Ում կպաշտ­պա­նեն հայ ա­րի­ներն ու ազ­գայ­նա­կան­նե­րը

– Հայ Ա­րիա­կան միա­բա­նութ­յու­նը (ՀԱՄ) եւ Հայ Ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հա­մախմ­բու­մը (ՀԱՀ), ըստ մեր տե­ղե­կութ­յուն­նե­րի, ծա­վա­լուն կազ­մա­կերպ­չա­կան աշ­խա­տանք­ներ էին կա­տա­րում վեր­ջին մի քա­նի ա­միս­նե­րին, սա­կայն հայ ա­րի­նե­րը հեր­թա­կան խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րութ­յուն­նե­րին այդ­պես էլ մաս­նակ­ցե­լու հայտ չներ­կա­յաց­րին: Ին­չու՞ չե­ղավ, երբ նա­խա­պատ­րաստ­վե­լուց զատ հայ­տա­րա­րել էինք դրա մա­սին:

– Իսկ ի՞նչը խան­գա­րեց ազ­գայ­նա­կան­նե­րին: Կամ այլ ար­գե­լա­կող պատ­ճառ­նե՞ր­ ե­ղան:

– Այլ ար­գե­լա­կող պատ­ճառ­ներ չե­ղան: Ընդ­հա­կա­ռա­կը, թե՛ իշ­խա­նութ­յուն­նե­րը, թե՛ ընդ­դի­մա­դիր հա­տ­­վա­ծի զգա­լի մա­սը այ­լեւս նա­խատ­րա­մադր­ված չեն հայ ազ­գայ­նա­կան­նե­րի հան­դեպ, մաս­նա­վո­րա­պես՝ Հայ Ա­րիա­կան միա­բա­նութ­յա­նը հան­գիստ են վե­րա­բեր­վում: Ըստ ա­մե­նայ­նի, մեր պե­տա­կան հա­մա­կար­գում ար­դեն կար­ծես թե հաշ­վի են առ­նում հայ ազ­գայ­նա­կա­նու­թյան դերն ու նշա­նա­կու­թյու­նը, ին­չպես ներ­քին, այն­պես էլ ար­տա­քին ազ­գա­յին հար­ցե­րում: Եվ ինչ­պես նշված էր մեր հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րից մե­կում, պատ­րաստ էինք մաս­նակ­ցե­լու ԱԺ ընտ­րութ­յուն­­նե­րին: Խնդի­րը պար­զա­պես ներ­­քին բնույ­թի էր: Մենք նաեւ սփ­­յուռ­քա­հայ մեր հա­մա­խոհ­նե­րի ջան­­քե­րով, ներ­դրու­մով կա­րո­ղա­ցանք հա­վա­քել նա­խընտ­րա­կան գրա­վի գու­մա­րը եւ ա­ռա­ջադր­վե­լու հա­մար ան­գամ նախ­նա­կան ըն­­տ­­րա­ցու­ցակ կար կազմ­ված: Մա­ս­­նա­կից­նե­րի մեջ կա­յին նաեւ 2003թ. ԱԺ ընտ­րութ­յուն­նե­րին Հայ Ա­րիա­կան բռունցք (ՀԱԲ) դա­շին­քով մաս­նակ­ցած­ներ, պատ­գա­մա­վո­րութ­յան թեկ­նա­ծու­ներ:

– Այս դեպ­քում իս­կա­պես հե­տա­­քր­­քիր է, թե ի՞նչ ­ներ­քին խնդ­­րի մա­սին է խոս­քը:

– Հե­տե­ւե­լով մին­չընտ­րա­կան քա­ղա­քա­կան եւ այլ գոր­ծըն­թաց­նե­­րին, նաեւ հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րի կազ­մա­վոր­մա­նը, քա­ղա­քա­կան ու­ժե­րի վայ­րի­վե­րում­նե­րին՝ իշ­խա­նա­­կան եւ ընդ­դի­մա­դիր ո­րոշ ու­ժե­րի եր­­կա­կի խա­ղե­րին եւ այլ «նա­խ­­ընտ­րա­կան բա­րե­մաս­նութ­յուն­նե­րի» (մեզ տար­բեր մար­­զե­րից եւս տե­ղե­կաց­նում էին այս ա­մե­նի մա­սին), կրկին պարզ դար­ձավ, որ հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րում եւ բնա­կա­վայ­րե­րում (ան­գամ ա­ռան­ձին շեն­քե­րում) ա­ռանց լուրջ ազ­դե­ցութ­յան դժվար է լի­նե­լու: Իսկ դա ոչ միայն մարդ­կա­յին, այ­լեւ հս­­կա­յա­կան գու­մա­րա­յին մի­ջո­ց­­ներ է ակն­կա­լում, ին­չը մենք չենք կա­րող ներդ­նել այ­սօր: Ոչ թե դժ­­վար է լի­նե­լու մեր մարդ­կանց քվե­ար­կութ­յան հրա­վի­րե­լու եւ ձայն ստա­նա­լու ա­ռու­մով, այլ այդ ձայ­նե­րին տեր կանգ­նե­լու խնդիրն է այ­սօր խո­չըն­դոտ: 2003թ. մենք եւս հսկա­յա­կան աշ­խա­տանք կա­տա­րե­ցինք եւ շատ ընտ­րա­ձայ­ներ հա­վա­քե­ցինք, բայց… Ես նշել եմ, որ նախ­կին ՀԱԲ-ի գլխա­վոր հրա­մա­նա­տար Ռազ­միկ Վա­սիլ­յա­նը, ով գլխա­վո­րում էր մեր ընտ­րա­ցու­ցա­կը, իր ընտ­րա­տա­րած­քում 0 ձայն էր հա­վա­քել, եւ հանձ­նա­ժո­ղո­վը բա­ցա­տրութ­յուն չու­ներ… Ան­գամ ա­մե­նա­վեր­ջին հայ­հո­յանք­նե­րը սի­րով կուլ տվե­ցին: Այ­սինքն՝ Ռազ­մի­կը, իր ըն­տա­նի­քի ան­դամ­նե­րը եւ մե­ծա­թիվ ՀԱԲ-ա­կան­ներն ու հա­մա­կիր­նե­րը, ըստ «ընտ­րա­կան տրա­մա­բա­նութ­յան»՝ ընտ­րու­թ­­յուն­նե­րի ըն­թաց­քում չեն հաս­կա­ցել, թե ինչ են ա­րել եւ ում օգ­տին են քվե­ար­կել…   

– Դուք էլ վե­րահս­կե­լու գոր­ծըն­թա­ցը կա­րե­ւոր եք հա­մա­րում: Դա ո­րո­շիչ է՞:

– Վե­րահս­կե­լը քիչ է, պետք է վե­րահս­կե­լը վե­րա­հաս­տատ­մամբ՝ ճշմար­տութ­յան հաս­տատ­մամբ ա­վար­տել: Մենք ո­րոշ ու­ժե­րի ա­ռա­ջար­կել էինք գրա­վոր պայ­մա­նա­վոր­վել, ան­­գամ խմբա­վո­րում ստե­ղ­­ծել (ի­հար­կե՝ ի­րա­վա­պահ­նե­րի մա­ս­­նակ­ցութ­յամբ), որ այն ընտ­րա­­խախ­տին (նաեւ կա­շա­ռա­տո­ւին եւ պատ­վե­րի պա­տաս­խա­նա­տու­ին), ով տե­ղում կբռնվի, ան­մի­ջա­պես տա­նել դա­տա­րան եւ օ­րեն­քի սահ­ման­նե­րում ա­րագ եւ հրա­պա­րակ­վող դա­­տավ­ճիռ կա­յաց­նել: Եվ ամ­բողջ ընտ­րա­կան ըն­­թաց­քում նման դա­տա­վա­րութ­յուն­նե­րի ու ար­դար եւ ի­րա­վա­կան վճիռ­նե­րի առ­կա­յութ­յու­նը հաս­տատ շատ բան կկար­գա­վո­րեր: Շա­տե­րը օ­ր­­են­քի կի­րառ­ման վա­խից միայն կսթա­փվեին: Ան­շուշտ, նա­խա­պես չեմ կա­րող տրա­մադր­ել կամ տրա­­մա­դ­ր­վել, թե ա­մեն բան վատ է լի­նե­լու: Թող լի­նի ճիշտ հա­կա­ռա­կը: Բայց երբ վստա­հութ­յուն չի լի­նում, դժվար է ո­րո­շում կա­յաց­նե­լը:

– Եվ հայ ա­րի­ներն ու ազ­գայ­նա­կան­նե­րը ո­րո­շե­ցին չմաս­նակ­ցել:

– Գի­տեք, ե­թե գու­մա­րը մեզ հա­մար նշա­նա­կութ­յուն չու­նե­նար այն­պես, ինչ­պես ո­մանց պա­րա­գա­յում է, երբ հաս­կա­նում են, որ կա­րող են չընտր­վել, բայց մաս­նա­կ­­ցում են, որ­պես­զի ինչ-ինչ խն­­դիր­­ներ լու­ծեն, գու­ցե մաս­նակ­ցեինք: Դե նրանց մա­սին, ով­քեր եւ՛ գու­մար­ներ են ծախ­սում եւ՛ գի­տեն, որ ընտր­վե­լու են, էլ չեմ խո­սում: Բայց մեզ հա­մար այդ­քան գու­մարն ա­նօ­գուտ ծախ­սե­լը անն­պա­տա­կա­հար­մար դի­տվեց: Մենք ճա­նա­չո­ղութ­յան հաս­նե­լու խնդիր այս դեպ­քում չու­նենք, չնա­յած զլմ-­նե­րի եւ այ­լոց կող­մից եր­կա­րա­ժամ­կետ շրջա­փա­կում­նե­րին, բայց ե­թե «ա­վե­լորդ» գու­մար լի­ներ, ա­պա գու­ցեեւ մաս­նակ­ցեինք ԱԺ ընտ­րութ­յուն­նե­րին՝ մեր մա­սին հի­շո­ղութ­յուն­նե­րը անհ­րա­ժեշ­տա­բար թար­մաց­նե­լով: Սա­կայն Հայ ազ­գայ­նա­կան ու­ժե­րի նա­խընտ­րա­կան դա­շին­քը ո­րո­շեց այս ան­գամ զուտ մաս­նակ­ցութ­յան հա­մար չմաս­նա­կ­­ցել եւ հա­վաք­ված գու­մա­րը ՀԱՄ եւ ՀԱՀ գա­ղա­փա­րա­կան նպա­տա­կ­­նե­րի հա­մար ծախ­սել:

– Իսկ հնա­րա­վո՞ր­ է, որ ՀԱՄ-ն­ ու ՀԱՀ-ը պաշտ­պա­նեն ո­րե­ւէ քա­ղա­քա­կան ու­ժի կամ դա­շին­քի:

– Այդ հար­ցը դեռ քննարկ­վում է եւ գու­ցե հա­մա­տեղ, գու­ցե Հայ Ա­րիա­կան միա­բա­նութ­յան մի­ջո­ցով հա­մա­պա­տաս­խան կոչ ար­վի մեր ան­դամ­նե­րին ու հա­մա­կիր­նե­րին: Մեկ ան­գամ չէ, որ ա­սել եմ, թե Ազ­գա­յին Ժո­ղո­վը ի­րա­պես ազ­գա­յին գոր­ծիչ­նե­րի, այլ ոչ թե ե­րես-փո­խան­նե­րի ժո­ղո­վա­րան պի­տի լի­նի… Կամ գու­ցե բո­լո­րո­վին այլ՝ չե­զոք բն­­ույ­թի կոչ կար­վի: Դեռ ժա­մա­նակ կա: ՀԱՈւՆԴ-ը կա­րող է ան­գամ չլու­­ծար­վել, քան­զի չի բա­ցառ­վում, որ ՀՀ ­նա­խա­գա­հի հեր­թա­կան ըն­տ­­րութ­յա­նը հայ ա­րիա­կան­ներն ու ազ­գայ­նա­կան­նե­րը եւս խոսք կու­նե­նան ա­սե­լու:

Հար­ցազ­րույ­ցը՝ Նա­րե Մշեց­յա­նի

*  *  *

Ըն­թա­ցիկ բա­ռա­րան

Ե­րեսփ. ժո­ղով. – Ազգ. շա­հե­րու եւ ար­ժա­նա­պատ­վութ­յան գե­րեզ­մա­նա­տու­նը:

Ե­րես­փո­խան. – Կարգ մը հան­րա­ծա­նոթ ոճ­րա­գործ­նե­րու պես, ո­րոնք անվ­նաս քա­ղա­քա­ցի­ներ ջար­դե­լուն հա­մար հայ­րե­նա­սեր դար­ձան, այս մար­­դիկն ալ ազ­գա­սեր կը կոչ­վին՝ ի­րենց ազ­գը սպան­նե­լուն հա­մար:

Քվե. – Ծա­խու խիղճ ու­նիմ, ո՞վ­ ա­վե­լի կու­տա:

Սկզբուն­քա­յին հար­ցեր. – Ա­վե­լի ճիշտ է ը­սել՝ սպուն­գա­յին հար­ցեր, քա­նի որ փա­րա ծծե­լու սահ­ման­ված են:

 
Ժա­մա­նա­կա­կից բա­ռա­գի­տութ­յուն

Ժո­ղո­վուր­դը այս­պես կպա­հան­ջե.-Իմ քեյֆս ա­սանկ կու­զե:

Հա­շիվ կպա­հան­ջենք.- Մենք ալ բա­ժին կու­զենք:

Հա­նուն սկզբուն­քի.- Հա­նուն անձ­նա­կա­նութ­յան:

Քիչ մը ժպիտ

– Ի՞նչ ­տար­բե­րութ­յուն կա Ազ­գա­յին Ժո­ղո­վի թիկ­նա­թոռ­նե­րուն եւ ա­նոնց վրա նստող ե­րես­փո­խան­նե­րուն մի­ջեւ:

– Տար­բե­րութ­յուն չկա. եր­կուքն ալ ե­րես ըս­ված բա­նը չու­նին:

Եր­վանդ Օտ­յա­ն

«Լու­սանցք» թիվ 11 (232), 2011թ.