Հայը պիտի ազգայնական լինի՝ որտեղ էլ գտնվի

armen

Հայը պիտի ազգայնական լինի՝ որտեղ էլ գտնվի
- Ըստ ոմանց, ԱՄՆ հայ համայնքը շատ գործուն է, մեկ այլ տեսակետով՝ բեկբեկված է ոչ միայն կուսակցությունների միջեւ, այլեւ՝ առանձին հայկական հայրենակցական միությունների: Ի՞նչ բան է հայկական համայնքն այնտեղ, մասնավորապես՝ Լոս Անջելեսում:
- Կան կազմակերպություններ, կուսակցություններ, որոնցից շատ քչերն են համագործակցում՝ միասնաբար աշխատելու, պայքարելու նպատակն անտեսած: Իհարկե, փորձում ենք համախմբել, գիտակցում ենք, որ միասնական ամերիկահայ գաղութն է հզորության աղբյուրը: Բայց բանն այն է, որ գաղութն ստեղծած կազմակերպությունների ու կուսակցությունների շրջանում մի մանկական մոտեցում կա՝ ինչի՞ ոչ մենք, այլ, ասենք, «Հայ արիական բռունցքը» կամ «Հայ ծագումնաբանական ընկերակցությունը»: Ասում են, բայց գործ չեն անում առաջինը լինելու համար: Իսկ միասնական լինելու ձգտումն զգացվում է, որի զարգացմանն էլ մենք նպաստում ենք: Մեր կազմակերպության նպատակը ոչ թե հայկական գաղթօջախը կառավարելն է, այլ այն միջոցներն ստեղծելը, որոնցով միասնաբար հանդես գալու հնարավորություն կլինի: Կարեւոր չէ, թե ով կլինի ղեկավարը կամ ղեկավարները: Անմիաբանությունն իրականություն է, բայց դա ազգին չի վերաբերում: Իրականում ապակողմնորոշողն անջատ գործող մեծաթիվ կուսակցություններն ու կազմակերպություններն են: Փաստորեն, պետականությունը հատուկ ծրագրով քարկոծողները վարկաբեկում են հայրենիքն ու ազգը՝ անձնավորելով պետությունը: Մասնավորապես, եթե խոսքը Հայաստանի պետականության մասին է, ապա այնտեղ շատ են սիրում քարկոծել, անհատականացնել, իսկ մենք ասում ենք, որ պետականությունն անհատով չպետք  է որոշել, որ սա ժամանակավոր երեւույթ է, որ, վերջիվերջո, ստեղծելու ենք ազգային պետականություն՝ ազգային հիմքերով:

- Դա «Հայ ծագումնաբանական ընկերակցության» առանձնահատկություններից մե՞կն է:
- Մեր գործունեությանը քաջատեղյակ են մարդիկ, գիտեն, որ տնտեսական շահ չենք հետապնդում: Մեր  միակ խնդիրն այն է, որ թեկուզ դրսում ազգը միասնական լինի, որպեսզի կարողանա պահպանել ազգային նկարագիրը: Շատ գործ է արվել, բայց անելիքն անսահման է: Համայնքը մասնատող հայաստանցի, լիբանանցի, պարսկաստանցի… հասկացություններն ենք գրեթե վերացրել, պառակտիչ քարոզչության այդ հզոր միջոցը: Մեր ուղիղ եթերների ժամանակ քարոզում ենք. եթե հայրենիք կա, Հայաստան լեռնաշխարհ գոյություն ունի, ուրեմն՝ բոլոր հայերը հայաստանցի են: Հեռուստադիտողն ընկալել է մեր ասածը, եւ դա զգացվում է նրանց զանգերից, հարցադրումներից: Որոշ ուժեր փորձում են մեր պատմության մեջ զոռով մտցված օտարածին տարրերի հիման վրա ներկայացնել հայոց անցյալը, իսկ մենք ասում ենք, որ խնդիրը կրոնը չէ, այլ այն, որ մենք ազգ ենք արդեն հազարավոր տարիներ, իսկ 1700 տարվա անցյալը, գուցեեւ՝ կարեւոր, բայց դրվագ է այդ պատմությունում: Մենք հզոր պետականություն, ահեղ թագավորություններ, կայսրություններ ենք հիմնել: Ելնենք ա՛յդ փաստից: Փաստ է նաեւ, որ մեր ազգը հիմա իր սեփական տարածքում չի բարգավաճում, եթե չասենք հակառակը: Սփյուռքում այս ամենը լավ էլ հասկանում են, պատճառներն են փնտրում: Մեր պատմաբանների, գիտնականների, լեզվաբանների ստեղծած նորագույն գրականության շնորհիվ այդ պատճառներն ակնհայտ են դառնում: Դրանցից մեկն էլ քրիստոնեությունն է, որը մեր պատմությունն այնպես ոչնչացրեց, որ ստիպված ենք նորից վեր հանել մեր անցած ուղին, ճշտել գերնպատակը՝ առաքելությունը: Բացահայտում եւ փաստում ենք, թե ինչ ծրագրեր է իրականացվում մեր ազգի դեմ: Ներկայացրել ենք ցեղակրոն ուսմունքը, տարոնական շարժումը, հայ-արիական գաղափարաբանությունը, մեջբերումներ ենք արել մեր մեծերի մտքերից:
Ամերիկայում բնակվողը ժողովուրդ է՝ տարբեր ազգերի հավաքածու, բայց պետությունը փորձում է այդ ամբոխից ազգային կերպար ստեղծել, ամեն քայլափոխի արհեստական ամերիկացի ազգի գովքն է արվում: Չի ստացվում: Մեր հակառակորդներն էլ ամեն ինչ արեցին հայ ազգից ժողովուրդ սարքելու համար, փորձեցին ծրագրված սպանել մեր մեջ ազգային արժեքները: Մեր կազմակերպությունը, փաստեր ու խնդիրներ առաջադրելով, գաղութաբնակներին մտորելու, վերլուծելու հնարավորություն է տալիս՝ առանց պարտադրանքի նշույլի: Մարդն ինքը պետք է կարողանա հետեւություն անել, որից հետո արդեն նրա կամքին բռնանալը հնարավոր չի լինի: Վստահաբար ասեմ, որ այդ տեսակետից ԱՄՆ գաղութում ազգը զարթոնքի ճանապարհին է:
- Բայց չէ՞ որ Հայաստանից գնացողները հիմնականում վատ՝ ոգի ու հույս սպանող լուրերով են տեղ հասնում:
- Ազգը հատկապես խոցելի է դառնում արտագաղթի կամ ներգաղթի ժամանակ, եւ հիմնականում այդ ժամանակ էլ նրա մեջ են թափանցում թշնամիները: Հիմա, երբ հայությունը, տնտեսական դժվարություններից դրդված, դուրս է գալիս հայրենիքից (որպեսզի հետո կրկին վերադառնա իր երկիր), նրանց հետ գնում է նաեւ տականքը՝ հատուկ նպատակով: Գնում է ոչ կարիքից դրդված, այլ՝ ժամանակավորապես հեռացող հայերի անունից խոսելու: Սադրիչներ են, որոնք ասում են. Հայաստանն ապրելու տեղ չի, երկիր չի… Մենք եթերից էլ (ունենք նաեւ մեր հեռուստաժամը) բազմիցս ասել ենք. հնարավոր չէ, որ գենետիկորեն մաքուր հայն այդպես արտահայտվի իր տան, իր ազգի մասին: Մեր հայրենիքը մեր մեծ ընտանիքն է: Հայը չի սիրում իր ընտանիքում ի հայտ եկած բացասական բաների մասին խոսել օտարի հետ, իսկ ինչո՞ւ պիտի նա մեծ ընտանիքի բացասական կողմն աշխարհին ցույց տա, այն պարագայում, երբ գիտի թերությունները ծնող պատճառներն էլ, դրանք վերացնելու եղանակներն էլ… Նշանակում է՝ ոմանք, մատնանշելով մեր թույլ կողմերը, թշնամուն մատնանշում են ազգի ամենախոցելի կողմերը: Սա էլ պառակտելու լավ միջոց է, եւ նրանք երբեմն հաջողում են: Մենք ասում ենք՝ հայը պետք է հայրենիքում ապրի, նրանք՝ փախեք այնտեղից: Իսկ ո՞վ պետք է կարգի բերի մեր տունը… Որպեսզի «ձայնը տաք տեղից է գալիս»-ի տպավորություն չլինի, ասեմ, որ ժամ առաջ հայրենիքում կլինեի, բայց գաղափարական ընկերներիս որոշումով եմ ԱՄՆ-ում… քանզի դեռ աջակցելու խնդիրներ կան:
Սադրիչներն են ստեղծում այն իրավիճակը, որի դեմ պայքարում ենք նաեւ ԱՄՆ-ում: Բայց նկատել ենք, որ դրանք շատ արագ էլ կորչում են ասպարեզից՝ տեսնելով իրենց դեմ պայքարող ուժը: Եթերում նրանց անուններն էլ ենք տալիս: Ասում են՝ եկեք հրեաների օրինակով շարժվենք: Խնդիրը հրեան, ճապոնացին կամ չինացին չէ, փաստորեն, այս արտահայտությունն անողը կամ ծրագիր է իրականացնում, կամ էլ տեղյակ չէ մեր պատմությանը: Ինչո՞ւ օտարից օրինակ վերցնենք, եթե մեր մշակույթից, ազգային արժեքային համակարգից լավը չկա, չնայած ավերել են, ոչնչացրել, բայց հետո նորն է ստեղծվել, իսկ հնից տեղ-տեղ մնացած ավերակներն անգամ շատ արտահայտիչ են: Այդ մասին միայն հայ ազգայնականները կամ մասնագետները չեն խոսում, դա աշխարհի այլ ազգերի հեղինակավոր անհատների գնահատականն է: Մեզ այլոց օրապակաս օրինակները հարկավոր չեն:
- Վերջին տարիներին խոսակցություններ կան, որ հայ եկեղեցու սպասավորներն ուզում են հայերենը փոխարինել անգլերենով, որպեսզի անգլախոս հայերը հասկանան իրենց:
- Դա իրենց բնույթի վկայություններից է: Իրականում առանց հայոց լեզվի մեր ազգը չի կարող գոյատեւել: Քրիստոնյա եկեղեցին, փաստացի, հանգած կառույց է: Դա ընդամենը գաղտնի կառույց է, որն զբաղվում է բիզնեսով. մոմի ու տարբեր «սպասարկումների» փող են մեզնից վերցնում… Տեսեք. եթե ուզում ես երեխա կնքել, նախօրոք պետք է գնաս ու ժամադրվես, պայմանավորվես, գումարային խնդիրներ լուծես: Ինչ-ինչ չափանիշներ են մշակել, ամեն ինչ փողով են չափում, այսինքն՝ եթե չունես այդ հնարավորությունը, կնշանակի երեխայիդ չեն մկրտի: Գուցեեւ լավ է… Մի ժամանակվա թաքունը հիմա բացահայտ է: Հարցնում են՝ ինչո՞ւ մեր եկեղեցին ազգին չի ծառայում: Որովհետեւ դրա գաղափարն օտարածին է: Հիմա էլ էկումենիստական գաղափարներին են միացել, համաշխարհայնացվել են, երեւի դրա համար էլ անգլերեն են ուզում աղոթել… Մարդիկ արդեն շատ լավ հասկանում են, որ եկեղեցին գոյատեւում է իրենց գրպանի հաշվին, եւ մեզ հետ զրույցներում այդ կարգի հարցեր շատ են արծարծում:
- Բայց չէ՞ որ հայկական դպրոցները եկեղեցուն կից են: Ի դեպ, Ձեր երեխաները հայկակա՞ն դպրոց են հաճախում:
- Նրանք կրթվել են նախ տանը, հետո միայն ամերկյան դպրոց հաճախել, բայց հայկական միջավայրում երբեւիցե անգլերեն չեն խոսել ու գիտեն, որ վերադառնալու են հայրենիք: Արդեն ասացի, որ եկեղեցու հետ կապված ամեն ինչ բիզնես է, եւ դպրոցը բացառություն չէ: Շաբաթ եւ կիրակի օրերին եկեղեցականները պարզապես շահագործում են եղած ազատ տարածքը: Այն բոլոր հայկական կոչվող դպրոցներում, որոնցում եղել ենք, պարզել ենք, որ հայերենը բացարձակապես տեղ չունի. երեխաները խոսում են միայն անգլերեն (չնչին բացառությամբ), եւ ոչ ոք դրա համար նրանց նկատողություն չի անում: Այդ դպրոցներում ուսուցչուհին հարց է տալիս ու փորձում պատասխանը ստանալ անգլերեն, նույնիսկ հաճախ հարցն է անգլերեն ձեւակերպում: Գուցե տարօրինակ թվա, բայց նկատել եմ, որ ամերիկյան դպրոցներում հայերն ավելի շատ են հայերենը գործածում միմյանց հետ շփվելիս, քան հայկական դպրոցներում: Դեպքեր գիտեմ, երբ ոգեւորված մարդիկ հայկական դպրոց են տարել երեխաներին, բայց որոշ ժամանակ անց փոխել են դպրոցը: Ինչո՞ւ, որովհետեւ տեսնում են, որ հայկական դպրոցում նրանք սկսել են հաղորդակցվել եւ սովորածը վերլուծել անգլերենով: Անունով են դրանք հայկական, իրականում փող աշխատելու լավ միջոց են, եկեղեցու գանձարանը համալրող կարեւոր աղբյուր: Հատկանշական է, որ դրանցում արեւելահայերենը փորձում են արգելել, թույլ չտալ, որ դառնա խոսակցական լեզու: Չնայած դրան, վերջին տարիներին այս արգելքն էլ է տեղի տալիս մեր շատ հայրենակիցների ջանքերի առաջ, եւ գրական արեւելահայերենն աստիճանաբար դառնում է կրթության լեզու:
- Իսկ ի՞նչ կարծիքի են այնտեղ դրամահավաքների մասին:
- Վատը չենք մտածում: Դատում ենք. եթե մեր տվածի գոնե մի մասը ծառայի երկրին՝ ուրախ կլինենք: Գիտենք, իհարկե, որ Հայաստանում մի զանգված կա, որի համար սփյուռքը կթու կովի կարգավիճակում է: Դա շատ ակնհայտ է, այլապես ներդրումներն անհամեմատ մեծ կլինեն: Եթե նկատել եք, համահայկական դրամահավաքներին մասնակցողների թիվը տարեցտարի փոքրանում է, քանի որ մարդիկ ցանկանում են նպատակային ներդրում անել: Վերջին 15-20 տարվա ընթացքում հայրենիքից հեռացածների մեծ մասն ապրում է Հայաստանով: Շատերն էլ, որ նախկինում չէին տեսել իրենց երկիրը, հնարավորություն ստացան գնալ-գալու, շփվելու եւ հասկացան, թե որն է իրենց իսկական երկիրը: Այս վերջին խումբը գնալով մեծանում է:
- Նշանակում է՝ Հայաստանում մարդկանց վիճակը լավացե՞լ է:
- Դեռ հիմնովին այդպես չէ ցավոք, բայց ես լավատես եմ: Իհարկե, անձամբ դատում եմ ոչ թե այստեղի կառույցներով, որ մասնավոր շահերով են պայմանավորված, այլ պարզապես շփվում եմ անծանոթ մարդանց հետ: Կարեւորն այն է, որ այդ մարդիկ նպատակ ունեն, հույսեր են կապում հայրենիքի հետ: Եթե կա ցանկություն ու հավատ, ուրեմն՝ մի օր լուծումը կգտնենք: Բնականաբար, շատ վատ է սոցիալական վիճակը, բայց  փոփոխություն էլ շատ կա: Երբ հեռանում էի երկրից, մարդիկ խորհրդային տարիներին ստեղծածն էին վաճառում ու հիմնականում դրանով գոյատեւում, բայց հիմա թեպետ ոչ ոք էլ գոհ չէ կյանքից, բայց ապրելու հնարավորություն քիչ թե շատ կա: Ոչ թե գոյատեւելու, այլ՝ ապրելու: Սա այն ճանապարհն է, որով գնալու ենք դեպի լավը: Մենք այս պարագայում էլ դատում ենք այսպես. կարեւոր չէ, թե ով է երկրի ղեկավարը, կարեւորը երկրի ու ազգի համար նրա նախանշած ուղին է, որին պիտի ենթարկվի նաեւ ղեկավարը: Իհարկե, ժամանակ չունենք դիտելու, սպասելու, բայց վիճակն առայժմ սա է:
- Իսկ Ջավախքի, Արցախի խնդիրն այնտեղ պատկերացնո՞ւմ են: Այդ առումով‘ ի՞նչ են ասում մեր «ավանդական» կոչվող կուսակցությունները:
- Թեպետ առայժմ միայն մենք ենք համապատասխան հայտարարություններով հանդես գալիս, սակայն դա էլ բավական է, որպեսզի ընդհանուր առմամբ Հայաստանի շահը գիտակցեն մեր հայրենակիցները: Իսկ Ձեր նշած կուսակցություններն ընդհանրապես չեն խոսում Հայաստանին վերաբերող խնդիրներից: Նրանց էլ պետք է «հասկանալ». սերտ կապերի մեջ են ԱՄՆ տարաբնույթ կառույցների հետ եւ ձեռնտու չէ անգամ լավի մասին բարձրաձայնելը: Իսկ մեր տեսակետն այն է, որ միակ ընդունելի լուծումը Ջավախքի եւ Արցախի վերամիավորումն է Հայաստանին: Ընդհանրապես, երբ խոսում ենք միավորված Հայաստանի մասին, աչքի առաջ է գալիս Տիգրան Մեծի ժամանակների տերությունը: Դա լավ է, քանի որ հոգեբանություն է դարձել, սակայն առայժն հնարավոր է գոնե հիշատակված հատվածները հետ բերելը, նաեւ՝ ազատագրված տարածքները:
- Թուրքիայի հետ սահմանը բացելու մասի՞ն ինչ կարծիք կա:
- Մեր դիտարկմամբ, հայության ավելի քան 80%-ը դրան դեմ է, ու տրամաբանական է: Տեսեք, սահմանը փակ է, կարծես, բայց Հայաստանը ողողված է թուրքական ապրանքներով: Թուրք արտադրողին ենք հարստացնում, թուրքական բանակը զինում: Իսկ ի՞նչ տեղի կունենա, եթե դառնանք անարգել առեւտուր անող հարեւաններ: Ոչ մի դրական սպասելիք չկա, նրանք տնտեսապես էլ, ֆինանսապես էլ կխեղդեն մեր գործարարներին: Նախ, չենք կարող վերանալ այն փաստից, որ Թուրքիան եղեռնագործ է, մեր թշնամին է, որը ոչ միայն անցյալում, այլեւ հիմա էլ ամեն ինչ անում է մեզ ոչնչացնելու համար: Ապա՝ սահմանը բացելը կնշանակի պաշտոնապես ներս հրավիրել այդ ոխերիմ թշնամուն, ասինքն՝ վերջնականապես հայաթափել երկիրը: Բանն այն է, որ հենց Հայաստանում հայ գյողացուն սնանկացնելը կնշանակի միանգամից ծնկի բերել Հայաստանը, իսկ մենք չենք էլ կասկածում, որ Թուրքիայի կառավարությունն ամեն ինչ կանի իր արտադրողի ապրանքի ինքնարժեքն արհեստականորեն փոքրացնելու համար, ինչը նկատում ենք նաեւ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունում: Գիտենք, թե ինչ չարչարանքով է պետության աջակցությունից համարյա զուրկ մեր հողագործը բերք ստանում, ապա փորձում այն իրացնել շուկայում, տեղյակ ենք, թե պետական ու այլ բնույթի ինչ դժվարություններ է նա ստիպված լինում հաղթահարել այդ ճանապարհին: Թուրքիայի քաղաքացին, ընդհակառակը, թիկունքում ունենալով իր պետության գործնական ու նպատակային օգնությունը, Հայաստան կբերի այստեղ արտադրվածից, առնվազն, 3-4 անգամ էժան մթերք, այլ ապրանք ու մի քանի ամսում կտիրանա մեր շուկային: Այդ դեպքում ի՞նչ անի իր հողում ապրուստի միջոցից զրկված մարդը……
- Հաճախ են ազգայնականությունը շփոթում ազգայնամոլության հետ: Միտումը ո՞րն է:
- ԱՄՆ-ն ազգերի համահավաք բնակության վայր է, բայց այնտեղ էլ, որքան էլ իշխանությունները ցանկանան, հնարավոր չէ վերացնել ազգային խնդիրները: Մենք՝ հայերս, հաճախ նպաստում ենք այդ բնույթի խնդիրները վեր հանելուն: Բայց խոսքը ազգայնականության մասին է, իսկ թե ովքեր են այդ իրարամերժ հասկացությունները «խառնում», այլամերժությունը, ազգայնամոլությունը վերագրում ազգայնականներին, միանգամայն պարզ է: Մենք համագործակցում ենք տարբեր ազգերի ազգայնականների հետ, իսկ նրանցից ոչ ոք մեզ ազգայանամոլի պիտակ չի կպցնում, որովհետեւ լուրջ, գիտակ ուժերի հետ ենք գործակցում, փորձ ենք փոխանակում, ձեռք բերում: Նրանք հասկանում են, որ մտահոգված ենք մեր ազգով, մեր երկրով, ինչը չի նշանակում ազգայնամոլ դառնալ կամ վնասել նրանց:
- Այսինքն՝ մեքսիկացի կամ որեւէ սեւամաշկ ազգայնականի եւ հայ ազգայնականի միջեւ չի՞ կարող հակասություն լինել:
- Միանշանակ ոչ: Շատ ենք շփվում մի քանի ազգերի ազգայնականների հետ, ովքեր իրոք հարգում եւ ամենաբարձր տեղն են տալիս մեզ: Օրինակ՝ Վենեսուելայի պարագայում, իսկ նրանց հետ արդեն 4 տարի համագործակցում ենք: Հատկապես վերջին տարիներին նրանք շատ արմատական են դարձել, որովհետեւ հասկանում են՝ կորցնում են իրենց ազգային կերպարը: Մեքսիկացիներն ասում են՝ մենք գնահատում ենք ձեր արժեքները, եւ ձերը ոտքի տակ տալով մերը բարձրացնելու ցանկություն չունենք: Նույնը՝ կուբացիները, այլ իսպանախոսներ կամ անգլախոսներ: Աշխարհը հասնում է ազգայնական հողին ու ազգայնանում: Մեզ հարգում են մեր աշխատանքի, մեր վերաբերմունքի համար, որովհետեւ հասկանում են՝ պարզապես ուզում ենք տեր կանգնել մեր ազգային արժեքներին: Ազգայնականությունն ու ազգայնամոլությունը «շփոթում» են, որովհետեւ դա ձեռնտու է որոշ ուժերի: ԱՄՆ-ում այդպիսի խնդիր հիմա չկա, բայց մինչ այդ կար: Նախկինում ինչ-որ կառույցներ էին ստեղծվել, որոնք անընդհատ թշնամանք էին տարածում, օրինակ, հայերի ու մեքսիկացիների միջեւ: Բախումները, սպանություններն անպակաս էին, շատ հայեր բանտերում են այդ ժամանակներից, բայց հիմա այդպիսի դեպքերի թիվը նախկին ծավալի 2-3 %-ին էլ չի հասնում: Հանդիպեցինք նրանց ազգայնականների հետ, խոսեցինք, բանակցեցինք, ու վերջ տվեցինք անիմաստ առճակատմանը: Հիմա համագործակցում ենք: Իսկ ազգայնամոլությունը, ինչպես ասացի, ազգերին իրար դեմ հանելու, թշնամացնելու հատուկ գաղափար է: Ա՛յ, ազգայնամոլ է սեւամորթերի այն մասը, որ մահմեդական է…
- Ի՞նչ պետություն է մեզ հարկավոր եւ ու՞մ է պետք Հայաստանն առանց հայերի……
- Հայաստանի աշխարհագրական դիրքով պայմանավորված՝ բոլոր գերտերությունները կախում ունեն մեզանից: Այո՛, կախում՝ աշխարհաքաղաքական առումով: Իսկ որպեսզի այդ գործոնը կարողանանք ճիշտ տնօրինել, չպետք է սրան-նրան ծառայենք, դրամաշնորհներով ծախվենք: Պետությո՛ւնը պետք է ծառայի ազգին, ոչ թե հակառակը: Պետությունն օտար երկրների մատուցած ծրագրերն իրագործող չպետք է լինի: Շատերն ասում են՝ ի՞նչ ունենք, ի՞նչ կարող ենք անել: Ունենք այն ամենը, ինչ ուրիշները միայն երազում են տեսնում՝ արարչական անկործանելիություն: Պետք է ի վերջո գիտակցենք՝ ինչքան շուտ հրաժարվենք օտարներին ծառայամտորեն խոնարհվելուց, այնքան՝ լավ: Համագործակցենք, բայց՝ արժանապատվորեն, այլապես եղածն էլ կկորցնենք: Իսկ արժանապատվորեն զարգանալու ընդունակ է միայն ազգային հիմքով պետությունը:
Իսկ Հայաստանն առանց հայերի պետք է ինչպես մեր արտաքին, այնպես էլ ներքին թշնամիներին: Վաղուց է հայտնի մասոնական նման ծրագրի գոյությունը, իսկ թուրքերի մասին չենք խոսում… Դրա համար էլ մենք ասում ենք՝ Հայաստանը՝ հայերին:
- Իսկ որտեղի՞ց է «սնվում» «Հայ ծագումնաբանական ընկերակցություն»-ը:
- Կազմակերպության անդամները հասկանում են իրավիճակը: Իսկապես բարեգործ, ազգասեր, գործունյա հայեր կան, ովքեր նվիրատվություն են անում, ու դրանով կարղանում ենք աշխատել: ԱՄՆ-ում պետությունը մեզ վաղուց ի վեր առաջարկում է ծրագրեր ու դրամաշնորհներ, բայց  դրանցից միանշանակ հրաժարվում ենք: Մի առիթով, բարեգործական մի միջոցառման ժամանակ ասել եմ՝ եթե իմ պետությունը՝ Հայաստանը, հովանավորի, ապա  մեծ հաճույքով կհամաձայնեմ: Քանի որ «Հայ ծագումնաբանական ընկերակցություն» ենք կոչվում, նրանք շատ լավ էլ հասկանում են, որ ամերիկյան, հրեական կամ ճապոնական ծագումնաբանությանը չենք հետամուտ: Այդ դրամաշնորհների նպատակը մեկն է՝ ուղղությունդ փոխելը: Այսինքն՝ հատկապես եթե կրթական կառույցի մասին է խոսքը, տրվում է գումար, եւ եթե համաձայնեցիր, ստորագրեցիր ծրագիրը, տալիս են մի ուրիշ ծրագիր էլ, որով պետք է փաստացի առաջնորդվես: Այսինքն, դառնում ես նրանց գերին. դու ծրագրեր ունես, որոնք նրանց չափորոշիչներին չեն համապատասխանում, բայց տված գումարով «անմեղորեն» քեզ շեղում են նախապես ընտրածդ ուղուց: Վե՛րջ, իրենցն ես: Իսկ եթե չես վերցնում իրենց օգնությունը, ուրեմն՝ դժվարությամբ ես առաջ գնալու, որովհետեւ նյութականի դերը շատ մեծ է ամեն տեղ: Իսկ հեշտ ճանապարհ ընտրողներ շատ կան:
- Հույսը մեզ վրա՞ դնենք:
- Հայաստանը միատարր, անհատականությամբ օժտված տաղանդավոր բնակչությամբ երկիր է: Անհիշելի ժամանակներից մեր պապերի հողում ենք ապրում, ձգտում ունենք ազգովի զորեղանալու, հզոր, ազգային հիմքերով պետություն դառնալու: Սրանից ավելի մեզ բան պետք չի: Բացի այդ, արդեն գիտենք, թե ինչից պետք է հրաժարվել, ինչն է մեզ շահավետ: 21-րդ դարում ավելի հեշտ կկառուցենք ազգային հիմքով պետություն, քան հնարավոր էր մի 100-200 տարի առաջ: Չմոռանանք, որ արդեն մի հզոր զենք եւս ունենք՝ անկախություն, որը մեզ չեն նվիրել: Հայը կարողացավ վերատիրել իր հողին, ուրեմն՝ ամեն ինչ ունենք, իսկ այս պայմաններում հույսն ուրիշի վրա դնելը պարզապես հիմարություն կլինի: 
- Եվ վերջում, ո՞րն է Ձեր այցելության նպատակը:
- Նախ, վաղուց չէի եղել հայրենիքում, անասանելի կարոտել էի: Բայց մինչեւ մեկնելս, էլի դժվար թե առնեմ կարոտս: Ինչեւէ: Ասացի, որ չեմ կարողանում հիմնավորապես վերադառնալ գաղափարական ընկերներիս որոշման համաձայն, որ դեռ պիտի ղեկավարեմ Լոս Անջելեսի մեր ազգայնական թիմը եւ աջակցեմ Հայաստանի ազգայնականներին: Բացի կարոտս, ծրագրված հանդիպումներ ունեցա որոշ ազգայնական ուժերի հետ, որոնք համախմբված են Հայ Արիական Միաբանության շուրջ, եւ պիտի տանեմ նաեւ ազգային գրականություն, որի կարիքը շատ է զգացվում սփյուռքում: Հանդիպեցի նաեւ մարտական ընկերներիս, հատկապես՝ իմ հարազատ ՀԱԲ-ի տղաներին, նաեւ՝ բարեկամներիս: Արցախյան պատերազմի 4-5 տարիների ընթացքում բազմաթիվ լավ ընկերներ եմ ձեռք բերել: Ամեն դեպքում, գործնական իմաստով բավարարված եմ: Շատ կարեւոր էր, որ Գառնո տաճարում Վարդավառի օրը քրմական ծեսով արորդի օծվեցի՝ վերահաստատելով հայ արիական ծագումս, նաեւ ընկերներիս հետ զոհ մատուցեցինք Հայ Աստվածներին՝ հանուն մեր հաղթարշավի:
Զրույցը՝ Լիլիթ Պողոսյանի

Այս գրառումը հրապարակվել է Հ.Ա.Մ., Հոդվածներ խորագրում։ Էջանշեք մշտական հղումը։