«Թուրքական հոսք» գազամուղը մտավ ստորջրյա հատվածի շինարարության փուլ – Գազ Բալկանների համա՞ր, թե՞ Անկարան կարողացավ շահել ռուս-ուկրաինական հակամարտությունից՝ ռուսական գազը Եվրոպա հասցնելու նպատակով… Իսկ Էստոնիայում տեղի են ունենում  ՆԱՏՕ-ի անդամ եւ դաշնակից երկրների լայնածավալ զորավարժություններ…

Ռուսաստանյան զլմ-ները հայտնել են, որ Սեւ ծովում մեկնարկել է «Թուրքական հոսք» գազամուղի ստորջրյա հատվածի շինարարությունը, այն սկսվել է ռուսական ափերից: Սեւ ծովի հատակին յուրաքանչյուր հոսքի համար կտեղադրվի 900 կմ երկարությամբ խողովակ:

Գազամուղը ընդհանուր առմամբ կունենա տարեկան 30 մլրդ. խմ թողունակություն: Շինարարությունն իրականացնում է Allseas ընկերությանը պատկանող Audacia նավը:

Գազամայրուղու 2 ճյուղ է նախատեսվում կառուցել Սեւ ծովի հատակով՝ յուրաքանչյուրը 15,75 մլրդ. խմ հզորությամբ: Մի ճյուղը նախատեսված է անմիջականորեն թուրքական շուկա գազ մատակարարելու համար, մյուսը՝ Թուրքիայի տարածքով եվրոպական երկրներ մատակարարելու:

Շինարարության ավարտը նախատեսված է 2019-ի դեկտեմբերին: Այդուհանդերձ առայժմ բաց է մնում հարցը՝ արդյոք կկառուցվի տարանցիկ ցամաքային ճյուղ, քանի որ դրա իրագործումը կախված է ռուսական գազով Եվրոպայի շահագրգռվածությունից:

«Ծրագիրն իրականացնելիս խստորեն հետեւելու են գրաֆիկին, 2019թ. վերջին թուրք եւ եվրոպացի գործընկերները կարող են ռուսական գազի ներկրման նոր երթուղու հույս ունենալ»,- ասել է «Գազպրոմ» ընկերության նախագահ Ալեքսեյ Միլլերը:  

Հիշեցնենք, որ «Թուրքական հոսք»-ի պայմանագիրը Ռուսաստանի ու Թուրքիայի միջեւ կնքվեց 2016թ. հոկտեմբերին: Գազամուղի առաջին խողովակը նախատեսված է ռուսական վառելիքը Թուրքիա, երկրորդը՝ Հարավային ու Հարավարեւելյան Եվրոպայի երկրներ հասցնելու համար:

Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի նախագահները մարտին հանդիպեցին Մոսկվայում եւ նրանց օրակարգի հարցերից էր «Թուրքական հոսք» գազամուղի իրագործումը:

Վերլուծաբաններն ասում են, որ եվրոպական որոշ երկրներ, առաջին հերթին խոսքը բալկանյան երկրների մասին է (նախագիծն անգամ ոմանք կոչում են «Գազ Բալկանների համար»), շահագրգիռ են այդ ուղղությամբ գազի մատակարարումներով:

Ինչը, սակայն, դեռ չի պատասխանում այն հարցին, թե արդյո՞ք այդ գազամուղը կազատի Ռուսաստանին Ուկրաինայով տարանցման կախվածությունից:

Այս նախագծով շինարարության մասին հուշագիրը դեռ 2014-ի դեկտեմբերի 1-ին էր ստորագրվել, սակայն իրագործումը ձգձգվել էր մատակարարումների ծավալի եւ Թուրքիայի համար գազի գնի շուրջ վեճերի պատճառով: Ավելի ուշ նախագիծն ընդհանրապես սառեցվեց թուրքերի կողմից ռուսական ռազմական ինքնաթիռը խոցելուց հետո Մոսկվայի ու Անկարայի հարաբերությունների վատթարացման պատճառով:

Եվ միայն 2016թ. օգոստոսին ամենաբարձր մակարդակով պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, ավելի ուշ ստորագրվեց ու վավերացվեց միջկառավարական համաձայնագիր, որպեսզի նախագծի շուրջ չլուծված հարցեր չմնան:

Փաստորեն, Անկարան կարողացավ շահել ռուս-ուկրաինական հակամարտությունից եւ մեկ անգամ էլ հիշեցրեց Թուրքիայի տարանցիկ երկիր լինելու կարեւորությունը:

Իսկ Իրան-Հայաստան-Վրաստան համագործակցությունը, ցավոք, դեռ չի անցնում ավելի գործնական քայլերի:

Արման Դավթյան

* * *

Էստոնիայում տեղի են ունենում «Գարնանային փոթորիկ-2017» լայնածավալ զորավարժություններ՝  ՆԱՏՕ-ի անդամ եւ դաշնակից երկրների զինծառայողների մասնակցությամբ. այս մասին գրում է «Գազետա.ռու»-ն՝ հղում անելով Էստոնիայի պաշտպանության նախարարության կայքին։

Զորավարժություններն ընթանում են հիմնականում երկրի հյուսիսում եւ հյուսիս-արեւելքում, մասնակցում է շուրջ 9 հազար մարդ, որոնցից 2 հազարն արտասահմանցի զինծառայողներ են:

Մասնակից երկրների թվում են ԱՄՆ-ն, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Դանիան, Կանադան, Գերմանիան, Նիդերլանդները, Լեհաստանը, Ֆինլանդիան, Շվեդիան, Լատվիան, Լիտվան, Ուկրաինան եւ Վրաստանը:

Նախատեսվում է, որ «Գարնանային փոթորիկը» կտեւի ավելի քան 2 շաբաթ եւ կավարտվի մայիսի 25-ին: Հիշեցնենք, որ Միացյալ Նահանգները խոստացել է Ռուսաստանի Դաշնության հետ սահմանակից եվրոպական պետություններին պաշտպանել ռուսական վտանգներից… եթե դրա կարիքը լինի:

«Լուսանցք» թիվ 18 (451), 2017թ.

«Լուսանցք»-ի թողարկումները PDF ձեւաչափով կարող եք կարդալ http://www.hayary.org/wph/ կայքի «Մամուլ» բաժնում – http://www.hayary.org/wph/?cat=21, / http://pressinfo.am/ պորտալում՝ հայկական եւ արտասահմանյան տպագիր մամուլի առցանց գրադարանում եւ pressa.ru-ում – http://pressa.ru/ru/catalog/newspapers/categories/gazetyi/blizhnego-zarubezhya/#/: