿ-ի, որը միանշանակ ՀՀԿ-ի կողքին է: Անգամ տեսակետներ էին լինում, թե ՀՀԿ-ՀԱԿ երկխոսությանը կզուգորդի եւս մեկ իշխանություն-ընդդիմություն բանակցություն՝ ի դեմս ԲՀԿ-ի եւ այլ ընդդիմադիր ուժերի: Հատկապես, որ խորհրդարանական ընդդիմությունը՝ ՀՅԴ եւ «Ժառանգություն», չեն պատրաստվում հանդես գալ ՀԱԿ-ՀՀՇ-ի հետ: Արտախորհրդարանական ընդդիմությունները նույնպես նախընտրել են առանձին կամ համատեղ դաշինքներով հանդես գալը:

Մոսկվայում հանդիպել են ՌԴ  եւ ՀՀ ԱԳ նախարարներ Սերգեյ Լավրովն ու Էդվարդ Նալբանդյանը: Արդեն ասվել է, որ Մոսկվան մինչեւ ՌԴ-ում նախագահի նոր ընտրության ավարտը, գուցե արցախյան խնդրի կարգավորման գործընթացը զիջի Փարիզին, եւ այս հանդիպումը թերեւս քննարկումների նոր առիթ էր:

(Հայոց էթոնիմների իմաստաբանության շուրջ)

Հայ էթնոսի անվանակոչման վերաբերյալ մշտապես շրջանառվում են մի քանի վարկածներ, որոնք լեզվական մեկնաբանությունների, ենթադրություների եւ տեսակետների համալիրներ են՝ ուղիղ կապված Հայկական Լեռնաշխարհի եւ նրան հարակից տարածքների հետ: Այս ուղղությամբ շատ աշխատանք է կատարված, սակայն Ի. Դյակոնովի ստեղծած վարկածը առայժմ  գերակա է: Դյակոնովն իր աշխատանքներում, նաեւ եվրոպական լեզուներով պաշտպանում էր հայոց ծագման իր թերի տեսությունը, որն առայժմ հանդիսանում է արեւմտյան մասնագետների ուղեցույցը հայոց նախապատմության խնդրում: Ժամանակն է առհասարակ հրաժարվել Ի. Դյակոնովի թերի տեսությունից: Կարեւոր է նաեւ հրաժարվել «նախնական Հայաստան» ձեւակերպումից եւ նրա տեղայնացման հարցից, քանի որ ըստ հայկական ավանդույթի, Հայկի ոստանը համարվում է Հարքը՝ այսինքն, Արածանի գետի կամ Արեւելյան Եփրատի վերին շրջանը:

(Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028)

Երկրի ղեկավարի բարդույթը աստիճանաբար փոխանցվում է պետական եւ քաղաքական ոլորտներ, որտեղից էլ՝ հանրային-հասարակական կյանք, ինչն էլ դառնում է գործոն բացասական ու այլեւայլ ազդեցություններով: Ովքեր պատմական անցուդարձերի վերլուծության փորձեր են արել, լավ գիտեն, թե ինչքան կարեւոր է իրականության ընկալումը, ժամանակաշրջանի բազմակողմանի ուսումնասիրությունը եւ դեպքերի ու դեմքերի առարկայական ու ենթակայական համադրումները եւ էլի նման բաներ:

Դպրոցական տարիներիս մի ֆիզիկայի ուսուցիչ կար, որ ինքնատիպ մտածողություն ուներ, այնքան ինքնատիպ, որ երբ մի դասաժամի հարցրի, թե որոնք են այն կարեւոր պայմանները, որ ատոմային ռումբի պայթյունի դեպքում պետք է իմանանք, որպեսզի փրկվենք, պատասխանեց հաստատուն՝ միակ փրկվելու պայմանը ատոմային զենքի հարվածի ժամանակ այդ տարածքում չգտնվելն է… Իհարկե, հետո փորձեց ինչ-որ փրկարարական միջոցներ ներկայացնել:

Վերջերս աշխուժացել են աղանդների գործունեության դեմ կամ ի պաշտպանություն դրանց հանդես եկողները: Նաեւ հայ հանրությունն է ցուցաբերում անհանգստություն:

Սոցիալական կայքերն անգամ հետեւողական պայքար են ծավալել:

ՀՀ իշխանություններն էլ կարծես սկսել են հրապարակային պայքար՝ հատկապես քայքայիչ աղանդների դեմ: ՀՀ ԱԽ քարտուղար Արթուր Բաղդասարյանը նշել է. «Մենք ձեռնամուխ ենք եղել քայքայիչ աղանդներից պաշտպանվելու ռազմավարության մշակմանը»՝ միաժամանակ շեշտելով, որ Հայաստանում պաշտպանվում են, հարգվում են մարդու եւ քաղաքացու կրոնական խղճի, դավանանքի ազատությունները ամենաբարձր մակարդակով:

2. Անահիտ՝ Աստվածամայր խորհուրդը

Ֆրանսիայի նախագահի այցը խառնեց թուրքերի ու ադրբեջանցիների սպասումները: Նախագահ Սարկոզին շատ կտրուկ արտահայտվեց ինչպես Արցախի չլուծվող կարգավիճակի վտանգավորության, այնպես էլ Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության չճանաչման եւ հայ-թուրքական հարաբերությունների սառեցման հետեւանքների մասին: Անկարային նույնիսկ մտածելու սահմանափակ ժամանակ տրվեց:

Հայաստանի համազեկուցող Ջ. Պրեսկոտը դիմելով ադրբեջանցիներին՝ խորհուրդ է տվել. «Ուրիշի աչքի փուշը տեսնելու փոխարեն, ձեր աչքի գերանը հանեք: Այնպիսի տպավորություն է, որ ամենաժողովրդավարական երկիրն եք ներկայացնում»:

Իսկ Ադրբեջանի ներկայացուցիչներին դուր չի եկել, որ ԵԽԽՎ-ն արձանագրել է ՀՀ առաջընթացը ու առաջիկա անելիքները: Ամենաշատ արծարծվող թեման, որ հայերից շատ ադրբեջանցիներն էին քննարկում, 2008թ. մարտյան իրադարձությունների ժամանակ 10 մահվան դեպքերի բացահայտումն էր: ԵԽԽՎ-ն այս հարցն էլ է լուծված համարել (չնայած դա ՀԱԿ-ի եւ պաշտոնական Բաքվի սրտովը չէ):

Ս. Սարգսյանը հեռախոսազրույց ունեցավ ՌԴ կառավարության նախագահ Վ. Պուտինի հետ, շնորհավորեց նրան ծննդյան 59-ամյակի կապակցությամբ: ՀՀ նախագահը կարեւորելով հայ-ռուսական ռազմավարական համագործակցությունը՝ արժեւորեց ՌԴ վարչապետի անձնական ներդրումը: Ռուսաստանի ուղղությամբ ամեն բան թերեւս խաղաղ էր, ՀՀ եւ ՌԴ նախագահների հարաբերությունները քաղաքական ասպարեզում համարվում էին երկկողմանի նպաստավոր, սակայն երբ վերջերս Մեդվեդեւը հայտարարեց, որ հաջորդ նախագահական ընտրություններում աջակցելու է Պուտինին, Ռուսաստանի ուղղությամբ նոր հետաքրքրություն առաջացավ՝ հաշվի առնելով Պուտին-Քոչարյան ցայսօր գործող կապը:

Բայց  ակնհայտ է, որ նախագահ Սարգսյանը կարողանում է ելքեր գտնել դժվարին իրավիճակներում, ինչը հակամարտության նոր հեռանկարներ է բացում  Սարգսյան-Քոչարյան հարաբերություններում:

Հնարավոր է այս հարաբերությունները անգամ ինչ-որ տեղ գերազանցեն Սարգսյան-Տեր-Պետրոսյան բանակցությունները՝ առավել հետաքրքրություն բորբոքելով քաղաքական ասպարեզում: