Ադրբեջանի իսլամական սին խաղերը…

Ղոդսի միջազգային օրվա եւ մարդու իրավունքների վերանայման կապակցությամբ Ադրբեջանում Իսրայելի դեսպանության առջեւ տեղի ու-նեցած ցույցի ընթացքում Բաքվի ոստիկանները հարձակվել են ցուցարարների վրա եւ ձերբակալել շուրջ 20 քաղաքացու: Այս մասին հայտնել է իրանական «ՖԱՐՍ» լրատվական գործակալությունը:
Ղոդսի օրը Ադրբեջանի իսլամական կուսակցության նախագահ Մոհսեն Սամադովը Բաքվում Իսրայելի դեսպանության առջեւ կազմակերպված ցույցի ժամանակ հայտարարել է, որ Ադրբեջանում Իսրայելի դեսպանությունը պետք է ընդդմիշտ փակվի: Մահմեդականները Ռամազան ամսվա վերջին ուր-բաթ օրը նշում են որպես Ղոդսի օր՝ մահմեդականների միասնության եւ Պաղեստինի պաշտպանության օր:

Անի Մարության

Ադրբեջանցի հաքերները կոտրել են հայկական կայքէջը

Արբեջանցի հաքերների թիրախում դարձյալ Henaran.am կայքն է հայտնվել: «Հավաքելով www.henaran.am, դուք կհանդիպեք սեւ էկրանի վրա-յի հետեւյալ գրությանը` “We never forget Mubariz Ibrahimov”. “Մենք երբեք չենք մոռանա Մուբարիզ Իբրահիմովին»,- ասված է տարածած հայտարարության մեջ: Նշենք, որ այս պահին կայքը գործում է:
«Նրանց իսկ թողած հաղորդագրությունից հստակ տեսնում ենք, որ ադրբեջանցիները մարտի դաշտում ունեցած իրենց վերջին պարտություննե-րը փորձում են փոխհատուցել հաղթանակով, սակայն միայն հաքերական պատերազմում: Բայց հավատացնում ենք Ադրբեջանին, որ Henaran.am-ի` մի քանի ժամով խափանումն անդառնալի չէ եւ չի կարելի համեմատել սահմանում թողած նրանց դիվերսանտների կորուստների հետ:
Օրերս արբեջանցի հաքերների թիրախում էր հայտնվել նաեւ Հայաստանի սամբոյի ֆեդերացիայի կայքը:
Ադրբեջանցիներին երեւի թե կհանգստացնի հայ հաքերների հարձակումները, ինչպես դա մեկ անգամ արդեն եղել է…

* * *

Դիվերսիաների միջոցով Ալիեվը մեսի՞ջ է հղում Մեդվեդեւին

Արդեն ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ «Ադրբեջանի սուլթան» Իլհամ Ալիեւի ռազմաշունչ հայտարարություններն ու առանձին կիսաքայլե-րը հիմնականում ուղղված են կամ ներքին սպառմանը, կամ էլ որոշակի մեսիջ են այս կամ այն գերտերությանը, վերջին շրջանում` հատկապես Ռուսաստանին: Սա ակնհայտ է նաեւ այլ պետությունների քաղաքագետների ու փորձագետների համար, որոնք մեկ անգամ չէ, որ հայտարարել են, թե Ալիեւի պահվածքն ընդամենը բլեֆ է եւ նրան մի կողմից ձեռնտու չէ ԼՂ հակամարտության կարգավորումը, ապա` առավել եւս ձեռնտու չէ պատե-րազմի վերսկսումը: Ընդ որում, վերջինս ձեռնտու չէ ոչ միայն այն տեսակետից, որ նա երաշխիքներ է տվել շատ մեծ նավթային ընկերութ-յուններին, որ պատերազմ չի լինելու, այլեւ այն պարզ պատճառով, որ սուլթանը համոզված է, թե պատերազմի դեպքում Ադրբեջանի վերջնական կործանումն անխուսափելի է: Սակայն հայտարարություններից զատ նրան անհրաժեշտ են նաև որոշակի քայլեր, որոնք նա փորձում է ի կատար ա-ծել: Այլ հարց է, որ դրանք բոլորն էլ ձախողվում են եւ ձախողվելու են: Դա Ալիևին ամենևին չի հետաքրքրում: Նրա համար կարեւորը աղ-մուկն է եւ ցուցքը` թե ինքը միայն խոսքեր չի շռայլում, առավել եւս, որ դրանցով որոշակի մեսիջներ է ուղարկում, օրինակ, Դմիտրի Մեդվեդեւին: Հերթական կիսաքայլն Ալիեւը նախաձեռնեց սեպտեմբերի 3-ի լույս 4-ի գիշերը:
Ինչպես արդեն տեղեկացվել է, ժամը 06:50-ի սահմանում ղարաբաղա-ադրբեջանական զորքերի շփման գոտու հյուսիսարևելյան ուղղությամբ (Ջրաբերդ բնակա
վայրից մոտ 2 կմ արեւելք) արձանագրվել է հակառակորդի հետախուզական-դիվերսիոն խմբի հերթական առաջխաղացման փորձ: ՊԲ առա-ջապահ ստորաբաժանումների կողմից ձեռնարկված համապատասխան գործողությունների եւ ծավալված մերձամարտի արդյունքում ադրբեջանական գրո-հայինները` ՊԲ մարտական հենակետում թողնելով 1 դիակ, հետ են շպրտվել: Ավելին, ճողոպրելու ճանապարհին դիվերսիոն խմբի անդամները պայթել են ականների վրա, կան վիրավորներ:
Իհարկե, հրադադարի խախտումներ ադրբեջանցիները թույլ են տալիս ամեն օր, սակայն նման դիվերսիոն գործողությունները, ինչպես ցույց է տալիս ալիեւշչինայի քայլերի տրամաբանությունը (եթե, իհարկե, տրամաբանություն ընդհանրապես կա), պատահական չեն լինում, այլ շատ որոշակի օրերի եւ շատ որոշակի նպատակով` հիմնականում նույնիսկ վստահ, որ այդ փորձերը որեւէ հաջողություն չեն ունենալու, իսկ զինվորներն ուղղակի զոհաբերվելու են միմիայն Ալիեւի քաղաքական խաղերի համար: Ինչու հենց այս գիշեր: Նախ, ուշագրավ է, որ հենց այսօր Ադրբեջանում պաշտոնապես մեկնարկեց խորհրդարանական ընտրությունների նախընտրական արշավը:
