Տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին հե­նա­կետ լի­նե­լու հա­մար

Կարճ ժա­մա­նակ ա­ռաջ Թուր­քիա­յի ԱԳՆ-ն քն­նա­դա­տել էր Հու­նաս­տա­նի ԱԳ նա­խա­րար Ստավ­րոս Դի­մա­սին՝ ՆԱ­ՏՕ-ի գլխա­վոր քար­տու­ղար Ան­դերս Ֆոգ Ռաս­մուս­սե­նի ներ­կա­յութ­յամբ Թուր­քիա­յին պար­սա­վե­լու հա­մար: Հույն նա­խա­րարն ա­սել է, թե «Հու­նաս­տա­նի եւ Կիպ­րո­սի դեմ իր սա­դ­­րանք­նե­րով Թու­քիան սա­բո­տա­ժի է են­թար­­կում ՆԱ­ՏՕ-ն»: Ան­կա­րան հայ­տա­րա­րել էր, որ Հու­նաս­տա­նի հետ կապ­ված խնդիր­նե­րը հաղ­թա­հա­րե­լի են, եւ որ Թուր­քիան կշա­­րու­նա­կի աշ­խա­տել այս խնդիր­նե­րի լուծ­ման հա­մար՝ հա­վե­լե­լով, որ հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան բազ­մա­կողմ հար­թակ­նե­րը, ինչ­պես օ­րի­նակ՝ ՆԱ­ՏՕ-ն, չպետք է օգ­տա­գործ­վեն որ­պես այս հար­ցե­րի «լսում­նե­րի վայ­րեր»:

Այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, Ան­կա­րան խու­սա­փում է եւս մեկ ճա­կա­տի ծա­վա­լու­մից, քա­նի որ թուրք-հու­նա­կան խնդիր­նե­րը ի­րա­պես կա­րող են լուրջ հա­կա­մար­տութ­յան վե­րած­վել, հատ­կա­պես Կիպ­րո­սի հու­նա­կան եւ թուր­քա­կան հատ­ված­նե­րում:

Հա­յաս­տա­նը եւ Հու­նաս­տա­նը, ինչ­պես եւ Կիպ­րո­սը, կա­րող են ստեղ­ծել միաս­նա­կան ճա­կատ, սա­կայն ՆԱ­ՏՕ-ա­կան Հու­նաս­տա­նի ու Թուր­քիա­յի խնդիր­նե­րը հա­ճախ լուծ­վում են հենց Հյու­սի­սատ­լանտ­յան դա­շին­քի շրջա­նակ­նե­րում, ին­չը ար­գե­լա­կում է հայ-հու­նա­կան ռազ­մա-քա­ղա­քա­կան դա­շին­քի ստեղծ­մա­նը: Այս դա­շին­քը կա­րող է լուրջ գոր­ծոն դառ­նալ, հատ­կա­պես որ, Թուր­քիա­յի 1-ին եւ 2-րդ թշ­նա­մի­նե­րը հենց Հու­նաս­տանն ու Հա­յաս­տանն են:

Այս­տեղ խո­չըն­դոտ է նաեւ այն հան­գա­ման­քը, որ Հա­յաս­տա­նը ԱՊՀ ան­դամ է եւ ՀԱՊԿ-ից կստա­նա անհ­րա­ժեշտ ռազ­մա-քա­ղա­քա­կան ա­ջակ­ցութ­յուն, ե­թե Թուր­քիա­յի հետ խնդիր­ներ ու­նե­նա, իսկ այս դեպ­քում ՆԱ­ՏՕ-ն ­կա­ջակ­ցի Թուր­քիա­յին, եւ Հու­նաս­տա­նի խնդի­րը բարդ կլի­նի: Եվ այս մա­սին հայ­կա­կան ու հու­նա­կան (նաեւ կիպ­րա­կան) կող­մե­րը պետք է լրջո­րեն մտո­րեն…

Հա­վա­քա­կան անվ­տան­գութ­յան պայ­մա­նագ­րի ստո­րագր­ման 20-ամ­յա­կի եւ ՀԱՊԿ ստեղծ­ման 10-ամ­յա­կի հո­բել­յա­նին ՀԱՊԿ գլխա­վոր քար­տու­ղար Նի­կո­լայ Բորդ­յու­ժան հայտ­նեց, որ ԼՂ­-ի հա­կա­մար­տութ­յան կար­­գա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցում ի­րենք չեն խառ­ն­­վում: «Հա­յաս­տա­նը մեր դաշ­նա­կիցն է, բայց ԵԱՀԿ Մինս­կի խմբի շրջա­նակ­նե­րում բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րը շա­րու­նակ­վում ե­ն: ՀՀ-ն ՀԱՊԿ լիի­րավ ան­դամ է՝ իր ի­րա­վունք­նե­րով եւ պար­տա­վո­րութ­յուն­նե­րով: Ի­րա­վունք ու­նի օգ­նութ­յուն ստա­նալ դաշ­նա­կից­նե­րից: Իսկ թե ինչ­պե՞ս, կա­խ­­ված է գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի ձ­­ե­ւա­չա­փից, ըստ ո­րոնց էլ ո­րո­շում կկա­յա­ց­­վի: Բայց կա­րող եմ ա­սել, որ Հա­յաս­տա­նը ՀԱՊԿ-ի կող­մից կստա­նա անհ­րա­ժեշտ ա­ջակ­ցութ­յու­նը, ո­րի ի­րա­վուն­քը նա ու­նի»:

Ի­հար­կե, այս խոս­քե­րով Ադր­բե­ջա­նին ակ­­նար­կե­լով, ՀԱՊԿ գլխա­վոր քար­տու­ղա­րը ինչ-որ բա­ներ Թուր­քիա­յին եւս լսեց­րեց, բայց դա դեռ ար­ձա­նագ­րել չենք կա­րող: Իսկ անդ­րա­դառ­նա­լով Ի­րա­նի նկատ­մամբ հնա­րա­վոր ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րին եւ ՀԱՊԿ-ի քայ­լե­րին՝ Բորդ­յու­ժան ա­սել է, որ լավ կլի­նի, որ «Ի­րա­նի նկատ­մամբ ռազ­մա­կան հար­ված­ներ չլի­նեն, բայց մենք դի­տար­կում ենք ի­րա­վի­ճա­կը ու քննար­կում, թե փախս­տա­կան­ներ լի­նե­լու դեպ­քում ինչ քայ­լեր ենք ձեռ­նար­կե­լու: Բայց հու­սանք, որ Ի­րա­նի նկատ­մամբ գոր­ծո­ղութ­յուն­ներ չեն լի­նի»:

Ե­թե հաշ­վի առ­նենք, որ Մոսկ­վան նաեւ Սի­րիա­յին է հայտն­ել իր ա­ջակ­ցութ­յու­նը, ա­պա հաս­կա­նա­լի է, որ Հա­յաս­տա­նը կա­մա, թե ա­կա­մա կա­րող է ներ­քաշ­վել տար­բեր հա­կա­մար­տութ­յուն­նե­րի մեջ: Ուս­տի պետք է դրան ոչ միայն պատ­րաստ լի­նել, այ­լեւ սե­փա­կան շա­հե­րը հե­տապն­դե­լու ծրագ­րեր ու­նե­նալ…

Մար­տին սկզբնե­րին Նա­խի­ջե­ւա­նում կա­յա­ցած Թուր­քիա­յի, Ի­րա­նի եւ Ադր­բե­ջա­նի ԱԳՆ ղե­կա­վար­ներ Ահ­մեդ Դա­վու­թօղ­լո­ւի, Ա­լի Աք­բար Սա­լե­հի եւ Էլ­մար Մա­մեդ­յա­րո­վի հան­դի­պու­մը ա­վարտ­վել է «Նա­խի­ջե­ւան­յան հայ­տա­րա­րութ­յան» ըն­դուն­մամբ, որ­տեղ պատշ­պան­վում է «մշա­կու­թա­յին ժա­ռան­գութ­յան, ե­րեք երկր­նե­րի պատ­մա­կան ար­մատ­նե­րի եւ հո­գե­ւոր ար­ժեք­նե­րի ընդ­հան­րութ­յու­նը եւ նվիր­վա­ծութ­յու­նը բա­րիդ­րա­ցիա­կան եւ բա­րե­կա­մա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րին»: Հաս­տա­տե­լով ի­րենց հա­­վա­տար­մութ­յու­նը «Ուր­միա­կան հայ­տա­րա­րութ­յա­նը»՝ Նա­խի­ջե­ւա­նում նա­խա­րար­նե­րը հաս­տա­տել են մի­ջազ­գա­յին եւ տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին տար­բեր կազ­մա­կեր­պութ­յուն­նե­րի շրջա­նակ­նե­րում մի­ջազ­գա­յին եւ տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին կյան­քի հրա­տապ հար­­ցե­րի վե­րա­բեր­յալ փո­խա­դարձ խորհր­դատ­վութ­յուն­ներ անց­կաց­նե­լու մտադ­րութ­յու­նը: Կող­մե­րը հաս­տա­տել են «Ղա­րա­բաղ­յան հար­ցի շու­տա­փույթ լուծ­ման կա­րե­ւո­րութ­յու­նը ինք­նիշ­խա­նութ­յան, տա­րած­քա­յին ամ­բող­ջա­կա­նութ­յան եւ մի­ջազ­գա­յին մա­կար­դա­կով ճա­նաչ­ված պե­տա­կան սահ­ման­նե­րը հար­գե­լու սկզբունք­նե­րի հի­ման վրա»: Ադր­բե­ջա­նը, Ի­րա­նը եւ Թուր­քիան հա­ս­­տա­տել են, որ «ի­րենց տա­րած­քը ոչ մի հան­գա­մանք­նե­րի պա­րա­գա­յում չեն տրա­մադ­րի ի­րար դեմ թշնա­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի ծա­վալ­ման հա­մար»: Նաեւ մտա­դիր են ու­ժե­ղաց­նել պայ­քա­րը ա­հա­բեկ­չութ­յան, կազ­մա­կերպ­ված հան­ցա­գոր­ծութ­յան, թմրան­յու­թե­րի եւ զեն­քի ա­պօ­րի­նի շրջա­նա­ռութ­յան, թրա­ֆի­քին­գի, ան­լե­գալ միգ­րա­ցիա­յի դեմ: Բա­ցի այդ, փաս­տաթղ­թում խոս­վում է ա­ռեւտ­րա-տնտե­սա­կան, է­ներ­գե­տիկ, տր­­ան­ս­­պոր­տա­յին ո­լորտ­նե­րի ու­ժե­ղաց­ման պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յան մա­սին: Նրանք նա­եւ պաշտ­պա­նել են Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում մի­ջու­կա­յին եւ մաս­սա­յա­կան ոչն­չաց­ման այլ զեն­քե­րի ա­զատ գո­տու ստեղծ­ման գա­ղա­փար­նե­րը: Պատ­րաստ են քն­­նար­­կել Բա­քու-Թբի­լի­սի-Կարս եւ Նա­խի­ջե­ւան-Ջուլ­ֆա-Թավ­րիզ եր­կա­թու­ղի­նե­րի միա­ց­­ման հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը:

Այս բո­լոր ձե­ւա­կեր­պում­նե­րը գրե­թե ցան­­կութ­յուն­ներ են, ին­չը հա­ջորդ օ­րե­րին պե­տա­կան քա­ղա­քա­կա­նութ­յան մա­կար­դա­կով դրժվել է:

Հատ­կա­պես Ադր­բե­ջանն ու Ի­րա­նը շա­րու­նա­կում են միմ­յանց մե­ղադ­րել ա­հա­բեկ­չութ­յան եւ լրտե­սութ­յան մեջ, նաեւ տա­րած­քա­յին պա­հանջ­ներ են ներ­կա­յաց­նում: Իսկ Թուր­քիան եւ Ադր­բե­ջա­նը ի­րենց տա­րածք­նե­րը տրա­մադ­րում են ան­գամ Իս­րա­յե­լին՝ ռազ­մա­կան փոր­ձար­կում­նե­րի հա­մար:

Այն­պես որ հա­ջորդ՝ ԱԳՆ ղե­կա­վար­նե­րի ձե­ւա­չա­փով հան­դի­պու­մը Վա­նում ո­րե­ւէ բան լրջո­րեն չի փո­խի:

Իսկ Հա­յաս­տա­նը ՀԱՊԿ-ի եւ ՆԱ­ՏՕ-ի հետ գոր­ծըն­կե­րութ­յան շրջա­նակ­նե­րում կա­րող է ի­րա­պես ամ­րապն­դել իր դիր­քե­րը տա­րա­ծաշր­ջա­նում եւ հայ-հու­նա­կան (կիպ­րա­կան), հայ-ռու­սա­կան (ԱՊՀ-ա­կան), հայ-ի­րա­նա­կան, ան­գամ հայ-վրա­ցա­կան ու հայ-սի­րիա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րով չե­զո­քաց­նել հայ-թուր­քա­կան եւ հայ-ադր­բե­ջա­նա­կան հնա­րա­վոր վտանգ­նե­րը:

 

Վա­հագն Նան­յան

 

Վրա­ցին ռու­սին դեռ սո­վե­տա­կան է հա­մա­րում

 

Վրաս­տա­նի ԱԳ նա­խա­րա­րութ­յու­նը Մոս­կ­­վա­յին մե­ղադ­րել է իր երկ­րի ինք­նի­շխա­նու­­թ­­յա­նը «բա­ցա­հայտ սպառ­նա­լո­ւ» մեջ: Ըստ վրա­ցա­կան կող­մի, այդ վտան­գը ռուս-վրա­ցա­կան սահ­մա­նին մոտ, Նո­վո­ռո­սիյս­կում ռա­զ­­մա­կան ուղ­ղա­թիռ­նե­րի գունդ տե­ղադ­րե­լու փաստն է: Գուն­դը Վրաս­տա­նից հե­ռու է ըն­դա­մե­նը 380 կմ, իսկ Աբ­խա­զիա­յից (Վրաս­տանն այն դեռ­ հա­մա­րում է իր երկ­րի գրավ­յալ տա­րած­քը) ա­վե­լի մոտ է: Թբի­լի­սիի ան­հանգս­տութ­յու­նը պայ­մա­նա­վոր­ված է ՌԴ­ Օ­դա­յին Դե­սան­տի Զոր­քե­րի հրա­­մա­նա­տար Վլա­դի­միր Շա­մա­նո­վի այն հայ­տա­րա­րութ­յամբ, թե գուն­դը տե­ղադր­վել է, քա­նի որ Աբ­խա­զիա­յում եւ Հա­րա­վա­յին Օ­սիա­յում ի­րա­վի­ճա­կը բար­դա­նում է: Խոս­քը ներ­քա­ղա­քա­կան խմո­րում­նե­րի մա­սին է նաեւ:

Մոսկ­վան կար­ծում է, որ «Վրաս­տա­նի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը լար­վում են: Կան նաեւ խնդիր­ներ Հյու­սի­սա­յին Կով­կա­սում: Ըստ ե­րե­ւույ­թին, մենք կսկսենք գործ­նա­կա­նում կի­րա­ռել մեր ռազ­մա­կան ուղ­ղա­թիռ­նե­րը՝ մար­տա­կան պատ­րաս­տութ­յան ժա­մա­նա­կ»: Իսկ Թբի­լի­սին հի­շեց­րել է, որ անց­յալ տա­րի Ռու­սաս­տա­նը «Վրաս­տա­նի գրա­վ­­յալ տա­րած­քու­մ» տե­ղադ­րել է օ­պե­րա­տիվ-տակ­տի­կա­կան «Տոչ­կա-Ու» հրթի­ռա­յին հա­մա­լի­րը եւ «Սմեր­չ» հրե­տա­նա­յին դի­վի­զիան: «Սմեր­չ»-ը զին­ված է ռեակ­տիվ հա­մա­կար­գե­րով եւ տե­ղա­կայ­վել է Հա­րա­վա­յին Օ­սիա­յում գտնվող ռու­սա­կան ռազ­մա­բա­զա­յում:

Վրաս­տա­նն­ այ­սօր պա­տե­րազ­մե­լով, պար­տ­­վե­լով եւ չհաշտ­վե­լով Ռու­սաս­տա­նի հետ, դեռ կռիվ է տա­լիս իր մոտ անց­յա­լի՝ ար­դեն մե­ռած ԽՍՀՄ­-ի հետ: Վե­րաց­նում է ԽՍՀՄ ­բո­լոր հետ­քե­րը: Այժմ էլ Ա­ջա­րիա­յում, Բա­թու­մ ­քա­ղա­քում է ա­պա­մոն­տա­ժվել Հայ­րե­նա­կան մեծ պա­տե­րազ­մում զոհ­ված հե­րոս­նե­րի հու­շար­ձա­նը: Թբի­լի­սին «մաք­րա­գոր­ծե­լուց» հե­տո, ան­ցել են այլ վայ­րեր:

Հեր­թա­կան հու­շար­ձա­նը եւս ա­պա­մոն­տա­ժվել է բազ­մա­թիվ մարդ­կանց բո­ղոք­նե­րի ու­ղեկ­ցութ­յամբ, ուս­տի այն տե­ղադր­վե­լու է քա­ղա­քի ծայ­րա­մա­սա­յին թա­ղա­մա­սե­րից մե­կում: ՌԴ­ ԱԳՆ-ն ­դա­տա­պար­տել է հու­շար­ձա­նը քան­դե­լու ո­րո­շու­մը՝ այն գնա­հա­տե­լով որ­պես ԽՍՀՄ ­ժո­ղո­վուրդ­նե­րի հի­շա­տա­կը պղծե­լու ար­շա­վանք: Հի­շեց­նենք մի քա­նի «մաք­րա­գոր­ծում­ներ»՝ 2009թ. պայ­թե­ց­­վեց Քու­թաի­սիի հու­շար­ձա­նը, իսկ 2010թ.՝ քանդ­վե­ցին մի քա­նի շրջկենտ­րոն­նե­րում տե­ղադր­ված հար­թա­քան­դակ­նե­րը եւ այլ խորհր­դա­յին հու­շա­կո­թող­ներ:

Հե­տաքր­քիր է, որ խորհր­դա­յին տա­րի­նե­րին ա­մե­նա­մեծ վնաս­նե­րը կրել են հա­յե­րը եւ Հա­յաս­տա­նը, ան­գամ Մերձ­բալ­թի­կա­յի երկր­նե­րը ԽՍՀՄ­-ին կուլ գնա­լով՝ կա­րո­ղա­ցան ի­րենց տա­րածք­նե­րը պահ­պա­նել: Հատ­կա­պես Մի­ջին Ա­սիա­յի հան­րա­պե­տութ­յուն­նե­րը ձեռք բե­րե­ցին հսկա­յա­ծա­վալ տա­րածք­ներ եւ ստեղ­ծե­ցին ի­րենց մշա­կույ­թը: Վրաս­տանն ու Ադր­բե­ջանն էլ տա­­­րած­քա­յին եւ տնտե­սա­կան ձեռք­բե­րում­ներ ու­նե­ցան, բայց ա­մե­նա­վի­րա­վոր­ված կե­ց­­վածքն ըն­դու­նել են հենց ա­մե­նաօգտ­ված­նե­րը…

Վրաս­տա­նի դեպ­քում դա նաեւ հա­կա­ռու­սա­կան ընդգծ­վա­ծութ­յուն է ստա­ցել, ինչն էլ, ըստ ՌԴ­ Օ­դա­յին Դե­սան­տի Զոր­քե­րի հրա­մա­նա­տա­րի, «Վրաս­տա­նի հետ հա­րա­բե­­րութ­յուն­նե­րը լար­ում է»:

 

Կա­րեն Բալ­յան

 

Եվ­րաա­լիքն ան­գամ եվ­րաադր­բե­ջան­ցի չի կեր­տի

 

Ադր­բե­ջա­նի Գու­բա քա­ղա­քում ո­րո­շա­կի շա­րու­նակ­վում են ան­կար­գութ­յուն­նե­րի վե­րած­ված բո­ղո­քի ցույ­ցեր­ն­ ընդ­դեմ քա­ղա­քա­յին իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի: Հա­տուկ ջո­կա­տա­յին­նե­րի եւ ցու­ցա­րար­նե­րի մի­ջեւ բա­խում­նե­րի հե­տե­ւան­քով տու­ժել են ինչ­պես ցու­ցա­րար­ներ, այն­պես էլ ՆԳ ­նա­խա­րա­­րութ­­յան զին­ծա­ռա­յող­ներ: Գու­բա­յում զանգ­վա­ծա­յին ան­կար­գութ­յու­նե­րը սկսվել էին տե­ղի գոր­ծա­դիր մարմ­նի ղե­կա­վար Ռաուֆ Հա­բի­բո­վի վի­րա­վո­րա­կան ար­տա­հայ­տութ­յուն­նե­րից հե­տո այն մա­սին, թե գու­բա­ցի­նե­րը «ծա­խել են ի­րենց մարզն ու ի­րեն­ց»: Ցու­ցա­րար­ներն այ­րել էին գոր­ծա­դիր մարմ­նի շեն­քի հյու­րաս­րահ­նե­րից մե­կը, ինչ­պես նաեւ գոր­ծա­դի­րի ղե­կա­վա­րի տու­նը: Ա­վե­լի վաղ Գու­բա էր մտցվել զրա­հա­պատ տե­խ­­նի­կա եւ ջրցան մե­քե­նա­ներ:

Պաշ­տո­նա­կան Բա­քուն կա­րող էր չան­հանգս­տա­նալ այս հու­զում­նե­րից, ե­թե Ա­րեւ­մուտ­քում բա­ցա­հայտ չխո­սեին ադր­բե­ջա­նա­կան իշ­խա­նա­փո­խոււթ­յան մա­սին: Ան­գամ փաս­տագ­րա­կան տե­սա­ժա­պա­վեն­ներ են ցու­ցադր­վում հա­մա­ցան­ցում, Ա­լիեւ­նե­րի՝ տար­բեր երկր­նե­րում կու­տա­կած հարս­տու­թ­­յուն­նե­րի եւ ու­նեց­ված­քի մա­սին:

Գու­ցե սա է պատ­ճա­ռը, որ Իլ­համ Ա­լիե­ւը մերթ ընդ մերթ մո­ռա­նում է թշնա­մի Հա­յաս­տա­նին եւ իր գա­ղա­փա­րա­կից­նե­րին հրահ­րում է հա­կա­ռու­սա­կան հայ­տա­րա­­րութ­յուն­նե­րի, որ­պես­զի Ա­րեւ­մուտ­քը գնա­­հա­տի դա:

«Ադր­բե­ջա­նի թիվ մեկ թշնա­մին Ռու­սաս­տանն է,- ա­սել է Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գա­հի նախ­կին խորհր­դա­կան, քա­ղա­քա­գետ Վա­ֆա Գու­լու­զա­դեն եւ հա­վե­լել,- Մոսկ­վան 1990-ա­կան­նե­րին ցան­կա­նում էր վե­րաց­նել Ադր­բե­ջա­նը որ­պես պե­տութ­յուն եւ միայն ՄԱԿ-ի կող­մից Ադր­բե­ջա­նի ան­կա­խութ­յան ճա­նա­չումն է փրկել ի­րա­վի­ճա­կը»:

«Ռու­սաս­տա­նը մի­ջու­կա­յին զենք ու­նե­ցող եր­կիր է: ՄԱԿ-ի ո­րե­ւէ բա­նա­ձեւ Ռու­սաս­տա­նի շա­հե­րին հա­կա­սե­լու դեպ­քում անհ­նար է լի­նում ի­րա­գոր­ծել, քա­նի որ հա­կա­ռակ դեպ­քում, ան­խու­սա­փե­լի է դառ­նում 3-րդ ­հա­մաշ­խար­հա­յին եւ մի­ջու­կա­յին պա­տե­րազ­մը: Ա­րեւ­մուտ­քը մի­ջու­կա­յին պա­տե­րազմ չի ցան­կա­նում, եւ այդ պատ­ճա­ռով էլ կոչ է ա­նում Ադր­բե­ջա­նին զուսպ լի­նել: Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի շուրջ տար­վող բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րը եւ դրա հետ միա­սին Ռու­սաս­տա­նի փլու­զու­մը պատ­ճառ կդառ­նան Ադր­բե­ջա­նի տա­րած­քա­յին ամ­բող­ջա­կութ­յան վե­րա­կանգ­մա­նը»:

Այս­պես, ի շահ Ա­րեւ­մուտ­քի, Բա­քուն խո­սում է ՌԴ փ­լուզ­ման մա­սին, ին­չը ԽՍՀՄ փ­լու­զու­մից հե­տո Ա­րեւ­մուտ­քի ե­րա­զանքն է. «Բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի ձգձգու­մը ոչ թե վնաս, այլ օ­գուտ է Ադր­բե­ջա­նին, քա­նի որ այդ բո­լոր բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րը հնա­րա­վոր հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մը կան­խե­լու ի­մի­տա­ցիոն բնույթ են կրու­մ»,- ա­սել է Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գա­հի ոչ պաշ­տո­նա­կան խոր­հր­­դա­կա­նը:

Սա­կայն ա­ռանց հա­կա­հայ դրսե­ւոր­ման՝ Ադր­բե­ջա­նը չի կա­րող հան­գիստ լի­նել եւ, ինչ­պես տե­ղե­կաց­րել է Մայր Ա­թո­ռի մամ­լո ծա­ռա­յութ­յու­նը, Գե­րա­գույն հո­գե­ւոր խոր­հուր­դը դա­տա­պար­տե­լի է

հա­մա­րել Ադր­բե­ջա­նի կրո­նա­կան ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հա­կա­հայ հայ­տա­րա­րութ­յու­նը: Մաս­նա­վո­րա­պես նշ­­վել է Կով­կա­սի մահ­մե­դա­կան­նե­րի վար­չութ­յան նա­խա­գահ Շեյխ Ուլ Իս­լամ Փա­շա Զա­դեի նստա­վայ­րում Ադր­բե­ջա­նի կրո­նա­կան հա­մայնք­նե­րի հո­գե­ւոր ա­ռաջ­նորդ­նե­րի կող­մից ստո­րագր­ված պատ­մա­կան ի­րո­ղու­թ­­յուն­ներն ա­ղա­վա­ղող հա­կա­հայ­կա­կան հա­մա­տեղ ու­ղեր­ձի մա­սին, ո­րը վե­րա­բե­րում էր Խո­ջա­լո­ւի դեպ­քե­րին: Գե­րա­գույն հո­գե­ւոր խոր­հուր­դը դա­տա­պար­տե­լի է հա­մա­րել Ադր­բե­ջա­նի կրո­նա­կան ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, ո­րը հա­կա­սում է տա­րա­ծաշր­ջա­նի հո­գե­ւոր ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հան­դի­պում­նե­րի ժա­մա­նակ ձեռք բեր­ված հա­մա­ձայ­նութ­յուն­նե­րի եւ հան­դուր­ժո­ղա­կա­նութ­յան ու հա­մե­րաշ­խութ­յան մթնո­լոր­տի ձե­ւա­վոր­մանն ուղղ­ված կո­չե­րի ո­գուն: Ցա­վով է ար­ձա­նագր­վել, որ ու­ղեր­ձը ստո­րագր­վել է Ադր­բե­ջա­նի կրո­նա­կան փոք­րա­մաս­նութ­յուն­նե­րի՝ ռուս ուղ­ղա­փառ, կա­թո­լիկ, հրե­­ա­կան հա­մայնք­նե­րի ա­ռաջ­նորդ­նե­րի կող­մից եւս…

Հա­յաս­տան­յայց ա­ռա­քե­լա­կան ե­կե­ղե­ցու պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րը պետք է այ­լեւս հա­մոզ­վեն, որ թուր­քի կամ ադր­բե­ջան­ցու խոս­քը ա­նար­ժեք է ե­ղել ու այդ­պի­սին էլ կա, իսկ գոր­ծը նենգ է եւ վտան­գա­վոր:

Սա նաեւ հայ հան­րութ­յու­նը պետք է գի­տակ­ցի, որ ա­մեն ան­գամ մենք եւ այ­լոք չկր­կ­նենք «թուր­քը մնում է թուրք»…­ ան­գամ ե­թե ա­րեւմտ­յան եվ­րաա­լի­քի հե­ղա­փո­խա­կան հոս­քը եվ­րա­թուրք կամ եվ­րա­ադր­բե­ջան­ցի «կեր­տի»:

 

­Նա­րե Մշեց­յան

 

«Լու­սանցք» թիվ 10 (231), 2011թ.

Կար­դա­ցեք «Լու­սանցք»-ի PDF տար­բե­րակ­նե­րը www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Այս գրառումը հրապարակվել է Հ.Ա.Մ., Հոդվածներ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։