Հայ­կա­կան հար­ցը՝ զար­գա­ցող սպառ­նա­լիք

Ան­գամ Ֆրան­սիա­յի նախ­կին նա­խա­գահ Նի­կո­լա Սար­կո­զին է նշել, որ այս «ի­րա­վա­կան» վե­րա­բեր­մուն­քը ան­հա­վա­սա­րութ­յուն է դնում հայ­կա­կան եւ հրեա­կան ցե­ղաս­պա­նութ­յուն­նե­րի մի­ջեւ, ինչն ա­նըն­դու­նե­լի է եւ վտան­գա­վոր:
Իսկ նո­րըն­տիր նա­խա­գահ Ֆրան­սո­ւա Օ­լան­դը նա­խընտ­րա­կան շր­­ջա­նում ֆրան­սա­հայ ընտ­րող­նե­րին խոս­տա­ցել էր նոր օ­րի­նա­գիծ ներ­կա­յաց­նել Սե­նատ: «Սա­կայն այս հար­ցում ո­րո­շա­կի ի­րա­վա­կան սահ­մա­նա­փա­կում­ներ գո­յութ­յուն ու­նե­ն»,- ա­սել է ԱԳ նա­խա­րա­րը՝ ա­ռանց խո­րա­նա­լու ման­րա­մաս­նե­րի մեջ: Նշե­լով, որ նա­խորդ օ­րի­նագ­ծի ըն­դուն­ման փու­լում ֆրանս-թուր­քա­կան հա­­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը կտ­­րուկ վա­տա­ցել էին, Լո­րան Ֆա­բիու­սը կա­ս­­կած է հայտ­նել, թե դր­­անք հեշ­տութ­յամբ կվե­րա­կանգն­վեն: Ա­մեն դե­պ­­քում, Թուր­քիա­յի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի վե­րա­կանգ­նու­մը Փա­րի­զի հա­մար կա­րե­ւոր է, քա­­նի որ «այդ եր­կի­րը լուրջ դե­րա­­կա­տա­րում ու­նի տնտե­սա­կան եւ դի­վա­նա­գի­տա­կան ո­լորտ­նե­րում, օ­րի­նակ՝ սի­րիա­կան եւ ի­րա­նա­կան խնդիր­նե­րու­մ»:

Իսկ թուր­քա­կան զլմ-­նե­րը վկա­յա­կո­չե­լով դի­վա­նա­գի­տա­կան աղ­բ­­յուր­նե­րը՝ նշել են, որ hայ­կա­կան հար­ցը շա­րու­նա­կում է ֆրանս-թուր­­քա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի հա­մար հա­վա­նա­կան սպառ­նա­լիք լի­նել:

Ար­ման Դավթ­յան

*  *  *

Սի­րիա­յի նա­խա­գահ Բա­շար ալ-Ա­սա­դը խոր­հուրդ է տվել Ֆրան­սիա­յի նո­րըն­տիր նա­խա­գահ Ֆրան­սո­ւա Օ­լան­դին՝ զերծ մնալ Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում քաոս եւ ճգնա­ժամ հա­րու­ցե­լուց: «Ինչ էլ պա­տա­հի Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում, այն քաո­սը, որ ներ­կա­յումս տի­րում է այս­տեղ, ա­հա­բեկ­չութ­յուն­նե­րը, այդ ա­մե­նը բա­ցա­սա­բար կանդ­րա­դառ­նան Եվ­րո­պա­յի վրա: Եվ­րո­պան հե­ռու չի գտնվում մեր տա­­րա­ծաշր­ջա­նից: Մենք հա­րա­վա­յին սահ­մանն ենք, Եվ­րո­պա­յի հա­րա­վա­յին հա­րե­ւան­նե­րը»,- ա­սել է Ա­սա­դը ու հա­վե­լել, թե հույս ու­նի, որ Ե­լի­սե­յան պա­լա­տի նոր ղե­կա­վա­րը «կմտա­ծի Ֆրան­սիա­յի շա­հե­րի մա­սի­ն»:

Սի­րիա­յի ղե­կա­վա­րի խոս­քե­րով, իր երկ­րի նկատ­մամբ սահ­ման­ված պատ­ժա­մի­ջոց­ներն ա­ռա­ջին հեր­թին անդ­րա­դառ­նում են հա­սա­րակ մարդ­կանց վրա, ոչ թե կա­ռա­վա­րութ­յան, իսկ Դա­մաս­կո­սը  «հիա­նա­լի հա­րա­բե­րութ­յուն­ներ ու­նի աշ­խար­հի բո­լոր երկր­նե­րի հետ, բա­ցա­ռութ­յամբ ա­րեւ­մուտ­քի: Այդ իսկ պատ­ճա­ռով էլ կկա­րո­ղա­նա այ­լընտ­րանք­ներ գտնե­լ»:

 
Ի­րա­կան վտանգ՝  Ի­րա­նի դեմ

Ի­րա­նի IRIB պաշ­տո­նա­կան լրատ­վա­կան գոր­ծա­կա­լութ­յու­նը Ադր­բե­ջա­նի 1-ին հան­րա­պե­տութ­յան օր­վա՝ մա­յի­սի 28-ի կա­պակ­ցութ­յամբ հայտ­նել է, որ Ադր­բե­ջա­նի ժո­ղովր­դա­կան հան­րա­պե­տու­թ­­յու­նը 1918թ. հիմ­նադր­վել է Ի­րա­նի տա­րած­քում: Նշվել է, որ պա­տ­­մութ­յան մեջ ա­ռա­ջին ան­գամ «Ադր­բե­ջա­նի հան­րա­պե­տութ­յու­ն» ան­վամբ պե­տութ­յու­նը ստեղծ­վել է  Գյու­լիս­տա­նի եւ Թուր­ք­­մեն­չա­յի խայ­տա­ռակ պայ­մա­նագ­րե­րի հի­ման վրա՝ Ի­րա­նից պոկ­ված տա­րածք­նե­րում»:

«Ի­րա­նը տա­րածքն այդ­պես կո­­չե­լու դեմ բո­ղոք չի հայտ­նել, չնա­յած այն բա­նին, որ Ադր­բե­ջա­նի տա­րած­քը հիմ­նա­կա­նում տե­ղա­կայ­ված էր Ի­րա­նի կազ­մում, եւ Ա­րաք­սի հյու­սի­սում Ի­րա­նից պոկ­ված այդ տա­րածք­ներն անց­յա­լում այլ ա­նուն­նե­րով էին կոչ­վու­մ»,- հայտ­նել է վե­րոնշ­յալ կայ­քը:

Իսկ Կով­կա­սի հար­ցե­րով ի­րան­ցի փոր­ձա­գետ, դոկ­տոր Հո­սեյն Ահ­մա­դին հայտ­նել է, որ Ադր­բե­ջա­նն­ Ի­րա­նի շուրջ 400 հա­զ. քա­ռա­կու­սի կի­լո­մետր տա­րած­քի նկա­տ­­մամբ հա­վակ­նութ­յուն­ներ ու­նի, ին­չը չի էլ թաքց­նում: Նա ներ­կա­յաց­րե­լ­ է նաեւ ի­րա­նա-ադր­բե­ջա­նա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը վատ­թա­րաց­նող բո­լոր գոր­ծոն­նե­րը եւ նշել. «Ին­չու՞ պետք է Ի­րա­նը վս­­տա­հի Ադր­բե­ջա­նին
, երբ վեր­ջինս դպրո­ցա­կան դա­սագր­քե­րում Ի­րա­նի տա­րած­քի հար­յուր հա­զա­րա­վոր քա­ռա­կու­սի կի­լո­մետ­րի նկատ­մամբ հա­վակ­նութ­յուն է դրս­­ե­ւոր­ում»:

Ի­րա­նա­կան զլմ-­նե­րը եւս ա­հա­­զան­գում են, որ ադր­բե­ջա­նա­կան բա­րե­կա­մա­կան կո­չե­րը սին են, Ի­րանն ինչ­պե՞ս ­հա­վա­տա ա­դր­­­բե­ջան­ցի պաշ­տոն­յա­նե­րի այն պնդում­նե­րին, թե «Սի­տալ­չա­յ» ռազ­մա­կա­յանն օգ­տա­գործ­վե­լու է Հա­յաս­տա­նի ու Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բա­ղի դեմ, այն դեպ­քում, որ այդ ռազ­մա­բա­զան օժտ­ված է այն­պի­սի ռա­դա­րա­յին հա­մա­կար­գով, որն ըն­դու­նակ է բա­լիս­տիկ հրթ­­իռ­­նե­րը ճա­նա­չել մին­չեւ 500 կմ ­հե­­ռա­­վո­րութ­յան վրա, եւ սա այն պա­րա­գա­յում, երբ Բաք­վից մին­չեւ Լեռ­նա­յին Ղա­րա­բաղ ըն­դա­մե­նը մի քա­նի կի­լո­մետր է:

Անդ­րա­դարձ կա նաեւ «Մո­նա­ֆե­ղի­ն» ա­հա­բեկ­չա­կան խմբա­վոր­մա­նը, որն Ադր­բե­ջա­նում է տե­ղա­կայ­վել: «Ինչ­պե՞ս ­կա­րող է Ի­րա­նին չմտա­հո­գել այն փաս­տը, որ շուրջ 16 հա­զար ի­րան­ցու նկա­տ­­մամբ ա­հա­բեկ­չութ­յուն ի­րա­կա­նաց­րած վե­րոնշ­յալ խմբա­վոր­ման ան­դամ­նե­րը վեր­ջերս Ի­րա­քից տե­­ղա­հան­վե­լուց հե­տո շուրջ 20 ավ­տո­բու­սով ու­ղիղ ու­ղե­ւոր­վել են դե­պի Գյանջ­ա»:

Ի­րա­նա­կան մի շարք կայ­քեր Ադր­բե­ջանն ան­գամ հա­մա­րել են Կով­կա­սի հա­կաի­րա­նա­կան սա­տա­­նա­յա­կան կենտ­րոն:

Վա­հագն Նան­յան

«Լու­սանցք» թիվ 20 (241), 2012թ.