Սուրեն Այվազյանի «ուրվականը» հանգիստ չի տալիս

Վրացիները՝ խառնածին եւ քաղաքակրթական հիմք չունեցող ժողովուրդ

Մի ուշագրավ օրինաչափությամբ վրացիները հավակնում են կեղծարարությունների եւ պատմահենության ոլորտում դառնալ անզուգական վարպետ:

Վրաստանի «գիտական» հաստատությունները եւ լրատվամիջոցները մեծ ջանասիրությամբ եւ նպատակասլացությամբ լծվել են «սրբազան» այդ գործին՝ սերմանելով այլատյացություն եւ մասնավորապես հայատյացություն: Այս առումով բացառություն չէ նաեւ «Իլորի» շաբաթաթերթը, որն իր վերջին համարներից մեկում (06-13.11.2012) անդրադառնում է մեծանուն հայագետ Սուրեն Այվազյանի գործունեությանը:

Խնդիրն այն է, որ հենց Ս. Այվազյանն է, որ պայքարել է պատմական ճշմարտության համար եւ, ի թիվս այլ կեղծարարների, խորտակիչ հարված հասցրել նաեւ վրացիներին:

Թերթի խմբագրությունը (գլխավոր խմբագիր Ռ. Ջալաղանիա) հայտնում է այն միտքը, որ հայագետը իբր թե զբաղված է պատմական փաստերը խեղաթյուրելով: Հեղինակը վրդովվում է, որ Ս. Այվազյանը հերքում է ընդհանրապես Վրաստանի՝ որպես էթնիկ պետության գոյությունը: Ըստ հոդվածագրի՝ հույն պատմահայր Հերոդոտոսը իբր չի վկայել հայոց պետության մասին, այլ ներկայացրել է միայն կոլխերին՝ վրացիների նախնիներին: Ինչպես ասում են՝ հին երգ է հնչում եւ այն էլ՝ անհաջող:

Մենք մեկ առիթով հավաստել ենք, որ հնագույն պատմիչները եւ պատմական վաղեմի աղբյուրները ոչ մի տեղեկություն չեն հաղորդում, այսպես կոչված, կոլխերի մասին: Հետեւաբար, Հերոդոտոսը նման անհեթեթություն չէր կարող ասել: «Կոլխեր» կոչվածը ընդամենը Մեծ Հայքի Կողքիս գավառի բնակիչների՝ հայերի աղավաղված անունն է (կողքիսցիներ, Կողքիսի բնակիչներ):

Իսկ ինչ վերաբերում է «Վրաստան» եզրույթին, ապա այն կոչվել է «Վիրք» եւ էթնիկ հասկացություն չէ, այլ սոսկ՝ աշխարհագրական: Այդ պետությունը հիմնել եւ մշտապես ղեկավարել են հայկական արքայատոհմերի ներկայացուցիչները՝ Արշակունիներ, Խոսրովյաններ, Բագրատունիներ: Այս փաստը խնամքով թաքցնում են մեզանից: Բավական է հիշատակել չեզոք մի աղբյուր՝ ռուս պատմաբան Սենկովսկու եզրակացությունը. «Վիրքում մինչեւ մ.թ. XII դարը ոչ մի վրացի չի եղել» (հՏոՐՈվiպ րՏփՌվպվiռ հպվՍՏՉրՍՏչՏ (ըՈՐՏվ ըՐՈՎոպցրՈ), Ց.6, հկո, 1959, ր.170 (ԼրՑՏՐiՈ. ԺՐպՉվՏրՑՌ. նՑվՏչՐՈՒiÿ. ՁՌտՏչՐՈՒiÿ)): Վրացիները խառնածին եւ քաղաքակրթական հիմք չունեցող ժողովուրդ են, ովքեր սկզբնապես խոսել են հայերեն (Լ. Մրովելի «Քարթլիս Ցխովրեբա» եւ այլ աղբյուրներ):

Ռ. Ջալաղանիան նշավակում է որոշ վրացիների բթամտությունը եւ կրավորականությունը: Այդ հայրենակիցները չեն հասկանում, որ Մ. Սաակաշվիլին Վրաստանի մայրաքաղաքը Քութայիս (նախկին՝ Քոթայս) տեղափոխելով, ճանապարհ էր բացում Արեւելյան Վրաստանում հայկական ծավալապաշտության համար: Իսկ խորհրդարանի նոր շենքի կառուցումը արժեցավ 350 միլիոն լարի: Նա Մ. Սաակաշվիլուն եւ նրա թիմակիցներին անվանում է ոչ վրացական հրոսակախումբ: Վերջինս ամոթալի կերպով կպարտվեր ընտրություններում, եթե չլինեին բռնությունները եւ ընտրակեղծիքները:

Չէր բացառվում, որ Մ. Սաակաշվիլին կարող էր սադրանք մոգոնել եւ պատերազմ հրահրել, ինչը կհանգեցներ հարեւան Հայաստանի՝ Ջավախեթին տիրանալու իր վաղեմի ցանկության իրականացմանը, որը «վրացական հինավուրց հող է»: Վրացի «գիտնականը» կարծում է. «Թուրքերից մազապուրծ եղած փախստական հայերը պատսպարվել են այս երկրամասում: Կարող է բարեպատեհ առիթ ստեղծվել եւ Ռուսաստանի շնորհիվ Հայաստանը հնարավորություն ստանա տիրել Ջավախեթին» («Իլորի», նույն տեղում):

Մեր թունոտ եւ մաղձոտ հարեւանները պետք է իրենց ականջներին օղ անեն, որ Ջավախքը (իրենց տարբերակով՝ Ջավախեթի) երբեք չի եղել վրացական հինավուրց հող: Այն դարեր շարունակ մտել է Գուգարքի նահանգի կամ բդեշխության կազմի մեջ եւ Մեծ Հայքի անկապտելի մասն էր: Իսկ եթե մի պահ ընդունենք, որ եղել է, ապա, չմոռանանք, որ այն լոկ հայազգի թագավորների ղեկավարած Վիրք պետական կազմավորման մեջ էր: Սա արդեն պատմական հանրահայտ իրողություն է եւ աքսիոմատիկ իրականություն:

Մի հետաքրքրական օրինաչափություն եւս. երբ հայ գիտնականները (տվյալ դեպքում՝ հայագետ եւ հակաքարոզչության հմուտ գործիչ Սուրեն Այվազյանը) մերկացնում են պատմաշինարարական անհաջող մարզանքները, ապա նրանք անմիջապես պիտակավորվում են «հետադիմական» բնորոշմամբ: Այսինքն՝ մենք պետք է հանդուրժող եւ բարեհա՞ճ լինենք, որ ավազակաբարո հարեւանները անպատիժ ձեւով կողոպտեն Հայոց քաղաքակրթության գանձարանը: Ապշեցուցիչ եւ ցնցող մտածողություն է, այնպես չէ՞:

Իսկ ո՞րն է Ռ. Ջալաղանիայի եւ նրա նմանների «հանճարեղ» եզրակացությունը: Թերթը գրում է. «Այվազյանի նման հետադեմ գիտնականների կացնային նման աշխատանքները միշտ արյունահեղություններ են հարուցում ժողովուրդների մեջ, որ, ինչ խոսք, անթույլատրելի է: Ամենաճիշտն այն է, որ հայ եւ վրաց հանրային առաջադեմ շրջանները համատեղ ջանքերով պարսավեն այդ երեւույթները» (նույն տեղում):

Սա, ինչ խոսք, իսկական ամբոխահաճություն է եւ խնամքով թաքցվող խեղաթյուրում: Իսկ նմանօրինակ մոտեցումն ունի ռազմավարական հստակ նշանակություն: Չէ՞ որ դրանով վրացիները ցանկանում են սեպ խրել հայագետների տարբեր խմբերի միջեւ եւ ստեղծել ներքին ճակատ՝ այդ եղանակով իսկ նաեւ իրենց համար նախատեսելով ամուր հենարան:

Հաշվարկը նենգ է, խորամանկ ու տիպիկ վրացական:

Սակայն ասենք, որ նրանց ծրագրերը Հայաստանում շատ լավ են հասկանում եւ դրանց անվրեպ հակահարված տալիս:

Ռուբեն Զուրիկյան

«Լուսանցք» թիվ 38 (259), 2012թ.

Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Այս գրառումը հրապարակվել է Հոդվածներ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։