Շատ փորձագետների կարծիքով, գիշերային դիվերսիոն փորձը ալիեւշչինայի քարոզչական արշավի յուրօրինակ սկիզբ է: Սակայն միայն ներ-քին քարոզչական հարցերով թեման չի սահմանափակվում: Սուլթանն ըստ էության փորձում է «մեկ հարվածով երկու նապաստակ խփել». ի մասնավո-րի, գիշերային ադրբեջանական ավազակության հերթական դրսևորումը յուրահատուկ մեսիջ էր Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեւին, հակառակ դեպքում հազիվ թե Ալիեւը նման քայլի գնար` Մեդվեդեւի` Ադրբեջանում գտնվելու օրը:
Հասկանալի է, որ Ալիեւին նյարդայնացնում էր ռուսական ռազմաբազաների` Հայաստանում ներկայության ժամկետի երկարաձգման փաստը, ինչով Ռուսաստանը լրացուցիչ երաշխիքներ էր տալիս Հայաստանին` անվտանգության տեսակետից: Ուղղակիորեն` բնականաբար, ոչ ԼՂՀ-ին, սակայն բո-լորն էլ հասկանում են, որ Արցախ ասելով միշտ պետք է նկատի ունենալ նաեւ Հայաստանը, եւ հակառակը: Ավելին, Բաքվում Մեդվեդեւն ըստ էության այնպիսի բաներ չասաց, որոնք լիովին կհանգստացնեին Ալիեւին, ընդհակառակը` ՌԴ նախագահը մեկ անգամ եւս հավաստեց, որ Ռուսաստանի համար ա-ռաջնայինը խնդրի խաղաղ կարգավորումն է: Առավել եւս, որ շատ փորձագետների կարծիքով, Մեդվեդեւի Բաքու կատարած այցը, ի տարբերություն հա-յաստանյան բավական հագեցած եւ արդյունավետ այցի, առանձնապես շոշափելի արդյունքներ չունեցավ եւ նախատեսված էլ չէր, քանի որ ընդամենը հա-վասարակշռություն պահպանելու նպատակ էր հետապնդում: Ընդ որում հակամեդվեդեւյան այս դեմարշը նորություն չէ:
Հիշենք, որ դեռեւս հունիսին Հայաստանի, Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի նախագահների եռակողմ հանդիպումից հետո, երբ ակնհայտ դարձավ, որ ա-ռավել շահեկան վիճակում է Հայաստանն իր ամուր դիրքերով ու փաստարկներով, ինչպես նաեւ չարդարացան ալիևշչինայի հույսերը, թե Մեդ-վեդեւն ուր որ է ճնշելու է Հայաստանին, Ադրբեջանի սուլթանատի ղեկավարը անմիջապես վերադարձավ Բաքու` այդպես էլ չմասնակցելով միջազգա-յին ֆորումին: Ընդ որում, պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն, Իլհամ Ալիեւը Սանկտ Պետերբուրգ էր մեկնել առաջին հերթին հենց Միջազգային տնտեսական ֆորումին մասնակցելու նպատակով: Սակայն ամեն ինչ սրանով չվերջացավ: Ալիեւը Ադրբեջան վերադառնալու նույն գիշերը կյանքի կոչեց Չայլուի ստոր դիվերսիան: Եվս մեկ համանման դիվերսիա իրականացրեց Մեդվեդեւի` Ադրբեջան կատարելիք այցի նախօրեին:
Հերթականը` հենց ՌԴ նախագահի այցի օրը: Սա բավական խոսուն փոստ է, ու ամենայն հավանականությամբ ՌԴ իշխանությունները շուտով հստակ եզ-րահանգումներ կկատարեն:

* * *

Պատերազմը անհնար է դառնում

Ադրբեջանի նախագահի վարչակազմի հասարակաքաղաքական բաժնի ղեկավար Ալի Հասանովը ՌԴ եւ ՀՀ-ի միջեւ ռազմական համագործակցության մասին հա-մաձայնագրի ստորագրման մասին ասել է. «Դեռ 1992թ. ԵԱՀԿ շրջանակում Ադրբեջանի, Ռուսաստանի, Հայաստանի եւ Վրաստանի միջեւ կնքվել է Սովո-րական սպառազինությունների կրճատման մասին համաձայնագիր, որով սահմանվում էր Հարավային Կովկասի երկրների համար նախատեսված սպառա-զինությունների քվոտան: Մենք կարծում ենք, որ Մոսկվայի եւ Երեւանի միջեւ վերջին համաձայնագրի ստորագրումը կարող է խախտել վերո-հիշյալ համաձայնագրի դրույթները»:
Պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը, որը եղել է Սովորական սպառազինությունների մասին, ինչպես նաեւ ՀՀ-ում ՌԴ ռազմաբազայի տեղակայման մայր պայմանագրերի պատրաստման աշխատանքային խմբի ռազմական պատվիրակության ղեկավարը, պարզաբանեց. «Սովորա-կան սպառազինության մասին պայմանագիրը ստորագրվել է ԱՊՀ գագաթաժողովում եւ դա բազմակողմանի պայմանագիր էր, որը ստորագրել են ոչ միայն Հասանովի թվարկած պետություններն, այլեւ Ուկրաինան, Մոլդովան, եւ դա Վիեննայի` «Եվրոպայում Սովորական սպառազինության մասին» պայմանագրի շարունակությունն էր, որո
վ, սահմանափակվեց սպառազինության 5 տեսակների քանակը, եւ սահմանվեցին քվոտաներ տանկերի, զրահա-մեքենաների, հրետանու, ավիացիայի եւ ուղղաթիռների համար: «Եվ այժմ ստորագրված պայմանագրի ու 1992թ. պայմանագրի միջեւ որեւէ հակա-սություն չկա»:
Ապա անդրադառնալով ՌԴ ռազմաբազայի տեղակայման պայմանագրում արված փոփոխություններին, Հարությունյանը նկատեց, որ հիմնական փոփո-խությունը վերաբերում է ժամկետներին եւ բազայի ֆունկցիաներին: «Ավելացել է պաշտպանությունը հայ-ադրբեջանական եւ հայ-վրացական սահմանում»:
Վաղարշակ Հարությունյանը հիշեցրեց, որ 1995թ. ստորագրված պայմանագրի 3-րդ հոդվածում նշված էր, որ ռուսական ռազմաբազան, բացի ՌԴ շահերը պաշտպանելուց, պաշտպանում է նաեւ Հայաստանի շահերը, համաձայն զինված ուժերի համատեղ օգտագործման պլանի, որը վերաբերվում էր արտաքին սահմաններին` Թուրքիային ու Իրանին: «Իսկ Վրաստանի ու Ադրբեջանի սահմաններին այդ ֆունկցիան չէր վերաբերում, քանի որ նրանք ԱՊՀ անդամներ էին, իսկ ԱՊՀ-ի շրջանակներում գործող պայմանագրերի համաձայն, անդամ պետություններն իրար դեմ չեն ծավալում գործողութ-յուններ: Այդ պատճառով այն ժամանակ նման կետ չէր կարող ընդգրկվել: Հիմա սահմանափակումը հանված է եւ ՌԴ ռազմաբազան ապահովում է ՀՀ անվտան-գությունը ողջ սահմանագծով»,- ասաց նա:
Բացի դրանից, պայմանագրի համաձայն, ՌԴ-ն հայկական բանակը մատակարարելու է ժամանակակից եւ համատեղելի զենքով:
«Եվ այն սպառազինության մրցավազքը, որ նախաձեռնում է Ադրբեջանը, դառնում է անիմաստ, քանի որ ստանձնելով ՀՀ սահմանների անվտանգութ-յան ապահովումը` ՌԴ-ն ըստ էության ապահովում է նաեւ ՀՀ-ի եւ Ադրբեջանի ռազմական հավասարակշռությունը: Այդ դեպքում արդեն փոխվում է սպառազինության մրցավազքի հարթությունը`ՀՀ-Ադրբեջանից տեղափոխվելով Ադրբեջան-Ռուսաստան հարթություն: Այս պայմանագիրը ռազ-մական առումով ապահովում է ուժերի երկարատեւ հավասարակշռությունը, ինչը կանխում եւ անհնարին է դարձնում հայ-ադրբեջանական պատերազ-մը,- ասաց Վաղարշակ Հարությունյանը եւ ավելացրեց,- ինչ վերաբերում է Հասանովի հայտարարությանը` սովորական սպառազինությունների սահմանափակման մասին, ապա ՌԴ-ն դուրս է եկել այդ պայմանագրից, իսկ Ադրբեջանը ինքն է խախտում պայմանագիրը եւ դա ապացուցվում է ՄԱԿ-ի ռե-գիստրում նշված թվերով. դրա մասին բազմիցս հայտարարել են անգամ ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցիչները»:

«Լուսանցք» թիվ 31 (162), 2010թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում