Ադր­բե­ջա­նա­կան ռե­ժի­մից սնվո­ղը մո­ռա­ցել է մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի մա­սին

Եվ­րո­պա­կան ստան­դարտ­նե­րը եր­կա­կի չեն, բազ­մա­կի են

Լու­սան­կա­րում շվեդ քա­ղա­քա­կան այն գոր­ծիչն է, ով սնվե­լով ադր­բե­ջա­նա­կան ռե­ժի­մի ֆի­նան­սա­կան աղբ­յուր­նե­րից, ա­պա­­ցու­ցում է, որ «եվ­րո­պա­կան ժո­ղովր­դա­վա­րութ­յուն» կոչ­վա­ծի ստան­դարտ­նե­րը ոչ թե եր­կա­կի, այլ ա­վե­լին՝ բազ­մա­կի են:

Բանն այն է, որ, ինչ­պես տե­ղե­կաց­նում է tert.am-ը, շվե­դա­կան Expressen-ը բա­ցա­հայ­տել է շվեդ քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ եւ լոբ­բիստ Գո­րան Լինդբ­լա­դի եւ ադր­բե­ջա­նա­կան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան ոչ այն­քան հայտ­նի կող­մե­րը: Պար­բե­րա­­կա­նը, մաս­նա­վո­րա­պես, անդ­րա­դառ­նում է Լինդբ­լա­դի եւ Եվ­րո­պա­յի ադր­բե­ջա­նա­կան միութ­յան հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յա­նը, իսկ սա այն միութ­յունն է, որ «Ադր­բե­ջա­նի ռե­ժի­մի հետ սեր­տո­րեն կապ­ված կա­ռույ­ցի» հա­մա­րում ու­նի: Կազ­մա­կեր­պութ­յան փո­ղե­րը Լինդբ­լա­դը ա­տամ­նա­բու­ժա­կան գոր­­ծու­նեութ­յան վրա է ծախ­սում (նա ա­տամ­նա­բույժ է) եւ, բա­ցի այդ, ա­վե­լի քան 0.5 մ­լն կրոն էլ ստա­նում է Շվե­դիա­յի խոր­հր­­դա­րա­նից՝ ե­րաշ­խա­վոր­ված ե­կամ­տով:

 Հի­շեց­նենք, որ 13 տա­րի Չա­փա­վոր կո­ա­լի­ցիոն կու­սակ­ցութ­յան ան­դամ ե­ղած Լինդբ­լա­դը Եվ­րո­պա­յի խորհր­դի Խորհր­դա­րա­նա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահն էր՝ մի կազ­մա­կեր­պութ­յան, ո­րը զբաղ­վում է ժո­ղովր­դա­վա­րութ­յան եւ մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի տա­րած­մամբ: Լինդբ­լա­դը նաեւ ԵԽԽՎ փոխ­­­նա­խա­գա­հի պաշ­տոնն է զբա­ղեց­րել:

Շվե­դա­կան Expressen-ը գրում է. «2010-ի խորհր­դա­րա­նա­կան ընտ­րութ­յուն­նե­րից ըն­դա­մե­նը մի քա­նի շա­բաթ անց նրա (Լին­դ­բ­լա­դի) հետ կապ­վել էին Եվ­րո­պա­յի ադր­բե­ջա­նա­կան միութ­յու­նից, որն աշ­խա­տում է ի շահ Եվ­րո­պա­յի ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի»: Expressen-ը նաեւ ընդգ­ծում է, որ հիշ­յալ՝  Ադր­բե­ջա­նի բռնա­պե­տա­կան ռե­ժի­մի հետ կապ­ված միութ­յան նա­խա­գա­հը Տա­լե Հեյ­դա­րովն է՝ Քա­մա­լադ­դին Հեյ­դա­րո­վի՝ Ադր­բե­ջա­նի ար­տա­կարգ ի­րա­վի­ճակ­նե­րի նա­խա­րա­րի որ­դի­ն («Լու­սանցք»-ը մի ա­ռի­թով անդ­րա­դար­ձել է այս նա­խա­րա­րի գոր­ծու­նե­ութ­­յա­նը):

 Հեյ­դա­րով ըն­տա­նի­քը Ադր­բե­ջա­նի քա­ղա­քա­կան եւ տնտե­սա­կան «է­լի­տա­յից» է, հեյ­դա­րով­յան միութ­յունն էլ՝ ադր­բե­ջա­նա­կան ռե­ժի­մի խո­սա­փո­ղը Եվ­րո­պա­յում:

 Amnesty International-ի Շվե­դիա­յի մաս­նա­ճ­­յու­ղի մամ­լո քար­տու­ղա­ր­ Է­լի­զա­բեթ Լոֆ­գ­­րե­նը, խո­սե­լով «Եվ­րա­տե­սի­լ»-ի պատ­ճա­ռո­վ­ ադր­բե­ջա­նա­կան դեպ­քե­րին, նկա­տել է, որ այդ եր­կի­րը աչ­քի ըն­կավ հատ­կա­պես մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի հար­ցում իր մո­տե­ցում­նե­րով, ուս­տի ադր­բե­ջա­նա­կան կազ­մա­­կեր­պութ­յան լոբ­բիստ աշ­խա­տե­լով՝ Լին­դ­բ­լա­դը կա­րող է նպաս­տել մար­դու ի­րա­վունք­­նե­րի ոտ­նա­հար­մա­նը:

 Հաս­կա­նա­լի է, որ (դարձ­յալ ըստ Ex­pres­sen-ի տվյալ­նե­րի) Լինդբ­լա­դը իր վճար­ման մա­սին հրա­ժար­վում է խո­սել՝ ա­սե­լով, որ «հա­ճա­խոր­դի հետ ու­նե­ցած պայ­մա­նա­գ­­րի հա­մա­ձայն, ին­քը չի կա­րող ա­սել դա»:

Այս ան­ձի ա­ջակ­ցութ­յու­նը Եվ­րո­պա­յի ադր­բե­ջա­նա­կան միութ­յա­նը  շատ է քննա­դատ­վում:

Նույ­նիսկ Շվե­դիա­յի կա­ռա­վա­րութ­յու­նում ԵՄ գոր­ծե­րով նա­խա­րար Բրի­գի­տա Օլ­սո­նը հայտ­նել է, թե «Ադր­բե­ջա­նը բռնա­պե­տութ­յուն է, որ­տեղ այ­լա­խոհ բլո­գեր­­նե­րը, ան­կախ լրագ­րող­նե­րը հա­լած­վում եւ բան­տարկ­վում են: Այն փաս­տը, որ Շվե­դիա­յի խորհր­դա­րա­նի նախ­կին ան­դա­մը ռե­­ժի­մի հետ կապ ու­նի, քննա­դա­տութ­յան ար­ժա­նի ե­րե­ւույ­թ­ է»:

Լինդբ­լա­դին քննա­դա­տել է նաեւ նրա իսկ կու­սակ­ցութ­յու­նը՝ ընդգ­ծե­լով. «Ե­թե նա աշ­խա­տում է ադր­բե­ջա­նա­կան ռե­ժի­մի հա­մար, ա­պա դա հա­կա­սում է մեր հիմ­նա­րար ար­ժեք­նե­րի­ն» (Լինդբ­լա­դի կու­սա­կից Ան­նա Քին­բերգ Բաթ­րա­յի խոս­քերն են):

Իսկ մենք պետք է զգոն լի­նենք, քան­զի Լին­դ­­բլա­դը ե­զա­կի չէ, ով ադր­բե­ջա­նա­կան փո­ղե­րով վեր-վեր թռչե­լով, հա­կա­հայ­կա­կան քա­րոզ­չու­թ­­յուն կա­րող է ա­նել: Նա պար­զա­պես բա­ցա­հայտ­ված­նե­րից է: Իսկ թա­քուն­նե­րը շատ են, ով­քեր եվ­րաար­ժեք­նե­րով շղարշ­­ված կխո­սեն մար­դու ի­րա­վունք­­­նե­րից (սր­­անք «ազ­գի ի­րա­վունք» ա­սե­լու հա­մար դեռ չեն հա­սու­նա­ցել)՝ ի­րա­կա­նում ստո­րա­բար ոտ­նա­հա­րե­լով հենց նույն մար­դու ի­րա­վունք­նե­րը:

 

Գո­հար Վա­նես­յան

 

Եվ­րո­պա­կան սուբ­յեկ­տի­վիզմ. ա­ռանց կար­դա­լու փաս­տա­թուղթ են ստո­րագ­րում

 

Ալ­բա­նիա­յի մայ­րա­քա­ղաք Տի­րա­նա­յում տե­ղի է ու­նե­ցել ԵԽԽՎ Մշտա­կան հան­ձ­­նա­ժո­ղո­վի հեր­թա­կան նիս­տը, որ­տեղ ներ­կա­յաց­վեց ՀՀ­ ԱԺ ընտ­րութ­յուն­նե­րի ԵԽԽՎ դի­տոր­դա­կան ա­ռա­քե­լութ­յան զե­կույ­ցը՝ ա­ռա­քե­լութ­յան ղե­կա­վար բա­րո­նու­հի Էմ­մա Նի­քըլ­սո­նի
գլխա­վո­րութ­յամբ: 13 է­ջա­նոց զե­կույ­ցը, որ պա­րու­նա­կում է քա­ղա­քա­կան, ի­րա­վա­կան գնա­հա­տա­կան­ներ ընտ­րութ­յուն­նե­րի կազ­­մա­կերպ­ման վե­րա­բեր­յալ՝ թեկ­նա­ծու­նե­րի գրան­ցու­մից մին­չեւ մա­մու­լի ա­զա­տութ­յան մի­ջա­վայր, հա­րու­ցել է ՀՀ­ պատ­վի­րա­կութ­յան ղե­կա­վար, ԱԺ պատ­գա­մա­վոր Դա­վիթ Հա­րութ­յուն­յա­նի զար­ման­քն­ ու տա­րա­կու­սան­քը: Մաս­նա­վո­րա­պես, ար­ձա­գան­քե­լով զե­կույ­ցում ար­ձա­նագր­ված «ընտ­րա­ցու­ցակ­նե­րի վե­րա­բեր­յալ անճշ­տութ­յուն­նե­րի» մա­սին պնդում­նե­րին, Դ.­ Հա­րութ­յուն­յա­նը ընդգ­ծել է. «Հա­յաս­տանն ընտ­րող­նե­րի ճշգրիտ ցու­ցակ­ներ կազ­մե­լու գոր­ծում նշա­նա­կա­լի հա­ջո­ղութ­յուն­ներ է ար­ձա­նագ­րել՝ հե­տե­ւե­լով Վե­նե­տի­կի հանձ­նա­ժո­ղո­վի եւ ԵԱՀԿ/ ԺՀՄԻԳ-ի ա­ռա­ջար­կութ­յուն­նե­րին: Զե­կույ­ցի բո­լոր մե­ղադ­րանք­նե­րը մա­կե­րե­սա­յին են եւ ան­տե­սում են հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի ցան­կա­ցած ող­ջա­միտ բա­ցատ­րութ­յու­ն»:

«Զե­կույ­ցը լի է մա­նի­պուլ­յա­ցի­ա­­նե­րո­վ»,- ա­սել է ՀՀ ­պատ­վի­րա­կութ­յան ղե­կա­վա­րը՝ բե­րե­լով մի քա­նի օ­րի­նակ­ներ, ինչ­պես նաեւ հա­մե­մա­տե­լով ներ­կա­յաց­ված զե­կույ­ցը մեկ այլ եվ­րո­պա­կան գնա­հա­տա­կա­նի՝ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի զե­կույ­ցի հետ: «ԵԽԽՎ դի­տոր­դա­կան ա­ռա­քե­լութ­յու­նը պետք է ու­սում­նա­սի­րի եւ զե­կույց հրա­պա­րա­կի ին­ք­­նու­րույ­նա­բար: Այն պետք է հիմ­ն­­ված լի­նի միայն ի­րա­կան, ուղ­ղա­կի ու­սում­նա­սի­րութ­յուն­նե­րի վրա, այլ ոչ թե՝ խոսք ու զրույ­ցի»:

Իսկ «Եվ­րո­պա­կան ին­տեգ­րա­ցիա» հ/կ ­նա­խա­գահ Կա­րեն Բե­քար­­յա­նը նշել է, թե մենք ԵԽԽՎ-ի հետ ­բա­րի­կա­դի տար­բեր կող­մե­րում չենք. «Եվ այդ սուբ­յեկ­տիվ տար­բե­րութ­յու­նը կա­րող է ու­նե­նալ եր­կու բա­ղադ­րիչ, ա­ռա­ջի­նը՝ զե­կույց պատ­րաս­տող ան­ձը՝ իր կողմ­նա­կալ պահ­ված­քով, ան­ցած ճա­նա­պար­հով եւ այլն, ու պետք է փոր­ձել հաս­կա­նալ, թե ին­չը կա­րող էր դրդել ԵԽԽՎ պա­տ­­վի­րա­կութ­յու­նը գլխա­վո­րող բա­րո­նու­հուն՝ պատ­րաս­տել նման ա­ղա­վաղ­ված փաս­տա­թուղթ, ո­րին, ի դեպ, ըստ տար­բեր տվյալ­նե­րի, նոր­մալ չեն ծա­նո­թա­ցել ա­ռա­քե­լութ­յան կամ հանձ­նա­ժո­ղո­վի մյուս ան­դամ­նե­րը»: Սա հարց է, որ կստա­նա իր պա­տաս­խա­նը, եւ շատ կարճ ժա­մա­նա­կա­հատ­վա­ծում ի­րա­կան պատ­ճա­ռը հաս­կա­նա­լի կդառ­նա:

Երկ­րորդ գոր­ծո­նն­ այդ կա­ռույ­ցն­ է՝ իր մո­տե­ցում­նե­րով եւ ըն­թա­ցա­կար­գե­րով: Վեր­ջին ժա­մա­նակ­նե­րում ստեղծ­վում է տպա­վո­րութ­յուն, որ ԵԽԽՎ-ն­ իր իսկ վար­կա­նի­շի, գոր­ծե­լաո­ճի խնդիր­նե­րը հետ է մղել երկ­րորդ պլան, եւ «այս­տեղ, մենք ա­նե­լիք ու­նենք, Հա­յաս­տա­նը ԵԽ-ի լիի­րավ ան­դամ է, եւ ե­թե կա­ռույ­ցում առ­կա են խնդիր­ներ, ա­պա դրանք նաեւ մեր խնդիր­ներն են»:

Պաշ­տո­նա­կան Ե­րե­ւա­նը պի­տի ա­ռա­վե­լա­գույնս աշ­խա­տի ինչ­պես ԵԽԽՎ կա­ռույց­նե­րում, այն­պես էլ Եվ­րԱ­զԷՍ-ի, ո­րի միջ­պե­տա­կան խորհր­դի վեր­ջին նիս­տին նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­յա­նը մաս­նակ­ցել է դի­տոր­դի կար­գա­վի­ճակ ու­նե­ցող պե­տութ­յուն­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի հետ:

Այ­լա­պես ԵԱՀԿ կա­ռույց­նե­րում մեկ այլ գնա­հա­տա­կան­ներ են տրվում Հա­յաս­տա­նին, ԵԽԽՎ-ի եւ Եվ­րԱ­զԷՍ-ի կա­ռույց­նե­րում՝ մեկ այլ: ՀՀ­ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կան գի­ծը թե­րեւս կա­րո­ղա­ցել է ո­րո­շա­կիո­րեն հա­վա­սա­րակշ­ռել Ա­րեւ­մուտք-Ռու­սաս­տան, Ա­րեւ­մուտք-Ա­րե­ւելք ա­ռանցք­նե­րը հայ­կա­կան շա­հե­րի տե­սանկ­յու­նից, ուս­տի պետք է դա կի­րա­ռել նաեւ ԵԱՀԿ, ԵԽԽՎ, Եվ­րԱ­զԷՍ եւ ԱՊՀ կա­ռույց­նե­րում եւս, ինչ­պե­սեւ՝ ՆԱ­ՏՕ ու ՀԱՊԿ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րում:

 

Ար­տակ Հա­յոց­յան

 

* * *

 

ՀՀ ­վար­չա­պետ Տիգ­րան Սար­­գս­­յա­նի գլխա­վո­րած կա­ռա­վա­րա­կան պատ­վի­րա­կութ­յու­նը Թուրք­մենս­տա­նի մայ­րա­քա­ղաք Աշ­գա­բա­դում մաս­նակ­ցե­ց­ ԱՊՀ կա­ռա­վա­րութ­յուն­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րի խորհր­դի նիս­տին: ՀՀ ­կա­ռա­վա­րու­­­­թ­­յան ղե­կա­վա­րը հան­դի­պեց Թուրք­մենս­տա­նի նա­խա­գահ Գուր­բան­գու­լի Բեր­դի­մու­հա­մե­դո­վին, քննարկ­եց հայ-թուրք­մե­նա­կան երկ­կողմ հար­­ցեր:

Չի­նաս­տա­նում ՀՀ ­դես­­պան Ար­­մեն Սարգս­յա­նը Բանգ­կո­կում (Թաի­լանդ) մաս­նակ­ցել է ՄԱԿ-ի Ա­սիա­յի եւ Խա­ղա­ղօվ­կիա­նոս­յան տա­րա­ծաշր­ջա­նի տնտե­սա­կան ու սո­ցիա­լա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի 68-րդ նս­տա­շր­­ջա­նին:

Նա խո­սել է հա­­մաշ­­խար­հա­յին ֆի­նան­սա-տն­­տե­սա­կան ճգնա­ժա­մի հե­տե­ւանք­նե­րի հաղ­թա­հար­ման, աղ­քա­տութ­յան դեմ պայ­քա­րի, գյու­ղա­կան շր­­ջան­նե­րի զար­գաց­նե­լու կա­ռա­վա­րութ­յան քայ­լե­րի, մի­ջու­կա­յին է­ներ­գե­տի­կա­յի զար­գաց­ման, ՀՀ­-ի հա­մար ռա­զ­­մա­վա­րա­կան Հյու­սիս-Հա­րավ տրա­ն­ս­­պոր­­տա­յին մի­ջ­­ան­ց­­քի եւ Հա­յաս­տան-Ի­րան եր­կա­­թու­ղու կա­ռուց­ման խնդիր­նե­րից:

«Լու­սանցք» թիվ 20 (241), 2012թ.

Կար­դա­ցեք «Լու­սանցք»-ի PDF
տար­բե­րակ­նե­րը www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

This entry was posted in Հ.Ա.Մ., Հոդվածներ. Bookmark the permalink.