Սխալները կրկնողը դատապարտված է… անիմաստ գոյության

Հայաստանի (1-ին)

Հանրապետություն

(1918-1921թթ.)

1. Բազմակուսակցական քաղաքական համակարգ, սակայն ճնշող մեծամասնությամբ՝ միակուսակցական (դաշնակցական) վարչակարգ:

2. Ռուսական հեղափոխության ոգով իշխանության եկած, այնուհետեւ՝ Անտանտի պետությունների (հատկապես) տարածաշրջանային քաղաքականությամբ առաջնորդվող վերնախավ:

3.Գերտերությունների ու միջազգային կառույցների թելադրանքով առաջնորդվող, ջհուդա-մասոնական օթյակների անդամներ եւ հրեաց փեսաներ ունեցող իշխանաբուրգ:

4.Հայկական բնույթ չունեցող, ազգային օրենքներից (Սահմանադրություն) եւ կացութաձեւից զուրկ հասարակարգ:

5.Կովկասյան սեյմի ջատագով իշխանություններ:

6.Հայ-թուրքական եղբայրություն քարոզող քաղաքական գիծ:

7.1919թ. գրեթե չգոյ Թուրքիայից Հայաստանի պատմական հողերը հետ նվաճելու անհետեւողականություն եւ կամքի բացակայություն:

ՀԽՍՀ

(2-րդ Հանրապետություն)

(1921-1991թթ.)

1.Միակուսակցական քաղաքական համակարգ, կոմունիստական-համայնավարական վարչակարգ:

2. Համաշխարհային սոցիալիստական հասարակարգ կառուցող, կոմունիզմի գաղափարին լծված, ԽՍՀՄ–ի կենտրոնական իշխանություններից ամբողջությամբ կախյալ եւ «խորհրդային անդեմ ժողովուրդ» կերտող վերնախավ:

3. Ինքնուրույնություն չունեցող, ԽՍՀՄ կենտրոնի թելադրանքով առաջնորդվող վարչակարգ, ջհուդա-մասոնական օթյակների անդամներ եւ հրեաց փեսաներ ունեցող քաղաքական ու մտավորական ընտրախավ:

4. Հայկական բնույթ չունեցող, ազգային օրենքներից (Սահմանադրություն) եւ կացութաձեւից զուրկ հասարակարգ:

5. Անդրֆեդերացիայի ջատագով իշխանություններ:

6. ԽՍՀՄ-Թուրքիա բարեկամությանը կցված քաղաքական գիծ:

7. ՀԽՍՀ-ն ազերիների բարգավաճման ու բազմացման տարածք դարձնող քաղաքականություն, «եղբայրական» Ադրբեջանի ու Վրաստանի կազմում «հայտնված» հայկական տարածքների նկատմամբ բացարձակ անտարբերության դրսեւորում:

Հայաստանի (3-րդ)

Հանրապետություն

(1991-1998թթ.*)

1.Բազմակուսակցական քաղաքական համակարգ, սակայն, ճնշող մեծամասնությամբ միակուսակցական (հհշական, այնուհետեւ՝ հհկական) վարչակարգ:

2.Արեւմտյան (հիմնականում՝ վատագույն) արժեքները դավանող, ապազգային ու անբարո գաղափարներով առաջնորդվող, սեփական երկրում ամուր հենարան չունեցող ընտրյալ խավ:

3.Գերտերությունների ու միջազգային կառույցների թելադրանքով առաջնորդվող, ջհուդա-մասոնական օթյակների անդամներ, «հայացած» այլազգիներ եւ հրեաց փեսաներ ունեցող վերնախավ:

4.Հայկական բնույթ չունեցող, ազգային օրենքներից (Սահմանադրություն) եւ կացութաձեւից զուրկ հասարակարգ:

5.Կովկասյան տան ջատագով իշխանություններ:

6. Հայ-թուրքական հարաբերությունների ջերմացման եւ սահմանի բացման քաղաքական գիծ:

7. Նախիջեւանը (1990թ. ՀՀՇ–ի ոչ ֆորմալ իշխանության օրոք), Արցախը, այնուհետեւ Ուտիքը, Գանձակը, Ջավախքը ՀՀ–ին միացնելու նպաստավոր պահին՝ անվճռականություն:

*1998-2007թթ.-ից (Լ. Տեր-Պետրոսյանի հեռանալուց հետո), կուսակցական փախեփախերի հետեւանքով անվանափոխվել է միայն 1-ին կետը. հհշական վարչակարգը փոխվել է հհկականով: Եվ 7-րդ կետի պարագայում՝ Արցախի հարցը մնալով, ուժգնացել է ազատագրված տարածքների հանձնման քաղաքակականությունը:

Այս ամենը «Լուսանցք»-ն առաջին անգամ արծարծել է 2007թ.՝ հենց մայիսի 28-ին՝ նպատակ ունենալով քննարկել այն դրդապատճառները, որոնց հետեւանքով 1-ին հանրապետությունը տապալվեց…

Մայիսի 28-ը անկախություն խորհրդանշող օր է, պետական տոն, բայց առավելեւս՝ պատմության էջերից դաս քաղելու լավ միջոց: Այն է՝ ինչպես շարունակել մայիսյան հաղթանակների շղթան, քանզի հարկ է, որ հայն իր հայրենիքում ապրի ազատ եւ անկախ:

Մայիսյան այդ երեք օրերը՝ 26-28, ճակատագրական եղան հայոց անկախության վերականգնման առումով, հերոսացման օրինակներ տվեցին ոչ միայն Սարդարապատում: Հերոսամարտեր եղան Բաշ-Ապարանում եւ Ղարաքիլիսայում, պարզապես Սարդարապատում հասցվեց ջախջախիչ վերջնական հարվածը:

Մայիսի 28-ը մեզ սովորեցնում է նաեւ զերծ մնալ բարոյական հաղթանակների անիմաստ պատրանքից: Մայիսի 28-ը պարտավորեցնում է բացառապես իրական հաղթանակներ կռել:

Իսկ դա հնարավոր է: Վստահաբար: Եթե հաղթանակի հասնելու ճամփան… Գառնիով անցնի…

Հավ
երժ փա՛ռք բոլոր նահատակ հերոսներին ու մեր անկախությունը վերակերտողներին:

Տե՛ր լինենք մեր անկախությանը եւ հայրենիքին:

Հայկ Թորգոմյան