Արցախյան եւ հայապահպան խնդիրներ

Մերձկասպյան Աստրախան քաղաքում Դմիտրի Մեդվեդեւի նախաձեռնությամբ կայացավ Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Ռուսաստանի նախագահների հերթական եռակողմ հանդիպումը: Այս ձեւաչափով նախագահների վերջին հանդիպումը տեղի էր ունեցել ս.թ. հունիսի 17-ին՝ Սանկտ Պե-տերբուրգում, եւ Դ. Մեդվեդեւը որոշակի առաջարկներ էր ներկայացրել Սերժ Սարգսյանին ու Իլհամ Ալիեւին: Հանդիպման ընթացքում նախագահները հավանություն էին տվել հնչած առաջարկներին, սակայն հանդիպումից հետո Ալիեւը լքել էր Սանկտ Պետերբուրգը՝ չնայած նա-խապես ծրագրել էր մասնակցել նաեւ հաջորդ օրը նախատեսված Պետերբուրգյան տնտեսական ֆորումին:
Եվ ավելին՝ հանդիպումից ժամեր անց, ադրբեջանական բանակի դիվերսիոն խումբը ներխուժում է շփման գծի թիկունք, եւ երկուստեք զո-հեր են լինում: Եվ այդուհետ, արցախա-ադրբեջանական շփման գծում բանակցային գործընթացին հաջորդող օրերին պարբերաբար զինված բա-խումներ են լինում ադրբեջանական կողմից սանձազերծված:

Արտակ Հայոցյան

Արցախը, հայկական եկեղեցիներն ու վանքերը՝ քննարկումներում –
Պաշտպանել է պետք հայերի ներդրումը աշխարհի երկրներում

Ֆրանկոֆոնիայի գագաթաժողովի եզրափակիչ բանաձեւում առաջին անգամ ընդգրկվել է արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման վերաբերյալ դրույթ, որում մասնավորապես ասվում է. «Մենք վերահաստատում ենք մեր անվերապահ աջակցությունը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահնե-րի ջանքերին՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ: Մենք կոչ ենք անում հակամարտության բոլոր կողմերին ձեռնպահ մնալ ուժի կամ ուժի սպառնալիքի կիրառումից, ինչը կվտանգի խաղաղ գործընթացի ապագան: Մենք կոչ ենք անում կողմերին՝ շարունակել բանակցությունները ՄԽ համանախագահների առաջարկած սկզբունքների ամբողջության հիման վրա՝ որպես այս հակամարտության հավասարակշռված եւ երկարատեւ կարգավորման հիմք»:
Հոկտեմբերի 23-24-ը շվեյցարական Մոնտրո քաղաքում տեղի է ունեցել Ֆրանկոֆոնիայի անդամ երկրների 13-րդ գագաթաժողովը, որը կայա-ցել է կազմակերպության 40-ամյակի շրջանակներում:
Մասնակցելու համար Մոնտրո էին ժամանել կազմակերպության 70 անդամ, ասոցիացված եւ դիտորդ երկրների բարձրաստիճան պատվիրակութ-յունները: Միջոցառմանը մասնակցում էր նաեւ ՀՀ պատվիրակությունը՝ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի գլխավորությամբ:

*  *  *
Աֆրիկյան Միությունն իր պատրաստակամությունն է հայտնել Հայաստանի հետ հարաբերությունների հետագա զարգացման ուղղությամբ համատեղ աշխատել համար:
Եգիպտոսում ՀՀ դեսպան Արմեն Մելքոնյանը Եթովպիայի մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայում Աֆրիկյան Միության (ԱՄ) հանձնաժողովի նախա-գահ Ժան Փինգին է հանձնել ԱՄ դիտորդ, լիազոր ներկայացուցիչ նշանակվելու մասին հավատարմագրերը:  Հավատարմագրերի հանձնման հանդի-սավոր արարողությունից հետո տեղի է ունեցել առանձնազրույց, որի ընթացքում քննարկվել են ՀՀ եւ ԱՄ միջեւ, ինչպես նաեւ երկ-կողմ հարթությունում անդամ պետությունների հետ տարբեր բնագավառներում փոխշահավետ համագործակցության ընդլայնման ու խորաց-ման հեռանկարները: Քննարկվել են նաեւ ՀՀ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները, ներգրավվածությունը միջազգային եւ տարածաշրջանային գործընթացներում, պարզաբանումներ են եղել Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի բանակցային գործընթացի շուրջ: Երկուստեք կարեւորվել է պատմության տարբեր հանգրվաններում հայերի ներդրումը մի շարք աֆրիկյան երկրներում՝ ինչպես օրինակ Ե-գիպտոսում, Սուդանում ու Եթովպիայում եւ այլն:
 
*  *  *
Հռոմի Սանտա Մարիա Բամբինա համալսարանում (Իտալիա) տեղի է ունեցել «Փրկենք վանքերը» խորագրով ժողով, որին մասնակցում էին Օ-րիենտալ Ուղղափառ եկեղեցիների ներկայացուցիչները. հայտնել են Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի Միջեկեղեցական հարաբերություննե-րի բաժնից: Ժողովի ընթացքում հիմնական քննարկման առարկան էր եկեղեցիների, վանքերի ու համաշխարհային մշակույթի կոթողնե-րի պահպանության հարցը եւ դրանց պահպանման ու վերականգնմանն ուղղված գործնական քայլերի ձեռնարկումը:
Որոշում է ընդունվել ստեղծել կոորդինացիոն խումբ, որը կհամակարգի ֆինանսական, հրատարակչական եւ հուշարձանների պահպանությանն ուղղված հստակ ծրագրերը:
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությամբ այդ ժողովին մասնակցել եւ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ներկա-յացրել է Դամասկոսի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Արմաշ եպս. Նալբանդյանը, ով զեկույց է ներկայացրել հայկական եկեղեցինե-րի եւ վանքերի վերաբերյալ:

Արտակ Հայոցյան
Անի Մարության

«Լուսանցք» թիվ  37 (168), 2010թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում