Չներքաշվե՛նք հակաիսլամական քաոսի մեջ

Սակայն որքան էլ հրապարակված փաստաթղթում ներառված են նաեւ հայերի խնդիրները, փաստաթուղթն ինքնին հակաիսլամական բնույթի է: Հայությունը երբեք հակաիսլամական տրամադրություններ չի ունեցել ոչ 20-րդ դարում, ոչ էլ այժմ: Մեր շատ բարեկամ պետություններ ու ազգեր նաեւ իսլամ են դավանում եւ երբեւէ որեւէ մեկը չի կարող պնդել, թե հայությունը հակաարաբական կամ հակաիրանական տրամադրություններ ունի: Մահմեդական կրոնի դեմ անգամ հայ քրիստոնյա կրոնավորները չեն արտահայտվել: Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցին առանձնակի դիրք ունի իսլամական աշխարհում եւ իսլամ դավանող ժողովուրդների շրջանում, որը տարածվում է նաեւ ներկայիս հայության մասով:

Իսլամական աշխարհն այսօր էլ հարգում է 1917թ. Մեքքայի Շարիֆ եւ Արաբական հողերի թագավոր Ալ Հուսեյն Իբն Ալիի հրովարտակը՝ հայերին պաշտպանելու վերաբերյալ: Ասված է, որ յուրաքանչյուր մահմեդական (մուսուլման), հանուն Աստծո ողորմության, պարտավորվում էր իր պաշտպանության տակ առնել հայերին 1915թ. ցեղասպանությունից հետո:

Հայերը խնդիր չունեն իսլամի հետ: Խնդիր ունենք միայն թուրքերի ու ադրբեջանցիների հետ, որոնք ամեն գնով փորձեցին արցախյան հիմնահարցը կրոնականացնել եւ սրբազան ջիհադի կոչ անել, սակայն իսլամական աշխարհը չընդունեց դա, անգամ չքննարկվեց արցախյան հարցի կրոնական «պատկանելությունը»:

Սակայն, նորվեգացու հայտնի «մանիֆեստը» զուտ հակաիսլամական է, որտեղ հայերն անելիք չունեն, եւ գուցե հայերի խնդիրները հենց միտումնավոր էլ ներառնված են այդ փաստաթղթում: Մեզանում մի քանի արձագանքողներ եղան մի պահ, թե ահաբեկիչը որպես բարբարոսներ ներկայացրել է նաեւ թուրքերին ու հիշատակել է Հայոց ցեղասպանությունը: Բայց մեր խնդիրը, հայկական հարցը այդ ճանապարհով չի լուծվելու, եւ հակաիսլամական ոլորտում Հայաստանն ու հայությունը անելիք չունեն:

Իսկ Հայաստանի՝ այդ ոլորտում հայտնվելու դեպքում կշահեն միայն թուրք-ադրբեջանցիները՝ խաղալով իսլամական խաղաքարտով: Մինչդեռ այսօր էլ իսլամական աշխարհում անվստահություն կա եւ՛ Անկարայի եւ՛ Բաքվի՝ իսլամսական երկրներ լինելու հարցում…

Վահագն Նանյան

Երկդեմ ու անհավատ Ադրբեջանը

Հերթական անգամ իսլամական աշխարհում քննադատության է ենթարկվում Ադրբեջանը: Այս հանգամանքը նպաստավոր է, որպեսզի Հայաստանը նորից հիմնավորի արցախյան հիմնախնդրի ոչ կրոնական լինելը, ինչը պարբերաբար փորձում են անել ադրբեջանցիները՝ քրիստոնեական եւ իսլամական հակամարտող կողմեր ներկայացնելով հայ-ադրբեջանական առճակատումը:

Վերջերս նաեւ «Հեզբոլլահ»-ը դատապարտեց Բաքվի հակաիսլամական քաղաքականությունը. «Հեջաբի արգելումը ամբողջովին հակասում է մարդու իրավունքներին, եւ աշխարհի ոչ մի երկրում դա ընդունելի չէ, ուստի Ադրբեջանի ժողովուրդը իրավունք ունի իր իրավունքների համար բարձրաձայնել ու պայքարել, իսկ այդ երկրի իշխանությունները, որպես ժողովրդի ներկայացուցիչ, պետք է կատարեն նրանց պահանջները»:

Իրանական զլմ-ները եւ պաշտոնյաները, որոնք եւս սուր քննադատության են ենթարկում ադրբեջանական ձեւական իսլամական կեցվածքը, նշել են, որ «Հեզբոլլահ»-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Շեյխ Թաաիմ Ղասեմը՝ դատապարտելով ժողովրդի նկատմամբ ճնշումներ կիրառելու Ադրբեջանի ղեկավարության քաղաքականությունը, զգուշացրել է պաշտոնական Բաքվին: Անգամ Թուրքիայում գործող մահմեդական կազմակերպություններն են բողոքում Ադրբեջանի հակաիսլամական դրսեւորումների դեմ:

Իսլամական աշխարհում, շատերի կարծիքով, կրոնի հարցում պաշտոնական Բաքուն վարում է երկակի քաղաքականություն. այս մասին խոսվել է նաեւ «Իսլամական համագործակցության կազմակերպության» անդամ երկրների ԱԳ նախարարների նստաշրջանում, քանզի Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Էլմար Մամեդյարովի ելույթը հարուցել էր բազմաթիվ փորձագետների զարմանքը: Ադրբեջանցի նախարարը նշել էր, որ իր երկիրը կաջակցի բոլոր այն քայլերին, որոնք ուղղված են կանխարգելելու հակակրոնական որեւէ գործողություն: Մասնակիցները արձագանքել են, որ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարն այն պարագայում է խոսում հակաիսլամական գործողությունների կանխարգելման մասին, երբ Ադրբեջանը ԻՀԿ անդամ այն երկրներից է, որտեղ պետական պաշտոնյաների կողմից վարվում է հակաիսլամական քաղաքականություն:

Ադրբեջանի վարած հակաիսլամական քաղաքականության նկատմամբ մուսուլմանական 30 անդամ երկրների անունից քննադատական հայտարարությամբ էր հանդես եկել նաեւ Իսլամական հեռուստառադիոյի միությունը:

Արման Դավթյան

* * *

«Աշխարհի ադրբեջանցիների կոնգրեսի» (ԱԱԿ) ներսում չի դադարում դիմակայությունը: Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանի ներկայացուցչության ղեկավար Սաֆթար Ռահիմլին խորհրդարանի պատգամավոր Սաբիր Ռուստամխանլիին մեղադրել էր Իրանի հետախուզության հետ կապեր ունենալու մեջ:

Եվ հիմա էլ «աշխարհի ադրբեջանցիները» չեն կարողանում վստահել միմյանց:

Ադրբեջանական սփյուռքը բողոքում է, որ ԱԱԿ-ն վերածվել է ընտանեկան կառույցի, ինչն էլ անվստահության ու մեղադրանքների պատճառ է դառնում:  

«Լուսանցք» թիվ 40 (216), 2011թ.