Տարածաշրջանի նոր շիկացմանն սպասելիս

Հայկ Թորգոմյան

* * *

ՀՀ ԱԺ նախագահի հանդիպումները Ժնեւում

Շվեյցարական Ժնեւում կայացավ Խորհրդարանների նախագահների համաշխարհային 3-րդ համաժողովը, որի շրջանակներում ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի երկկողմ հանդիպումներ ունեցավ մի շարք երկրների խորհրդարանների նախագահների հետ:
Լիբանանի խորհրդարանի նախագահ Նաբիհ Բըրրիի հետ հանդիպման ժամանակ նա նշել է, որ հայ ժողովրդի կապը Լիբանանի հետ գալիս է դա-րերի խորքից: Լիբանանում հայ համայնքի ներկայությունը հարյուրամյակների պատմություն ունի եւայդ երկրի ժողովրդի եղ-բայրական վերաբերմունքի շնորհիվ հայերը կարողացել են պահպանել հարուստ ազգային կյանքն ու մշակույթը: Լինելով Լիբանանի քա-ղաքացիներ, նրանք իրենց շոշափելի ներդրումն են ունեցել երկրի զարգացման ու բարգավաճման գործում: ԱԺ նախագահը նշել է, որ Հա-յաստանը բարձր է գնահատում Լիբանանի կառավարության հավասարակշռված մոտեցումը ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում եւ եղբայրա-կան վերաբերմունքը լիբանանահայության հանդեպ:
Լիբանանի խորհրդարանի նախագահը բարձր գնահատելով հայ-լիբանանյան հարաբերությունները` նշել է, որ ԱԺ նախագահի պաշտոնական այ-ցը Լիբանան խթան հանդիսացավ համագործակցության խորացմանը: Երկուստեք կարեւորվել է միջխորհրդարանական գործակցության հետագա զարգա-ցումը եւ ամրապնդումը: Հանդիպման ընթացքում Հ. Աբրահամյանը անդրադարձել է հայ-թուրքական հարաբերությունների ընթացիկ վի-ճակին եւ ներկայացրեց արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացը: Երկուստեք շեշտել են, որ հակամարտության խաղաղ կարգավորումը այլընտրանք չունի:
Հունաստանի խորհրդարանի նախագահ Ֆիլիպոս Պետսալնիկոսի հետ հանդիպման ժամանակ ՀՀ ԱԺ նախագահը կարեւորել է երկու երկրների միջեւ միջխորհրդարանական կապերի զարգացումը եւ հետագա խորացումը` նշելով, որ միջխորհրդարանական շփումները բավարար մակարդակի վրա չեն եւ զարգացման մեծ ներուժ ունեն: Այս համատեքստում նա անհրաժեշտ է համարել աշխուժացնել Հայաստանի եւ Հունաստանի խորհրդարանական պատվիրակությունների փոխայցելությունները` ապահովելով դրանց շարունակական բնույթը, ինչպես նաեւ ակտիվացնել պատգամավորական բարեկամության խմբերի գործունեությունը: Հ. Աբրահամյանը կարեւոր է համարել նաեիւ տարբեր միջազգային եւ տարա-ծաշրջանային կազմակերպություններում երկուստեք հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի շուրջ 2 երկրների խորհրդարանների ներկայացուցիչների սերտ համագործակցությունը:
Ֆ. Պետսալնիկոսը նույնպես կարեւորել է 2 խորհրդարանների միջեւ գործակցությունը զարգացնելու անհրաժեշտությունը եւ նշեց, որ Հունաստանի խորհրդարանում ստեղծվել է Հունաստան-Հայաստան բարեկամության խումբ: Նա վստահություն է հայտնել, որ խմբի գոր-ծունեությունը էապես կնպաստի միջխորհրդարանական կապերի աշխուժացմանը: Հունաստանի խորհրդարանի նախագահը վերահաստատել է Հու-նաստան պաշտոնական այց կատարելու ԱԺ նախագահին իր հրավերը, ընդգծելով որ այն կարեւոր քայլ կլինի միջպետական հարաբերությունների խորացման գործում:
Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են նաեւ տարածաշրջանային զարգացումներին առնչվող հարցեր:
ԱԺ նախագահ Հ. Աբրահամյանի հաջորդ հանդիպումը Բահրեյնի Թագավորության խորհրդարանի նախագահ Ալի Բին Սալեհ Ալ-Սալեհի հետ է ե-ղել: ԱԺ նախագահը կարեւորել է Բահրեյնի հետ հարաբերությունների զարգացումը տարբեր բնագավառներում: Միջխորհրդարանական համա-գործակցության հիմք է հանդիսացել 2005թ. Բահրեյնի եւ Հայաստանի խորհրդարանների միջեւ ստորագրված համագործակցության մասին համաձայնագիրը եւ այժմ կարեւոր է զարգացնել փոխգործակցությունը տարբեր ուղղություններով: Հ. Աբրահամյանը կարեւորեց գործակ-ցությունը միջազգային կառույցներում:
Բահրեյնի խորհրդարանի ղեկավարը գոհունակությամբ փաստել է, որ համաժողովը լավ հնարավորություն է ընձեռել հանդիպելու ԱԺ նա-խագահին: Նա նույնպես կարեւորել է միջխորհրդարանական հարաբերությունների զարգացումը եւ նշել է, որ Բահրեյնի խորհրդարա-նում գործում է պատգամավորական բարեկամության խումբ, ինչը կնպաստի միջազգային խորհրդարանական կառույցներում համագործակցությա-նը փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող միջազգային եւ տարածաշրջանային հիմնահարցերի շուրջ:
Երկուստեք կարեւորվեց տնտեսության բնագավառում համագործակցության ակտիվացումը, գործարար շփումները: Կողմերը անդրադարձան տարածաշրջա-նային խնդիրներին, անհրաժեշտ համարելով տարածաշրջանում կայունության եւ խաղաղության հաստատումը: Երկու երկրների միջեւ կապե-րը առավել ամրապնդելու համար ԱԺ նախագահը եւ Բահրեյնի խորհրդարանի ղեկավարը երկուստեք պաշտոնական այցեր կատարելու հրավերներ են ուղղել:
Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Ժողովրդական ժողովի նախագահ Մահմուդ ալ-Աբրաշի հետ հանդիպման ժամանակ ԱԺ նախագահը նշել է, որ Հայաստանը եւ հայ ժողովուրդը ամենաջերմ զգացումներն են տածում Սիրիայի նկատմամբ, որի հետ մեզ կապում են պատմամշակութային ընդհանրություններն ու դարավոր բարեկամությունը: Հայ ժողովուրդը երբեք չի մոռանա այն աջակցությունը, որ Սիրիայում արժա-նացան եղեռնից մազապուրծ նրա հազարավոր զավակները: Հ. Աբրահամյանը փաստել է, որ հայ-սիրիական հարաբերություններն այսօր գտնվում են բարձր մակարդակի վրա եւ երկկողմ համագործակցության վերաբերյալ ստորագրված միջպետական տասնյակ փաստաթղթերը եւ բարձր մակար-դակի շփումներն ամուր հիմք են ստեղծել Երեւանի եւ Դամասկոսի միջեւ սերտ հարաբերություններ զարգացնելու համար: Հայաստանը շահագրգռված է աշխատել հայ-սիրիական քաղաքական, առեւտրատնտեսական, գիտամշակութային, կրթական եւ այլ բնագավառներում համագործակցությու-նը խորացնելու ուղղությամբ: Նշելով, որ Հայաստանի խորհրդարանում գործում է Հայաստան-Սիրիա բարեկամության խումբ` ԱԺ նախագա-հը կարեւորեց բարեկամական խմբերի դերը միջխորհրդարանական հարաբերությունների զարգացման գործում: Մահմուդ ալ-Աբրաշի խնդրան-քով Հ. Աբրահամյանը ներկայացրել է արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացը, նշելով, որ 21-րդ դարում հակամարտությունները չպետք է լուծվեն ռազմական ճանապարհով: Մեր երկիրը կողմ է խնդրի խաղաղ բանակցային ճանապարհով լուծմանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանա-կում:
Սիրիայի խորհրդարանի ղեկավարը կարեւորել է 2 խորհրդարանների միջեւ համագործակցության հետագա զարգացումը եւ տեղեկացրել, որ Սիրիայի խորհրդարանում նույնպես ստեղծվել է պատգամավորական բարեկամության խումբ: Նա նշեց, որ Սիրիան, ինչպես եւ Հայաստանը խաղաղասեր երկիր է եւ շեշտել հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման անհրաժեշտությունը:
ՀՀ Աժ նախագահը հանդիպել է նաեւ Շվեյցարիայի Նահանգների խորհրդի նախագահ տկն. Էրիկա Ֆորստեր-Վաննինիի հետ: ԱԺ նախագահը նշել է, որ Հայաստանը կարեւորում է Շվեյցարիայի հետ բազմաբնույթ համագործակցության ամրապնդումը: Նշվել է, որ երկու երկրների միջեւ երկկողմ հարաբերությունները շարունակում են զարգանալ բավական դինամիկ կերպով, ձեւավորվել է բովանդակալից եւ բավականին ընդգրկուն օրակարգ: Հայ-շվեյցարական երկկողմ հարաբերությունների առավել սերտացման համար Հովիկ Աբրահամյանը կարեւորել է միջ-խորհրդարանական համագործակցության զարգացումը եւ գոհունակություն արտահայտեց վերջին երկու տարիներին միջխորհրդարանական կապե-րի խորացման կապակցությամբ, ինչը պայմանավորված է նաեւ 2 խորհրդարաններում գործող բարեկամության պատգամավորական խմբերի ծավալած ակ-տիվ եւ արդյունավետ գործունեությամբ: Նա շնորհակալություն է հայտնել 2003 թ. դեկտեմբերի 16-ին Հայոց ցեղասպանության ճանաչ-ման վերաբերյալ Շվեյցարիայի Ազգային խորհրդի կողմից բանաձեւի ընդունման համար:
Էրիկա Ֆորստեր-Վաննինին շեշտել է, որ Շվեյցարիան մեծապես կարեւորում է Հայաստանի հետ համագործակցության խորացումը: Նա նշել է, որ այսուհետ եւս Շվեյցարիայի եւ Հայաստանի խորհրդարանների միջեւ արդյունավետ և անկեղծ համագործակցությունը կշարունակի խո-րանալ եւ ընդլայնվել: Շվեյցարիայի Նահանգների խորհրդի նախագահի խնդրանքով ԱԺ նախագահը մանրամասն ներկայացրեց հայ-թուրքական հարաբերությունների ներկա վիճակը եւ արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացը: Նա նշել է, որ ի տարբերություն Հայաստանի Թուրքիան նախապայմաններ է առաջադրում, ինչը եւ խոչընդոտում է հարաբերությունների կարգավորմանը:
Ուրուգվայի Գլխավոր Ասամբլեայի եւ Սենատի նախագահ Դանիլո Աստորիի հետ հանդիպման ընթացքում ԱԺ նախագահը գոհունակությամբ է փաստել,որ երկու երկրների միջեւ հարաբերությունները մշտապես ունեցել են դրական ընթացք եւ բոլոր նախադրյալները կան հարաբե-րությունների հետագա զարգացման համար: Հ. Աբրահամյանը շեշտել է միջխորհրդարանական համագործակցության ամրապնդման կարեւորութ-յունը: Հայ-ուրուգվայական հարաբերությունների հետագա զարգացման եւ ամրապնդման գործում առաջնային խնդիրներից համարվեց իրավա-պայմանագրային դաշտի ընդլայնումը: Կարևորելով ՈւԱՀ-ում ազդեցիկ հայ համայնքի դերը` ԱԺ նախագահը գոհունակություն է հայտնել հայերի հանդեպ ՈւԱՀ իշխանությունների որդեգրած քաղաքականության համար: Հաշվի առնելով միջազգային կազմակերպություննե-րում երկու երկրների արդյունավետ համագործակցությունը` Աբրահամյանը կարեւորել է հարաբերությունների հետագա ակտիվացումը: Հ. Աբրահամյանը շնորհակալություն է հայտնել Ուրուգվայի խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևի ընդուն-ման համար եւ նշել է, որ այդ երկիրը առաջին երկիրն էր, որ պաշտոնապես դատապարտեց Հայոց մեծ եղեռնը:
Հուլիսի 20-ի ԱԺ նախագահի վերջին հանդիպումը Ճապոնիայի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Տակահիրո Յոկոմիչիի հետ էր: Հ. Աբրահամյանը նշել է, որ Հայաստանը մեծ կարևորություն է տալիս ասիական-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի առաջատար երկրների, մասնավորա-պես` Ճապոնիայի հետ հարաբերությունների հետեւողական զարգացմանը` հաշվի առնելով Ճապոնիայի ներդրումն իր տարածաշրջանում եւ աշխարհում միջազգային անվտանգ մթնոլորտի ստեղծման, տնտեսության եւ միջազգային առեւտրի, բնապահպանական հարցերում, ինչպես նաեւ զարգացող երկրներին օգնություն հատկացնելու գործում: Հ. Աբրահամյանը նշել է, որ այս տարվա հուլիսից Տոկիոյում գործում է ՀՀ դեսպանությունը, ինչը նոր լիցք կհաղորդի հայ-ճապոնական հարաբերությունների զարգացմանը: ԱԺ նախագահի խոսքով` Հայաստա-նը մեծ նշանակություն է տալիս Ճապոնիայի ներգրավվածությանը կովկասյան տարածաշրջանում եւ գնահատում է Ճապոնիայի ջանքերը մեր տա-րածաշրջանի բոլոր պետությունների հետ հավասարակշիռ եւ համազոր հարաբերություններ զարգացնելու համար: ԱԺ նախագահը գոհունա-կությամբ փաստել է, որ վերջին տարիներին Հայաստանը եւ Ճապոնիան արդյունավետ համագործակցում են միջազգային կազմակերպություն-ներում մեր երկրներին հուզող հարցերի շուրջ: Հայաստանի խորհրդարանը կարևորում է 2 երկրների խորհրդարանների միջեւ համա-գործակցության խթանումը: Այդ կապակցությամբ ՀՀ ԱԺ-ում արդեն ձեւևավորվել է Ճապոնիայի հետ խորհրդարանական բարեկամության խումբ:
Ճապոնիայի խորհրդարանի ղեկավարը նշել է, որ Ճապոնիան կարեւորում է Հայաստանի հետ հարաբերությունների խորացումը եւ ամ-րապնդումը, ինչին կնպաստի նաեւ խորհրդարանների միջեւ համագործակցության զարգացումը: Երկուստեք կարեւորվեց համագործակցութ-յունը միջազգային կառույցներում:
Այս մասին հայտնում են ԱԺ հասարակայնության եւ տեղեկատվության միջոցների հետ կապերի վարչությունից:

Սեփ. լրատվություն

«Լուսանցք» թիվ 28 (159), 2010թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում