Հանքարդյունաբերություն եւ բնապահպանություն. ո՞րն է սրանց հաշտության պայմանը

Սկիզբը՝ թիվ 39-ում

Փաստորեն, ինչպես արդեն ասացինք, մենք ունենք լիքը ոչ մետաղական հանքանյութեր, աշխարհում ամենաորակյալ ապարները, բայց ոլորտային տնտեսությունը չի գործում: Փլուզված է գործնականում: Մինչդեռ մեր երկրում բարձր որակական հատկանիշներով օժտված հանքանյութերի մեծ քանակություն կա, որոնք որպես հումք կարող են օգտագործվել ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ միջազգային շուկայում մեծ պահանջարկ ունեցող արտադրատեսակների ստացման համար: Ուրեմն՝ ինչ քայլեր են առաջարկվում ոտքի կանգնելու համար:

Մի ժամանակ խնդրո առարկայի հետ կապված աշխատանքային խումբ կար ստեղծված, որտեղ ներգրավված էին «Հայէլեկտրամեքենա», «Օնիքս», «Գյումրու ապակու գործարան», «Բազալտ միներալ», «Քարակերտի քարաձուլման գործարան», «Ամուրկավ», «Միմ» ընկերությունների ներկայացուցիչները: Համապատասխան ուսումնասիրությունների հիմամբ առաջարկվել էր  գնահատել նշված ձեռնարկությունների վիճակը եւ տեխնիկական աուդիտ անցկացնել: Դրանից զատ՝ համալիր պետք է ուսումնասիրվեր ներկայիս տեխնիկական պահանջներին համապատասխան արտադրատեսակների արտադրության տեխնոլոգիական ռեժիմներն ու պրոցեսները, արտադրատեսակների սպառման շուկաները եւն: Ուսումնասիրելով նաեւ առկա՝ ոչ մետաղական օգտակար հանածոների տարատեսակները, որոնք գրանցված են օգտակար հանածոների պետական հաշվեկշռում՝ առավել հեռանկարային արտադրատեսակների ստացման համար առաջարկվեցին ապարների այս տեսակները՝ պեռլիտային, բազալտային, մագնեսիլիկատային, դոլոմիտները, դիատոմիտները, ցեոլիտները, բենտոնիտային կավերը, քվարցիտները, նեֆելինային սիենիտները:

Մասնագետները բացատրում են, թե ինչու ընտրվեցին հենց այս ապարները: Որովհետեւ հենց դրանց միջոցով կարող ենք զարգացնել ոլորտը եւ, ըստ այդմ, տնտեսությունը: Հեռանկարն ավելի պարզորոշ դարձնելու համար որոշ անհրաժեշտ մանրամասներ ներկայացնենք:

1. Պեռլիտները ջուր պարունակող ապակենման ապարներ են, որոնք առաջացել են հրաբխային լավաների արագ սառեցումից, եւ ջերմամշակման ժամանակ փքվում են՝ առաջացնելով տարբեր տեսակի թեթեւ նյութեր: Պեռլիտներն օգտագործվում են թեթեւ բետոնների, ջերմա եւ էլեկտրամեկուսիչների, նուրբ քամիչների, սպիտակ եւ գունավոր ապակիների, բյուրեղապակու, հրակայուն թելերի եւ այլ նյութերի արտադրության մեջ, հողին ավելացված պեռլիտների խառնուրդը լավացնում է հողի կառուցվածքն ու ֆիզիկական հատկությունները: Պեռլիտային ապարներից ստանում են բջջավոր ապակի, որն առավել արդյունավետ ջերմամեկուսիչ նյութ է: Հայաստանում հայտնաբերված են պեռլիտային ապարների տասնյակ հանքավայրեր, որոնց ընդհանուր պաշարները գնահատվում են՝ 321,4 մլն. խմ: Արագածի հանքավայրի պեռլիտները նախկինում արտահանվել են Իտալիա, Բելգիա՝ փոշե ֆիլտրերի ստացման համար, ինչպես նաեւ Ռուսաստան, Ուկրաինա, Վրաստան՝ ջերմամեկուսիչ նյութերի ստացման համար, սակայն Եվրոպա ներկայումս պեռլիտներ է կրվում ԱՄՆ-ից: Այսինքն՝ մենք շուկայի տեղ ունենք:

Continue reading →

Հայ գիտնականը թշնամի՞ է հային

Չգիտես թե ինչու այս ելույթները տեղի են ունենում ՀՀ նախագահի Վայոց ձոր պաշտոնական այցի հետ կապված: Սա լոկ պատահականությու՞ն է: Հարկավ, ոչ, խարդավանքը շատ լավ մտածված է: Սա ուղղակի մարտահրավեր է գործող նախագահին: Լավ է ընտրված նաեւ պահը. ծանր կեցություն, շրջափակման մեջ գտնվող երկիր եւ արտագաղթող հայեր: Ու՞մ են հետաքրքիր գիտական այս կարծիքները:

Թվում է, թե խնդիրը զուտ գիտական է, եւ մարդիկ հայտնում են իրենց «փաստարկված» տեսակետը:

Բայց իրականում այս ամենը այլ միտվածք ու նպատակ ունի:

Բանն այն է, որ հումանիտար գիտությունների բլոկը՝ հնագիտություն, պատմագիտություն, լեզվաբանություն, ազգագրություն եւ այլն գտնվում են մեզ թշնամի ուժերի ազդեցության ծիրում:

Կարծում եմ՝ սա ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության անմիջական գործն ու պարտականությունն է: Այս խնդրի զուտ գիտական լինելու պարագան սոսկ թվացյալ է:

………………………………………………………………………………………………………..

Վերջին ժամանակներս խիստ աշխուժացել են մութ եւ պղտոր ուժերի հարձակումները հայության եւ նրա քաղաքակրթական արժեքների վրա: Եվ դա բնավ էլ պատահական երեւույթ չէ, այլ հայեցակարգային լրջորեն մտածված եւ համակարգված ծրագիր: Հատկապես հեռուստաեթերից հնչում են հակազգային եւ հակապետական ելույթներ, տեսակետներ ու դիրքորոշումներ, որոնք օրինական զայրույթ եւ վրդովմունք են հարուցում հասարակության առողջ շրջաններում:

Այսպես, սույն թվականի հոկտեմբերի 6-ին, կիրակի օրը, ժամը 22.00-ին «Շանթ» հ/ը-ով («Հորիզոն» ծրագիր, հեղինակ՝ ոչ անհայտ լրագրող Արամ Աբրահամյան) հնչել է «սենսացիոն» կարծիք «Արենի-2» հնավայրի եւ հնագույն՝ մեծ աղմուկ հանած բնակավայրի մասին: Հանդես է եկել «հնագետ» ոմն Դիանա Զարդարյանը:

Վերջինս, գինու արտադրական վաղնջական համալիրի, վաղագույն կոշիկի եւ զգեստի մասին խոսելով, անսպասելի անցում է կատարել ու սկսել խոսել այստեղ իբր թե դիտված՝ մարդակերության մասին: Նա «համոզիչ տոնով» պնդում է, որ այստեղ տարածված է եղել մարդակերությունը: Ապացույցները հորերից մեկում գտնված ոսկորներն են ու դանակը: Կինը պատմում է այն մասին, որ ոսկորների վրա հայտնաբերվել են ատամների (իհարկե՛ մարդու) հետքեր: Այս «փաստերի» ընդհանրացումով էլ նա եզրակացնում է, որ մենք գործ ունենք մարդակերության հետ: Իսկ մենք ինչո՞վ ենք ուրիշներից պակաս:

«Լուսանցք» – Նայել նաեւ այս նյութերը, որ արծարծվել են «Լուսանցք»-ում.-

http://www.hayary.org/wph/?p=3357 – Հայ Արիական Միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական խորհրդի ներկայացուցիչ՝ Քուրմ Արմոգի պատասխանը՝  «Հայ հեթանոսական աստվածները «վերադառնում են»» հոդվածում առկա խեղաթյուրումներին

http://www.hayary.org/wph/?p=3497 – Հեթանոսությունը մարդակերություն չէ… Պատասխանում եւ ներկայացնում է հայ արիների առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը

Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 39-ում

Բամբակի ծով – գտնվում է Տաթեւի վանքի առջեւում: Այս ձորը լցվում է փափուկ եւ սպիտակ ամպերի քուլաներով, որոնք նման են բամբակի: Դրա համար էլ կոչվում է Բամբակի ծով:

Ձյունիկի քարե արձան – գտնվում է Քաջարանում, Ձյունական գետի մեջ: Ասում են, թե Ձյունիկ անունով մի աղջկա Քաջարանից հարս են տարել չուզած գյուղը, չուզած մարդու համար: Կես ճամփին Ձյունիկն իրեն նետել է Ձյունական գետի փրփուրների մեջ եւ հրաշքով դարձել է քարե արձան:

Ագռավաքար – գտնվում է Գորիսի հյուսիս-արեւելյան կողմում, Շոր-ձորում: Պառավն ունեցել է մի ագռավ, որի հետ հարյուր տարի սիրով ապրել է: Մի օր ագռավը անգիտությամբ սպանել է պառավի հավի ճտերից մեկին: Պառավն անիծել է նրան եւ ասել. «Քար դառնաս, ա՜յ ագռավ»: Ագռավն իսկույն քար է դարձել եւ մնացել է ժայռի վրա:

Եզան ուխտատեղի – գտնվում է Տաթեւի վանքի հանդիպակաց լեռնաշղթայի վրա: Այս քարաբլուրը կազմված է անտաշ քարերի կիտվածքից, որը օր-օրի մեծանում է, որովհետեւ ամեն անցորդ ճանապարհից մի քար է վերցնում եւ նետում նրա վրա: Ասում են, թե քարակույտի տակ թաղված է մի եզ, որը առանց մարդու օգնության շրջակայքից մեջքով կրել է Տաթեւի վանքի համար անհրաժեշտ շինանյութը:

Ծակ քար – գտնվում է Գորիսի շրջանում, Որոտան գետի ափին: Մի չար վարդապետ ուզում է տիրանալ գեղեցիկ Շուշանին: Սա փախչում է դեպի ժայռերը: Երբ քիչ է մնում որ վարդապետը հասնի Շուշանին, վերջինս օգնության է կանչում աստծուն: Ժայռը իսկույն ծակվում է, եւ աղջիկը մտնում է նրա մեջ:

Անիծած քար – Որոտանի ձորահովիտներից մեկում, ճամփեքի մոտ կան ցցված եւ թեքված վիթխարի ժայռեր, որոնցից մեկը հիշեցնում է արձանացած մի մարդ, մյուսը՝ կալ անելիս քարացած եզներ, իսկ կենտրոնի ավազահատիկ բարձրությունը՝ կալսած հացահատիկի մի կույտ: Ժողովուրդը «Անիծած քար» է կոչում ձորահովտի այս կանաչազուրկ, գորշ մասը: Այստեղով անցնելիս մարդիկ, հնավանդ սովորության համաձայն, կանգ են առնում մի պահ, անեծքի խոսքեր շպրտելով մարդուն՝ շարունակում են ճանապարհը: Ասում են, թե քարացած այդ մարդը մի ագահ հարուստ է եղել, ով իմանալով, որ իր կալվոր-ծառան մի բուռ ցորեն է տվել կալատեղով անցնող աղքատ մարդուն, վռնդել է նրան աշխատանքից: Յոթ երեխի տեր կալվորի պառավ մայրը անիծել է ագահ հարուստին եւ նրա անեծքով քար են դարձել թե՛ ագահ հարուստը, թե՛ եզները եւ թե՛ նրա հացահատիկը:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Գազարով աղցան

* Բաղադրությունը – Գազար – 300 գ, կանաչ խնձոր – 1 հատ, բուսայուղ – 2 ճաշի գդալ, խնձորի քացախ – 2 ճաշի գդալ, եգիպտացորեն – 100 գ, մաղադանոս – 20 գ, թթվասեր – 50 գ, մայոնեզ – 100 գ, ընկույզ – 100 գ, աղ, սունելի, կարմիր պղպեղ՝ փոշի:

* Պատրաստմանեղանակը – Բուսայուղն ու քացախը միասին խառնել, դնել կրակին: Խոշոր քերիչով քերած գազարը մեջը եփել, աղ անել, քամել:

Սրան ավելացնել կտրատած խնձորը, եգիպտացորենը, հետո՝ սունելին, մաղադանոսը, ընկույզը, կարմիր պղպեղը:

Թողնել 5 րոպե, ավելացնել մայոնեզն ու թթվասերը: Անու՛շ լինի:

Հայաստանը՝ 6-րդ հորիզոնականում – «Մանկական Եվրատեսիլ»

«Մանկական Եվրատեսիլ-2013» մրցույթում Հայաստանը ներկայացնող Մոնիկա Ավանեսյանը 6-րդն էր: Մրցույթի հաղթող ճանաչվեց Մալթայի ներկայացուցիչը: Մանկական ժյուրին Հայաստանին տվեց 3 միավոր: Հայաստանին 12 միավոր տվեց Վրաստանը, 4-ական միավոր՝ Շվեդիան, Սան Մարինոն, Մակեդոնիան, Մոլդովան, 5-ական միավոր՝ Ուկրաինան, Ռուսաստանը: 2 միավոր՝ Բելառուսը, 6 միավոր՝ Նիդեռլանդները, 8 միավոր՝ Մալթան: Հայաստանը ամենաբարձր՝ 12 միավորը տվեց Ռուսաստանին:

Այս տարի մրցանակային են համարվում 1-ին, 2-րդ եւ 3-րդ հորիզոնականները: 2-րդ տեղում է Ուկրաինայի ներկայացուցիչը, 3-րդ տեղում՝ Բելառուսի: Մրցույթին մասնակցում էր 12 երկիր:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանը «Մանկական Եվրատեսիլ»-ին առաջին անգամ մասնակցել է 2007թ.՝ «Արեւիկ» մանկական խումբը իր «Երազանք» երգով, որի արդյունքում 2-րդ տեղը գրավեց 1 միավորի տարբերությամբ: 2008թ. Հայաստանը ներկայացրեց Մոնիկա Մանուչարովան, ով զբաղեցրեց 8-րդ հորիզոնականը: 2009թ. մասնակցել է Լուարա Հայապետյանը՝ զբաղեցնելով 2-դ հորիզոնականը: 2010թ. ծնունդով արցախցի 12-ամյա Վլադիմիր Արզումանյանը իր «Մամա» երգով կարողացավ Հայաստանին հաղթանակ բերել: 2011թ. մրցույթն անցկացվեց Հայաստանում եւ մեր երկիրը այս անգամ ներկայացրեց Դալիթան՝ զբաղեցնելով 5-րդ տեղը: 2012թ. Հայաստանը ներկայացրել է «Compass band» խումբը՝ զբաղեցնելով 3-րդ հորիզոնականը:

* * *

Շաբաթվա մարզական հեւքից –

Հայաստանի ֆուտբոլային առաջնությունը գնաց ձմեռային հանգստի

14-րդ խաղափուլը՝ թվերի ու փաստերի ամփոփմամբ

– Այն անցել է դաշտի տերերի առավելությամբ, որոնք հաղթեցին 2 խաղում, 2 խաղ էլ ավարտվեց ոչ-ոքի: Իսկ առաջնությունում 56 հանդիպումներում դաշտի տերերը տոնել են 21 հաղթանակ, հյուրերը հաջողության են հասել 16 անգամ, 19 խաղ ավարտվել է ոչ-ոքի:

Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր  խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223  

1. Հայ ազգայնականության միասնության տեսլականը – Արմեն Ավետիսյան (Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)… Ժամանակն առաջ տալ է պետք ու սկսել է պետք այդ ԺԱՄԱՆԱԿ-ը…

2. ՀՀ սահմանը՝ հայկակա՛ն վերահսկողությամբ – Խոսենք առանց շահարկումների ու միայն փաստերով – Արմենուհի Մելքոնյան («Լուսանցք»-ի գլխավոր խմբագիր)

3. Ռազմա-քաղաքական խաչմերու՞կ, թե՞ հակաքաղաքագիտական գժանոց – Իշխանափոխության հեղափոխական հակացուցիչը… Ընդդիմության ցուցադրականությունը…

4. Հները փորձում են նորանալ ու թարմանալ (ՍԴՀԿ, ՌԱԿ, ՀԿԿ)… Դյուրությունից ոչ դուրեկանը մեկ քայլ է… Իսկ ու՞ր են քայլերը (ԲՀԿ)… Ավանդական մեկ այլ կուսակցության հավաք (ՀՅԴ)… Նոր սենսացիա կլինի՞ «օֆշորային սկանդալ­ի» գործում…

5. Վտանգ, որ միշտ համաթրքական է… Արցախը՝ մաքսայինի ու ասոցացման արանքում… Հայաստանը Մաքսային միությանը չի՞ միանալու…

6. Սեփականը միայն ներքինը չէ (հայկական ավիացիայի խնդիրները)… Հայկական գինին հաղթարշավ է սկսում… Ռուսաստանն այս անգամ չհասցրեց…

7. Ցավոտ կետեր – Հանքարդյունաբերություն եւ բնապահպանություն. ո՞րն է սրանց հաշտության պայմանը… – ՀՀ-ն առաջինը՝ որակի առումով – ՀՀ-ի ունեցածը…

8. Մեր ավանդապատումները – Սյունիք. «Լուսանցք»-ը նոր խորագիր է սկսում՝ «Մեր ավանդապատումները»: Դրա ներքո կներկայացնենք ՀՀ մարզերին եւ Երեւանին վերաբերող հատվածները…

9. Շնորհավոր ծնու՛նդդ, Արմենուհի… Հայկական գինիներ… Հայկական խոհանոց – Կոնյակով ձուկ՝ նռան հյութում… Շաբաթվա մարզական հեւքից… ՀԱՄ պաշտոնական կայքը (www.hayary.org) տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք» շաբաթաթերթ…

Հայկական ազգայնականությունը լուրջ խնդիր ունի միավորվելու, քանզի որպես ինքնապաշտպանական (ըստ անհրաժեշտության՝ նաեւ հարձակողական) գաղափարախոսության կրող քաղաքական (նաեւ հանրային) ուժ, պիտի կարողանա համահայկական լինել՝ համազգային շահերի, իրավունքների ու նպատակների պաշտպանության համար:

Բազմիցս խոսվել է ազգայնականության ինքնահաստատման եւ այդ բնադիր եւ ազգակենտրոն (նաեւ հայրենակենտրոն) ուժի իրական ու սին (նաեւ արհեստական) դրեւորումների մասին՝ ներկայացնելով ԱԶԳ-ի բնորոշիչները եւ դրանցով գաղափարավորվելու ու գործելու կարեւորությունը:

Սա պարբերաբար նշվում է, քանի որ այն մեզ համար մնում է հենակետային՝ ինչպես բոլոր նախաձեռնությունների, այնպես էլ խնդրո շուրջ ասված տեսակետների համար («Հայկական ազգայնականության հոգեւոր-քաղաքական բնականությունը», «Լուսանցք», թիվ 37 (300), էջ՝ 4-5): http://www.hayary.org/wph/?p=3590 

Այսօր հայ ազգայնականության տարանջատման խնդիրը ոչ միայն հոգեւոր տարաձայնություններն են: Թերեւս ցեղակրոն ուսմունքին քիչ թե շատ ծանոթ հայերը կարողանում են համադրություններ գտնել հեթանոսության եւ քրիստոնեության հակասությունների հորձանուտում: Իսկ հայ արիական գաղափարաբանությանը մոտ հայորդիների համար ավելի դյուրին է ՀԱՅ հասկացությամբ առաջնորդվող յուրաքանչյուրի հետ համագործակցելը: Եվ ավելի մեծ անդունդ է գոյացել ազգայնական հայերի միջեւ մի շարք այլ պատճառներով պայմանավորված:

Continue reading →

Կառավարությունն արդեն համաձայնություն է տվել այն որոշմանը, ըստ որի ՀՀ եւ ՌԴ միջեւ մեր երկրի տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղաբաշխման կետերի մասին արձանագրությունում փոփոխություններ կարվեն: Ըստ պաշտպանության նախարարի տեղակալ Արա Նազարյանի, հայկական եւ ռուսական կողմերը հաշվի առնելով ՀՀ տարածքում տեղակայված ռուսաստանյան ռազմակայանի զինվորական կազմավորումների կազմի փոփոխությունը, համաձայնության են գալիս 2 կետի շուրջ. 1. ռուսական կողմին է փոխանցվում Գյումրի քաղաքի Սվերդլովի 222 փողոցի N 21 ռազմական ավանը, Երեւանի Արշակունյաց փողոցի N 7 ռազմական ավանը (ուղղաթիռային սավառնակախմբի կանգառի եւ գետնավարման ուղու կառուցման համար նախատեսված հողատարածքները, վարչատնտեսական օբյեկտների, զինանոցի, շտաբի, բնակելի ավանի, ինժեներաավիացիոն ծառայության շենքի, ավտոհավաքակայանի տարածքները եւ «Էրեբունի» օդանավակայանում վառելիքաքսուքային պահեստ կառուցելու համար տարածքներ): Այս տարածքները կներառվեն ՀՀ տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղաբաշխման կետերի ցանկում: 2. Հայկական կողմին է փոխանցում Շիրակի մարզի Հացիկ գյուղի N 1 ռազմական ավանը՝ հանելով այն ՀՀ տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղաբաշխման կետերի ցանկից: Արձանագրությունը կկազմվի հայերեն եւ ռուսերեն, եւ 2 տեքստերն էլ հավասարազոր կլինեն:

ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի խոսքով, մեր տարածքում տեղակայված ռուսաստանյան ռազմակայանի առկա տեղաբաշխման կետերը սահմանված են 1996թ. սեպտեմբերի 27-ի՝ հայկական եւ ռուսական կողմերի միջեւ համապատասխան համաձայնագրով եւ 2012թ. հոկտեմբերի 3-ի համապատասխան արձանագրությամբ: Ցանկում տեղաբաշխման կետերը նշված են որպես ռազմական ավաններ: Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օրվանից ռազմակայանի տեղաբաշխման կետերի ցանկում, ռազմակայանի խնդիրների փոփոխությամբ պայմանավորված, մի քանի անգամ փոփոխվել են նաեւ ռազմակայանի տեղակայման կետերը, որի հետեւանքով համաձայնագրում փոփոխություններ եւ լրացումներ են կատարվել 2000թ., 2003թ., 2005թ. եւ 2007թ. արձանագրություններով: 2012թ. հոկտեմբերի 3-ին ստորագրվել եւ ՀՀ նախագահի 2012թ. դեկտեմբերի 14-ի հրամանագրով՝ ուժի մեջ է մտել ՀՀ տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղաբաշխման կետերի մասին արձանագրությունը, որով հայկական կողմին կվերադարձվեն 10 ռազմական ավաններ եւ դրանց տարածքում տեղակայված անշարժ գույք: Դրանց վերադարձման նպատակով ս.թ. ապրիլի 24-27-ը Երեւանում կայացավ մեր երկրի տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղակայման եւ գործառնման նպատակով հողատարածքների եւ անշարժ գույքի փոխանցման հայ-ռուսական միջպետական հանձնաժողովի նիստը, որի ընթացքում էլ ստորագրվեցին հողատարածքների եւ անշարժ գույքի հանձնման-ընդունման ակտերը, ինչպես նաեւ հայ-ռուսական միջպետական հանձնաժողովի 8-րդ նիստի արձանագրությունը: Նիստի արձանագրությամբ հայկական եւ ռուսական կողմերի վրա դրվել են մի շարք պարտավորություններ, մասնավորապես վերջիններս միմյանց պետք է փոխանցեն որոշ հողատարածքներ: Ռուսական կողմը առաջարկել է հզորացնել 102-րդ ռուսաստանյան ռազմակայանը եւ այդ նպատակով ս.թ. նոյեմբերին ծրագրվել է ՀՀ-ին տրամադրել 18 ուղղաթիռներ: Այդ նպատակով «Էրեբունի» օդանավակայանում տեղակայված ռուսական ավիաբազայի արդիականացման նպատակով պլանավորվում է ռուսական կողմին տրամադրել տարբեր նշանակության տարածքներ (վերեւում նշվեցին այդ տարածքները): Այս նպատակով էլ ՀՀ ՊՆ-ն պատրաստել էր վերոհիշյալ արձանագրությունում փոփոխությունների նախագիծը, որի նպատակն է, ըստ Սեյրան Օհանյանի, հստակեցնել եւ փաստացի վիճակին համապատասխանեցնել ՀՀ տարածքում տեղակայված ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղաբաշխման կետերի ցանկը, նաեւ իրավական հիմք ստեղծել նշված ռազմական ավաններն ու չօգտագործվող  հողատարածքները սահմանված կարգով հայկական կողմին վերադարձնելու համար:

Continue reading →

Իշխանափոխության հեղափոխական հակացուցիչը

Որ Հայք-Հայաստանը դարեդար հանդիսանում է տարածաշրջանային կամ համաշխարհային հակամարտությունների ու վերաձեւումների խաչմերուկ, հանրահայտ է: Որ ներկայիս Հայաստանի Հանրապետությունը (Արցախի Հանրապետության հետ միասին) եւ Հայաստանի բնական ու պատմական բոլոր տարածքները (որոնց վրա գոյացել են արհեստական պետություններ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը, որոշակիորեն՝ նաեւ Վրաստանը) դեռ մնում են միջազգային որոշիչ հակամարտությունների խաչմերուկ՝ Արեւմուտք-Արեւելք եւ Հյուսիս-Հարավ առանցքներում, եւս գաղտնիք չէ:

Սակայն, մենք դեռ չենք կարողանում մեր արարչատուր հայրենի տարածքում ընթացող համաշխարհային վերաձեւումների լիարժեք մասնակիցը դառնալ (խաղաղալիքից խաղացողի վերածվել): Քանի որ այդ կարեւոր խաչմերուկում մշտապես գտնվելով՝ զբաղված ենք ոչ թե ռազմա-քաղաքական խնդիրներ առաջադրելով կամ առաջադրվածների մեջ ներթափանցելով, այլ՝ ներքին հակաքաղաքական գործունեությամբ, որն իրականում անպտուղ է ներքին քաղաքականության ասպարեզում, եւ առավել եւս, չի կարող պտղաբեր լինել արտաքին քաղաքական ոլորտում:

Այն, որ հայկական երկու պետությունները փորձում են ազգային դառնալ, բայց չեն կարողանում, հենց այդ անպտղության, ներքին հակաքաղաքագիտական դրսեւորումների հետեւանք է: Իշխանություններն առաջնորդվում են ներքին ու արտաքին այնպիսի ծրագրահենքով, ինչը միջազգային պահանջ է, սակայն՝ ո՛չ երբեք ազգային: Ավելին՝ այդ պահանջը հակազգային է: Նույն ծրագրահենքով են հանդես գալիս այսօր որոշակի հնարավորություններ ունեցող ընդդիմադիրները: Այդ որոշակի հնարավորություններն էլ նրանց տրվել են նույն միջազգային պայմաններ դնողները, եւ սա է թե՛ իշխանական, թե՛ ընդդիմադիր ծրագրերի ու նպատակների նույնականացման պատճառը:

Continue reading →

Հները փորձում են նորանալ ու թարմանալ

ՀՀՇ-ական երկպառակությունը՝ ՀԱԿ-ի կազմում հասարակական ՀՀՇ-ի եւ հին հհշ-ականների ցանկությամբ քաղաքական ՀՀՇ-ի վերականգնումը վերստին հիշեցրեց, որ ներքաղաքական կյանքում քաղաքական պառակտումների ու մասնատումների ժամանակները չեն ավարտվել:

Երբ Երեւանում բացվեց Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության (ՍԴՀԿ) 9-րդ համագումարը, այնտեղ բացակայում էր ՍԴՀԿ Հայաստանի կառույցի մեզ հայտնի ղեկավարը, ով ՀԱԿ պատգամավոր է՝ Լյուդմիլա Սարգսյանը:

Ավելին՝ համագումարին ելույթ ունենալով, ՍԴՀԿ վարչության ատենապետ Գեւորգ Պերկուպերկյանը ողջունեց Հայաստանի Մաքսային միությանը անդամակցելու որոշումը: Իսկ ինչպես գիտենք, ՀԱԿ-ական հնչակյանները դեմ են այդ որոշմանը եւ ձգտում են միանալ միայն ԵՄ Ասոցացման համաձայնագրին:

Եվ զարմանալի չէ, որ համագումարին իր խոսքն էր հղել ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, որն ընթերցեց վարչապետի օգնական Հայկ Թութունջյանը: Համագումարին մասնակցում էր նաեւ արդեն մի քանի պառակտումներից դուրս եկած Ռամկավար ազատական կուսակցության (ՌԱԿ) ներկայացուցիչ Սուրեն Սարգսյանը, ով նշեց, որ «ավանդական կուսակցությունները այսօր Հայաստանում եւ Սփյուռքում մեծ հեղինակություն եւ գործառույթներ, ցավոք, առայժ չունե­ն»: Տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանը նույնպես մասնակցում էր եւ հույս հայտնեց, որ ՍԴՀԿ-ն իրեն դրականորեն կդրսեւորի Հայաստանում, իսկ ինքը կիսում է այս կուսակցության գաղափարները:

Continue reading →

…Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանն անգամ նշել է, որ «…եթե Անկարան համոզված լինի, որ հայերը Հայոց ցեղասպանության ճանաչմամբ պահանջատիրական խնդիրներ չեն բարձրացնի, կամ էլ կբավարարվեն միայն Արցախի ու ազատագրված բոլոր տարածքների «հատուցմամբ», ապա կճանաչի եւ՛ ցեղասպանության փաստը եւ՛ Արցախի անկախությունը… Եվ կբացի սահմանները Հայաստանի հետ»:

Սա նաեւ միջազգային որոշ ուժերի եւ գերտերությունների սրտով կլիներ, եթե հայությունը մի փոքր հատուցմամբ ուրանար իր հայրենիքն ու ազգային նպատակները…

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – 

Վտանգ, որ միշտ համաթրքական է

Թուրքական լրատվամիջոցները նորից անդրադարձել են «հայ-թուրքական արձանագրությունների սառեցման­ը» եւ դրա՝ հայ-ադրբեջանական հակասություններին առնչմանը: Նշվել է, որ Անկարան սահմանը փակել է ոչ թե «բուն Ղարաբաղ­ի», այլ՝ Արցախի «հարակից շրջանների պատճառով»:

ԱԳ նախարար Ահմեդ Դավութօղլուն ժամանակին Շվեյցարիայում այդ երկրի միջնորդության հարցն էր բարձրացրել, որ Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունները կարգավորվեն, բայց դա եւս մի ձեւական քայլ էր, որը բացահայտվեց, երբ Անկարայի «զրո խնդիր հարեւանների հե­տ» քաղաքականությունը պայթեց որպես հերթական փուչիկ:

Այսօր նորից հայտարարվում է, թե «Թուրքիան պատրաստ է Հայաստանի հետ կարգավորել հարաբերությունները, կյանքի կոչել արձանագրությունները, բայց կա պայման. Հայաստանը պետք է սկսի դուրս գալ եղբայրական Ադրբեջանի գրավյալ տարածքների­ց»: «Համոզեք Հայաստանի ղեկավարությանն անել դա, եւ մենք կբացենք սահման­ը»,- բոլոր միջազգային հավաքներին այսպես են բարբաջում թուրք դիվանագետները:

Եվ հետաքրքիր է, որ խոսքը ոչ թե 1-2 «գրավյալ շրջան­ի» մասին է, այլ «Լեռնային Ղարաբաղին հարակից այն 7 շրջանների», որոնք ազատագրվել են եւ գտնվում են հայկական զորքերի հսկողության տակ: «Լուսանցք»-ն արդեն գրել է, որ Անկարան հայ-թուրքական երկկողմ հարաբերությունները երբեմն դարձնում է եռակողմ՝ հայ-թուրք-ադրբեջանական, որպեսզի հաջողի մի թուրքական արտաքին քաղաքական խնդիր՝ ուշադրությունն Ադրբեջանի վրա սեւեռելով:

Continue reading →

Սեփականը միայն ներքինը չէ

«Լուսանցք»-ն անդրադարձել է հայկական ավիացիայի խնդիրներին, ոլորտի ազատականացման կամ, ինչպես ասվում է, բաց երկնքի դրական ու բացասական կողմերին: Խնդիրը շարունակում է մնալ մեր ուշադրության կենտրոնում, քանզի շոշափում է հարցեր, որոնք առնչվում են մեր ազգային ու պետական անվտանգությանը եւս:

Հանրային խորհրդի Ֆինանսա-բյուջետային եւ տնտեսական հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Վազգեն Սաֆարյանը կարեւորել է ներքին ավիացիայի զարգացումը: «Հայաստանում պետք է զարգացնել քաղաքացիական, սանիտարական, տուրիստական ավիացիան: Դրա առաջին քայլերն արվում են: 2011թ. ՀՀ ազգային ավիացիոն ասոցիացիայի կողմից ստեղծվել է «Sky Net» ավիաընկերությունը, որն այժմ սեփականության իրավունքով տիրապետում է «JetStreem 32» անգլիական արտադրության 19 տեղանոց երկշարժիչ օդանավի»:

Այդ ընկերության գլխավոր տնօրեն Գրիգորի Վարդանյանի խոսքով, օդանավն ընդունակ է չվերթներ կատարել 1200 կմ շառավիղով, ապահոված է օդանավի բարձր անվտանգությունը, եւ «Sky Net» ավիաընկերությունը ՀՀ-ում «մոտ ապագայում կիրականացնի ավիափոխադրումներ՝ Երեւան-Կապան-Երեւան, Երեւան-Գյումրի-Երեւան, Երեւան-Ստեփանավան-Երեւան եւ նախկինում Հայաստանի տարածքում կառուցված օդանավակայանների վերագործարկման դեպքում՝ մյուս ուղղություններով՚: Նա նշել է, որ իրենց առաջարկած ավիափոխադրումների փաթեթը ներառում է նաեւ այնպիսի ծառայություններ, ինչպիսիք են «տուրիստական շրջագայություններ ՀՀ տարածքում, ներառյալ հարսանյաց արարողություն օդանավում՝ թռիչքի ընթացքում, բիզնես կորպորատիվ եւ բժշկական նկատառումներով չվերթներ: Ծառայությունների 1 ժամը 1680 դոլար ­է»:

Կապանի օդանավակայանն ամենայն հավանականությամբ մոտ ժամանակներս կգործարկվի, Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի տնօրենի հետ պայմանավորվածություն է ձեռքբերվել, եւ առաջիկայում որոշակի քայլեր կարվեն: Ջերմուկի օդանավակայանի հետ կապված որոշակի խնդիրներ էլ կան, կառավարությունը պիտի որոշակի քայլեր ձեռնարկի, քանզի Ջերմուկը կարեւորագույն կենտրոն է՝ տուրիզմի զարգացման հետ կապված: Ստեփանակերտի օդանավակայանի հետ կապված միայն քաղաքական լուծման կարիք կա, եւ արդեն դրական փոփոխություններ են նկատվում:

Continue reading →

Մեկ անգամ չէ, որ ասել եմ, թե ճիշտ են այն բնապահպանները, ովքեր կարծում են, որ մեր հանքարդյունաբերությունը փչացնում է մեր երկրի բնությունը եւ, ըստ այդմ, վտանգում մարդկանց առողջությունը: Բայց ճիշտ չեն այն բնապահպանները, ովքեր կոչ են անում դադարեցնել հանքարդյունաբերությունը: Որովհետեւ մենք ունենք հարստություն, որը չօգտագործելը անմտություն է: Բայց, այո՛, մենք պիտի շատ խնայողաբար օգտվենք մեր բնաշխարհի ընձեռած հնարավորությունից, այլ ոչ թե այն անխնա սպառենք՝ սերունդներին ոչինչ չթողնելով: Պետությունը հանքավայրերը շահագործողներին պիտի ստիպի կիրառել մաքուր տեխնոլոգիաներ, ուժեղ ու մանրակրկիտ վերահսկողություն սահմանի նրանց գործունեության նկատմամբ, բնօգտագործման վճարների չափերն ավելացնի, որոնք կբավականացնեն բնությանը պատճառած վնասները փոխհատուցելուն, պիտի ստիպի նրանց հանքերը շահագործելուց հետո դրանք փակել՝ զուգահեռ սկսելով վերականգնողական աշխատանքները: Մի խոսքով, մեխանիզմները շատ են, իրագործելն է մնում: Գուցե սա դառնա այն մեկնակետը, որ կստիպի երկու ոլորտներին համատեղ ու արդյունավետ՝ ի շահ երկրի գործակցել: Եվ, այո՜, բնապահպանությունը միշտ պիտի թելադրի ու վերահսկի հանքարդյունաբերությանը:

Այս ամենից հետո է, որ կարող եմ խոսել ՀՀ-ի ոչ մետաղական հանքանյութերի պաշարներից: Պաշարներ, որ կարող ենք գործածել հարյուրավոր տարիներ՝ օգուտ բերելով երկրին, երկրի տնտեսությանը:

Մինչդեռ մենք այսօր բացի ցեմենտի, երեսպատման սալիկների, շինաքարի արտադրությունից, ոչ մետաղական օգտակար հանածոները այլ նպատակներով չենք վերամշակում, բացառությամբ շատ քիչ ծավալի արտադրական հզորությունների: Ոլորտի տնտեսությունը գործնականում փլուզված է, իսկ բարձր տեխնոլոգիաների ներդրման համար տարվող աշխատանքներն առ այսօր գործնականում արդյունք չեն տվել: Ոլորտում վիճակը եթե հակիրճ նկարագրենք, ապա, էներգետիկայի եւ բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանի խոսքերով, հետեւյալն է. «Ոչ մետաղական հանքանյութերի վերամշակման ոլորտում ներկայումս շահագործվող սարքավորումները եւ մեխանիզմներն ունեն ֆիզիկական եւ բարոյական մաշվածության բարձր աստիճան, գրեթե բացակայում են նորագույն տեխնոլոգիաներով եւ սարքավորումներով զինված նոր գործարանների կառուցմանն ուղղված գործընթացները, ինչպես նաեւ արտաքին ներդրումները»: Ի՞նչ խնդիրներ կան ոլորտում, ի՞նչ է պետք անել, որո՞նք են լուծման ուղիները, ի՞նչ օգուտ կտան մեր երկրին:

Continue reading →

«Լուսանցք»-ը նոր խորագիր է սկսում՝ «Մեր ավանդապատումները»: Դրա ներքո կներկայացնենք Հայաստանի Հանրապետության մարզերին եւ Երեւանին վերաբերող հատվածները: Հայաստանի յուրաքանչյուր մարզ, քաղաք, վայր ունի իր պատմությունը, բարքերը, սովորույթները… Սակայն, ցավոք, տարիների ընթացքում դրանք հիմնականում կամ մոռացության են մատնվում կամ չեն պահպանվում սերունդների կողմից: Ավանդապատումները, որոնք մենք փորձում ենք վեր հանել, պահպանվել են շնորհիվ պատմիչների աշխատությունների, տվյալ շրջանի ավագ սերնդի հիշողությունների, սեպագիր ու վիմագիր արձանագրությունների, գիտնականների ուսումնասիրությունների:

Ավանդապատումների շարք ունի քերթողահայր Մովսես Խորենացին: Ավանդապատումների վառ օրինակ է մեր հարուստ մշակույթը: Նաեւ ավանդապատումներով է, որ մինչեւ օրս գոյատեւում ու պետք է գոյատեւենք՝ պահպանելով մեր պապերից մեզ մնացած երկրի՝ առայժմ այս հատվածը: «Մեր ավանդապատումները» սկսում ենք Սյունիքի մարզից:

