Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223 (https://www.facebook.com/armenuhi.melqonyan)
…Իհարկե լավ է, որ քիչ են հավաքվել ցուցարարներ եւ մեր հարեւան երկրին գլխացավանքի մեջ չեն գցել: Բայց այդ 35 մլն. քանակը պիտի զգաստ պահի պաշտոնական Թեհրանին: Մի առիթով Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանին հարցրեցի, թե ինչպես են Համաարիական դաշինքով (որ նաեւ իրանական-պարսկական կողմի հետ են բանակցել) հակադրելու հենց միայն իրանական ադրբեջանցիներին, արդյո՞ք խոսել է իրանական (պարսկական) արիացիների հետ այդ մասին: ՀԱՄ առաջնորդը հայտնեց, որ միշտ է այդ հարցը տտել իրանցի բարեկամներին, ովքեր իրապես շահագրգռված են համաարիականության հզորացմամբ: Բայց, ինչպես հայտնեց նա, եւ՛ ՀՀ-ում ԻԻՀ դեսպանատանը, եւ՛ Իրանում իր հանդիպումների ընթացքում այդ թեմայով չեն ծավալվել իրանական կողմից… Անգամ այն անուղղակի հարցին, թե այդպես չպատասխանելով մի օր պարսիկներն Իրանում ազգային փոքրամասնություն կդառնան (կամ նվազագույնը՝ թվաքանակով կզիջեն թյուրքական տարրին), մնաց անպատասխան… Հայ արիները ղեկավարը նաեւ նշեց, որ բարձր մակարդակով հանդիպումներում եւս այս խնդիրը արծարծել է՝ նշելով, որ այսօր փոքրատարածք Հայաստանն ավելի ուժեղ կռիվ կտա համաթուրանականության դեմ, քան մեծատարածք Իրանը, քանզի Հայաստանը գրեթե միատարր երկիր է, իսկ Իրանում թյուրքական տարրը հետզհետե գերազանցում է բնիկ պարսիկներին քանակով:
Սա մեզ՝ հայերիս, նույնպես պիտի անհանգստացնի, քանի որ Իրանի հյուսիսային մասում՝ Հայաստանին սահմանակից կան երկու Ադրբեջաններ, որոնք մեր ներկա թշնամի Ադրբեջանի հետ արդեն իսկ լուրջ վտանգ են, անգամ Թուրքիային եթե մի կողմ դնենք:Չնայած Թեհրանը պնդում է, որ այդ ադրբեջանցիները եղել են ատրպատականցիներ եւ կապ չունեն ներկայիս ադրբեջանցիների հետ, ինչի մեջ իրականույուն կա, բայց դա այսօր դեռ ազդեցիկ գործոն չէ «մեծ Թուրքիա» կամ «մեծ Ադրբեջան» ծրագրերի ճանապարհին…
…Այս հարցով դիմեցինք Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանին, ով նաեւ եզդի համայնքի ներկայացուցիչների հետ է արիադավան-հեթանոսական ծեսեր կազմակերպել Գառնո տաճարում, Կարմիր բլուրում, Էրեբունի ամրոցի տարածքում, Մեծամորում եւ այլն: Նա շատ կարճ պատասխանեց՝ «Այն, որ եզդին արեւապաշտ է ու իրենց Աստվածն էլ արեւն է, հրաշալի է, նշանակում է եզդի տեսակը մնացել է հարազատ իր բնապաշտական հավատին (եզդիների մեծ մասը շեղվելով այս հավատից՝ դարձան մահմեդականներ եւ այդուհետ կոչվում են քրդեր…): Այն, որ եզդին աղոթում է արեւին՝ որպես լույսի, գերազանց է, նշանակում է եզդին մնացել է դեպի լույսը, դեպի ճերմակն ու ճշմարիտը գնացող տեսակ: Մենք՝ հայ արիներս եւ այլ հեթանոս հայեր, նույնպես արեւապաշտ ենք, կրակն էլ մեզ համար երկնային ԱրԷգԱկ-ի երկրային արտացոլանքն է, որ վառում ենք մեր ծեսերին… Այս դեպքում ի՞նչ սատանայապաշտության մասին է խոսքը: Ինչպե՞ս կարող է արեւապաշտը լինել սատանայապաշտ կամ խավարապաշտ…
Իսկ մյուս հարցը՝ հայի եւ եզդու Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցով պսակադրությունը խիստ կրոնական է, ինչը կարող է նաեւ պարտադրվել որպես եկեղեցական կամ կրոնական արարողություն: Մենք, օրինակ, առհասարակ դեմ ենք խառնամուսնությանը, խառնարյունությանը, ծինաբանական խառնակչություններին՝ գենախեղումներին: Հետաքրքիրն այն է, որ եզդիներն իրենք նույնպես դեմ են այլազգիների հետ ամուսնությանը եւ հաստատ իրենց ծիսակարգը կպարտադրեն հայ աղջկան, եթե եզդիական ծեսով ցանկակա ամուսնանալ… Սակայն եթե երկու այլազգի մարդ իրար սիրում են՝ ինչ կարող ես անել, թող պարզապես ամուսնանան, մնան իրենց հավատօ հետեւորդ, եթե այդքան կարեւորում են… ու վերջ»:



