Խորտակած նավերի ու խորտակված մարդկանց առասպելը

ԿԸՀ-ն­ ար­դեն հասց­րել է քն­նար­­կել նաեւ մի շարք բո­ղոք­ներ: Այդ թվում՝ ՀՀ պառ­լա­մեն­տա­րիզ­մի կենտ­րո­նի (ՀՊԱԿ) ղե­կա­վար Ռու­­բեն Թո­րոս­յա­նի բո­ղո­քը, ով փոր­ձում էր ա­պա­ցու­ցել, որ վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը եւ կա­ռա­վա­րութ­յան մի շարք ան­դամ­ներ պե­տա­կան մի­ջոց­նե­րի հաշ­վին հօ­գուտ ՀՀԿ­-ի քա­րոզ­չու­թ­յուն են ի­րա­կա­նաց­նում:

Առ այ­սօր ԿԸՀ-ն ­մեր­ժել է նաեւ այ­լոց դի­մում­նե­րը այն պատ­ճա­ռա­բա­նութ­յամբ, որ մերժ­ման հիմ­քում ըն­կած է Ընտ­րա­կան օ­րենս­գր­­քի այն դրույ­թը, հա­մա­ձայն ո­րի՝ ան­ձը ԿԸՀ կա­րող է դի­մել այն դեպ­քում, երբ խախտ­վում են նրա ան­մի­ջա­կան սուբ­յեկ­տիվ ի­րա­վունք­­նե­րը: ԿԸՀ-ն ­բար­դաց­րել է նաեւ լ­­րագ­րող­նե­րին հա­վա­տար­մագ­րե­լու կար­գը, ո­րի դեմ ցայ­սօր բո­ղո­քում են զլմ-­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րը:

Իսկ ՀՊԱԿ-ը հայտ­նել է, որ ԿԸՀ ան­դամ­ներն առն­վազն ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ են՝ ՄԻՊ-ի, վճռա­բեկ դա­տա­րա­նի եւ Փաս­տա­բան­նե­րի պա­լա­տի նա­խա­գահ­նե­րի, ո­րոնց պա­տաս­խանատ­վութ­յու­նը նույ­ն­­պես ան­խու­սա­փե­լի է ԿԸՀ այս ո­րա­կի՝ ա­ռա­ջի­կա «ա­զատ ու ար­դա­ր» ընտ­րութ­յուն­նե­րի հա­մար:    

Բո­ղո­քում է նաեւ ընդ­դի­մութ­յու­­նը, եւ դա գնա­լով սաստ­կա­նա­լու է, քան­զի նա­խընտ­րա­կան «տր­ա­­մա­բա­նութ­յունն» է գոր­ծում այդ ըն­թաց­քում:  Ի­րենց վեր­ջին հան­րա­հա­վա­քում ար­դեն դա զգաց­նել տվե­ցին ՀԱԿ-ա­կան­նե­րը, երբ ՀՀ 1-ին նա­խա­գահ Լե­ւոն Տեր-Պետ­րոս­յա­նը, ՀԱԿ մաս կազ­մող ՀԺԿ ­ղե­կա­վար Ստե­փան Դե­միրճ­յա­նը, «Հան­րա­պե­տութ­յու­ն» կու­սակ­ցու­թ­յան նա­խա­գահ Ա­րամ Սարգս­յա­նը եւ այ­լոք կրկին ար­ծար­ծե­ցին մար­­տի­մեկ­յան թե­ման եւ ա­մեն գնով հաղ­թե­լու վճռա­կա­նութ­յու­նը: Ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը չգի­տես ինչ տր­­ա­­մա­բա­նութ­յամբ ա­ղա­ղա­կում են, թե բնակ­չութ­յան 80%-ը չի թա­ք­­ց­նում, որ «հնա­րա­վո­րութ­յան դե­պ­քում կլքեր այս եր­կի­րը»… ­Թե բնակ­չութ­յու­նը դա ինչ­պես չի թա­քց­նում կամ ինչ ձե­ւե­րով է ի ցույց է դնում, թող­նենք ժա­մա­նա­կին:

Իսկ ա­հա ժա­մա­նա­կը հաս­տա­տել ու չի մո­ռա­ցել, որ ՀՀՇ­-ա­կան տա­­րի­նե­րին գաղ­թի եւ երկ­րից պար­­զա­պես փա­խուս­տի մե­ծա­թիվ փաս­տեր կան, ա­պա­ցու­ցե­լու բան էլ չկա, ան­գամ Ար­ցախ­յան ա­զա­տա­մար­տի տա­րի­նե­րին մար­դիկ ինք­նա­թի­ռի 1-2 տոմ­սով վա­ճա­ռում էին ի­րենց բնա­կա­րան­նե­րը եւ փախ­չում երկ­րից… Մութ ու ցուրտ տա­րի­նե­րին ի­րենց հարս­տութ­յուն­նե­րը դի­զած ընդ­դի­մա­դիր­­նե­րը այն ժա­մա­նակ հաշ­վարկ չե՞ն­ ա­րել: Կա­րե­ւոր չէ, դր­անք կան եւ, ափ­սոս, որ չեն աս­վում, ներկայացվում հանրությա­նը պաշ­տո­նապես… Դա չար­վեց նաեւ ՀՀ 2-րդ նա­­խա­գա­հի օ­րոք, երբ նա­խա­գա­հին կից ստ­եղ­ծ­ված Քա­ղա­քա­կան խոր­հուր­դը բազ­մէ­ջա­նոց փաս­տա­­­թուղթ ներ­կա­յաց­րեց ՀՀՇ­-ա­կան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին դա­տի տա­լու հա­մար… Դա չի ար­վում նա­­եւ այ­սօր­… Իսկ Լ. Տեր-Պետ­րոս­յա­նը հան­րա­հա­վաք­նե­րում շա­­­րու­նա­­կում է խո­սել ար­տա­գաղ­թի ծա­վալ­նե­րից:

Ի­հար­կե ար­տա­գաղթ կա, այդ մա­սին մենք եւս գրում ենք, քննա­դա­տում եւ պատ­ճա­ռա­հե­տե­ւան­քա­յին կա­պերն ենք ներ­կա­յաց­նում, նաեւ շա­րու­նա­կում ենք ներ­կա­յաց­նել Ար­ցա­խի եւ ա­զա­տագր­ված տա­րածք­նե­րի վե­րաբ­նա­կեց­ման եւ առ­հա­սա­րակ հա­յութ­յան ներ­գաղ­թի խնդիր­նե­րը: Բայց այս հար­ցը միայն նա­խընտ­րա­կան շա­հար­կում­նե­րի թե­մա չէ, ո­րից հե­տո նո­րից ա­սողն ու չա­սո­ղը սսկ­վե­­լու են՝ տե­սո­ղութ­յան եւ հի­շո­ղու­­թ­յան կո­րուստ­ներ ու­նե­նա­լով…

Ի­հար­կե 1-ին նա­խա­գա­հը չի մո­ռա­նում խո­սել նաեւ «Ռո­բերտ Քո­չար­յա­նի կամ Սերժ Սար­գս­­յա­նի թա­թար-մոն­ղո­լա­կան վար­­­չա­կար­գի մա­սին»՝ նշե­լով, թե «Քո­չար­յա­նա-սեր­ժա­կան վար­չա­խմ­բի ձե­ւա­վո­րած տնտե­սա­կան հա­մա­կար­գը ո­րե­ւէ կապ չու­նի ոչ սո­ցիա­լիզ­մի, ոչ ֆեո­դա­լիզ­մի, ոչ իսկ ան­վա­նա­պես հռչակ­ված կա­պի­տա­լիզ­մի հետ, եւ ա­վե­լի շուտ հի­շեց­նում է թա­թար-մոն­ղո­լա­կան տի­պի խա­նա­կան հա­մա­կարգ»…­ Այս­տեղ Լ. Տեր-Պետ­րոս­յա­նը «մո­ռա­նում» է, թե ինչ­պես էին իր «գա­­հա­կա­լութ­յան» օ­րոք հա­մե­մա­­տութ­յուն­ներ ար­վում սիո­նի
ս­տա-մա­սո­նա­կան կամ այլադա­վան այլ  հա­մա­կար­գի մա­­սին, իսկ «լե­ւո­նա-վա­նո­յա­կան վար­չախմ­բի ձե­ւա­վո­րած տնտե­սա­կան հա­մա­կար­գը» հաստատ ո­րե­ւէ կապ չու­ներ «ոչ սո­­­ցիա­լիզ­մի, ոչ ֆեո­դա­լիզ­մի, ոչ իսկ ան­վա­նա­պես հռչակ­ված կա­պի­տա­լիզ­մի հետ» եւ պա­պա­յա-թա­ղա­յին­ հե­ղի­նա­կութ­յան հա­մա­կարգ էր… Ան­գամ գո­ղա­կան աշ­խար­հի մար­դիկ էին «վա­­նո­յա­-պա­պա­յա­կան» դար­­ձել (այս­­պես կոչ­ված

գո­ղա­կան­նե­րին բան­տար­կել ու նրանց տե­ղը սե­փա­կան «գո­ղա­կան­նե­րով» էին լց­րել), էլ ուր մնաց քա­ղա­քա­ցիա­կան կյան­քի պատ­վիր­ված «նա­յող­­նե­րը» այլ հա­մա­կար­գի մա­սին մտա­­ծեին…

Իսկ հի­մա նրանց համար այլ է, Հա­յաս­տանն ու հա­յութ­յան թա­լա­նած ու հարս­տա­հա­րած նախ­կին իշ­խա­նա­վոր­ներն ու ներ­կա­յիս ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը «ժո­ղովր­դի հի­շո­ղութ­յու­նը կարճ է» կար­գա­խո­սով ա­ռաջ­նոր­դ­վե­լով՝ մտել են ըն­տ­րա­պայ­քա­րի մեջ: Դե ՀԱԿ-ի հա­մա­մաս­նա­կան ցու­ցա­կի վերջ­նա­կան ձե­ւա­վո­րու­մն էլ դրվել է հենց  1-ին նա­խա­գա­հի վրա:

Կար­ծիք կար, թե կոա­լի­ցիա-կոն­գ­րես բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի տա­­պա­լու­մից հե­տո ՀԱԿ-ը կբոյ­կո­­տի ընտրութ­յուն­նե­րը, բայց այդ­պես չեղավ: Ա­վե­լին, այս ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը նո­րից սահմռ­կե­ցու­ցիչ բա­նե­րից են խո­սում ու գու­ցե ծրագ­րում են նո­րը… Կյան­քում եր­բե­ւէ ո­րե­ւէ քաղաքական դժվա­րու­թ­յան չհան­­դի­պած եւ հոր՝ Կա­րեն Դե­միր­ճ­յա­նի փառ­քի վրա քա­ղա­քա­կան ո­լորտ մտած Ստե­փան Դե­միրճ­յա­նը նշել է. «Ե­թե 2004թ. ապ­րի­լի 14-ին իշ­խա­նութ­յուն­ներն ուժ կի­րա­ռե­ցին ժո­ղովր­դի նկատ­մամբ, ա­պա 2008թ. սե­փա­կան ժո­­ղովր­դի ար­յու­նը հե­ղե­լով ու ար­տա­կարգ դրութ­յուն հայ­տա­րա­րե­լով՝ գնա­ցին հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­­­կան քայ­լե­րի եւ մար­տի 1-ի գոր­­ծի կոծկ­մա­նը… Սա­կայն մենք չենք կա­րող ան­տե­սել ա­ռա­ջի­կա ԱԺ ընտ­րութ­յուն­նե­րը: Մեր խնդի­րը խորհր­դա­րա­նում ներ­կա­յութ­յուն ա­պա­հո­վե­լը չէ, այլ եր­կի­րը հա­մա­կար­գա­յին այս ծանր վի­ճա­կից, ճգնա­ժա­մից դուրս բե­րելն է»: Այ­սինքն, ե­թե հան­կարծ այս մա­յի­սին ՀԱԿ-ը ձա­խո­ղի, ա­պա նման հռե­տոր­նե­րը դեմ չեն լի­նի մի հատ էլ մա­յիս­յան սպանդ նա­խա­ձեռ­նել եւ հե­տո ի­րենց տա­քուկ անկ­յուն­նե­րում թաքն­վե­լով հա­ջորդ քայ­լե­րին սպա­սել… Կա­րե­ւոր չէ, որ ի­րենց տե­րե­րը՝ եվ­րա­կա­ռույց­նե­րը, հայ­տա­րա­րել են, թե «Մար­տի 1-ի» գոր­ծը փակ­ված է, կա­րե­լի է նո­րե­րը նա­խա­ձեռ­նել, տա­րին 12 ա­միս ու­նի……

