Սատանա՞ է, Չարի աստվա՞ծ, թե՞ Ավերիչն ամենայնի (3-րդ մաս)… Այսօրվա հավատը կամ անհավատությունը… Սատանայի իշխանության վերջը մոտ է… Սատանայի իշխանության վերջը մոտ է… – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

Սկիզբը՝ թիվ 24-ում

- http://www.hayary.org/wph/?p=4929 – Սատանա՞ է, Չարի աստվա՞ծ, թե՞ Ավերիչն ամենայնի (2-րդ մաս)- Սատանա. առասպե՞լ, թե՞ իրականություն… Սատանան սատանայի զավակից տարբեր է… «Հանդերձյալ աշխարհ»… Միջնադարյան սնապաշտությունը…- Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

- http://www.hayary.org/wph/?p=4913Սատանա՞ է, Չարի աստվա՞ծ, թե՞ Ավերիչն ամենայնի – ՄեկԱրարչական սկզբունքներից են սնվում ու գոյատեւում Բարին ու Չարը (մաս 1-ին)… Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

Եվրոպայում վհուկների դատավարությունները՝ թե՛ զուտ լուրերին եւ թե՛ ամբաստանություններին հիմնված, կայացվում էին ինչպես ինկվիզիցիայի, այնպես էլ աշխարհիկ դատարանների կողմից։

Մարդուն սովորաբար տանջանքների էին ենթարկում, որ նա խոստովանի իր «հանցանքը»։ Եթե որեւէ մեկը մեղավոր էր ճանաչվում, դատապարտվում էր մահվան։ Սովորաբար նման մարդկանց այրում էին, իսկ Անգլիայում ու Շոտլանդիայում՝ կախում։ Ահա թե ինչ է ասվում մի հանրագիտարանում այդ զոհերի վերաբերյալ. «Որոշ պատմաբանների կարծիքով՝ 1484-1782թթ. ընթացքում եկեղեցին մահապատժի է ենթարկել մոտ 300 000 կանանց՝ կախարդությամբ զբաղվելու համար» («World Book Encyclopedia»)։ Եթե միջին դարերում տեղի ունեցած այս ողբերգական դեպքերի ետեւում կանգնած էր Սատանան, ապա ովքե՞ր էին նրա «գործիքները». այդ զոհե՞րը, թե՞ նրանց մոլեռանդ հալածողները։

Այսօրվա հավատը կամ անհավատությունը  

18-րդ դարը ռացիոնալիստական մտքի՝ լուսավորականության ծաղկման դարաշրջան է համարվում։ Ինչպես ասվում է մեկ այլ հանրագիտարանում, «լուսավորականության շրջանի փիլիսոփայության ու աստվածաբանության մեջ նկատվեցին քրիստոնյաների գիտակցությունից Սատանային՝ որպես միջնադարյան երեւակայական էակի, հեռացնելու փորձեր» («Encyclopedia Britannica»)։ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցին արձագանքեց դրան ու Վատիկանի առաջին ժողովի ժամանակ (1869-1870թթ.) վերահաստատեց Բանսարկու Սատանայի մասին հավատալիքը։ Նույնն արեց Վատիկանի 2-րդ ժողովի ժամանակ (1962-1965թթ.), բայց՝ ավելի զգուշորեն։ «Նոր կաթոլիկական հանրագիտարանի» համաձայն՝ պաշտոնապես եկեղեցին հավատարիմ է հրեշտակների ու դեւերի վերաբերյալ իր ուսմունքներին»։ Սակայն ֆրանսիական մի աշխատությունում կաթոլիկ կրոնի մասին ասվում է հետեւյալը. «Մեր օրերում ապրող քրիստոնյաներից շատերը աշխարհում տիրող չարությունը չեն կապում Սատանայի հետ» («Thռo»)։ Վերջին տարիներին կաթոլիկ աստվածաբանները հայտնվել են մի շատ դժվարին կացության մեջ. բանն այն է, որ մեծ տարբերություն կա կաթոլիկ եկեղեցու պաշտոնական դոգմաների ու ժամանակակից մտածելակերպի միջեւ։ «Լիբերալ քրիստոնեական կրոնը,- ասվում է այս հանրագիտարաններում,- ձգտում է Բիբլիա-Աստվածաշնչում Սատանայի մասին նկարագրվածը ներկայացնել որպես փոխաբերական եւ ոչ թե ուղիղ իմաստով, որպես փորձ՝առասպելի միջոցով ցույց տալու իրականությունը եւ աշխարհում տիրող չարության աստիճանը» («Encyclopedia Britannica»)։ Իսկ բողոքականների վերաբերյալ՝ նույն աշխատությունում ասվում է. «Լիբերալ բողոքականության մեջ միտում է նկատվում հերքելու այն հավատալիքը, համաձայն որի՝ սատանան անձնավորություն է»։ Արդյո՞ք ճշմարիտ քրիստոնյաները պետք է պատկերավոր խոսքի ձեւ համարեն Բիբլիա-Աստվածաշնչում Սատանայի մասին գրվածը։

Ինչ են ասում Գրությունները

Ո՛չ փիլիսոփայությունը, ո՛չ էլ աստվածաբանությունը Բիբլիա-Աստվածաշնչից ավելի լավ չեն բացատրում, թե ինչպես է առաջացել չարը։ Գրություններում Սատանայի մասին ասվածը շատ կարեւոր է, քանզի օգնում է հասկանալ, թե որտեղից են առաջ եկել չարությունն ու տառապանքը եւ թե ինչու է աներեւակայելի դաժանությամբ արվող բռնությունը տարեցտարի ավելի «կատարելագործվում»։ Ոմանք գուցե հարցնեն. «Ինչպե՞ս կարող էր բարի ու սիրող Աստվածը ստեղծել Սատանայի նման չար ոգեղեն էակի»։ Աստվածաշունչը ցույց է տալիս, որ Եհովա Աստծո բոլոր գործերը կատարյալ են։ Բացի այդ, բոլոր գիտակից արարածներին նա օժտել է ազատ կամքով (Բ Օրինաց 30։19; 32։4; Յեսու 24։15; Գ Թագաւորաց 18։21)։ Ուստի Սատանա դարձած ոգեղեն էակը նույնպես ստեղծված է եղել կատարյալ եւ հետո իր սեփական կամքով շեղվել է ճշմարտության ու արդարության ճանապարհից (Յովհաննէս 8։44; Յակոբոս 1։ 14,15)։

Աստծո դեմ Սատանայի ըմբոստ ընթացքը շատ առումներով կարելի է համեմատել «Տիւրոսի թագաւորի» վարքագծի հետ։ Վերջինս պատկերավոր նկարագրվում է որպես «գեղեցկութեամբ կատարեալ», որ «կատարյալ էր իր ճանապարհներում իր ստեղծված օրից, մինչեւ որ նրանում անօրենություն գտնվեց» (Եզեկիէլ 28։11-19)։ Սատանան չկասկածեց Եհովայի՝ Արարիչ լինելը։ Ինչպե՞ս նա կարող էր անել այդ, չէ՞ որ անձամբ Աստծո կողմից էր ստեղծվել։ Բայց Սատանան կասկածեց, թե ինչպես է Եհովան իրականացնում իր իշխանությունը։

Եդեմում նա ակնարկեց, թե Աստված առաջին մարդկային զույգին զրկել է մի այնպիսի բանից, ինչի իրավունքը նրանք ունեին, եւ ինչից կախված էր նրանց բարօրությունը (Ծննդոց 3։1-5)։ Եհովայի արդար գերիշխանության դեմ Ադամին ու Եվային հանելու հարցում Սատանան հաջողության հասավ, ինչի հետեւանքով (բիբլիական տեսությամբ) առաջին մարդիկ ու նրանց զավակներն ընկան մեղքի ու մահվան ճիրանները (Ծննդոց 3։6–19; Հռովմայեցիս 5։12)։ Այսպիսով՝ ըստ Բիբլիա-Աստվածաշնչի՝ Սատանան է պատասխանատու մարդկանց տառապանքի համար։

Նախքան Ջրհեղեղը՝ ապստամբ Սատանային միացան նաեւ այլ հրեշտակներ։ Նրանք նյութական մարմիններ առան, որպեսզի կարողանան բավարարել մարդկանց աղջիկների հետ սեռական հաճույքներ վայելելու ցանկությունը (Ծննդոց 6։1-4)։ Ջրհեղեղի ժամանակ այդ դավաճան հրեշտակները վերադարձան ոգեղեն ոլորտ, բայց նրանք չվերստացան իրենց սկզբնական դիրքը Աստծո մոտ՝ երկնքում (Յուդա 6)։ Նրանք ստորացվեցին՝հայտնվելով հոգեւոր խավարում (Ա Պետրոս 3։19, 20; Բ Պետրոս 2։4)։ Այդ հրեշտակները դարձան դեւեր՝ մեկընդմիշտ ենթակա ոչ թե Եհովային, այլ Սատանային։ Թեեւ դեւերն այլեւս ի վիճակի չեն նյութականանալու, նրանք կարող են մեծ ազդեցություն գործադրել մարդկանց մտքի ու կյանքի վրա, եւ անկասկած նրանք են պատասխանատու բռնության համար, որ այդքան տարածված է այսօր (Մատթէոս 12։43-45; Ղուկաս 8։27-33)։

Սատանայի իշխանության վերջը մոտ է

Պարզ է, որ այսօր չար ուժերը գործում են։ Հովհաննես առաքյալը գրել է. «Բոլոր աշխարհքը չարութեան մէջ է կենում» (Ա Յովհաննէս 5։19)։ Սակայն մարգարեությունների իրականացումը ցույց է տալիս, որ Սատանան շուտով բանտարկվելու է, եւ որ նրան «քիչ ժամանակ» է մնացել. այլեւս նա չի կարողանա ազատորեն ծավալել կործանարար գործունեությունը։ Ուստի նա ավելի մեծ ջանքեր է գործադրում՝ նպաստելով աշխարհում տեղի ունեցող դժբախտությունների շատացմանը (Յայտնութիւն 12։7-12; 20։1-3)։ Սատանայի իշխանության վախճանը ճանապարհ կբացի դեպի արդար նոր աշխարհ, որտեղ արցունքներ, մահ ու ցավ «այլեւս չի լինիլ»։ Այդ ժամանակ Աստծո կամքը կկատարվի «ինչպէս երկնքումն՝ այնպէս էլ երկրի վերայ» (Յայտնութիւն 21։1-4; Մատթէոս 6։10)։

Հրեշտակաբանությունը՝ միաստվածյան կրոններում

Հրեշտակ բառը, ըստ լեզվաբանների, ծագում է ավեստայի լեզվի՝ զենդերենից կամ պահլավերենից, որոնք երկու դեպքերում էլ բուն իմաստով թարգմանվում են որպես պատգամավոր, սուրհանդակ, լրաբեր, թղթատար։ Նույն թարգմանությամբ են հանդես գալիս նաեւ հունարեն angelos (որտեղից էլ լատիներեն՝ angelus, անգլերեն՝ angel…ձեւերը) եւ եբրայերեն ու արաբերեն malack բառերը։ Բիբլիայի գրաբար թարգմանության մեջ բազմաթիվ են հրեշտակ բառի կիրառությունները որպես մարդու կամ մարդկանց, ովքեր հատուկ հանձնարարությամբ ուղարկվում են մեկի կողմից մեկ ուրիշի մոտ…

Հրեշտակների մասին աստվածաբանություն (Հրեշտակաբանություն) գոյություն ունի միաստվածյան 3 կրոններում՝ հուդայականության (մովսիսականություն), քրիստոնեության եւ մահմեդականության (իսլամ) մեջ։ Հատկանշական է, որ 3 կրոններում էլ էական շատուշատ հարցերում հրեշտակաբանությունը հրեշտակների մասին ասում է միեւնույն բանը եւ, համապատասխան կրոնի ձեւավոման ու զարգացման պատմական ժամանակագրության, փոխառում է նախորդից որոշ ընդգծված կողմեր։

Թվյալ կրոններից ամենահնի՝ հուդայականության մեջ հրեշտակների դերի եւ ազդեցության մասին առաջին աղբյուրը Հրեական Սուրբ գիրքն է՝ Թանաքը եւ որոշ պարականոն գրքեր, ապա հիշյալ գրքերի մեկնաբանությունները։ Ուսումնասիրողները թերեւս կարծում են, որ հուդայական հրեշտակաբանության ձեւավորման վրա ուրույն ազդեցություն ունի զրադաշտականությունը, որ հետք է թողել Ք.ա. 7-րդ դարից սկսյալ։ Այդ ազդեցությունը հատկապես ընդգծուն է չար եւ բարի հրեշտակների պատմություններում (Ենոքի պարականոն) եւ Բեռեշիթ (Ծննդոց) գրքի առաջին գլուխներում։ Մարգարեկան շրջանի հրեշտակաբանությունը (հրեշտակների ակնարկներ անում են Եսայի, Եզեկիել, Զաքարիա, Դանիել մարգարեները) կրում է բաբելոնական մշակույթի ազդեցություն. այս շրջանում է, որ հուդայական հրեշտակաբանության մեջ շրջանառվում է հիերարխիկ սուբորդինացիան։ Համաձայն վերջինի՝ գոյություն ունեն երկինքներ, որոնցից վեր բազմում է ինքը՝ Յահվեն, քիչ ներքեւ հրեշտակներն են՝ զանազան դասակարգումներով, ապա՝ դեւերը, հետո՝ մարդիկ։ Մովսիսական հրեշտակաբանության մեջ քիչ չեն նաեւ եգիպտական ու հունահռոմեական տարրերը։

Ընդհանուր առմամբ հրեշտակներն այս կրոնում միջնորդներ են Աստծո եւ մարդու միջեւ եւ Աստծո կամքի կատարողներն են։ Միաժամանակ նրանք խորհրդանշում ու գործնականացնում են Աստծո ներկայությունը մարդկանց կյանքում, հանդես են գալիս եւ որպես մարդկանց պաշտպաններ եւ պատժողներ։

Քրիստոնեական հրեշտակաբանությունը, որին մեծապես ուշադրություն դարձվեց միան 20-րդ դարասկզբին, էապես ազդված է մովսիսականությունից, քանի որ հրեական Սուրբ Գիրքը՝ Հին Կտակարանը քրիստոնեական Աստվածաշնչի բաղկացուցիչ եւ կարեւոր մասն է։ Այսուհանդերձ, Նոր Կտակարանում էլ բազմիցս հանդիպում ենք հրեշտակների։ Առհասարակ քրիստոնյա աշխարհում հրեշտակաբանությունը ծագել եւ զարգացվել է ավանդական եկեղեցիների ծոցում եւ հիմնականում հիմնվում է Դիոնիսիոս Արիոպագացու (Կեղծ Դիոնիսիոս) «Երկնային քահանայապետության մասին» աշխատությանը։ Բողոքականության ծագմամբ հետաքրքրությունը հրեշտակների հանդեպ աստիճանաբար սառեց, քանի որ հրեշտակները սկսվեցին դիտվել որպես լոկ կրավորական դեր ունեցող արարածներ, իսկ հաճախ էլ նրանց վերաբերյալ վարդապետությունը մերժելի համարվեց (Կալվին), քանի որ մեծամասամբ բացահայտվում էր ավանդությամբ։ Ավանդական եկեղեցիների, այդ թվում՝ Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու վրա, սակայն, հրեշտակաբանությունը բավականին զգալի հետք ունի թողած. այն ուրույն տեղ է զբաղեցնում սրբախոսական գրականության եւ վանական կյանքի ձեւավորման ու զարգացման գործում։

Մահմեդականության մեջ հրեշտակների հանդեպ գոյություն ունի խոր հավատք. հրեշտակները երկրորդ տեղն են զբաղեցնում հավատքի ենթակա 5 իրողությունների շարքում։ Համաձայն պահպանողական մահմեդականության, երկնային այդ արարածները Աստծո՝ Ալլահի փառաբանիչներն են եւ նրա պատգամի փոխանցողները։ Նրանք ինքնուրույն են ու ազատ եւ կարողանում են տարբեր դեմքեր ընդունել։ Այսքանից ավել հրեշտակների մասին իմանալը, համաձայն պահպանողական իսլամի, շեղում է ճշմարիտ հավատքից։ Այսուհանդերձ իսլամի ոչ պահպանողական ճյուղերը զարգացրել են իրենց հրեշտակաբանությունը, որի համաձայն հրեշտակները ստեղծվել են լույսից, լեցուն են կյանքով, բանական արարածներ են եւ, ի տարբերություն ջիների (չար ոգիներ), սուրբ են: Միաժամանակ նրանք, չնայած իրենց գերբնականությանը, շատ ավելի ցածր են, քան մարդիկ եւ նրանց գործերից մեկն էլ մարդկանց օգնելն ու երկրպագելն է: Այս վերջին պայմանի խախտումով էլ բացատրվում է չարի՝ սատանայի առաջացումը իսլամում. Սատանան, որ սկզբում բարի հրեշտակ էր, հրաժարվեց երկրպագել Ադամին, ինչ համար էլ Ալլահը նրան վտարեց երկնքից։

Հատկանշական է, որ Հին Կտակարանում հրեշտակները «Տիրոջ Հրեշտակ» կամ «Աստծո Հրեշտակ անվամբ» հանդես են գալիս որպես Աստծո ներկայացուցիչներ, միջնորդներ հոգեւոր եւ նյութական աշխարհների միջեւ։ Սա առավելաբար երեւում է Հնգամատյանում եւ մասնակիորեն աստվածաշնչյան այլ գրքերում։ Հինկտակարանյան որոշ հատվածներում հրեշտակները կարծես զբաղեցնում են Աստծո տեղը (հմմտ. Ծննդ. 31։11-13). սա մի քանի վարկածների տեղիք է տվել գիտական աշխարհում, որտեղ, սակայն գերիշխող է այն, որ մարդկային պատկերացումներով հայտնված հրեշտակները իրականում եղել են Աստվածային Սուրբ Երրորդությունը կամ Երրորդության Երկրորդ դեմքը՝ Հիսուս Քրիստոսը (տես Ծննդ. 18։1-2 հմմտ. Ծննդ. 19։1)։

Հրեշտակների արարումը համաձայն քրիստոնեության

Թեեւ Սուրբ Գիրքը ակնհայտորեն չի նշում հրեշտակների արարման մասին, այնուամենայնիվ, Հին եւ Նոր Կտակարանների գրքերը միաձայն վկայում են, որ հրեշտակներն իսկապես գոյություն ունեն։ Այդ է վկայում նաեւ Ավանդությունը։ Այն, որ Ծննդոցում Մովսեսը (եթե նրան ընդունենք որպես Հնգամատյանի հեղինակ) լռում է հրեշտակների արաչության մասին, հետեւանքն է այն բանի, որ մարգարեն ավելի շատ նպատակ է ունեցել ընդհանուր արարչագործությունից հասնել մարդու արարմանը, ուստիեւ հրեշտակները, այսպես ասած, դուրս են մնացել նրա նկարագրությունից։ Հրեշտակների արարման բացակայությունը Սուրբ Գրքից տեղիք է տվել այն կարծիքին, թե հրեշտակներն արարված չեն եւ, որպես անեղներ, համահավասար են Սուրբ Երրորդությանը։

Այս կարծիքին դեռեւս Բ դարում հակառակվեց Իրենեոս Լիոնացին (Լուգդոնացի)։ Նա, հիմնվելով Հովհաննու Ավետարանի. «Նրանք …Աստծուց ծնվեցին» (Հովհ. 1։3) հատվածին, հրապարակեց, որ ամեն ինչ, լինեն դրանք հրեշտակներ կամ հրեշտակապետեր, աթոռներ, թե տերություններ, հաստատված են Աստծո կողմից եւ արարված Լոգոսի՝ Որդու կողմից։ Այս միտքն առկա է Պողոս Առաքյալի՝ կողոսացիներին ուղղված նամակում. «Նրանով ստեղծվեց այն ամենը, ինչ որ երկնքում է եւ ինչ որ  երկրի վրա, ինչ որ երեւում է եւ ինչ որ չի երեւում» (Կող. 1:16), ինչը իր վերջնական հաստատումը գտավ Նիկիո Ա Տիեզերաժողովի (325թ.) հավատո հանգանակում, ուր Աստծո մասին ասվում է. «Արարիչ երեւելեաց եւ աներեւութից»:

Քրիստոնեական Եկեղեցու հայրերից ոմանք այն կարծիքին են, թե հրեշտակներն արարվել են մինչեւ աշխարհի արարվելը: Նրանք հիմնվում են Հոբի գրքի «Երբ աստղերը ցիրուցան եղան, աստղերի բոլոր հրեշտակները միաձայն օրհնեցին ինձ, իմ բոլոր հրեշտակներն էլ գովեցին» (Հոբ 38:7) հատվածի վրա: Ըստ հայրերի (Բարսեղ Մեծ, Գրիգոր Աստվածաբան, Հովհան Ոսկեբերան, Ամբրոսիոս Մեդիոլանացի,Հերոնիմոս) արարչության վկաները հրեշտակներն են՝ աստղերի հրեշտակները, ովքեր առաջինը տեսան երկրագունդը, երբ խավարը բաժանվեց լույսից եւ առաջինը օրհնեցին Տիրոջը: Սակայն Սուրբ Գրքում բազմիցս ակնարկվում է հրեշտակների՝ արարչագործության վեցօրեքի ընթացքում ստեղծված լինելու մասին: Մեկ այլ կարծիքի համաձայն, հրեշտակների արարումը տեղի է ունեցել դարձյալ առաջին՝ երկուշաբթի օրը, բայց ոչ երկնքի հետ, այլ՝ լույսի. «Եվ Աստված ասաց.. «Թող լույս լինի»» (Ծննդ. 1: 3), ինչի համար էլ հրեշտակներին երբեմն անվանում են «լույսի որդիներ» (հմմտ. Ղուկ. ԺԶ 8)։

Ինչպես հրեշտակների հետ կապված հարցերի մեծամասնությունը, այնպես էլ նրանց ազատ կամքի հարցը բացակայում է Սուրբ Գրքից, ինչի պատճառով էլ շատ հաճախ հրեշտակաբանությունը դասվում է չբացահայտված վարդապետությունների շարքում։ Թեեւ Սուրբ Գիրքը լռում է հրեշտակների մի մասի անկման եւ դրանով չարի՝ աշխարհ խուժելու մասին, հրեշտակներին վերաբերող վարդապետությունը՝ հենվելով ավանդության վրա, վկայում է, որ չարն աշխարհ եկավ հրեշակներից մեկի՝ նրանցից ամենագեղեցիկի եւ փառավորի կողմից։ Այսպես, երբ հրեշտակներից ամենաառաջինը՝ Արուսյակը, որն Աստծուն կանգնած էր այնքան մոտ, որքան Արուսյակ աստղը արեւին, տեսնում ու զգում է իր գեղեցկությունը եւ կատարելությունը, շլանում է ինքն իրենով եւ նրանում ամբարտավան, գոռոզ (հմմտ. Ա Տիմ. 3։6) ձգտում ու ցանկություն է առաջանում աստվածանալու եւ հավասարվելու Աստծուն՝ իր Արարչին։ Եսայի մարգարեն, Բաբելոնն այլաբանորեն ներկայացնելով որպես սատանայի մարմնացում (սա հատվածի ավանդական ամենատարածված մեկնությունն է), բացահայտում է Արուսյակի միտքը. «Երկինք կբարձրանամ, իմ գահը կդնեմ երկնային աստղերից ավելի վեր, կնստեմ բարձր լեռան վրա, հյուսիսի բարձր լեռների վրա. կբարձրանամ ամպերից էլ վեր, կնմանվեմ Բարձրյալին» (Ես. 14։13-14)։ Այսպես, սակավ համարելով իրեն տրված փառքը եւ Աստծո հանդեպ լցվելով նախանձով՝ Արուսյակը շահագործում է իրեն շնորհված ազատությունը եւ իրեն համախոհ մի շարք հրեշտակների հետ (ապստամբների թիվը՝ համապատասխան դատապարտված հրեշտակների թվին, համարվում է ընդհանուր հրեշտակաց բազմության 1/3-ը՝ ըստ Հայտնության գրքի (12։4) այլաբանական մեկնության) պատերազմով ապստամբում է Տիեզերական Տիրակալի դեմ։ Հակառակվողների դեմ է ելնում հավատարիմ մնացած հրեշտակների մի բազմություն Միքայել հրեշտակապետի գլխավորությամբ, որը ահեղաձայն գոչելով «Ո՞վ է Աստծո նման»՝ (եբր.՝ Մի՞ կա Էլ – այստեղից էլ հրեշտակապետի Միքայել անվանումը) պարտության է մատնում փառատենչներին եւ վտարում է աննյութական՝ իմանալի երկնքից։ Արուսյակն իր արարքի համար վաստակում է սատանա՝ (եբր.՝ հակառակորդ) անվանումը: Սուրբ գրային տարբեր հատվածներում հակառակորդ սատանան անվանվում է նաեւ Սադայել, Հին Օձ, Վիշապ, Բելիար, Բեեղզեբուղ, Բանսարկու, այս աշխարհի Իշխան, Օդի Իշխան (սա հիմնականում կապված է այն մտքի հետ, որ անկյալ հրեշտակները բնակվում են օդում՝ երկնքի եւ երկրի միջեւ տարածվող ոլորտում), այս աշխարհի աստված, ստության հայր (Մատթ. 12։24, Բ Կորնթ. 6։15, Հոբ 12։31, Եփես. 2։2, Բ Կորնթ. 4։4)։ Իրենց ապստամբությամբ ու ամբարտավանությամբ անկյալ հրեշտակները, որ անվանվեցին դեւեր, կորցրեցին իրենց երբեմնի աստվածտեսությունը, իսկ հավատարիմ արդարները, մերժելով կուրությունը եւ անմտությունը, հաստատվեցին կատարելության մեջ։ Նշենք, որ գոյություն ունի կարծիք, թե անցնելով փորձության միջով, հրեշտակաց երկու դասերն էլ՝ թե՛ արդարները եւ թե՛ մեղավորները, չեն կորցնում իրենց ազատությունը, այլ մի տեսակ բնական ընտրությամբ վերջնականապես որոշում են իրենց դիրքը, վիճակը, ինչով էլ եւ բացատրվում է հրեշտակների բարությունը եւ դեւերի չարությունը, երբ առաջինների դեպքում ասում են, թե այլեւս չեն կարող ծառայել չարին, իսկ վերջինների համար, թե այլեւս չեն կարող դառնալ դեպի բարին։

Շարունակելի

Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ

«Լուսանցք» թիվ 25 (371), 2015թ.

Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org-ի «Մամուլ» բաժնում

http://www.hayary.org/wph/?p=4708#more-4708Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝ բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին (ամբողջական հոդվածը)  – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ… Հայ ԱստվածներըՀայոց Աստվածային Համակարգ.- 1. Հայր ԱրաՀայր (Գերագույն) Աստված, Աստվածահայր: 2. Մայր Անահիտմայրության եւ պտղաբերումի Աստվածուհի, Աստվածամայր: 3. Վահագնռազմի ու զորության Աստված: 4. Աստղիկսիրո (նաեւ գեղեցկության) Աստվածուհի: 5. Միհրարդարադատության Աստված: 6. Նանեողջախոհության Աստվածուհի: 7. Տիրիմաստնության (դպրության ու գիտության) Աստված: 8. Վանատուրհյուրընկալության եւ հյուրասիրության (օջախի) ԱստվածԱստվածների անունները նույնպես Արարչի կամքի արտահայտություն են, չնայած անունները հստակորեն կարող են պարզաբանվել մեր լեզվամտածողությամբ: Հատկապես՝ մեր հին լեզվամտածողությամբ

http://www.hayary.org/wph/?p=4892 - Արարչական Համակարգի մյուս Բնածին Աստվածները (ամբողջական հադվածը) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ… Նախորդ պարզաբանումներում նշեցի Հայ Աստվածների փնտրտուքը՝բնածին ու արհեստածին հավատալիքների սահմանագծին», «Լուսանցք» թիվ 2-8, 2015թ.), որ Հայ Արիական Միաբանությունը վաղուց է հայտարարել Բնածին 7 Երկրային Ազգերի ի սկզբանե գոյության մասին: Նշեցի նաեւ, որ «Տիեզերական հայելային արտացոլանքի» մեկնությամբ այդ Ազգերը, որպես Մարդ Տեսակի բազմազանությունԱրարվել են Տիեզերքի Արարչի կողմից, կրում են Տիեզերական Գենը, քանզի Արարչի Արարված 7 Աստվածությունների Զարմից են եւ յուրաքանչյուրն իր Տեսակի Առաքինություններն ու Առաքելությունն ունի որդեգրած

Այս գրառումը հրապարակվել է Արվեստ, Հոդվածներ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։