Հենց հայկականությունն է հայության պատվարը

Հայկական երկրի մասին
Բայց, գուցե տարօրինակ է հնչում, Հայաստանում, ցավոք, կայուն ձեւավորված ազգային-հայկական պետական ու քաղաքական համակարգ դեռեւս չկա: Պետական այրերին (իմա՝ կուսակցություններին եւ կուսակցականներին) հիմնականում առաջ են տանում ոչ թե գաղափարներն ու համազգային նպատակները, այլ՝ ինչ-որ «հաջողության» (պաշտոնի կամ փողի քսակի) հասած անհատներն ու նեղ անձնական շահադիտական նկրտումները:
Իշխանությունները միշտ կասկածելի ընտրությունների հետեւանքով հայտնվում են ծանր վիճակում, գերտերությունների ու գաղտնի-մութ ուժերի մամլիչ կրնկի տակ, իսկ ընդդիմությունն էլ, չկարողանալով առաջնորդել ժողովրդական ընդվզումը, նույնպես մտնում է… մեկ այլ գերտերության կամ ուժի կրնկի տակ:
Հանրահայտ է, որ այսօր էլ ՀՀ հասարակական-քաղաքական դաշտը հիմնականում տնօրինում են ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը եւ Եվրոպական համագործակցությունը: Այսպես է նաեւ այլ ոլորտներում, եւ միայն ընդգծված ազգային-հայրենասիրական՝ ազգայնական հզոր հայադավան ուժը կկարգավորի առկա վիճակը:
Եթե իշխանավորներն ու ընդդիմությունը, այնուամենայնիվ, ցանկություն չունեն ոչնչանալու, ապա այս 3-րդ ուժի (որն իրականում 1-ին ուժ է, որպես ազգային արմատական կառույց) հզորացումը բխում է նաեւ նրանց շահերից, եւ դա համայն հայության ԲՆԱԿԱՆ շահն է:
Մեր ազգը պետք է ուժ գտնի եւ վերազարթոնքի ձգտի՝ կասեցնելով օտարահաճ եւ հայատյաց քաղաքական խաղերը, որոնց որոգայթը հաճախ են ընկնում մեր պետական ու քաղաքական այրերը: Նրանք կամա, թե ակամա խոչընդոտելով ազգայնականության ամրապնդմանը, ծավալմանը, նպաստում են օտարների ամրապնդմանը հոգեւոր-գաղափարաբանական, լեզվա-մշակութային ամրապնդմանը մեզանում եւ ինքնաբերաբար խանգարում են ՀՀ տնտեսության, պաշտպանության կամ անվտանգության զորեղացմանը: Այսպիսի ծավալումների ականատեսն ենք ու դեռ կլինենք՝ հայ հասարակական-քաղաքական միջավայրում:
Ազգային միասնական կամք, համահայկական ազգայնական դիմադրական պայքար. ահա՛ մեր առօրյա կարգախոսը: Եվ այս հաղթարշավից հետո է, որ օրինաչափորեն կայունանալու եւ զարգանալու է ՀՀ տնտեսությունը, կարգավորվելու են բարոյա-հոգեբանական, սոցիալական ու իրավական, լեզվաքաղաքական ու մշակութային, հանրակրթական, առողջապահական ու մյուս բնագավառները:
Այս առումով Հայաստանին ձեռնտու է բազմաբեւեռ աշխարհը: Ուստի՝ ՀԱՅ ՏԵՍԱԿԻ դավանա-գաղափարախոսական բազմախաղ քաղաքականություն պիտի որդեգրի Հայաստանը: Հայերը պետք է պաշտեն իրենց ԾԱԳՈւՄԸ, ԱՐՅՈւՆԸ, ԼԵԶՈւՆ, ԲՆՕՐՐԱՆԸ…
Օտարը եւ օտարահաճ հայերը փորձում են նսեմացնել հայ ազգայնականության կարեւորությունը, Հայ-արիական եւ Նժդեհյան ցեղակրոն գաղափարները, փորձում են դրանք համադրելհատկապես իտալո-գերմանական ֆաշիստական ու նացիստական գաղափարների հետ: Այս ամենն արվում է ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ կերտումը կասեցնելու նպատակով: Սակայն հայ ազգայնական վերոնշյալ գաղափարները որեւէ կապ չունեն իտալական ֆաշիզմի, գերմանական նացիզմի, հրեական սիոնիզմի, ճապոնական սինտոիզմի, չինական դասիզմի… պանթուրքիզմի, պանարաբիզմի, պանամերիկանիզմի, վելիկոռուսական շովինիզմի եւ այլ նմանատիպ տեսությունների հետ:
Ուստի՝ հայկական երկիր կառուցելու համար պետք է արագ եւ վճռական քայլերի դիմել: Առաջարկենք մի քանի ազգայնական մոտեցումներ տարբեր ոլորտներում.

Հոգեւոր-գաղափարական
ա/ Հայ ազգի ինքնատիպությունն ու առաքելությունը խաթարող, մարդկային, ընտանեկան եւ հանրային հարաբերությունների խորքը թափանցած օտար ու մեր էությանը անհարիր երեւույթների իսպառ մերժում.
բ/ Հայոց բարոյահոգեբանական ու ավանդական հիմքով զարգացող արժեքների հաստատում, Հայոց ազգային գաղափարախոսության եւ դրանից բխող-սնվող ազգային ու պետական քաղաքականության, անվտանգության, ռազմա-պաշտպանական հայեցակարգերի առաջադրում, գործադրում:
գ/ Հայ առաքելական եկեղեցու եւ Հայոց արիադավան (հեթանոսական) հավատի հաշտեցման քաղաքականության ամրագրում, Հայադավանության (Հայակրոնության) հաստատում:
դ/ Հայոց լեզվի ու պատմության, գիտության եւ մշակույթի պետականորեն հովանավորում՝ ելնելով Հայոց գենետիկ-ծինաբանական որակներից: Մեր պատմության անաչառ եւ օտար հարկադրանքից զերծ վերաշարադրում, հայագիտությանը լուրջ օժանդակում եւ խթանում, անկախ մշակութաբանության եւ լեզվաքաղաքականության վարում:
ե/ Ամենատարբեր աղանդների, օտար եւ անբարո (անբնական) գաղափարախոսությունների ու բարոյախոսությունների, կեղծ եւ հայաստանաքանդ «բարեգործ ու դրամաշնորհներ պարգեւող» կազմակերպությունների (նաեւ՝ մասոնական) անվերապահ կասեցում եւ գործունեության արգելում:

Հասարակական-քաղաքական
ա/ Հասարակական բոլոր շերտերի առողջացում, հանրային (նույնն է՝ ժողովրդական) ու ազգային արժեքային համակարգերի նույնացում՝ ազգայնացում: Առաքինի, օրինակելի համամարդկային ու ավանդական ազգային արժեքների համադրում:
բ/ Հասարակական ու պետական լծակների հավասարակշռում, իրական հայամետ պետականամետության (ոչ ինքնանպատակ իշխանամետության) ձեւավորում: Իշխանության, իշխանամետ կառույցների ու կազմակերպությունների եւ քաղաքական ընդդիմադիր դաշտի փոխհարաբերություններում հավասարակշռության (իհարկե՝ հայաստանանպաստ-հայամետ ուղղվածությամբ) պահպանում:

Ներքաղաքական
ա/ Հայաստանի ներքին քաղաքական կյանքի վերադասավորում, բարոյականացում, հասարակական ու քաղաքական կայուն դաշտերի ձեւավորում, մերձեցում:  
բ/ Բոլոր մարզերում հասարակական ու քաղաքական (նաեւ՝ տնտեսական, գիտական, մարզական-մշակութային) կառույցների ձեւավորում՝ ինչպես մայրաքաղաք Երեւանում:
գ/ Արցախում եւ ազատագրված հայկական տարածքներում (նաեւ՝ Ջավախքում) տնտեսական ու գիտական-մշակութային գործունեության ծավալում, վերաբնակեցման քաղաքականության շարունակականություն:
դ/ Հայաստանում բնակվող ազգային փոքրամասնություններին սատարում՝ սեփական ազգային դիմագիծը պահպանելու եւ ընդհանուր թշնամու դեմ միասնական ճակատ ձեւավորելու գործում: Հատկապես պետք է աջակցել արյունակից-արիական ազգերի հետ համատեղ ծրագրերի իրագործմանը:

Արտաքին քաղաքական
ա/ Արցախի եւ ազատագրված տարածքների հարցի կարգավորման մոտեցումների վերանայում, միասնական պետության կերտման քաղաքականություն, բանակցություններում ճկուն, բայց հայամետ դիրքորոշման ամրագրում (վերաբնակեցման քաղաքականություն):
բ/ Ջավախքի կարգավիճակի կտրուկ վերանայում, ջավախքահայության շահերի պետականորեն պաշտպանում:
գ/ Հայ Դատի հետեւողական հետապնդում, այդ համատեքստում նաեւ՝ Նախիջեւանի ու նախիջեւանահայոց հիմնախնդիրների արծարծում:
դ/ Հայոց ցեղասպանության միջազգայնորեն ճանաչման հետեւողական քաղաքականության դրսեւորում, այս խնդրում Արեւմտյան Հայաստանի հարցի պարտադիր արծարծում:
ե/ Համաշխարհային ամենատարբեր կառույցներին անդամակցելուն զուգահեռ (իհարկե՝ հստակորեն առաջնորդվելով Հայաստանի ու հայության շահերով), լուրջ եւ հետեւողական կապերի հաստատում Հայաստանի հետ ընդհանրական շահեր ունեցող, մեզ հոգեհարազատ ու արյունակից ազգերի հետ (հատկապես տարածաշրջանային), նաեւ՝ նոր, նպատակային ռազմա-քաղաքական դաշինքների ձեւավորում:

Սոցիալ-տնտեսական
ա/ Հայաստանի հարկային, մաքսային, բանկային, վարկավորման եւ ներդրումային քաղաքականության վերանայում, համակարգում՝ բացառելով ազգային-պետական ունեցվածքի փոշիացումն ու ազգի հետագա ստրկացումը:
բ/ Պետական ու մասնավոր տնտեսվարման հարաբերությունների կանոնակարգում ու համադրում, շուկայի եւ դրամաշրջանառության ազատ, բայց ոչ պետությունը թուլացնող գործունեության կարգավորում, կազմակերպում: Հայոց պետության համար ռազմավարական նշանակությամբ օբյեկտների ցանկի ճշգրտում եւ դրանց նկատմամբ պետական ազդեցության պահպանում, մասնավոր տնտեսական մենաշնորհային քաղաքականության բացառում:
գ/ Հիմնականում տեղական հումքի, աշխատուժի, գիտական-տեխնիկական հնարավորությունների սահմաններում, ավարտուն արտադրական փուլով արդյունաբերության ու գյուղատնտեսության զարգացման ծրագրավորում, հետագայում դրա վրա հզոր, ժամանակակից-առաջավոր տնտեսության կազմակերպում, հայ ավանդական արհեստների արդիականացում:
դ/ Հատուկ ուշադրություն՝ հասարակության ամենատարբեր (հատկապես անապահով, թոշակառու եւ նպաստառու, ուսանողության եւ երիտասարդ սերնդի, պատերազմների մասնակիցների) եւ նմանատիպ այլ խավերի սոցիալական պաշտպանության, սոցիալական արդարության հավասարապես կիրառմանը:
ե/ Աշխատատեղերի ծրագրավորված ու շարունակական կազմակերպում, աշխատավարձերի, նպաստների եւ այլ վճարումների կանոնավորում:
զ/ Արտագնա աշխատանքների պետականորեն կազմակերպում, դրանց իրավական պաշտպանություն, արտագաղթի կասեցում՝ միաժամանակ ներգաղթի կազմակերպում:
է/ Դրամամիջոցների եւ ազգային արժեքների՝ երկրից անօրինական արտահանման կասեցում:
ը/ Համահայկական դրամագլխի, դրամատան կազմակերպում, …բանակի ծրագրավորում:

Իրավական-բարոյական
ա/ Հայաստանի գործող օրենքների, Սահմանադրության անհապաղ վերանայում, համապատասխանեցում մեր Պատմա-Արժեքային Համակարգին ու Հայկական Էությանը, Բարոյահոգեբանական Նկարագրին:
բ/ Հայկական ավանդական ու բարոյական չափանիշների, կացութաձեւի վերաարժեքավորում, դրանց արդիականացում եւ պարտադիր կիրառում բոլոր ոլորտներում:

Գիտական-մշակութային
ա/ Գիտության ու տեխնիկայի, լեզվակրթական ու առողջապահության բնագավառների ազգայնացում, արդիականացում, այդ ոլորտների իրատեսական վարկավորում եւ աշխատակիցների գործունեության համար նորմալ պայմանների ստեղծում:
բ/ Հայ արվեստի, մշակույթի, նաեւ՝ մարզական ոլորտի օրինաչափ զարգացման ապահովում, հինավուրց հայկական մշակույթի եւ համաշխարհային մշակութային արժեքների համադրում, մեր արվեստի ու մշակույթի արժեքների կազմակերպված ու նպատակային միջազգայնացում:
գ/ Կրթական համակարգի բարելավում, կանոնակարգում:
 
Հայրենիք-Սփյուռք  
ա/ Կապերի հետեւողական ամրապնդում, Հայոց պետության կողմից համահայկական քաղաքականության իրականացում, սփյուռքյան բոլոր կառույցների՝ ի շահ Հայաստանի օգտագործում:
բ/ Համահայկական քարոզչական ու տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի ստեղծում, պաշտպանական եւ անվտանգության միասնական կառույցների ձեւավորում:   
…Հայահավաքի ու հողահավաքի ռազմավարության ծրագրավորում եւ իրականացում…

Արամ Ավետյան

«Լուսանցք» թիվ 18 (149), 2010թ.