Նժդեհն ու Լեռնահայաստանը Արցախում… Այցելություն մեծ հայի մոր շիրիմին

Լսե՛ք, բաքվեցիներ, այս անգամ ձեզ փրկություն չի՛ լինի

ԵՊՀ պատվիրակությունն այցելեց Արցախ ու տեղի պետական համալսարանի ուսանողների հետ կազմակերպվեց գիտաժողով՝ նվիրված Լեռնահայաստանի 90 եւ Գարեգին Նժդեհի 125-ամյակներին: Զեկույցներով հանդես եկան 11 ուսանողներ, 8-ը՝ ԵՊՀ-ից, 3-ը՝ ԱրՊՀ-ից:
Այդ ժամանակ էլ Ադրբեջանի իշխանություններին ուղղված համատեղ հայտարարություն արվեց՝ կապված սահմանի վրա հրադադարի հաճախակի խախտման հետ: Գիտաժողովում հայտարարվեց. «Մենք՝ արցախցիներս, լինելով առաջին գծում, շատ լավ իմանալով մեր ժողովրդին, հայտարարում ենք. «Լս-ե՛ք, բաքվեցիներ, չփորձե՛ք մեզ հունից հանել. այս անգամ ձեզ փրկություն չի՛ լինի»:

Արտակ Հայոցյան

*  *  *

«Չեզոքության են դիմում թույլերը»

Ժողովուրդների պատմությունն այլ բան չէ, քան իրենց գոյամարտի, իրենց հաղթությունների եւ պարտությունների պատմություն:
Պատերազմներն են օրորել մարդկության պատմությունը, ոչ թե խաղաղությունը, որը բնական վիճակ չի եղել, այլ պատերազմների կարճատեւ դադար միայն:
Աշխարհը կառավարում է հակամարտության օրենքը:
«Մի զինվոր սպանում է Արքիմեդին»: Հաղթում է ուժե՛ղը, եւ ո՛չ արդարը:
Վա՜յ թույլերին:
Բոլոր ժողովուրդները՝ լուսավորյալ թե վայրենի ձգտում են արեւի տակ կայուն տեղ գրավել: Նրանք զենքի են դիմում երբեմն ռազմասի-րությունից, երբեմն մրցակցությունից, երբեմն կույր ատելությունից մղված:
Պատերազմում են, երբ պետք է նորանոր շուկաներ ձեռք բերել, ծովերի տեր դառնալ, երբ պետք է պաշտպանվել կամ ապահովել այս կամ այն երկրի ան-կախությունը:
Պատերազմի համար են աշխատում եվրոպական իմպերիալիզմը, անգլիական ծովատիրությունը, ամերիկյան դոլարապաշտությունը, համիսլամակա-նությունը, դեղին վտանգը, պանիսլամիզմը եւ այլն:
Պատերազմ է անվերջ, եւ եթե ժողովուրդները կռվադաշտում չեն, ապա զորանոցներում են, ուր խելահեղորեն պատրաստվում են նորանոր բախում-ների:
Չեզոքության են դիմում թույլերը միայն, հաճախ բաժանելով պարտվածների ճակատագիրը: Էապես չկան չեզոքներ: Եթե երկուսն այսօր բարե-կամ են՝ նշանակում է նրանք զինակցել են մի երրորդի դեմ:
Ամեն մի պատերազմ երկու նորերի պատճառ է դառնում, որովհետեւ կռվող կողմերից ոչ ոք իրեն վերջնականապես պարտված կամ հաղթած չի համա-րում: Եվ միշտ էլ պարտված կողմը, դեռ իր նահանջի ճանապարհին, մշակում է փոխվրեժի ծրագիր:
Մեկը հարձակվում է, մյուսը պաշտպանվում, այդ երկուսից ո՞րն է մեղավոր:
– Ո՛չ մեկը. իրավունք ունեն երկուսն էլ, պատերազմն արդար է երկուսի համար էլ, – ասում է ֆրանսիացին:
– Ես սիրում եմ թղթախաղում տանողին, ինչպես եւ կռվում հաղթողին, – ասում է անգլիացին:
– Եթե մեզ համար օգտակար է, ուրեմն կարելի է, – ասում է ամերիկացին:
Եվ որովհետեւ հնարավոր չէ բոլորի բարեկամը լինել, նա գործնականում մնում է բոլորի թշնամին:
Պատերազմի դեմ մոգական խանդով ու զայրույթով խոսել են մարդկության ամենաընտիր ներկայացուցիչները, բայց եւ այնպես նա շարունա-կում է գոյություն ունենալ՝ հեգնելով իմաստուններին: «Գազանների խնջույք», «ազգամիջյան սպանդ», «խելագար իրականություն», «մարդկությունը կրծող սեւ վերք», «օրինականացած կողոպուտ» եւ այլն… ահա՛ պատերազմն իր թշնամիների համար: «Ոչ,- ասել է Հյուգոն,- կյանքը չի կարող աշխատել մահվան համար: Սպանությունը մնում է սպանություն, միեւնույն է թե ի՞նչ ես կրում՝ ոճրագործի գլխա՞րկ, թե՞ ֆրանսիական կայսեր թագը»: «Ոչ, նրանք բնավ կիսաստվածներ չեն, նրանք մարդ էլ չեն»,- աշխարհակալների մասին ասել է Ֆենելոնը:
«Լուսավոր ազգերը նման են որսկան շների: Մի անբարոյական բնազդ գրգռում է նրանց ոչնչացնելու իրար, առանց օգուտի եւ իմաստի», – ասում է Անատոլ Ֆրանսը:
«Նա, – ասում է Լակտենցին, – ով սպանել է միայն մեկին, դատապարտվում է որպես հանցագործ: Բայց մորթեցե՛ք հազար հոգի, արյունով հեղհե-ղեք երկիրը, դիակներով վարակեք գետերը եւ ձեզ տեղ կտան փառքի Օլիմպոսի վրա…»:

Գարեգին Նժդեհ  

Կազմակերպվել է այցելություն` Գարեգին Նժդեհի մոր շիրիմին

ՀՀԿ երիտասարդական կազմակերպությունը Երեւանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Ուսանողական խորհրդարանի հետ համատեղ մայրության եւ գեղեցկության տոնի առթիվ նախօրեին կազմակերպել են այցելություն ք. Դիլիջան` Գարեգին Նժդեհի մոր շիրիմին` հարգանքի տուրք մատուցելու հայ կնոջ եւ մոր կերպար հանդիսացող Տիրուհի Տեր-Հարությունյանին:
Այցելության ընթացքում իրականացվել են գերեզմանի բարեկարգման աշխատանքներ, որից հետո երիտասարդները ծաղկեպսակներ ու ծաղիկներ են դրել: Այցելության ավարտին մասնակից երիտասարդները ներկայացրել են նաեւ Գարեգին Նժդեհի կենսագրական տվյալների, ինչպես նաեւ ազա-տազրկման տարիներին կատարված նամակագրության մասին զեկույցներ:

Սեփ. լրատվություն

«Լուսանցք» թիվ 13 (189), 2011թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում