Ամենալավ թուրքը մեռած թուրքն է – ասել էին հայերը, հիմա էլ՝ հույները… «Բոլոր ազգերն ու երկրները, որոնք խոսում են հայ-թուրքական հաշտեցման մասին՝ ստում են, թե դա հնարավոր է,  իրենց շահերն ունեն… ոչ-ոք երբեք չէր ների նույն թուրքին, եթե այս քոչվոր երկոտանի արնախում գազանը նույն ցեղասպանությունն ու անմարդկային վայրագություններն աներ ի՛ր ազգի նկատմամբ ու գրավեր ի՛ր հայրենիքի ավելի քան 90%-ը»… Հանրահայտ ճշմարտություն կա ասված, որ «սարսափի» հոմանիշն է դարձել – «այստեղով թուրքերն են անցել»… Մարդկությունը ոչինչ չի կորցնի այս երկոտանի գազանների իսպառ ոչնչնացումից…

Հունաստանի նախկին ԱԳ նախարար Թեոդորոս Պանգալոսի հակաթուրքական արտահայտությունը մեծ արձագանք է գտել ոչ միայն Հունաստանում եւ Թուրքիայում, այն հատկապես հասկանալի է հայերիս համար։ Թուրքական Gazetevatan պարբերականի փոխանցմամբ՝ Հունաստանի նախկին ԱԳ նախարարը մի հեռուստահաղորդման ընթացքում անդրադարձել է իր երկրի խնդիրներին՝ դրանցում շեշտելով «թուրքական մեծ խնդիրը»։ «Մենք ինչքան էլ բարի կամք դրսեւորենք, Թուրքիան մեր հանդեպ թշնամանքից չի հրաժարվում։ Ամենալավ թուրքը մեռած թուրքն է։ Ես դրան հավատում եմ, քանի որ մինչեւ հիմա լավ թուրքի չեմ հանդիպել»,– ասել է նա։

«Լուսանցք»-ը մի առիթով հիշել էր խորհրդային ժամանակների մի հումոր, որում պատմվում է, թե ինչպես կուլակաթափ եղած մի տարեց հայ գետի ափին նստած բարձրաձայն մտորում է, թե՝ «երանի այս գետը վարարեր ու արագ հոսեր եւ նույնքան էլ արագ բոլոր կոմունիստներից մաքրեր աշխարհը՝ բոլորին դագաղների մեջ քշեր-տաներ»… Մի կին ճանապարհն անցնելիս լսում է եւ ասում. «Եղբայր, ինչու՞ ես այդպիսի վատ բաներ խոսում, չէ՞ որ լավ կոմունիստներ էլ կան»: Տարեց մարդը նայում է կնոջը, թե՝ «բան չունեմ ասելու քույրիկ, գուցե կան, ուրեմն՝ թող լավերը լավ դագաղում գնան, վատերը՝ վատ»…

Հետո հայերս այս հումորը «թուրքահարմարացրել» էինք եւ պատմում էինք թուրքերի մասին… տարեց հայն էլ Արաքսի ափին էր բարձրաձայն մտորում, ապա պատասխանում է, թե «…հաստատ լավ թուրքեր չկան քույրիկ, նաեւ փոքր թուրքն էլ մեծանում՝ մեծ թուրք է դառնում՝ գիտենք արդեն… Բայց եթե քեզ համար կան անգամ այդպիսի թուրքեր, ապա լավերին լավ դագաղով տանի Արաքսը, վատերին՝ վատ»…

Հետո Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը հայտարարեց, որ «բոլոր ազգերն ու երկրները, որոնք խոսում են հայ-թուրքական հաշտեցման մասին՝ ստում են, թե դա հնարավոր է, կեղծ են, իրենց շահերն ունեն, ոչ-ոք երբեք չէր ների նույն թուրքին, եթե այս քոչվոր երկոտանի արնախում գազանը նույն ցեղասպանությունն ու անմարդկային վայրագություններն աներ իրենց ազգի նկատմամբ ու գրավեր նրանց հայրենիքի ավելի քան 90%-ը»…

«Այսօրվա գերժամանակակից եվրոպացին անգամ չի ների նրան, ով կմտնի իր, ասենք 5 սենյականոց բնակարանը, եւ այն բռնագրավելով՝ ընդամենը միջանցքի մի հատվածում տեղ կհատկացնի իրեն, այդ ընթացքում սպանելով նրա ընտանիքի բոլոր անդամներին»… Այս եվրոպացին իր ընտանիքի ու տան համար չի՞ դառնալու վրիժառու, կհամաձայնի՞ խոսել հաշտեցումից, որպեսզի իր կյանքը դժոխքի վերածած մեկի ժառանգները շարունակեն հերթով բնակվել իր տանը, կմտածի՞, թե այդ ժառանգներն ինչ մեղք ունեն եւ կհաշտվի՞ այդ քարոզի հետ… Թե՞ կփորձի իր կյանքը վերակառուցել՝ նոր ընտանիք կազմելով եւ իր տունը իր ժառանգներին հաջորդիվ թողնելով:

Իսկ այդ գերզարգացած արեւմուտքցին ինչու՞ է հայտարարում, թե «Իսլամական պետության» դեմ իրականացվում է վրեժի ծրագիր: Ինչու՞ է Իսրայելի ղեկավարությունն էլ հայտարարում, թե Պաղեստինի ու արաբական մի շարք երկրների դեմ իրականացնում է վրեժի ծրագիր՝ պատասխանելով ռմբահարումներին…

Միայն իրե՞նց վրե՞ժն է արդար…  

Թյուրքական տարանուն ոհմակների նկատմամբ հայերիս իրականացված ուժային բոլոր գործողությունները վրիժառուական են, այդ առումով՝ չկա՛ հայկական ահաբեկչություն, եղե՛լ է ու կա՛ բացառապես հայկական վրիժառություն»…

Իսկ մենք՝ հայերս, ինչպես շարունակել է Արմեն Ավետիսյանը, մեր մեծ տունը՝ հայրենիքն ենք կորցրել արարչատուր, շուրջ 3,5 միլիոն ազգակիցների ցեղասպանությունը տեսել տարիներ շարունակ… Ի՞նչ հաշտեցման մասին է խոսքը, հատկապես երբ դա քարոզում են այդ ժամանակների լռողների ժառանգները: Հայերը երբեք չեն հանդուրժի թուրքական ոհմակների գոյությունը Հայկական Լեռնաշխարհում, երբեք չեն կարող ապրել նրանց հետ կողք-կողքի, այս շնագայլային ոհմակների ոչնչացումը պետք է դիտարկել որպես «հակաբնական եւ չարորակ ուռուցքի» ոչնչացում: Մարդկությունը ոչինչ չի կորցնի այս երկոտանի գազանների իսպառ ոչնչնացումից: Եկել-սկսվել է այդ ժամանակը եւ պատիժն ինչպես երկրային, այնպես էլ երկնային է լինելու…

Պաշտոնական ամենաբարձր մակարդակով եւս նշվել է, որ հայերն ու թուրքերը չեն կարող ապրել կողք կողքի, Հայաստանի 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը հայտարարել էր, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների բարելավման մասին խոսելն անապագա գործ է, հայերն ու թուրքերը գենետիկորեն անհամատեղելի են եւ չեն կարող ապրել մի տարածքում, առավել եւս այն տարածքում, որը բուն հայկական է:

Հայաստանի գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանն էլ իր ձեւով ապացուցեց, որ թուրքական գոյությունը մեր տարածաշրջանում միայն վտանգներ է առաջ բերում, որ թուրքական տարրի համար չկա հաշտեցման եզր, կա միայն անմարդկային մարմաջ եւ ամեն ինչ իրենով անելու ներքին պահանջ… Սա ոչ միայն հայկական  ուղղությամբ է ընթանում, այլ՝ սիրիական, իրաքյան, իրանյան, հունա-կիպրական եւ այլն (իսկ նորօսմանականության եւ նորհամաթուրանականության մասին «Լուսանցք»-ը շատ է գրել):

Թուրքական ոճրագործությունների մասին խոսել են շատերը, տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ, նաեւ նրանք, որոնց երկրները չեն տուժել թուրքական յաթաղանից:  Ամենաազդեցիկ խոսքերից մեկը Հյուգոինն է. «Այստեղով թուրքերն են անցել…»: Դրա ականատեսն են եղել ոչ միայն հայերը, այլեւ, մյուս ցեղասպանվածները՝ հույները, բուլղարացիները, քրդերը, եզդիները, ասորիները, արաբները եւ այլք…

Էլեֆթերիոս Կիրիակու Վենիզելոսը  (Հունաստանի վարչապետ է եղել՝ 1910-15, 1917-20, 1924, 1926-32 եւ 1933-35թթ.-ին) 1920թ. հայտարարել էր, որ «Հունաստանի արեւելյան սահմանն ու Հայաստանի արեւմտյան սահմանը պետք է նույնը լինի»… Եվ դա հնարավոր էր, եթե հայերը հերթական անգամ չդավաճանվեին Արեւմուտքի ու Ռուսաստանի կողմից, երբ 1918-1919թթ. դրված էր Թուրքիայի լինել-չլինելու հարցը: Ոչ ոք հայկական շահերը չպաշտպանեց, չնայած ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Վիլսոնը արդեն Հայաստանի նոր քարտեզ էր առաջ քաշել եւ Սեւրի դաշնագրի վավերացումը պետք է դառնար Հայաստանի վերականգնման սկիզբը…

Այո, Հունաստանի նշյալ վարչապետի ասածը շատ մոտ էր իրականությանը, բայց մասոնա-սիոնիստա-արեւմտյան զինված ուժերը Մուդրոսի համաձայնագրով 1919թ. հեռացան ջախջախված Թուրքիայից, իսկ մասոնա-բոլշեւիկյան-լենինյան Ռուսաստանը իր ոսկով ու զենքով աջակցեց թուրք-քեմալականներին, որի հետեւանքով թուրքերի դեմ միայնակ պայքարող մնացած հույները պարտություն կրեցին ու դուրս մղվեցին Փոքր Ասիայից, որտեղ նրանք բավականին խորացել էին, ինչպես Էլեֆթերիոս Կիրիակու Վենիզելոսն էր նշել: Իսկ Հայաստանի խորհրդայնացումը փակեց հայկական հարցը… Ավելին՝ հակահայ ընթացքը շարունակվեց արհեստական ստեղծված Ադրբեջանի կողմից՝ Արեւելյան Հայաստանում, այդ թվում՝ Արցախում…

Իսկ այսօրվա Թուրքիայի հանրապետական կարգը նոր սահմանադրական փոփոխություններից հետո հետզհետե վերածվում է իսլամանական օրենքներով Թուրքիայի, որն Օսմանական Թուրքիայի վերականգնման փորձ է, ինչի մասին անգամ Թուրքիայի բռնակալ-նախագահն է հայտարարել: Բռնապետական երկրի վերածված Թուրքիան բռնապետություններին բնորոշ կեղծ հեղաշրջումների ցուցադրումներ է ներկայացնում իշխանությունների կողմից սարքած, եւ տասնյակ հազարավոր մարդկանց է հեռացնում աշխատանքից, բանտարկում՝ ազատվելով ընդդիմադիրներից եւ ոչ թուրքերից, որ պաշտոններ են զբաղեցնում:

Հատկապես Գերմանիան եւ Հունաստանը հարյուրավոր թուրքերի են ապաստանել, որ պարզապես փախել են Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի՝ Թուրքիայի նոր սուլթանի ձեռքից: Վերջերս Թուրքիայի տասնյակ քաղաքացիներ եւս քաղաքական ապաստան են խնդրել Հունաստանի իշխանություններից, նրանք մի կերպ Թուրքիայից անցել են Հունաստանին պատկանող Ինուսես կղզի։

Ապաստան հայցողները պետական ծառայողներ են, որոնց թիվը տարիների ընթացքում անցնում է մի քանի հազարը: Սա զարմանալի չէ, քանի որ աշխատանքից ազատվողների թիվը Թուրքիայում արդեն հարյուր հազարներով են հաշվում, որոնց գրեթե կեսին նաեւ կողծ մեղադրանքներով բանտարկել են…

2016թ. Թուրքիայում իբր տեղի ունեցած ռազմական հեղաշրջման փորձից հետո մի խումբ թուրք զինվորականներ փախան Հունաստան եւ ապաստան խնդրեցին տեղի իշխանություններից։ Նման դեպք է գրանցվել նաեւ Կիպրոսի հունական հատվածում: Դրանց մի մասը, թուրք-հունական հարաբերությունները չսրելու պատճառով, արտահանձնվել են Թուրքիային, իսկ որոշ զինվորականների արտահանձման հարցը դեռ լուծված չէ։ Հունական կողմը Անկարայից երաշխիքներ է պահանջում, որ զինվորականները Թուրքիայում արդար կդատվեն։ Սակայն, քաղաքական ապաստան խնդրողները շատանում են, եւ հունական կողմը պիտի վերանայի իր մոտեցումները: Ինչպես Գերմանիան, որը հրաժարվում է արտահանձնել իրենց երկիրը լքած թուրք մտավորականներին, չնայած Թուրքիան քրգործ կհարուցի Գերմանիայում ապաստանած թուրք մտավորականների դեմ:

Թուրքիային, կամա թե ակամա, օժանդակում են որոշ երկրներ, որ դեմ են Հունաստանին, ինչպես Մակեդոնիան: Եվ Աթենքում վերջերս շուրջ 140 հազար հոգի փողոց է դուրս եկել՝ պահանջելով նախկին հարավսլավական պետության՝ Մակեդոնիայի անվանափոխում: Այս երկրների միջեւ հակասություները ձգվում են ավելի քան 2 տասնամյակ: Հույները կարծում են, որ այդ անվանումը հիմք է ստեղծում՝ Հունաստանի հյուսիսային հատվածում գտնվող համանուն շրջանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունների համար: Նաեւ Հունաստանի տարածքում է տեղակայված պատմական Մակեդոնիայի մեծ մասը եւ հունական իշխանությունները հանդես են գալիս երկրից դուրս Մակեդոնիա անվան ամրապնդման դեմ: Հունաստանի ԱԳՆ-ն խոստացել է նախագիծ ներկայացնել, որով կփորձեն այս խնդրին լուծում տալ:

Այս խնդիրը խաղարկում է նաեւ Անկարան, որն սպառնացել է Հունաստանին նաեւ այն հարցում, որ հույների կողմից Կիպրոսում նավթ արդյունահանելու փորձեր են կատարվում: Էգեյան ծովի կղզիներում Հունաստանի ծավալած գործունեությանը կոշտ արձագանքներ են հետեւում: Թուրքիայի նախագահը սպառնացել է, որ թուրքական ռազմական ուժերը կարող են ցանկացած պահի քայլեր կատարել: «Մեր ռազմանավերը, օդուժը եւ մյուս անվտանգության միավորումները այս պահին ուշադիր հետեւում են տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումներին եւ լիազորված են իրականացնելու ցանկացած միջամտություն»,- նշել է նա:

Հունաստանը հայտարարել է, որ Թուրքիան խախտում է միջազգային իրավունքը եւ Կիպրոսի սուվերեն իրավունքները՝  խանգարելով հորատմանը Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտում: Թուրքական նավատորմի նավերը փետրվարի 9-ից շրջափակել են Saipem 12.000 հորատման լողացող կայանքը, որը Կիպրոսի ԲՏԳ-ում հորատում է իրականացնում ENI իտալական նավթային ընկերության համար, եւ նրան թույլ չեն տալիս անցնել ԲՏԳ-ի թիվ 3 բլոկ եւ սկսել աշխատանքը: Մինչ այդ ENI իտալական նավթային ընկերությունը, ֆրանսիական Total-ի հետ, հորատման աշխատանքներ էր կատարում Կիպրոսի ԲՏԳ-ի թիվ 6 տեղամասում, եւ փետրվարի 8-ին նրանք հաստատել են գազի պաշարների առկայությունը «Կալիպսո-1» հանքավայրում: Կիպրոսի նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը հայտարարել է, որ Թուրքիան շարունակում է սադրանքները կիպրական ԲՏԳ-ում եւ նշել, որ Նիկոսիան մտադիր է հասնել Անկարայի կողմից միջազգային իրավունքի խախտումների դադարեցմանը: Հունաստանի ԱԳ նախարարությունը շարունակում է անօրինական որակել Թուրքիայի գործողությունները: Փաստորեն, Կիպրոսի մոտ 40%-ը բռնազավթած Թուրքիան անգամ Կիպրոսի հանրապետություն համարվող 60% հունական հատվածին է փորձում ղեկավարել:

Այս ընթացքը պետք է մեզ նորից հուշի, որ Անկարան եւ Բաքուն կարող են նմանատիպ գործողություններ սկսել նաեւ Հայաստանի դեմ: Հասկանալի է, որ Արցախը եւս կա այս համապատկերում: Եվ կրկին արդիական է հնչում Հայ Արիական Միաբանության այն առաջարկը, որ Հայաստանն ու Հունաստանը կարող են նախաձեռնել հակաթուրքական ճակատի ստեղծումը:

Վերջերս հայկական կողմի հանդիպումները Հունաստանի, Կիպրոսի, Բուլղարիայի, Սիրիայի, Իրաքի, Լիբանանի, Իրանի եւ Վրաստանի բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ լավ առիթ էր այս հարցը քննարկելու համար:

Հակաթուրքական ճակատը ձեռնտու է նաեւ համաշխարհային վերաձեւումները նախաձեռնած ուժերին, ինչին «Լուսանցք»-ը բազմիցս անդրադարձել է:

Եվ այն հարցը, թե ինչպե՞ս դարձնել Հայաստանն առավել հզոր ու մրցունակ, արդեն տալիս են ինչպես հայաստանյան, այնպես էլ սփյուռքյան բոլոր շրջանակներն ու ուժերը:

Հայկ Թորգոմյան

«Լուսանցք» թիվ 9 (487), 2018թ.

«Լուսանցք»-ի թողարկումները PDF ձեւաչափով կարող եք կարդալ http://www.hayary.org/wph/ կայքի «Մամուլ» բաժնում - http://www.hayary.org/wph/?cat=21,http://pressinfo.am/ պորտալում՝ հայկական եւ արտասահմանյան տպագիր մամուլի առցանց գրադարանում եւ pressa.ru-ում - http://pressa.ru/ru/catalog/newspapers/categories/gazetyi/blizhnego-zarubezhya/#/:

Այս գրառումը հրապարակվել է Հոդվածներ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։