Ախ­պե­րա­կան (Ե­րե­ւա­նի նախ­կին քա­ղա­քա­պետ Գա­գիկ Բեգ­լար­յա­նի) ան­հաս­կա­նա­լի նշա­նա­կում…

Որ կա­ռա­վա­րութ­յան նոր կազ­մը ա­ռանց մեծ փո­փո­խութ­յուն­նե­րի ե­ղավ, հաս­կա­նա­լի է. ա­միս­ներ անց նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րութ­յուն­ներ են, ա­ռայժմ մեծ շար­ժե­րի կա­րիք չկա: Որ փո­փո­խութ­յուն­ներն էլ պայ­մա­նա­վոր­ված էին ԲՀԿ­-ի՝ կոա­լի­ցիա­յից դուրս գա­լով, սա էլ պարզ էր: Որ այս դուրս ե­կած­նե­րին էլ պետք է փո­խա­րի­նե­րին ՕԵԿ-ա­կան­նե­րը, տրա­մա­բա­նա­կան էր: Բայց ան­հաս­կա­նա­լի մի պաշ­տո­նան­կութ­յուն ե­ղավ եւ նույն­քան ան­հաս­կա­նա­լի մի նշա­նա­կում:

Մինչ հա­ջորդ մտքիս անց­նե­լը, իմ փո­խա­րեն ձայ­նը տամ վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նին. «Տրանս­­պոր­տի եւ կա­պի նա­խա­րա­րութ­յունն այս տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում ներ­քաշ­վել է բա­վա­կա­նին լուրջ գոր­ծա­ռույթ­նե­րի մեջ:

Ա­ռա­ջի­նը՝ Հյու­սիս–­հա­րավ ճա­նա­պար­հի շի­նա­րա­րութ­յունն է, որն ի­րա­կա­նաց­նում ենք Ա­սիա­կան բան­կի վար­կա­յին մի­ջոց­նե­րի հաշ­վին: Այս տա­րի մեկ­նար­կե­լու են մե­ծա­ծա­վալ շի­նաշ­խա­տանք­նե­րը, եւ այն մրցույթ­նե­րը, ո­րոնք անց­կաց­վել են, ի հայտ են բե­րել խո­շոր եվ­րո­պա­կան կազ­մա­կեր­պութ­յուն­նե­րի, ո­րոնք Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յու­նում ա­ռա­ջին ան­գամ կա­ռու­ցե­լու են եվ­րո­պա­կան լա­վա­գույն չա­փա­նիշ­նե­րին հա­մա­պա­տաս­խա­նող ճա­նա­պարհ: Երկ­րորդ կա­րե­ւո­րա­գույն գոր­ծա­ռույ­թը հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յունն է Հա­մաշ­խար­հա­յին բան­կի հետ, որ­տե­ղից մենք ստ­­ա­­նում ենք մե­ծա­ծա­վալ վար­կա­յին մի­ջոց­ներ՝ նպա­տակ ու­նե­նա­լով ՀՀ­-ում էա­պես բա­­րե­լա­վել ինչ­պես հան­րա­պե­տա­կան նշա­նա­կութ­յան, այն­պես էլ միջ­հա­մայն­քա­յին ճա­նա­պարհ­նե­րի վի­ճա­կը:

Հա­­ջորդ ուղ­ղութ­յու­նը հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ցութ­յան ո­լոր­տում թվայ­նաց­ման նոր ծրա­գիրն է: Հե­ռա­հա­ղոր­դակ­ցութ­յան ո­լոր­տում պետք է կա­րո­ղա­նանք ի­րա­կա­նաց­նել եվ­րո­պա­կան նոր պա­հանջ­նե­րին հա­մա­պա­տաս­խան թվայ­նա­ցում, ա­ռանց ո­րի հնա­րա­վոր չի լի­նե­լու ա­պա­հո­վել ո­րակ­յալ հե­ռար­ձա­կում:

Կա­րե­լի է թվար­կել մնա­ցած ծրագ­րե­րը եւս, սա­կայն ես սահ­մա­նա­փակ­վում եմ այս ծրագ­րե­րով, ո­րով­հե­տեւ սրանք այն խո­շոր ծրագ­րերն են, ո­րոնք ՀՀ-ի մասշ­տա­բով ու­նե­նա­լու են էա­կան ազ­դե­ցութ­յուն մեր բո­լոր ցու­ցա­նիշ­նե­րի վրա: Այդ ա­ռու­մով ցան­կա­նում եմ շնոր­հա­կա­լութ­յուն հայտ­նել Մա­նուկ Վար­դան­յա­նին կա­տա­րած աշ­խա­տան­քի հա­մար: Այս պա­տաս­խա­նատ­վութ­յու­նը, որ նա վերց­րել էր իր վրա, ար­ժա­նա­պա­տիվ կեր­պով մեզ հետ միա­սին կա­րո­ղա­ցել է կրել: Տես­նում ենք, որ նա­խա­րա­րութ­յու­նում ձե­ւա­վոր­վել է բա­վա­կա­նին լուրջ նե­րուժ՝ բո­լոր ծրագ­րերն ի կա­տար ա­ծե­լու հա­մար»: Ու քա­նի որ վար­չա­պետն ա­սում է, որ ինքն իր ար­ժե­հա­մա­կար­գով քրիս­տոն­յա է, հի­շեց­նեմ աստ­վա­ծաշնչ­յան «դու ա­սա­ցիր»-ը:

Հի­մա՝ գամ խոս­տա­ցածս մտքին. վար­չա­պե­տի ա­սա­ծից կա­րո՞ղ­ եմ են­թադ­րել, որ նա Մա­նուկ Վար­դան­յա­նին ա­սում է՝ ախ­պեր ջան (վար­չա­պե­տը կա­ռա­վա­րութ­յան նիս­տե­րի ժա­մա­նակ ընդ­հան­րա­պես հենց մի հար­ցի շուրջ բար­կա­նում է, իր խոսքն «ախ­պեր ջան»-ով է «հա­մե­մում», թե ախ­պեր ջան, էս­պես ու էս­պես, վատ է կամ սխալ է), գոհ ու շնոր­հա­կալ ենք, ա­մեն ինչ լավ ես ա­րել, բայց ու­րիշ հար­ցեր էլ կան՝ ե­կել է Գա­գիկ Բեգ­լար­յա­նի ժա­մա­նա­կը:

Ի դեպ, ա­սեմ, որ լուս­նից ըն­կած չեմ, ու սա էլ եմ հաս­կա­նում. կան կու­սակ­ցա­կան ու ըն­կե­րա­կան ո­րո­շա­կի պար­տա­վո­րութ­յուն­ներ: Ա­վե­լի ճիշտ, փոր­ձում եմ հաս­կա­նալ, ո­րով­հե­տեւ իմ խո­րին հա­մոզ­մամ
բ, պե­տութ­յան կա­ռա­վար­ման գոր­ծե­րում զուտ այդ կար­գի պար­տա­վո­րութ­յուն­նե­րով ա­ռաջ­նորդ­վե­լը ճիշտ չէ: Շա՜տ ­մեղմ ա­սած՝ ճիշտ չէ:

Ու նաեւ՝ տրա­մա­բա­նա­կան չէ: Հի­մա ես ա­սեմ.- էհ, ախ­պեր­ներ ջան, որ պի­տի գա­յիք Գա­գիկ Բեգ­լար­յա­նի հետ կապ­ված պար­տա­վո­րութ­յա­նը, նրան ա՛յդ ­ձե­ւով Ե­րե­ւա­նի քա­ղա­քա­պե­տի ա­թո­ռից չվա­նեիք: Դե, մի քիչ նուրբ վա­նեիք, թե չէ այդ օ­րե­րին ով տե­ղից վեր կա­ցավ, քննա­դա­տեց Բեգ­լար­յա­նի (ի դեպ, նրա հետ չեմ աշ­խա­տել եւ ու­նա­կութ­յուն­նե­րին ծա­նոթ չեմ, բայց փաս­տե­րը հա­մադ­րե­լը իմ՝ լրագ­րո­ղիս գործն է) պահ­վածքն ու գո­վեց երկ­րի նա­խա­գա­հի այն մո­տե­ցու­մը, որ չի հան­դուրժ­վե­լու բռունցք­նե­րով հար­ցեր լու­ծե­լու ձե­ւը:

Թեեւ ե­թե հի­շենք, թե տա­րի­ներ ա­ռաջ այժմ­յան ԱԽՔ Ար­թուր Բաղ­դա­սար­յա­նին ինչ­պես մե­ղադ­րե­ցին պե­տա­կան ստո­րա­գույն դա­վա­ճա­նութ­յան մեջ ու հե­տո մո­ռա­ցան այդ մա­սին, ա­պա Բեգ­լար­յա­նի ա­րածն ի՜նչ­ է որ՝ քաղցր մի պա­տառ, որ կուլ տա­լու դժվա­րութ­յուն էլ չու­նի: Ա­սել է թե՝ երբ գա­լիս է «ախ­պեր ջան»-ի ժա­մա­նա­կը, եր­բեմ­նի ան­ըն­դու­նե­լի պահ­ված­քը մղվում է հե­տին շար­քեր՝ վնա­սե­լով թե՛ այդ պահ­ված­քի մա­սին «մո­ռա­ցո­ղի» եւ թե՛ «մո­ռա­նա­լով» նշա­նա­կո­ղի վար­կա­նիշ­նե­րին:

Ինձ մնում է ա­վե­լաց­նել՝ լավ է­լի, «ախ­պեր­ներ ջան»…

Ար­մե­նու­հի Մել­քոն­յան

«Լուսանցք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր

«Լու­սանցք» թիվ 23 (244), 2012թ.

Կար­դա­ցեք «Լու­սանցք»-ի PDF տար­բե­րակ­նե­րը www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

* * *

«Բե­լա­ջիո­յի Գրի­շի» հա­մա­կար­գը սխա՞լ­ է աշ­խա­տել

ԱԺ-ն­ ե­րեկ 75 կողմ, 47 դեմ եւ 1 ձեռն­պահ ձայ­նե­րի հա­րա­բեր­ակ­­ցութ­յամբ ըն­դու­նեց կա­ռա­վա­րութ­յան գոր­ծու­նեութ­յան 5-ամ­յա ծրա­գի­րը (2012-2017թթ.), ո­րը քն­­նարկ­­վեց 2 օ­րում: Երբ գրում է­ինք, թե ծրագ­րին կողմ է կա­ռա­վա­րութ­յու­նը, դեմ՝ գրե­թե բո­լո­րը, այդ «գրե­թե»-ում նկա­տի ու­նեինք հնա­րա­վոր այն մի քա­նի ձեռն­պահ­­­նե­րին, ով­քեր գու­ցե ծրա­գրին ամ­բող­ջութ­յամբ դեմ չեն, բայց չեն կա­րող կողմ լի­նել, ո­րով­հե­տեւ կու­սակ­ցա­կա՛ն­ ո­րոշ­ման հա­մա­ձայն պետք է դեմ լի­նեն: Այ­սինքն՝ սպա­սե­լի էր, որ ծրագ­րին կողմ է հենց միայն ՀՀԿ-ն (ՕԵԿ-ին ինչ­քան էլ ջա­նում ենք, ՀՀԿ­-ից ա­ռան­ձին չենք կա­րո­ղա­նում դի­տար­կել), եւ հնա­րա­վոր է, որ մի քա­նի ոչ ՀՀԿ­-ա­կան գոր­ծա­րար­ներ ձեռն­պահ քվեար­կեն՝ ի­րենց ա­պա­հո­վագ­րե­լու հա­մար: Այս ան­գամ մեր կան­խա­տե­սու­մում մա­սամբ սխալ­վե­ցինք: Մա­սամբ, ո­րով­հե­տեւ ձեռն­պահ ե­ղավ ըն­դա­մե­նը 1-ը՝ ԲՀԿ­-ա­կան Գրի­գո­րի Մար­գար­յա­նը, ով հայ­տ­­նի է իբ­րեւ «Բե­լա­ջիո­յի Գրիշ»:

Ի դեպ, կա­ռա­վա­րութ­յան ծրա­գրին դեմ են քվեար­կել «Բար­գա­վաճ Հա­յաս­տա­ն»-ը, ՀՅԴ-ն, «Ժա­ռան­գութ­յու­ն»-ը եւ ՀԱԿ-ը: Այս­քա­նից հե­տո ԱԺ նա­խա­գահ Հո­վիկ Աբ­րա­համ­յա­նը հայ­տա­րա­րեց. «Ինձ հա­մար այ­սօր ա­վե­լի քան հստակ է, որ մենք կա­րո­ղա­նա­լու ենք արդ­յու­նա­վետ աշ­խա­տանք կազ­մա­կեր­պել եւ որ մենք ու­նենք լավ խորհր­դա­րա­ն»՝ ի մի­ջի այ­լոց՝ միա­ժա­մա­նակ հա­վե­լե­լով, թե ա­մեն ինչ չէ, որ ի­րեն դուր է ե­կել, բայց քննար­կումն ի­րա­կա­նում «հա­նու­ն» քն­­նար­­կում էր:

Գա­լով ծրագ­րին, ա­սենք, որ ա­յո, ծրա­գիրն ու­նի թե­րութ­յուն­ներ, ո­չինչ չա­սող ընդ­հա­նուր դր­­ույ­թ­­ներ՝ ա­ռանց մե­խա­նիզ­մ­­նե­րի, բայց ին­չու՜ է ընդ­դի­մութ­յունն ի­րեն այդ­քան դրա­նից վատ զգում: Այդ ո­չինչ չա­սող ընդ­հան­րութ­յուն­նե­րը մենք՝ նույն կա­ռա­վա­րութ­յու­նը, նույն ընդ­դի­մութ­յու­նը…, ի­րենց իսկ սի­րած եվ­րո­պա­նե­րից ենք սո­վո­րել՝ խո­սել ժա­մե­րով ու ո­չինչ չա­սել:

Այն­պես որ, հար­գե­լի ընդ­դի­մութ­յուն, ամ­բո­խա­հա­ճութ­յամբ (եվ­րո­պա­կան դա­սեր սեր­տած­նե­րի հա­մար հաս­կա­նա­լի լեզ­վով ա­սած՝ պո­պու­լիզ­մով) միայն ձեր ա­տե­լի իշ­խա­նութ­յու՛նը չի զբաղ­վում: Ա­վե­լին՝ սա այն դաշտն է, որ­տեղ դուք հաս­տատ գե­րա­զան­ցում եք իշ­խա­նութ­յա­նը: Իսկ ինչ վե­րա­բե­րում է ծրագ­րե­րին, դրանք լավ ու վատ չեն լի­նում, լի­նում են ի­րա­գոր­ծե­լի ու ա­նի­րա­կա­նա­նա­լի: Ծրա­գիր ա­սա­ցի, միտս ե­կան ԱԺ ընտ­րութ­յուն­նե­րին մաս­նակ­ցած բո­լոր կու­սակ­ցութ­յուն­նե­րի ծրա­գրե­րը՝ ընդ­հա­նուր շտամ­պով դաջ­ված, ո­չինչ չա­սող, տեղ-տեղ էլ՝ հա­յա­տառ, բայց ոչ հա­յե­րեն:

Ին­չե­ւէ, գանք «Բե­լա­ջիո­յի Գրի­շին»: Հե­տաքր­քիր էր նրա քվեար­կութ­յու­նը, ե­թե հաշ­վի առ­նենք այն, որ ԲՀԿ-ն հայ­տա­րա­րել էր, թե միա­ձայն է դեմ քվեար­կե­լու գոր­ծա­դի­րի ծրագ­րին: Բանն այն է, որ նա­խորդ գու­մար­ման ԱԺ-ում Գ. Մար­գար­յա­նը ՀՀԿ խմ­բակ­ցութ­յան ան­դամ է ե­ղել, ա­սել է թե՝ ձեռն­պահ քվեար­կե­լու պատ­ճա­ռը կա­րող է լի­նել ՀՀԿ­-ին սի­րա­շա­հե­լու փոր­ձը:

Լրագ­րող­նե­րի աչ­քից սա չի վրի­պել: Մար­գ
ար­յա­նը, սա­կայն, փոր­ձել է ջրից չոր դուրս գալ՝ ա­սե­լով, թե ին­քը դեմ է ե­ղել ծրա­գրին, սա­կայն հա­մա­կարգն է սխ­­ալ գրան­ցել, այդ պատ­ճա­ռով էլ ձեռն­­պահ է հաշվ­ել: Բայց քա­նի որ պատ­գա­մա­վոր­նե­րը 2 ան­գամ են քվեար­կել, ստաց­վում է… հա­մա­կար­գը 2 ան­գամ էլ սխա՞լ­ է հաշ­վել: Դե ի­հար­կե ոչ, պար­զա­պես… ջրից չոր դուրս չե՛ն ­գա­լիս:

Անբ­նա­կա՛ն­ է:

Աստղինե Քա­րամ­յան

«Լու­սանցք» թիվ 23 (244), 2012թ.