Պատմականորեն Սյունիքը Մեծ Հայքի 15 նահանգներից մեկն էր, որը վարչականորեն բաժանված է եղել 12 գավառների: Սիսական աշխարհը ճանաչված էր իր երկնամբարձ ամրոցներով ու հազարամյա վանքերով: Այստեղ էր գտնվում 13-րդ դարում ստեղծված Հայաստանի ամենահին համալսարանը՝ Գլաձորը (գիտնականները վախենում են Ք.ծ.ա. այն կողմ գնալ,- խմբ.): Սյունիքը ճանաչված է իր բերդերով, վանքերով, լեռներով, սարերով եւն: Ներկայացնենք որոշ ավանդապատումներ ըստ Ա. Ղանալայանի «Ավանդապատում» աշխատության:

Continue reading →

Շնորհավոր ծնու՛նդդ, Արմենուհի – Շնորհավո՛ր եւ բարի՛ երթ կյանքում ու աշխատանքում.

Նոյեմբերի 29-ին լրացավ Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի մամուլի խոսնակ, Հայ Ազգայնականների Համախմբան խորհրդի անդամ եւ «Լուսանցք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր Արմենուհի Մելքոնյանի 38-ամյակը:

Հայ արիներն ու ազգայնականները, «Լուսանցք»-ի խմբագրակազմը, ընկերներն ու հարազատները սրտանց շնորհավորում են եւ մաղթում անձնական, ընտանեկան ու գործնական հաջողություններ, առողջություն եւ երջանկություն, ինչպեսեւ իղձերին հասնելու առավել զորեղ կամք ու հնարավորություններ:

Թո՛ղ Հայ Աստվածների օրհնությունն ու կամեցողությունը այսուհետ էլ լինեն ուղեկիցն Արմենուհու եւ նրա գործի՝ մինչեւ նպատակների կատարումն ու տիեզերահաս հաղթական ավարտը: Թո՛ղ ընտանեկան կյանքում լինեն նոր համալրումներ՝ Վարդավառի տոնին ծնված ու արդեն 1,5-ամյա Աստղիկ դստերը եղբայրներ ու քույրեր միանան հաջորդիվ: Եվ թո՛ղ ընտանիքում թեւածի Աստղիկի աստվածային սերը, որին պատվար դառնա Վահագնի արարչատուր զորությունը:

Շնորհավո՛ր եւ բարի՛ երթ կյանքում ու աշխատանքում:

Հայկական գինին հաղթարշավ է սկսում

Նոյեմբերի կեսերին Լեհաստանում անցկացած «Էնոէքսպո 2013» միջազգային համտես-մրցույթում հաղթել է հայկական գինին: «Մալիշկայի Արեն­ի» հայկական գինին հաղթել է իտալական, պորտուգալական, ֆրանսիական, իսպանական, վրացական եւ այլերի գինիներին՝ յուրահատուկ համային հատկանիշների եւ փնջի համար: «Մալիշկայի Արեն­ի»-ն, որը հնեցված գինի է, ոսկե մեդալ է ստացել «Սեղանի կարմիր անապակ գինինե­ր» անվանակարգում:

Համտես-մրցույթին մասնակցել են ավելի քան 500 գինիներ աշխարհի բազմաթիվ գինեգործական երկրներից՝ Իտալիա, Իսպանիա, Ավստրիա, Պորտուգալիա, Հունգարիա, Հունաստան, Սերբիա, Վրաստան, Կանադա, Կիպրոս, Խորվաթիա, Սլովակիա, Չեխիա եւ այլն: Սա համարվում է նաեւ Լեհաստանի ներքին շուկային ուղղված ամենակարեւոր մրցույթը: Եվ հայկական գինու վարկանիշը կտրուկ բարձրացել է այս հաղթանակից հետո:

Continue reading →

2013թ. նոյեմբերի 29-ին լրացավ Հայ Արիական Միաբանության (ՀԱՄ) առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի մամուլի խոսնակ, նաեւ Հայ Ազգայնականների Համախմբան (ՀԱՀ) խորհրդի անդամ եւ «Լուսանցք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր Արմենուհի Մելքոնյանի 38-ամյակը:

Հայ արիներն ու ազգայնականները, «Լուսանցք»-ի խմբագրակազմը, ընկերներն ու հարազատները սրտանց շնորհավորում են եւ մաղթում անձնական, ընտանեկան ու գործնական հաջողություններ, առողջություն եւ երջանկություն, ինչպեսեւ իղձերին հասնելու առավել զորեղ կամք ու հնարավորություններ:

Թո՛ղ Հայ Աստվածների օրհնությունն ու կամեցողությունը այսուհետ էլ լինեն ուղեկիցն Արմենուհու եւ նրա գործի՝ մինչեւ նպատակների կատարումն ու տիեզերահաս հաղթական ավարտը:

Թո՛ղ ընտանեկան կյանքում լինեն նոր համալրումներ՝ Վարդավառի տոնին ծնված ու արդեն 1,5-ամյա Աստղիկ դստերը եղբայրներ ու քույրեր միանան հաջորդիվ:

Եվ թո՛ղ ընտանիքում թեւածի Աստղիկի աստվածային սերը, որին պատվար դառնա Վահագնի արարչատուր զորությունը:

Շնորհավո՛ր եւ բարի՛ երթ կյանքում ու աշխատանքում:

http://www.hayary.org/wph/?p=2223

Արմենուհի Արտավազդի Մելքոնյան – Ծնվել է 1975թ. Երեւանում: Արմատներով մշեցի է: Պապերը Արեւմտյան Հայաստանից գալով՝ հաստատվել են Գեղարքունիքի մարզի Ծովինար գյուղում…

http://www.hayary.org/wph/?cat=21

«Լուսանցք» շաբաթաթերթը ներկայացնում է հայության, առավելապես հայ ազգայնականության տեսակետները մեր կյանքի բոլոր բնագավառների մասին…