Վազ­գեն Սարգս­յա­նի փառ­քի վրա քա­ղա­քա­կան ո­լորտ մտած նրա եղ­բայ­րը՝ Ա­րամ Սարգս­յա­նը, նույն­պես հետ չի մնում մերթ ընդ մերթ ար­տա­հայտ­վե­լուց եւ ա­հա բարձ­րա­ձայ­նում է, որ «Սերժ Սար­գս­յա­նը ղա­զա­գիր է ստո­րագ­րել տա­լիս իր կոա­լի­ցիոն գոր­ծըն­կեր­նե­րին, որ ի­րեն ընտ­րեն»: Հե­տա­քր­քիր է՝ ԲՀԿ-ն եւ ՕԵԿ-ը ի՞նչ ­շահ ու­նեն Լ. Տեր-Պետ­րոս­յա­նին ըն­տ­րե­լու հա­մար… Իսկ գոր­ծող նա­խա­գա­հին ընտ­րե­լու հա­մար գո­­նե առկա եւ նկա­տե­լի շա­հեր ու­նեն:

«Ռե­ժի­մը ջար­դե­լու նա­խադր­յալ­նե­րը կա­ն».- ա­սում են կոնգ­րե­սա­կան­նե­րը եւ կոչ ա­նում բո­լո­րին զին­­վո­րագր­վել հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան այս շարժ­մանն ու ժո­ղովր­դա­վա­րութ­յան կա­յաց­մա­նը: Եր­կու տա­ս­նամ­յակ հնչող սին խոս­քեր են սրանք: Իսկ զին­վո­րագր­վե­լու կո­չի ի­մաս­տը, այդ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին հա­վա­քե­լու նպա­տա­կը ա­վե­լի պարզ նշել է «Հայ­կա­կան Ժա­մա­նա­կ» թեր­թի խմբա­գիր Ն. Փա­շին­յա­նը. «Ձեր ա­ռաջ, Աստ­ծո ա­ռաջ պատ­րաստ եմ ա­սե­լու՝ այդ քա­ղա­քա­ցին կանգ­նած է բա­րի­կադ­նե­րի վրա, նրան հնա­րա­վոր չէ սա­սա­նել, հնա­րա­վոր չէ կանգ­նեց­նել 2008-ի մար­տի 1-ին սկսա­ծը: Ե­կել է մի քա­նի շրջա­դարձ­ային ար­ձա­նագ­րում­ներ ա­նե­լու ժա­մա­նա­կը: Մենք պետք է ար­ձա­նագ­րենք, որ չի կա­րող ա­պա­գա ու­նե­նալ այն եր­կի­րը, որ­տեղ հաս­տա­տ­­ված է ժո­ղովր­դի վրա կրա­կած իշ­խա­նութ­յուն, ո­րով­հե­տեւ ժո­ղո­վր­­դի վրա կրա­կած իշ­խա­ն­ու­թ­յու­նը թշնա­մի իշ­խա­նութ­յուն է»:

Իսկ ի՞նչ­ է ժո­ղովր­դին նպա­տա­­­կադր­ված կրա­կի տակ տա­նող ընդ­դի­մութ­յու­նը, ով­քե՞ր­ են նրանք (ո՞ր երկրի ընդդիմությունն են)…

Դեռ լավ է, որ մյուս ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը գոր­ծում են ՀԱԿ-ից զատ եւ ար­յու­նա­ծա­րավ հռե­տո­րա­բա­նութ­յունից հե­ռու են գոր­ծում:

Այն­պես որ, ս.թ. մար­տի 1-ի ՀԱԿ հան­րա­հա­վա­քում Տեր-Պետ­րոս­յա­նի հնչեց­րած հայ­տա­րա­րու­թ­­յու­նը, թե՝ «ՀՀ նա­խա­գահ Սար­­գս­յա­նը խոր­տակ­վող նավ է ու այն ու­ժե­րը, որ կկան­գ­նեն նա­խա­գա­հի կող­քին, նրանք նույն­պես խոր­տակ­վող են», ար­ժա­նա­ցել է իշ­խա­նա­կան եւ ան­գամ այլ ընդ­դի­մա­դիր ու­ժե­րի այն պա­տաս­խա­նին, թե՝ «Խոր­տա­կ­ված իշ­խա­նութ­յան եւ այժմ խոր­տակ­վող ընդ­դի­մութ­յան ա­ռա­ջ­նոր­դի ա­ղեկ­տուր ձայնն է հնչում այ­լեւս»…

Արման Դավթյան

«Լու­սանցք» թիվ 9 (230), 2011թ.