Հայ-Արիական խաչափառաբանում (խաչակնքում)… Հայ-Արիական (ոչ թե ընդդեմ, այլ՝ հանուն) կարգախոսներ… Մեր ավանդապատումները շարքից – Արագածոտնի մարզ…

Խաչը տիեզերախորհուրդ իմաստ ունի մարդու հոգեւոր կյանքում, անգամ գիտական տեսությամբ է այն խորհրդավոր, եւ նախանշում է «ՄեծՊայթյուն» ասվածը, որը հենց Արարումն է՝ Տիեզերածնության Սկիզբը…

Հայ արիները աղոթք չեն ասում, փառաբանում, ձոներ եւ օրհներգեր են նվիրում Արարչին, Աստվածներին, Նախնյացեւ առհասարակ:

Հայ արիական խաչը հավասարաթեւ է, որ հենց ԱրարմանՄեծՊայթյուն» ասվածի խորհուրդն ունի: Եվ խաչափառաբանումն էլ խաչօծյալության իմաստն ունի, քանզի հայ արիները չեն կնքում (Արարիչն արդեն կնքել է իր հավերժադրոշմով), այլ սրով (ուժ) ու կրակով (հավատ) օծում են հայարորդուն եւ կապում իր արարչածին ծագման (առաքելություն) հետ

http://www.hayary.org/wph/?p=2889  – Հայկական արիական հիմնական նշանների (սիմվոլների) խորհուրդը եւ չափային շղթաները…

Հայ Արիական խաչափառաբանում (խաչակնքում)

Ձիգ՝ մի կետի միացրած 5 մատներով՝ դեպի ճակատ –աջ աչք –ձախ աչք –կզակ (նույնն է՝ թե բերան) եւ մատներն արդեն բացված, բաց ափը տարվում է սրտին ու ձեռքը բարձրացվում է վեր՝ ձիգ վիճակում:

Արարչի կամոք. –

Այն ինչ գիտակցում եւ մտածում եմ (ճակատ),

Այն ինչ տեսնում եւ զգում եմ մարմնիս (աջ աչք) եւ հոգուս (ձախ աչք) աչքերով,

Այն ինչ խոսում եւ կամենում եմ (կզակ), –

Բխում են սրտիցս (բացված ափը տարվում է սրտին),

Եվ ուղղված են Հայ Աստվածներին (ձեռքը բարձրացվում է վեր՝ ափը բաց՝ մատները ձիգ) – Փա՛ռք Աստվածներին, Հային ու Հայքին…

* * *

Փա՛ռք Քեզ Արարիչ (ճակատ),

Փա՛ռք Քեզ ԱրԷգԱկ (աջ աչք) – Լույս եւ ջերմություն տվեք մեզ առատ (ձախ աչք),

Ունենք մենք վաղուց մեծ Հույս-Նպատակ (կզակ), –

Որ պիտի հասնե՛նք Հայ Ոգով Անպարտ (բացված ափը տարվում է սրտին),

Փա՛ռք Տիեզերքի Արարչին եւ Հայ Աստվածներին, Հային ու Հայքին (ձեռքը բարձրացվում է վեր՝ ափը բաց՝ մատները ձիգ)…

* * *

Հայ-Արիական կարգախոս.-

Հայ Արիները երբեք չեն առաջնորդվում ընդդեմ մտածողությամբ:

– Չեն գործում ընդդեմ որեւէ ազգի կամ մարդատեսակի, պետության կամ հանրության, գաղափարի կամ տեսության, կրոնի կամ հավատքի, մշակույթի կամ լեզվաքաղաքականության, կենսակերպի կամ…

Հայ Արիները միշտ առաջնորդվում են հանուն Հայի ու Հայաստանի:

– Գործում են հանուն հայ տեսակի բնական հատկանիշների եւ կարողությունների վերականգնման, հանուն հայկական արժեքային համակարգի վերահաստատման, հանուն ազգի ու հայրենիքի միասնության եւ հարատեւման…

Մեր հանուն-բնատուր նպատակներին ընդդեմ գործողներն անգամ մեզ չեն կարող շեղել մեր արարող կենսակերպից՝ դեպի ավերող եւ ընդդեմ գործելակերպի…

* * *

Արեւի տարածված խորհրդանիշեր են խաչն ու կեռխաչ-սվաստիկան: Խաչը բաղկացած է հորիզոնական եւ ուղղահայաց մեկական գծերից, որոնք խաչաձեւվում են հիմնականում կենտրոնում:

Կեռխաչը հիմքով նման է խաչին, սակայն թեւերի 4 ծայրերը ուղիղ անկյունով թեքվում են աջ կամ ձախ (միեւնույնն է՝ դրանք կշարժվեն Կյանք-Մահ-Կյանք, թե Մահ-Կյանք-Մահ-Կյանք հավերժախորհուրդներով):

Բացի կեռխաչի դասական ձեւից, որը շատ պարզ է ու գեղեցիկ, գոյություն ունեն նաեւ եռաթեւ, բազմաթեւ, կորածայր, միոլոր, բազմոլոր եւ այլ ձեւի կեռխաչ-սվաստիկաներ: Սա անընդհատ շարժման տպավորություն է թողնում՝ խորհրդանշելով արեւի շարժումն ու հավերժությունը եւ հավերժության խորհրդանշանի նախատիպն է՝ աջ եւ ձախ պտույտներով:

Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

* Մեր ավանդապատումները շարքից – Արագածոտնի մարզ

Պատմամշակութային առումով մարզը մի յուրօրինակ թանգարան է, ուր պահպանված են Հայաստանի պատմության գրեթե բոլոր շրջաններին բնորոշ պատմական հուշարձանները կամ նրանց վկայությունները: Լավ պահպանված են կիկլոպյան ամրոցները, մ.թ.ա. 3-1-ին հազարամյակի բանակատեղիներ (Գեղարոտ), ուրարտական ամրոցներ (Հնաբերդ, Ծաղկահովիտ), Ագարակի, Ավանի, Քաղսիի, Փարպիի բազիլիկները (5-րդ դար), Օհանավանքը (5-8-րդ դար), Շենիկի (5-7-րդ դար), Մաստարայի (6-րդ դար), Գառնահովիտի (6-7րդ դար), Ներքին Սասնաշենի եկեղեցիները, Քրիստոփորի վանքը (7-րդ դար), Թեղենյաց վանքը (7-13-րդ դար), Աշտարակի կամուրջը (17-րդ դար): Մինչեւ այժմ Աշտարակի տարածքում գործում է ուրարտական ժամանակների ջրանցքը, որը արդեն շուրջ 5000 տարի Քասախից ոռոգման ջուր է մատակարարում Աշտարակի այգիներին:

Աղձքում է գտվում Արշակունի արքաների տոհմական դամբարանը: Պաշտպանական ու պաշտամունքային կառույցների մնացորդներ կան Ամբերդում, Կոշում, Թալինում, Ապարանում եւ այլուր: Օշականում, Ամատունի իշխանների տոհմական կալվածքում, 5-րդ դարի եկեղեցում է ամփոփված հայոց գրերի ստեղծող սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի աճյունը: Մարզն աչքի է ընկնում բնակլիմայական պայմանների բազմազանությամբ:

* * *

Օձի քար - գտնվում է Թալինի Մաստարա գյուղի մոտ: Ժամանակին այստեղ մեծ կռիվ է եղել: Տեղացիները գաղթելուց առաջ, հավաքել են յոթ գյուղերի ունեցվածքը, թաղել մի մեծ փոսի մեջ, վրան էլ մի ահագին քար գցել: Քարի վրա օձ են քանդակել, որպեսզի սատանաները նրանից վախենան եւ գանձը չգողանան:

Սուրբ Սարգսիքար - գտնվում է Թալինի Մաստարա գյուղի ձորի մեջ: Սուրբ Սարգսի ձին այստեղից անցնելիս կոխել է այս քարը, եւ պայտն ու պայտի մեխերը իրենց հետք են թողել նրա վրա:

Լագլագի քար - Օշական գյուղում է: Սրա վրա ժամանակին արագիլի բուն է եղել, ուր ապրել է մայր արագիլն իր ձագերով: Մոտակա տան բնակիչները սպանել են արագիլին, քանդել բունը: Դրա համար էլ այդ գերդաստանը համագյուղացիներից ստացել է «Լագլագ ուտողանք» մականունը: Գյուղացիք խորշել են նրանցից: Ասում են, թե այս քարի տակ է թաղված Մորիկ հայազգի կայսեր մայրը:

Շարունակելի

Կազմեց՝ Գարիկ Ավետիսյանը

«Լուսանցք» թիվ 6 (311), 2014թ.

Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org-ի «Մամուլ» բաժնում

Այս գրառումը հրապարակվել է Արվեստ, Հոդվածներ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։