Ապրիլ 24-ի նոր սպասումով. – Անկարան փոխու՞մ է մարտավարությունը…

Անկարան փոխու՞մ է մարտավարությունը

Ամերիկայի Հայկական Համագումարի ներկայացուցիչները ԱՄՆ կոնգրեսական Էնգելի խոսքից մեջբերում են արել, որտեղ նշվում է Թուրքիա-յի «թշնամական վերաբերմունքը» Իսրայելի նկատմամբ, ինչը բացահայտում է Անկարայի բազմաթիվ երկակի չափօրինակները՝ ներառյալ Թել Ավի-վից ներողություն ստանալու պահանջն այն ժամանակ, երբ «Վաշինգտոնը չի կարողանում Թուրքիային համոզել ներողություն խնդրել Հա-յոց ցեղասպանության համար»:

Արման դավթյան

Թուրքիան միշտ է խաբեբա

Ըստ tert.am-ի, ՄԱԿ–ի անվտանգության խորհրդի կողմից ընդունված որոշման իրականացմա
ն համար, որի մեջ է մտնում նաեւ Լիբիայի դեմ ծովա-յին էմբարգոյի կիրառումը, ՆԱՏՕ–ի անդամ պետությունները, այդ թվում եւ Թուրքիան, ուղարկում են 16 ռազմանավեր:
Այս մասին հաղորդում են թուրքական լրատվամիջոցները՝ վկայակոչելով ՆԱՏՕ–ի տարածած հաղորդագրությունը:
Նշվում է, որ Թուրքիան գործողությանը մասնակցելու է 5 ռազմանավով եւ մեկ սուզանավով:
Հիշեցնենք, որ դեռ մարտի 22-ին, ըստ tert.am-ի, Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը բոցաշունչ ճառով էր հանդես եկել «Արդարութ-յուն եւ զարգացում» իշխող կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության նիստին՝ հայտարարելով, որ Թուրքիան «երբեք զենք չի ուղղի Լիբիայի ժողովրդի դեմ»:
Թուրքիայի այսպիսի կեցվածքը տարօրինակ չէ. նա միշտ է «Լ Րօոց պրՑՖ, Ռ վՈ …. րպրՑՖ» սկզբունքով քարշ եկել:

Նարե Մշեցյան

*  *  *

Թղթակցում են ուսանողները. հպանցիկ հայացք՝ ապրիլի 24-ից առաջ –

Դեկորատիվ դեմոկրատիան 1915-ը թեկուզ դեկորատիվ էլ չի ճանաչում

Ճշմարտությունը եղել է այն հիմնահարցերից մեկը, որը մշտապես ուսումնասիրվել է տարբեր գիտությունների կողմից, որոնցից կարե-լի է առանձնացնել փիլիսոփայությունը: Մարդիկ միշտ էլ ձգտել են հասնել այդ ճշմարտությանը, վերջինիս ճանաչմանը, որոշները, շնոր-հիվ բարենպաստ քաղաքական պայմանների, հասել են դրան, իսկ մյուսները դեռեւս այդ ճանապարհին են: Այսօր ամենուրեք լսում ենք ժողովրդա-վարության ամպագոռգոռ խոստումները: Ասում են՝ ժողովրդավարությունը ապահովում է տարրական ազատությունների իրականացումը: Եթե այդպես է, ապա ինչու տարբեր ժողովուրդներին «շոկի մատնած» հայոց ցեղասպանության փաստերը դեռեւս չեն գտել իրենց պետական դատապարտում-ընդունու-մը:
Հասկանալի է, որ Հայաստանի ներկայիս արտաքին քաղաքական կարգավիճակը հնարավորություն չի տալիս արագացնելու Հայոց ցեղասպանության ճանաչ-ման հիմնահարցը: Թեեւ արտերկրում հետաքրքիր ծավալումներ են արձանագրվում: Վերջերս Գերմանիայի հրեաների Կենտրոնական խորհրդի գլխա-վոր քարտուղար Ստեֆան Կրամերը հայկական համայնքի ներկայացուցիչներին տված իր հարցազրույցում 1915թ. Օսմանյան Թուրքիայում տեղի ունեցած իրադարձությունները որակել է որպես ցեղասպանություն: «Ինձ հայտնի փաստերից ելնելով՝ ես կարող եմ Օսմանյան կայսրութ-յունում տեղի ունեցած հայերի զանգվածային ջարդերը անվանել ցեղասպանություն: Բայց ավելի կարեւոր է այն, որ այդ իրադարձությունների իրավական ամբողջ պատասխանատվությունը դրվում է թուրքակական կառավարության վրա: Արդեն 1998թ. ԵԽ-ն այդ իրադարձությունները որակել է որպես ցեղասպանություն: Նույնը տեղի ունեցավ նաեւ ԱՄՆ-ում, երբ Կոնգրեսը ընդունեց համապատասխան որոշում: Նշենք նաեւ, որ եվրոպացի գիտնա-կանների մեծամասնության կարծիքը համընկնում է այս որոշումների հետ»,- նշել է Կրամերը: Վերջինիս խոսքերով՝ թուրքական կառավարութ-յունը, վաղ թե ուշ, պետք է սկսի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը: «Այս ոճրագործությունների պատասխանատվությունը ընկած է մեզնից յուրաքանչյուրի վրա… Ցավոք, այս հարցը լռում է խոշոր տերությունների եւ ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի գործընկերների քաղաքա-կան շահերից ելնելով»,- եզրափակեց Գերմանիայում հրեաների Կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար Ստեֆան Կարմերը:
Այսօր ցեղասպանության ճանաչման հիմնահարցը կարեւորագույններից է մեր արտաքին քաղաքականության մեջ: Բոլորիս էլ միշտ հետաքրքրել է, թե որ երկրներն են ճանաչել եւ դատապարտել Հայոց ցեղասպանությունը: 1915թ. մայիսի 25-ին դաշնակից երկրների համատեղ հայտարարութ-յամբ Օսմանյան կայսրությունում նույն թվականին իրականացվող քաղաքականությունը որակվեց որպես ցեղասպանություն: Վերջիններիս կար-ծիքով՝ ամբողջ պատասխանատվությունը դրվում է Օսմանյան կայսրության վրա: Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակին ընդառաջ,1965թ. Ուրուգվայը դատապարտեց եւ ճանաչեց հայոց ցեղասպանությունը: Այս գործընթացը շարունակվեց, եւ 1982թ. Կիպրոսը կատարեց նույն քայլը: Ճանաչման եւ դատա-պարտման գործընթացը շարունակվեց 1987թ.՝ ԵՄ-ի կողմից, 1993թ.՝ Արգենտինայի,1995թ.՝ ՌԴ պետդումայի կողմից: 1996թ. համարյա միաժամանակ հայոց ցեղասպանությունը դատապարտեցին Կանադան եւ Հունաստանը,  1998թ.՝ Բելգիան եւ Ֆրանսիան: 20-րդ դարի ավարտին՝ 2000թ. այս երկրների շարքին դասվեցին Շվեդիան, Վատիկանը եւ Իտալիան: Իսկ 21-րդ դարում Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող առաջին երկիրն էր Շվեյցարիան: Վեր-ջինիս հաջորդեցին 2004թ.՝ Սլովակիան, Նիդերլանդները եւ Լեհաստանը: Հայոց Եղեռնը ճանաչած երկրների ցուցակը 2005թ. հարստացավ եւս 3 երկրների՝ Վենեսուելայի, Գերմանիայի եւ Լիտվայի անուններով: Ցուցակում ընդգրկված են ընդամենը 20 պետություն, մինչդեռ աշխարհում գոյություն ունեն 200-ից ավելի անկախ պետություններ:
Բոլորս էլ լավ հասկանում ենք, որ մարդկային խիղճը, ցավոք, բայց քաղաքական որոշումներ չի ընդունում: Այնուամենայնիվ հուսանք, որ այն գոնե իր ազդեցությու
նը կունենա 1915-ը դատապարտելու որոշումների ձեւավորման գործում: Իսկ առայժմ, երբ մենք «դեկորատիվ դեմոկրատաց-ման» ժամանակաշրջանի արդյունքների ականատեսն ենք,  չենք դառնում Հայոց Եղեռնի, թեկուզեւ, «դեկորատիվ» ճանաչման վկաներ…

Մարիամ Առաքելյան

ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի քաղաքագիտության բաժնի 2-րդ կուրսի ուսանողուհի

«Լուսանցք» թիվ 11 (187), 2011թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում