Արիա-թյուրքական անհնարին հարաբերություններ եւ անհամատեղելիություն

Հայ-իրանական հարաբերությունների սերտացումն ու բնագավառային ընդլայնումը վաղուց գրավել է թուրքական զլմ-ների ուշադրութ-յունը: Թուրքական «Զաման»-ը գրում է, թե ՀՀ-ԻԻՀ զարգացող հարաբերությունները խնդրո առարկա են Թուրքիայի համար: «Մեր հա-րեւանների հետ հարաբերություններն, անշուշտ, շատ կարեւոր են: Բացի այդ, կարեւոր են նաեւ մեր հարեւանների միջեւ եղած հարաբե-րությունները, քանի որ դրանք եւս ազդեցություն են ունենում: Հետեւաբար, հարկ է հետեւել հարեւան պետությունների փոխհարա-բերությունների ընթացքին ու բնույթին»,- գրել է պարբերականը:
Թուրքական զլմ-ներում ընդգծվում է այն, որ Երեւանն ու Թեհրանը համագործակցության լայն հեռանկարներ են ապահովում, պատրաստվում են կյանքի կոչել տարածաշրջանային նշանակության ծրագրեր: Օրինակ է բերվում ԻԻՀ-ին եւ ՀՀ-ին անմիջականորեն կապող նոր երկաթգծի կա-ռուցումը, «հարավկովկասյան գիծ» անվանվող նոր ցամաքային ճանապարհը, Արաքս գետի վրա ՀԷԿ-եր կառուցելու ծրագրերը: Նշվում է նաեւ, որ է-ներգետիկ ոլորտում եւս հայ-իրանական համագործակցություն կա, ինչը որոշակիորեն նվազեցրել է ՀՀ-ի էներգետիկ կախվածությունը ՌԴ-ից:

Արամ Ավետյան

*  *  *
Իրանի Իսլամական Հանրապետություն կատարած այցի շրջանակում ԻԻՀ նախագահի առաջին տեղակալ Մոհամմադռեզա Ռահիմիի հետ նախօրին կայացած հանդիպման ժամանակ քննարկվել են տնտեսության ոլորտում համագործակցությունն էլ ավելի խորացնելու վերաբերյալ հարցեր: Հանդիպման ժամանակ Տիգրան Սարգսյանը, հատկանշական համարելով հատկապես այն հանգամանքը, որ նման ներկայացուցչական կազմով հանդիպում Իրանի եւ Հայաստանի միջեւ առաջին անգամ է տեղի ունենում, նշել է, որ դա վկայում է 2 երկրների միջեւ եղած հարաբերություննե-րի ընդլայնման եւ խորացման մասին: ՀՀ վարչապետը նաեւ կարեւորել է կրթության, առողջապահության ու անասնաբուծության բնագավառ-ներում համագործակցություն ծավալելու, ինչպես նաեւ Սյունիքի մարզում սպանդանոց կառուցելու հարցը: Հայաստանի գործադիրի ղե-կավարը շնորհակալություն է հայտնել Մ. Ռահիմիին հայ համայնքին ցուցաբերած օժանդակության համար:
ԻԻՀ նախագահի առաջին տեղակալը նույնպես կարեւորել է Հայաստանի հետ տնտեսական հարաբերությունների խորացումը եւ նշել, որ այն ներկայում չի համապատասխանում ունեցած ներուժին: Նա հույս է հայտնել, որ այդ իրավիճակը շուտով կշտկվի: Մոհամմադռեզա Ռահի-մին շեշտել է, որ Հայաստանի հետ առեւտրաշրջանառության տարեկան ծավալը պետք է հասցնել առնվազն 1 միլիարդի:
Այժմ Իրանի հետ Հայաստանն իրականացնում է ռազմավարական նշանակություն ունեցող 4 ծրագիր` Իրան-Հայաստան նավթային տերմինալի, երկաթուղու, բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման երրորդ գծի եւ Արաքսի ՀԷԿ-ի կառուցում: ՀՀ վարչապետը նշել է, որ խնդիրը ներկայում նոր ծրագրերի մշակումն ու իրականացումն է:
Իրանի նախագահի առաջին տեղակալի հետ հանդիպումից անմիջապես հետո Տիգրան Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել Իրանի արտաքին գոր-ծերի նախարար Մանուչեհր Մոթթաքիի հետ, որի ընթացքում քննարկվել են տարածաշրջանային խնդիրների, Իրանի` հարեւան երկրների հետ ունեցած հարաբերությունների, միջուկային ծրագրերի վերաբերյալ հարցեր: Իրանական կողմից հնչել են առաջարկներ, որոնց մա-սին մանրամասն քննարկում կլինի հայ-իրանական միջկառավարական հանձնաժողովի հաջորդ նիստում:
Այցի շրջանակներում Տ. Սարգսյանը եղել է այն վայրում, որտեղ կառուցվելու է ՀՀ դեսպանության նոր շենքը, այցելել ներկայիս դես-պանատուն, Թեհրանի Հայոց թեմի առաջնորդարան Սբ. Սարգիս եկեղեցի, որտեղ ՀՀ պատվիրակությանը դիմավորել է Թեմի առաջնորդի տեղա-պահ Տեր Վարազդատը: Եկեղեցում կատարվել է մոմավառություն, ծաղկեպսակ է դրվել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշարձանին:
ՀՀ պատվիրակությունը այցելել է նաեւ «Արարատ» մարզամշակութային համալիր, որտեղ ՀՀ վարչապետը շրջայց է կատարել, ծանոթացել հա-մայնքի երիտասարդների մարզական հաջողություններին:

«Լուսանցք» թիվ  37 (168), 2010թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում