Վերջերս «Ջավախք» հայրենակցական միության նախագահ, ԱԺ պատգամավոր Շիրակ Թորոսյանը պատմում էր, թե ինչպես են վրացական սահմանի մոտ իրեն արգելել հատել սահմանը: Հունիսի 19-ին իրեն թույլ չեն տվել հատել հայ-վրացական սահմանը եւ ժամանել Թբիլիսի, որտեղ ինքը հայկական պատվիրակության կազմում պետք է մասնակցեր «Ֆրիդրիխ Նաումանի» անվան գերմանական հիմնադրամի նախաձեռնությամբ անցկացվող հանդիպումներին՝ Վրաստանի ԱԳՆ-ի, ռեինտեգրացման նախարարության, մի շարք հ/կ-ների եւ ԶԼՄ-ների հետ: Քննարկումների թեմաները պետք է լինեին հայ-վրացական հարաբերությունների, Վրաստանի ազգային փոքրամասնությունների, տարածաշրջանային ինտեգրացիայի հետ կապված հիմնախնդիրները:
Այսպիսով, Վրաստան թույլ չեն տվել մտնել ՀՀ ԱԺ պատգամավորի: Ինչ խոսք, սա խնդիր է, որ արդարացիորեն մեր երկրի հասարակական-քաղաքական շրջանակներում քննարկման առարկա է դարձել: Բայց այս խնդիրը արդեն հետեւանքն է այն պատճառի, որ ժամանակին մենք չենք վերացրել, ավելին՝ ավելի ու ավելի ենք խորացրել՝ թողնելով, որ Վրաստանը մեզ վերաբերի այնպես, ինչպես իր քեֆն է ուզել տվյալ ժամանակահատվածում…
Այս մասին՝ քիչ ուշ:
Իսկ հիմա ընդամենը հարցնենք Ջավախքի պաշտպանության ներկայիս «առաջամարտիկներին», ովքեր Շ. Թորոսյանին «դոշ տված պահում են», այդ ինչու՞ միանգամից մոռացան Ջավախքի հասարակական-քաղաքական երիտասարդ գործիչ Վահագն Չախալյանի եւ Հայաստանի սահմանը հատելուց հետո նրա ձերբակալության փաստը…
Այդ ինչու՞, երբ ժամանակին Հայ արիական միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը խոսում էր Ջավախքի խնդիրներից, իսկ իշխանությունների կամակատարներն էլ նշում էին, թե նա 2-րդ ճակատ է բացում Հայաստանի համար, Ջավախքի պաշտպանության ներկայիս «առաջամարտիկները» ծպտուն չհանեցին: Նույն Շիրակ Թորոսյանը՝ նույնպես… Բայց մենք ասենք՝ ինչու:
Լրատվության մեր աղբյուրները բազմիցս փաստել են, որ Ջավախքի հանդեպ բոլոր «առաջամարտիկների» հետաքրքրությունը բացառապես… տնտեսական է:
Այս օրերին երկօրյա պաշտոնական այցով Հայաստանում էր Վրաստանի նախագահը:
Եթե այցը հակիրճ բնութագրենք, ապա այն ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ Վրաստան այցի օրակարգի կրկնությունն է: Զարմանալի ոչինչ չկա, եւ այսպես է պաշտոնական արարողակարգի էթիկայով: Հնարավոր է Շ. Թորոսյանի հետ կապվածը երկու նախագահների առանձնազրույցի ժամանակ էլ չի քննարկվել: Այդ պարագայում դա ենթադրում է մի բան. վաղը, առանց բացատրության (ինչպես Թորոսյանի պարագայում է եղել), Վրաստան կարգելվի մտնել բոլոր այն հայերին, ովքեր արծարծում են Ջավախքի խնդիրը:
Ինչպես դեպքերի ընթացքն է ցույց տալիս, Ջավախքի խնդիրը այսպես չի լուծվի. այսպես, այսինքն՝ այն կեցվածքով, որ մեր պատկան մարմիններն են ընդունել: Իսկ այ Վրաստանը, կարծես, խուճապի է մատնվել. նա ուզում է Հայաստանի հետ հարաբերությունները բարելավել, անգամ դեմ չէ Հայաստանին իբրեւ ռազմավարական գործընկեր դիտարկել: Եվ սա այն բանից հետո, երբ մեր երկրի հանդեպ մեծանում է արաբական աշխարհի հետաքրքրությունը: Նաեւ՝ Հայաստանը կարծես այլընտրանքային տնտեսական ուղիներ ձեռք բերելու հնարավորություն է ստանում: Հայտնի է, Վրաստանը միշտ է Հայաստանի հաշվին ապրել. ուրիշ մեկը չկա, ում գլխին վարսավիրություն սովորի: Հիմա հանկարծ նկատում է՝ կարող է լրիվ դուրս շպրտվել տարածաշրջանից, ու փորձում է կես ճամփին կանգնեցնել Հայաստանին: Կենցաղային լեզվով ասած՝ Վրաստանն իրեն փրկելու համար ուզում է ինչ-որ բանից կախվել: Ու լավ կլինի, որ այդ կախիչը ա՛յս անգամ մենք չտանք Վրաստանին:
Այլ կերպ՝ հիմա հերթը մերն է նեղելու Վրաստանին: Եվ եթե այս անգամ էլ չօգտվեցինք առիթից ու հավատացինք շարքից դուրս եկող այդ պետությանը, ուրեմն՝ Ջավախքի խնդրի լուծումը դարձյալ երկարաձգելու ենք տասնամյակներով: Ու դարձյալ տասնամյակներ խոսելու ենք Ջավախքի անմխիթար սոցիալական վիճակի ու դրա բոլոր հետեւանքների մասին: Ու թողնելու ենք, որ Վրաստանն էլի ապրի՝ մեզանից ոչ թե կախման մեջ, այլ՝ կախված…
Այս մասին՝ քիչ ուշ:
Իսկ հիմա ընդամենը հարցնենք Ջավախքի պաշտպանության ներկայիս «առաջամարտիկներին», ովքեր Շ. Թորոսյանին «դոշ տված պահում են», այդ ինչու՞ միանգամից մոռացան Ջավախքի հասարակական-քաղաքական երիտասարդ գործիչ Վահագն Չախալյանի եւ Հայաստանի սահմանը հատելուց հետո նրա ձերբակալության փաստը…
Այդ ինչու՞, երբ ժամանակին Հայ արիական միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը խոսում էր Ջավախքի խնդիրներից, իսկ իշխանությունների կամակատարներն էլ նշում էին, թե նա 2-րդ ճակատ է բացում Հայաստանի համար, Ջավախքի պաշտպանության ներկայիս «առաջամարտիկները» ծպտուն չհանեցին: Նույն Շիրակ Թորոսյանը՝ նույնպես… Բայց մենք ասենք՝ ինչու:
Լրատվության մեր աղբյուրները բազմիցս փաստել են, որ Ջավախքի հանդեպ բոլոր «առաջամարտիկների» հետաքրքրությունը բացառապես… տնտեսական է:
Այս օրերին երկօրյա պաշտոնական այցով Հայաստանում էր Վրաստանի նախագահը:
Եթե այցը հակիրճ բնութագրենք, ապա այն ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ Վրաստան այցի օրակարգի կրկնությունն է: Զարմանալի ոչինչ չկա, եւ այսպես է պաշտոնական արարողակարգի էթիկայով: Հնարավոր է Շ. Թորոսյանի հետ կապվածը երկու նախագահների առանձնազրույցի ժամանակ էլ չի քննարկվել: Այդ պարագայում դա ենթադրում է մի բան. վաղը, առանց բացատրության (ինչպես Թորոսյանի պարագայում է եղել), Վրաստան կարգելվի մտնել բոլոր այն հայերին, ովքեր արծարծում են Ջավախքի խնդիրը:
Ինչպես դեպքերի ընթացքն է ցույց տալիս, Ջավախքի խնդիրը այսպես չի լուծվի. այսպես, այսինքն՝ այն կեցվածքով, որ մեր պատկան մարմիններն են ընդունել: Իսկ այ Վրաստանը, կարծես, խուճապի է մատնվել. նա ուզում է Հայաստանի հետ հարաբերությունները բարելավել, անգամ դեմ չէ Հայաստանին իբրեւ ռազմավարական գործընկեր դիտարկել: Եվ սա այն բանից հետո, երբ մեր երկրի հանդեպ մեծանում է արաբական աշխարհի հետաքրքրությունը: Նաեւ՝ Հայաստանը կարծես այլընտրանքային տնտեսական ուղիներ ձեռք բերելու հնարավորություն է ստանում: Հայտնի է, Վրաստանը միշտ է Հայաստանի հաշվին ապրել. ուրիշ մեկը չկա, ում գլխին վարսավիրություն սովորի: Հիմա հանկարծ նկատում է՝ կարող է լրիվ դուրս շպրտվել տարածաշրջանից, ու փորձում է կես ճամփին կանգնեցնել Հայաստանին: Կենցաղային լեզվով ասած՝ Վրաստանն իրեն փրկելու համար ուզում է ինչ-որ բանից կախվել: Ու լավ կլինի, որ այդ կախիչը ա՛յս անգամ մենք չտանք Վրաստանին:
Այլ կերպ՝ հիմա հերթը մերն է նեղելու Վրաստանին: Եվ եթե այս անգամ էլ չօգտվեցինք առիթից ու հավատացինք շարքից դուրս եկող այդ պետությանը, ուրեմն՝ Ջավախքի խնդրի լուծումը դարձյալ երկարաձգելու ենք տասնամյակներով: Ու դարձյալ տասնամյակներ խոսելու ենք Ջավախքի անմխիթար սոցիալական վիճակի ու դրա բոլոր հետեւանքների մասին: Ու թողնելու ենք, որ Վրաստանն էլի ապրի՝ մեզանից ոչ թե կախման մեջ, այլ՝ կախված…
Հայկ Թորգոմյան
Նարե Մշեցյան
«Լուսանցք», թիվ 24 (110), 2009թ.
Loading ...
