Ադրբեջանը աշխարհիկ եւ հոգեւոր ճգնաժամում… Կռիվ է ընկել – Պարսից ծոց եւ Մեռյալ ծով

Ադրբեջանը՝ աշխարհիկ եւ հոգեւոր ճգնաժամում

Վերջերս տարածաշրջանային խնդիրներին վերաբերող վերլուծություններում առավել հաճախ է նշվում, որ ռազմական ու ռազմավարական առումներով հայերն առավել լավ դիրքերում են, քան ադրբեջանցիները: Ադրբեջանը, եթե տնտեսապես որոշակիորեն առաջ է մեզանից, ապա ռազմավարական իմաստով դիրքային վատ պայմաններում է հայտնվել: Ազատագրված տարածքները՝ մինչեւ ՀՀ եւ ԼՂՀ սահմանները, նաեւ հայ-վրացա-ադրբեջանական շրջանի հատվածը, հայերի աշխարհա-քաղաքական ու ռազմավարական դիրքերն ուժեղացրել են: Այդ դիրքերի հենց ռազմավարական նշանակությունը մեզ առավելություն է տալիս նաեւ ռազմական՝ պատերազմական ժամանակաշրջանում: Բաքուն այս ամենը նույնպես լավ է հասկանում: Եթե հավելենք նաեւ զինված ուժերի մարտական ոգին ու կարողությունները, ապա դա եւս մեր օգտին է խոսում:

Հայկ Թորգոմյան

Պարսից ծոցի համար կռիվ է ընկել

Թեհրանը Պարսից ծոցն ընդմիշտ հայտարարեց իր տարածքը: Իրանի զինված ուժերի բարձրաստիճան գեներալները հայտնում են, որ ծովածոցը պատկանում է իսլամական Իրանին ու այդպես կլինի ընդմիշտ:
Այս հայտարարությունները արվել են հատկապես ԱՄՆ-ի եւ Պարսից ծոցի արաբական երկրների ղեկավարների համար:
Իրանական կողմը Պարսից ծոցի արաբական երկրներին համարում է «արաբ բռնապետերի ճակատ» եւ վստահ է, որ այդ բռնապետերը չեն կարող ոչ միայն տիրել ծովածոցին, այլեւ չեն կարող կանգնեցնել ժողովրդական անհնազանդության շարժումները: Իրանի եւ Պարսից ծոցի արաբական երկրների հարաբերությունները ծայրաստիճան լարվեցին, երբ 2011թ. Սաուդյան Արաբիան մոտ 1500 զինվորներ եւ տանկեր ուղարկեց Բահրեյնի միապետություն՝ տեղի շիա մեծամասնություն կազմող բնակիչների բողոքի ցույցերն ուժով ճնշելու նպատակով:
Նախկինում Թեհրանը հայտարարել էր, որ Բահրեյնը իրանական տարածք է, ինչպես նաեւ Բահրեյնի հարավում գտնվող նավթաբեր 3 կղզիները, որոնց նկատմամբ հավակնություն ունեն նաեւ Արաբական Միացյալ Էմիրությունները: Այս հայտարարությունը էլ ավելի խորացրեց հակասութունը ծոցի արաբական երկրների հետ: Եվ զարմանալի չէ, որ Իրանի միջուկային ծրագրերից եւ ռազմական ուժերի վերազինումից ավելի մեծ անհանգստություն ունեն արաբական միապետները, քան՝ Արեւմուտքը: Ըստ «Wikileaks»-ի, հանրության սեփականությունն էր դարձել Սաուդյան Արաբիայի միապետի՝ Իրանին վերաբերող հետեւյալ խոսքերը. «Օձին պետք է բնում ոչնչացնել»:
Ժամանակին իրանա-իրաքյան պատերազմից հետո, Իրաք-Քուվեյթ կարճատեւ պատերազմը (Իրաքն էլ Քուվեյթն է իր տարածքը համարում) հանգեցրեց այդ երկրի տարածք ՆԱՏՕ-ի զինուժի ներխուժմանը, որն էլ ավարտվեց Իրաքի բռնապետ Սադդամ Հուսեյնի իշխանության տապալմամբ եւ Իրաքում համաարաբականության գաղափարների սառեցմամբ:
Իսկ Այժմ Բահրեյնի եւ Պարսից ծոցի այլ կղզիների համար հնարավոր պատերազմը՝ իրանա-արաբական, կարող է մի նոր ՆԱՏՕ-ական ներխուժման առիթ դառնալ, ինչը կավարտվի կա՛մ իրանական կա՛մ արաբական տարածքների հերթական մասնատմամբ…
«Արաբական հեղափոխական ալիքը» կարող է ծավալվել նաեւ այս ուղղությամբ:
Այս ամենին ուշադիր հետեւում են ինչպես համաթուրքական, այնպես էլ սիոնական խնդիրներ հետապնդողները:

Վահագն Նանյան

Մեռյալ ծովը դեռ հրեական է

Պաղեստինի «Ֆաթհ» եւ «Համաս» շարժումների համաձայնությունը՝ 2011թ. Պաղեստինում կայանալիք ընտրություններից առաջ ժամանակավոր կառավարություն ստեղծելու վերաբերյալ, լուրջ դժգոհություն է առաջացրել Իսրայելում:
Համաձայնության արդյունքում կողմերը բանտերից ազատ են արձակում նաեւ միմյանց կողմնակիցներին: Այստեղ եւս հրեաները վտանգ են նկատում, քանզի համասականներին համարում են ահաբեկիչներ: Պաշտոնական Թել Ավիվը սկզբում պայմաններ առաջ քաշեց Պաղեստինի ազգային կառավարության առջեւ՝ ընտրելու կամ «Համաս»-ի կամ Իսրայելի հետ հարաբերություններ ունենալու հարցը, սակայն հետագայում մեղմեց պահանջը:
Հիշեցնենք, որ եւ՛ պաղեստինցիները եւ՛ հրեաները Երուսաղեմն իրենց պետության մայրաքաղաք են դիտարկում…

Կարեն Բալյան

«Լուսանցք» թիվ 23 (199), 2011թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում