Category Archives: Հոդվածներ

Ադրբեջանում խմել եւ ծխել են ուզում

Ադրբեջանական ճգնաժամը հասել է այն կետի, որ մի շարք դեսպանատներ են փակվելու անգամ՝ պետական ծախսերը խնայելու նպատակով: Ըստ վերլուծաբանների, Ադրբեջանի կառավարությունը համաշխարհային էներգետիկ շուկայում նկատվող ճգնաժամով պայմանավորված է լրջորեն դիտարկում արտասահմանում մի շարք դիվանագիտական ներկայացուցչությունների հնարավոր փակման հարցը։ Ըստ Haqqin.az պարբերականի, այս մասին հայտնել են Ադրբեջանի ԱԳՆ մամլո ծառայությունից եւ նշվում է, որ ԶԼՄ-ներում տարածված տեղեկատվության համաձայն՝ Ադրբեջանի դեսպանությունները հնարավոր է փակվեն Հարավային ու Կենտրոնական Ամերիկայի, ինչպես նաեւ՝ Աֆրիկայի մի շարք երկրներում։

Նշվում է, որ Ադրբեջանի նախագահն արդեն իսկ հետ է կանչել մի քանի դեսպանների, բայց այժմ ադրբեջանական կառավարությունը դեռեւս չի կողմնորոշվում, թե որ երկրներում փակի իր դիվանագիտական ներկայացուցչությունները։

Ադրբեջանի առեւտրային կենտրոններից իսպառ անհետացել է ալկոհոլը, ինչը պայմանավորված է կառավարության վերջին որոշմամբ, համաձայն որի ալկոհոլը վաճառվելու է միայն բանկային քարտերից վճարելու դիմաց: Հիշեցնենք, որ հունվարի 1-ից ակցիզային ապրանքների՝ ներառյալ ալկոհոլային խմիչքների եւ ծխախոտի մեծածախ ու մանրածախ վաճառքը կանխիկ տարբերակով արգելվում է: Այսինքն՝ հունվարի 1-ից ալկոհոլի դիմաց պետք է վճարել միայն բանկային քարտի միջոցով:

Սակայն, օրենքը ուժի մեջ մտնելուց 10 օր անց ալկոհոլը անհետացել է խանութներից, այն հնարավոր չէ ձեռք բերել անգամ քարտային վճարման եղանակով: Խոշոր սուպերմարկետների աշխատակիցները հայտնել են, որ իրենց հրամայված է չվաճառել ալկոհոլ եւ առայժմ սպասել: Այլ մանրամասներ հայտնի չեն:

Լենքորանի շրջանի Լիման քաղաքի բնակիչները վերջերս բողոքի ակցիայի շրջանակներում փակել էին Բաքու-Աստարա մայրուղին: Չի բացառվում, որ այս բողոքի ձեւը կկիրառվի այլ բնակավայրերում եւս: Բողոքող քաղաքացիները դժգոհում են ծխախոտի ու ալկոհոլի վաճառքի նկատմամբ սահմանված նոր կանոններից: Ըստ պարբերականի՝ այժմ քաղաքի խանութներում բացակայում են նշված ապրանքները: Ադրբեջանական իրավապահ մարմինների տեղեկացմամբ՝ պարբերաբար քաղաքացիների հետ իրավապահները բանակցություններ են վարում ակցիաները դադարեցնելու եւ ճանապարհները բացելու համար:  Continue reading →

Նավթի համաշխարհային գներն աճում են Սաուդյան Արաբիայի եւ Իրանի միջեւ հակամարտության համապատկերում: Լոնդոնի եւ Նյու Յորքի բորսաներում ընթացող առք ու վաճառքի արդյունքում նավթի համաշխարհային գներն աճ են գրանցում: Լոնդոնի ICE բորսայում Brent տեսակի նավթի փետրվարյան ֆյուչերսներն աճել են 3,35%-ով՝ հասնելով 38,18 դոլարի 1 բարելի դիմաց: Նյու Յորքի բորսայում WTI տեսակի նավթը թանկացել է 1,96%-ով եւ կազմել 37,77 դոլար 1 բարելի դիմաց:

Նավթի արտադրության ոլորտում Իրանն ՕՊԷԿ-ի անդամ երկրների շարքում զբաղեցնում է 5-րդ տեղը, իսկ Սաուդյան Արաբիան՝ 1-ին տեղը:

Ռուսական զլմ-ները եւս անդրադարձել են Իրան-Սաուդյան Արաբիա հակամարտությանը եւ դրա հնարավոր ազդեցությանը նավթի համաշխարհային գների վրա: Այդ հակամարտությունը Մերձավոր Արեւելքում իշխանություն ձեռք բերելու համար է, եւ այդ երկրների միջեւ վերջին տասնամյակում ամենալուրջ բախումն է: Եթե նախկինում Մերձավոր Արեւելքում տեղի ունեցող սրացումները առնվազն մի քանի դոլար ավելացնում էին նավթի գներին, ապա այժմ վերջին իրադարձությունները ոչ մի կերպ չեն ազդել նավթի համաշխարհային գների վրա: Ըստ պարբերականի` դրա պատճառն այն է, որ նավթի գլոբալ ավելցուկներն ավելի շատ են, քան ցանկացած բացասական ազդեցության սպասում, որը կարող է բարձրացնել նավթի գինը:

Ըստ պարբերականի` իրավիճակը լրիվ այլ կլինի, եթե Իրանը եւ Սաուդյան Արաբիան անցնեն հակամարտության ակտիվ փուլին, եւ տեղի ունենա ռազմական բախում: «Սաուդյան Արաբիան, հաշվի առնելով շուրջը տեղի ունեցող իրադարձությունները եւ հատկապես Իրանի ու Արեւմուտքի միջեւ միջուկային գործարքը, իրեն այլեւս անվտանգ չի զգում: Արդեն հիմա պատերազմ է ընթանում Եմենում եւ Սիրիայում, սակայն ուղղակի առճակատումը բացարձակապես այլ խնդիր կլինի»,- գրում են ռուսական լրատվամիջոցները:  Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 41-44-ում (2015թ.)

http://www.hayary.org/wph/?p=5208 – Մեր ժամանակների վկայագրում (1) – Բացահայտում՝ 28 տարի անց – Արմեն Ավետիսյան (Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)… 1988-ի փետրվարին Աբովյանում սկսվեցին Բնապահպանական ցույցերը, որ 2 օրից վերածվեցին Արցախյան շարժման…

http://www.hayary.org/wph/?p=5221 –Մեր ժամանակների վկայագրում (2) – Ազգային զարթոնք. բնապահպանական ցույցեր (1-ին մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)…

http://www.hayary.org/wph/?p=5231 – Մեր ժամանակների վկայագրում (3).- Ազգային զարթոնք. բնապահպանական ցույցեր (2-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, (Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)…

http://www.hayary.org/wph/?p=5278 – Մեր ժամանակների վկայագրում (4).- Ազգային զարթոնք. բնապահպանական ցույցեր (3-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ…

http://www.hayary.org/wph/?p=5272 – Մեր ժամանակների վկայագրում (5).- Ազգային զարթոնք. բնապահպանական ցույցեր (4-րդ մաս)… Դեռ պիտի անցնեինք արցախյան շարժման եւ արցախյան ազատամարտ ճանապարհներով…

2010թ. պիտի նոր անձնագիր ատանայի, նախորդի ժամկետն արդեն 2 անգամ երկարացրել էի: Օրենքի պահանջ էր: Սյունիքում էի, զանգահարեցի Աբովյանի հայարիական դպրոցն անցած լավագույն տղաներից մեկին՝ Վլադիմիր Խաչատրյանին՝ Վովային, ով նաեւ գործարարությամբ է զբաղվում: Խնդրեցի, որ գնա քաղաքի անձնագրային բաժնի պետի մոտ եւ պայմանավորվի, որ մոտակա մի օր գամ ու փոխեմ անձնագիրս: Այդպես ավելի հեշտ է լինում գործերի մեջ մի դադար գտնելը… Երկար ժամանակ էր, Աբովյանում չէի հասցնում շփվել պետական պաշտոնյաների հետ, որ հաճախ էին փոփոխվում, հիմնականում մայրաքաղաքում, Արցախում ու Ջավախքում եղա մի երկար ժամանակ: Հետո նաեւ տարբեր մարզերում կային աշխատանքներ…  Continue reading →

Դեկտեմբերի 30-ից հունվարի 2-ը տեղացած ձյունն ու արձագանքները հետեւում են, բայց ես ստիպված եմ թարմացնել դրանք. նախ՝ այն պարզ պատճառով, որ մենք եւս բոլոր թերթերի պես տոնական օրերին չենք տպագրվել եւ ասելիք ունենք ու երկրորդ՝ որ լավին լավ պետք է ասել, վատին՝ վատ: Եվ, ամենակարեւորը, պետք է գնահատել գործունեությունը, ոչ թե գնահատական տալ անձին: Ես, օրինակ, երբեք չեմ սիրել մեր նախկին քաղաքապետերից մեկին, ով ներկայիս նախարար է, որովհետեւ նրա համար ձմռանը տեղացող՝ մինչեւ 1 սմ շերտով ձյունն անգամ միշտ անակնկալ էր, իսկ Երեւանի տրանսպորտն էլ մշտապես անթերի, իդեալական էր աշխատում: Բայց ես չեմ թողնում, որ իմ սուբյեկտիվիզմը (չնայած օբյեկտիվ բոլոր հիմքերի առկայությանը) խառնվի գործին, ու ես այսօր էլ անդրադառնում եմ նրա ղեկավարած գերատեսչության գործունեությանը եւ դրականին դրական եմ ասում, բացասականին՝ բացասական:

Գանք մեր օրերին: Հարկ է նշել, որ դեկտեմբերի 30-ից մինչեւ հունվարի 2-ի լուսաբաց մայրաքաղաքում անընդմեջ տեղացած առատ ձյան շերտի հաստությունը կազմել է 45 սմ, ինչը օդերեւութաբանների հավաստմամբ, հավասար է տեղումների 1 ամսվա նորմային: Այն է՝ ավելի քան 3 օրվա ընթացքում Երեւանում առանց դադարի տեղացել է 1 ամսվա քանակի ձյուն: Գործող քաղաքապետը երբեք չասաց, որ այդ ձյունը անակնկալ էր, թեեւ կարող էր ասել, որ ձյան շերտի այդ հաստությունն է անակնկալ, հորդորեց աշխատել, ինքն անձամբ հսկեց աշխատանքների ընթացքը, եւ 500 հոգի ամանորը դիմավորեցին փողոցները մաքրելով: Մենք մեր տաք տներում քնից հորանջելով զարթնեցինք եւ պարապ չմնալու համար մտանք համացանց, իմա՝ ֆեյսբուք ու սկսեցինք մաղձ թափել: Մինչդեռ ձյունը գալիս էր ու գալիս: Հունվարի 4-ից հեռուստաընկերությունների լրատվականները սկսեցին աշխատել ու քանի որ մաղձի կարիք կար եւ լրահոսն էլ դատարկ էր, հիշեցին այդ օրերի ձյունը: Նույնիսկ այնպիսի լրագրողներ խոսեցին այդ օրը ձյան թեմայով եւ այն տոնով խոսեցին, որ ապշեցի… Ախր չի՛ կարելի նշաձողն այդքան իջեցնել, չի՛ կարելի արվածը չասել միայն այն բանի համար, որ հանրությունը հայհոյանքի, ատելության, բացասական էներգադաշտի կարիք ունի: Հանրությանը խնդրում եմ ինձնից չնեղանալ: Այդ մենք՝ լրագրողներս ենք մեղավոր, որ դուք, մենք, բոլորս այսօր լավը չեք մարսում եւ ստամոքսներս սովորել է ժամկետանց ապրանքի:
Continue reading →

Խոզի գրիպ կոչվածն արդյո՞ք մոլեգնում է Երեւանում: Պատկան մարմինը, համենայնդեպս, հորդորում է խուճապի չմատնվել, բայցեւ՝ զգոն լինել:

Առողջապահության նախարարությունը հաղորդագրություն էր տարածել, որում մասնավորապես նշվում էր, թե սուր շնչառական վարակների ակտիվացման ողջ ընթացքում ՀՀ առողջապահության նախարարությունը բնակչությանը հորդորում է խուճապի չմատնվել, բայց եւ զգոն լինել ու հիվանդության առաջին իսկ ախտանշանների դեպքում դիմել բժշկի։ «Քանի որ սեզոնային գործոնով պայմանավորված ակտիվացումը համընկավ եղանակային պայմանների կտրուկ վատացմանը, ինչպես նաեւ տոնական օրերի ակտիվ շփումներին, Առողջապահության նախարարությունն ու համակարգն աշխատեցին արտակարգ ռեժիմով։ Աշխատանքներն առ այսօր տարվում են երկու ուղղությամբ՝ կանխարգելիչ եւ բուժական։ Պետք է ասել, որ նախարարությանը հաջողվեց բարձրացնել մարդկանց զգոնությունը, ինչի վկայությունն է դիմելիության մեծացումը։ Անտարակույս, դրանով է պայմանավորված հանրապետությունում նկատվող իրավիճակի կայունացման եւ դեպքերի նվազման միտումը»:

Նախարարությունը նկատում է, որ այսօր նման իրավիճակ է ոչ միայն Հայաստանում, այլեւ հարեւան եւ եվրոպական մի շարք երկրներում։ «Ոմանք, այդ թվում՝ մենք, ընտրել են ժողովրդի նկատմամբ ազնիվ մոտեցման, իրական իրավիճակը ներկայացնելու եւ զգոնությունը բարձրացնելով արդյունքներ ապահովելու ճանապարհը։ Ոմանք էլ՝ թաքցնելով իրական պատկերը եւ չբարձրաձայնելով մահվան դեպքերի մասին՝ մեծաթիվ զոհերի գնով իրենց բնակչությանը դատապարտել են ուշ դիմելիության»։

Նախարարությունը չի լռում նաեւ ծանր դեպքերի առկայության մասին։ Հաղորդագրությունում նշվում է. «Հենց երեկ տեղեկացվել է, որ 81 հիվանդ բուժում է ստանում վերակենդանացման բաժանմունքներում, իսկ 14-ին միացված է արհեստական շնչառության սարք։ Բոլոր այս հիվանդները կամ ժամանակին չեն դիմել բժշկին կամ ունեն քրոնիկ որեւէ հիվանդություն։ Նրանց բուժման ընթացքը մեր գլխավոր եւ առաջատար մասնագետների, անձամբ նախարարի ամենօրյա ուշադրության կենտրոնում է։ Ամենօրյա այցերի, բուժման տակտիկայի վերլուծությունների շնորհիվ շատ դեպքերում կյանքեր են փրկվում։ Սակայն միշտ չէ, որ գիշեր ու զօր արված քրտնաջան աշխատանքը տալիս է ցանկալի արդյունքը։ Եվ, առհասարակ, միշտ էլ լինում են ծանր ու ծայրահեղ ծանր հիվանդներ, որոնց ոչ բոլորին է հաջողվում փրկել։ Այսպիսին է հիվանդանոցային առօրյան։  Continue reading →

Չեմ հերքում, որ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը, գիտակցելով մեր ժողովրդի պատմական մշակութային արժեքների կարեւորությունը, զգալի նշանակություն է տալիս դրանց պահպանմանն ու նորերի հայտնաբերմանը: Նա էլ է բազմիցս այդ մասին ասել եւ հայտարարել: Ամիսներ առաջ երկրի ղեկավարը ցանկություն էր հայտնել անձամբ ծանոթանալ մայրաքաղաքի մոտակայքում գտնվող այդպիսի տարածքների հնավայրերի հետ: Այդ շրջագայության ժամանակ նրան ուղեցում էին մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանը, բնագավառի մի շարք բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ:

Երկրի ղեկավարին ներկայացրեցին մայրաքաղաքի արեւմտյան մասում՝ Հրազդան գետի ձախափնյա բարձրադիր տարածքում գտնվող «Շենգավիթ» պատմամշակութային հնավայրը, փոքրիկ թանգարանում գտնվող արժեքավոր հանածոները: Ապա խումբը եղավ Արարատի մարզի Լուսառատ համայնքի տարածքում գտնվող Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաք Արտաշատի պեղումների վայրում: Այցելեցին «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարան: Այստեղ մանրամասն քննարկում ծավալվեց: Էական ուշադրություն դարձվեց հնագիտության ժառանգության պահպանման բարելավման, գտածոների վերականգնման, տարածքի բարելավման եւ բնագավառին վերաբերող կարեւոր շատ այլ հարցեր: Նպատակը մեկն էր. լինելով աշխարհի հնագույններից հնագույնը, հենց մեր պատմամշակութային կենտրոններով աշխարհին ցույց տանք հայ ժողովրդի դարավոր գոյության փաստը:

Սա դեռ կարեւոր հարցի մի կողմն է: Մյուս կարեւոր գործոնն այն է, որ հայտնաբերելով աշխարհահռչակ պատմամշակութային կենտրոներ, արժեքավոր գտածոներ, տեղանքը բարեկարգելով ու որոշ անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ ստեղծելով՝ կարող ենք մեր երկիրը համաշխարհային զբոսաշրջության կենտրոններից մեկը դարձնել: Սա բազմակի կգերազանցի բոլոր կարգի ներդրումները եւ մեր երկրին հսկայական օգուտներ կբերի: Ասում ենք, որ Հայաստանը թանգարան է բաց երկնքի տակ: Ուրեմն՝ մենք պե՛տք է կարողանանք այդ հնություններն ու հնագիտական արժեքները արժանի ձեւով ներկայացնել օտարին: Իսկ սրա համար պետք է երկարատեւ ու ջանասիրաբար աշխատել: Մեր նախագահը համակարգի պատասխանատուների ուշադրությունը հրավիրեց ա՛յս խնդիրների վրա:  Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 40-44-ում (2015թ.)

http://www.hayary.org/wph/?p=5271 – Ազգային հարստություն – (5-րդ մաս).- Սեւանա լիճ. ձկնաբուծության ծրագիրը պե՞տք է իրականացնել, թե՞ ոչ – Հայաստանի իշխանը արտաքին շուկաներում թանկարժեք ձկնատեսակներից է… Հեռանկարներ, շուկաներ, հնարավորություններ…

http://www.hayary.org/wph/?p=5242 – Ազգային հարստություն.- (4-րդ մաս) – Սեւանա լիճ. ձկնաբուծության ծրագիրը պե՞տք է իրականացնել, թե՞ ոչ – Պետությունը չի թաքցնում, բայց պաշտոնյան իրեն ոչ ադեկվատ է պահում…

http://www.hayary.org/wph/?p=5228 – Ազգային հարստություն – (3-րդ մաս) Սեւանա լիճ. ձկնաբուծության ծրագիրը պե՞տք է իրականացնել, թե՞ ոչ – ԳԱԱ-ն խոսում է դրական ու բացասական կողմերից (Արմենուհի Մելքոնյան, «Լուսանցք»-ի գլխավոր խմբագիր)…

http://www.hayary.org/wph/?p=5214 – Ազգային հարստություն.- Սեւանա լիճ. ձկնաբուծության ծրագիրը պե՞տք է իրականացնել, թե՞ ոչ (2-րդ մաս) – Բնապահպանները բարձրաձայնում են ռիսկերը… Եթե ազոտն ու ֆոսֆորը լիճ թափվեն… Եթե ձկները ցանցավանդակներում բուծվեն…

http://www.hayary.org/wph/?p=5200 – Ազգային հարստություն.- Սեւանա լիճ. ձկնաբուծության ծրագիրը պե՞տք է իրականացնել, թե՞ ոչ (1-ին մաս) – Հարց, որի ճիշտ պատասխանը կդառնա փրկօղակը (Արմենուհի Մելքոնյան, «Լուսանցք»-ի գլխավոր խմբագիր)… Նոր գազային էլկայան կունենանք…

«Սեւանը Հայաստանի համար ավելին է, քան լիճ: Նրա ջրերում, ինչպես հայելիում, արտացոլված է եւ անցյալը եւ ներկան, իսկ ապագան մտահոգություններ է առաջացնում: Մասնագետները գուժում են, որ եթե Սեւանը չբարձրանա առնվազն 6 մետրով, ապա լճի կենսաբանական գոյությունը կդադարի, իսկ սա նշանակում է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը կզրկվի քաղցրահամ լճի մեծ պաշարից»: Սա ռուսական կայքերը գրել էին դեռ մինչեւ 2000թ.:  Continue reading →

Հնդկական համարվող առասպելաբանությունում Հնդկաստանը երբեմն անվանել են Ջամբուդվիպա (jambydvipa)՝ «Խնձորների երկիր», բայց այն լայն տարածում չի գտել թերակղզի Հնդկաստանում:

Ըստ Ռենե Գենոնի, այս անվանումը վերաբերում է ոչ թե այժմյան Հնդկաստանին, այլ՝ Հյուսիսային երկրին՝ Հիպերբորեային: Իսկ Հիպերբորեան, Դրախտը, ինչպես բազմիցս ցույց ենք տվել «Լուսանցք»-ի էջերում, դա Հայաստան-Հնդկաստանն է:

Զարմանալի չէ, որ «Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան»-ում ունենք յոթ տասնյակից ավելի տեղանուններ «խնձոր» բառով, որոնց թվում նաեւ՝ Խնձորտուն (Խնձորեստան)- գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշիի գավառում: Այժմ կոչվում է Խնձրիստան (Արցախում):

Խնձոր-ով շատ հետաքրքիր անվանումների ենք հանդիպում: Օրինակ՝ Խնձորկին, Խնձորկուտ, Խնձորգլուխ: Հենց Խնձրիստան գյուղում է գտնվում մի մեծ կաթսայաձեւ հուշարձան, որ նախկինում վկայված է իբրեւ «Սուլալ քար» մարդաձեւ ժայռ եւ որի հետ է կապված քարացած կնոջ մասին ավանդությունը:

Գորիսի տարածքում են գտնվում Խնձորեսկ բերդը եւ Խնձորեսկ գյուղը: Հին Խնձորեսկի մասին Մարտիրոս Սարյանն ասել է. «Հին Խնձորեսկը պետք է պահել ու պաշտպանել որպես հնությունների խոշորագույն թանգարան-այդպիսի հրաշքային տեղ աշխարհում քիչ կա»:

Որոտան գետի ձախակողմյան գետակը կոչվում է Խնձորեսկի գետակ:  Continue reading →

Հայկական խոհանոց – ներկայացնում է Ռուզաննա Նահապետյանը:

Խոհանոցը ազգի մշակույթի կարեւորագույն հիմքերից է: Տե՛րը լինենք մեր պատմության:

– Թանապուր՝ ջիլ պանրով

Բաղադրությունը – Մածուն – 1 լիտր, թթվասեր – 0.5 լիտր, ալյուր – 1 ճաշի գդալ, հավկիթ – 1 հատ, ջուր – 3 լիտր, կլոր բրինձ – 100 գ, կանաչ սոխ – 2 կապ, փշրած չոր ծիտրոն – 1 ճաշի գդալ, կարագ կամ յուղ՝ ըստ ճաշակի, ջիլ պանիր՝ կրկին ըստ ճաշակի:

Պատրաստման եղանակը – Թանապուրը պատրաստելու համար մածունը, թթվասերը, ալյուրը, հավկիթը, ջուրը խառնել, դնել կրակին, հասցնել եռման աստիճանի: Մեջն ավելացնել կլոր բրինձը, կտրտած կանաչ սոխը, ծիտրոնը:

Մատուցելիս մեջը լցնել կարագ կամ յուղ եւ ջիլ պանիր՝ ըստ ճաշակի: Տոնական օրերի ծանրաբեռնվածությունից հետո սա կօգնի բեռնաթափվել: Բարի ախորժակ:

* * *

Մարզաշխարհի խաչմերուկներում

ՀՀ նախագահը մարզական 2015-ը փակեց մաղթանքով

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը 2015-ի տարեվերջին սպորտի ոլորտի պատասխանատուների հետ մասնակցեց Հանրապետության մարզաշխարհի ներկայացուցիչների պարգեւատրման ու մեծարման հանդիսավոր արարողությանը:

Խոսելով սպորտային իրադարձություններով եւ հաջողություններով լի 2015թ. մասին՝ Հանրապետության նախագահը կարեւորեց տարին նաեւ որպես նախաօլիմպիական եւ մաղթեց, որ 2016թ. Ռիո Դե Ժանեյրոյում կայանալիք խաղերին Հայաստանի մարզիկների մեջ լինեն ոսկե մեդալի արժանացողներ՝ մեր ժողովրդին պարգեւելով հպարտության պահեր:

Facebook սոցիալական ցանցի հիմնադիրւ 2016-ը հայտարարել է վազելու տարի

Facebook սոցիալական ցանցի հիմնադիր Մարկ Ցուկերբերգը իր ֆեյսբուքյան էջում լուսանկար է հրապարակել ու գրել, որ 2016-ին իր ծրագրերից է նաեւ ֆիզիկապես լավ վիճակում գտնվելուն ուղղված ջանքերը:

«2016-ին պատրաստվում եմ վազել 365 միլ (587,5 կմ) եւ կուզենայի, որ ֆեյսբուքյան համայնքում շատերը, եթե հնարավոր է, միանային ինձ: Ինչպես նախորդ տարի այս համայնքում շատերը միացան իմ՝ ընթերցանության կոչին, այնպես էլ այս տարի այն կանվանենք վազելու տարի: Ես կբացեմ առանձին խումբ, որտեղ կպատմենք մեր արկածների մասին, որոնք կունենանք վազելիս»:

Լիոնել Մեսիի 5-րդ «Ոսկե գնդակ»-ը

Իսպանական «Բարսելոնա»-ի հարձակվող Լիոնել Մեսին հռչակվեց 2015թ. լավագույն ֆուտբոլիստ:

Արգենտինայի հավաքականի ավագը դարձավ առաջին ֆուտբոլիստը, ով 5 անգամ արժանացավ «Ոսկե գնդակ» մրցանակին: Նա վաստակած միավորներով առաջ անցավ իր թիմակից, բրազիլացի հարձակվող Նեյմարից, ինչպեսեւ՝ վերջին 2 տարիների դափնեկիր, Մադրիդի «Ռեալ»-ի պորտուգալացի հարձակվող Քրիշտիանու Ռոնալդուից:

Նշենք, որ Լիոնել Մեսին անցած տարի «Բարսելոնա»-ի կազմում նվաճել է հինգ տիտղոս, թիմի եւ հավաքականի կազմում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 61 խաղ, որոնցում դարձել է 52 գոլի հեղինակ:  Continue reading →

«Ապագա պատմաբանը Դիոգենեսի պես լապտեր վերցրած պետք է քրքրե մեր ներկա դարի պատմությունը, որ գտնե այն գաղափարական գործիչներին, որոնց գործը նմանվում է հին հեքիաթների դարու հերոսների գործունեությանը: Հայ ներկա իրականության մեջ ապագա անաչառ պատմաբանը շատ քչերին կգտնի, որոնց անունը արժանի կլինի հավերժացնելու… Անշուշտ ու անկասկած, դրանց թվում կլինի եւ Գարեգին Նժդեհի անունը…»: («Սյունիք», Գորիս 1920թ., թիվ 7)

Հայոց պատմության ալեծուփ օվկիանում, մեր նվիրական հերոսների շարքում, իբրեւ գաղափարական եւ կազմակերպական առաջնորդ, վեր է հառնում Գարեգին Նժդեհի կերպարը:

Նժդեհը մեր պատմության այն եզակի դեմքերից է, որի մեջ ներդաշնակորեն միաձուլվել են զինվորականն եւ մտածողը, ազգային բարոյախոսն ու քաղաքական գործիչը եւ որն իր` հիրավի պատմաստեղծ կյանքով, հաստատաբար դասվում է հայոց առաջնագույն մեծերի շարքը:

Նժդեհը (Գարեգին Տեր-Հարությունյան) ծնվել է 1886թ.-ի հունվարի 14-ին, Նախիջեւանի գավառի Կզնութ գյուղում: Մանուկ հասակում կորցրել է հորը (հայրը` Եղիշեն, գյուղի քահանան էր) եւ մնացել մոր` Տիրուհու խնամքին: Ընտանիքում եղել են 4 երեխա, ինքը փոքրն էր:

Սկզբնական կրթությունը ստացել է Նախիջեւան քաղաքի ռուսական դպրոցում, ապա` Թիֆլիսի ռուսական գիմնազիայում, որտեղ սովորելու ընթացքում էլ, 17 տարեկան հասակից, միացել է հայ ազատագրական շարժմանը: Այնուհետեւ անցել է Պետերբուրգ եւ երկու տարի տեղի համալսարանի իրավաբանական բաժնում սովորելով` լքել է համալսարանը ու ամբողջովին նվիրվել հայ հեղափոխության գործին` ցարիզմի ու սուլթանականության դեմ: 1906թ.-ին անցնում է Բուլղարիա, ուր Ռոստոմի աջակցությամբ եւ մակեդոնական ազատագրական շարժման ղեկավարների միջնորդությամբ ընդունվում է Սոֆիայի սպայական դպրոցը եւ, այն հաջողությամբ ավարտելով, 1907թ.-ին վերադառնում է Կովկաս:

1907-1908թթ. մտնում է Հ.Յ.Դ. շարքերը եւ իբրեւ կուսակցական նշանավոր գործիչ Սամսոն Թադևոսյանի օգնական, մասնակցում պարսկական հեղափոխական շարժմանը: Զենք ու ռազմամթերք տեղափոխելու համար Նժդեհը 1909թ.-ին վերադառնում է Կովկաս եւ ձերբակալվում ցարական իշխանությունների կողմից: Բանտերում` Ջուլֆայից մինչեւ Պետերբուրգ, մնացել է ավելի քան երեք տարի, ապա` անցել Բուլղարիա:

Continue reading →

Ա) Ցեղակրոն շարժման պատմությունը

1932թ.-ին Սոֆիայում լույս տեսնող «Խռովք» ամսագրում Գ. Նժդեհը, «Հոգեւոր նորոգության խնդիրներ» խորագրի ներքո լույս ընծայեց «Ցեղակրոնությունն իբրեւ հաղթանակի զորույթ» հիմնադրութային հոդվածը (Նժդեհի մի բանախոսության սղագրումն է սա), ուր մասնավորապես կարդում ենք. «Եթե ցայսօր մեր ժողովուրդը հարվածներ է միայն ստանում եւ ողբերգորեն՝ անկարող է հակահարվածել, դրա պատճառն այն է, որ նա չի ապրում ցեղորեն… Ցեղակրոնությո՛ւն – ահա՛ համադարմանը, առանց որի հայությունը կմնա մարդկության քաղաքականապես ամենատնանկ մասը»:

Նժդեհը գալիս էր ավետելու ցեղահայտնության ժամը` սկզբնավորելով Համահայկականության տեսությունը:

1933թ.-ի ամռանը, Նժդեհը, Հ.Յ.Դ. 12-րդ Ընդհանուր ժողովի որոշումով մեկնեց ԱՄՆ, ուր նախաձեռնեց Ցեղակրոն Ուխտերը, որոնց «Ծրագիր-Կանոնագրում» կազմակերպության ստեղծման նպատակն ամրագրված է. «Ստեղծել ցեղակրոն սերունդ մը, որուն անդամները ապրին եւ գործեն որպես ցեղի հպատակն ու մարտիկը, ուր որ էլ լինեն եւ ընկերային ինչ դիրք էլ ունենան…»:

Մինչեւ Նժդեհի ԱՄՆ գալը, այնտեղ գործում էին մի շարք երիտասարդական միություններ՝ «Հայորդիք», «Որդիք Հայաստանեայց» եւ այլն: Իրարից անջատ գործող այս միությունները համախմբելու եւ մեկ հայտարարի բերելու դժվարին գործը ստանձնեց Նժդեհը՝ ծավալելով Ցեղակրոն շարժումը, որի գաղափարախոսությունը շարադրեց 1933թ. վերջին, Բոստոնի «Հայրենիք» օրաթերթում՝ «Ցեղային արթնություն» խորագիրը կրող հոդվածաշարով:

Ի՞նչ հանգամանքներով էր թելադրված շարժման անհրաժեշտությունը:

Դա մի ժամանակաշրջան էր, երբ գաղթահայության մեջ տիրող պարտվողական հոգեվիճակը, ներքին ճակատում մոլեգնող միջկուսակցական պառակտիչ կռիվները եւ դրանց միացած օտար այլասերիչ միջավայրը մղել էին դրսի հայությանն իր նվաստ վիճակին հնազանդորեն համակերպվելու` սպառնալով դարասկզբի մեր պարտությունը վերջնական դարձնել: Սրանց ավելացել էր նաեւ հիվանդագին կրոնականությունը, հայկական գաղթօջախներում գործում էին մի շարք ապազգային աղանդներ, որոնք քարոզում էին հրաժարում Հայրենիքի գաղափարից, հեռացում ազգային-հասարակական կյանքից եւ նվիրում «երկնային հայրենիքին»:

Ստեղծված մթնոլորտն անխուսափելիորեն պիտի բերեր գաղթաշխարհի շուրջ մեկ միլիոն հայության փոշիացմանը, իսկ ավելի ճիշտ՝ ինքնասպանությանը: Պետք էր կանխել այն:

Շարժման անհրաժեշտությունը թելադրված էր նաեւ թուրքերի կողմից տարվող հակահայկական քարոզչությամբ: Դրա համար թուրքերն օգտագործում էին եվրոպացի ծախու հասարակական գործիչների, որոնք հայերին ներկայացնում էին աշխարհին որպես անհայրենասեր, անարի ու անմարտունակ, անիշխանական ու բարոյականությունից զուրկ թալանչիներ: Հարկավոր էր հակաքարոզչությամբ ու իրական քայլերով ցրել հայության մասին ստեղծվող թյուր պատկերացումները:

«Կար Ցեղակրոն շարժման անհրաժեշտությունն ընդգծող մի կարևորագույն հանգամանք եւս. դա մեր հին սերնդի քաղաքական տեղատվությունն էր Թուրքիայի նկատմամբ: Մեր հին կուսակցությունները սկսել էին լքել Հայկական հարցըն ու համակերպվել այն մտքի հետ, որ պետք է հրաժարվել Թուրքիայում մնացած հայկական տարածքներից ու մերձենալ թուրքերի հետ: Այդ ուրացումը երիտասարդ սերնդի աչքում մեզ կդարձներ արհամարհելի ժողովուրդ», – գրում է Նժդեհը: Անհրաժեշտ էր անհայրենիք գաղթահայության մեջ բորբոքել հայրենատիրության գաղափարը, նրան «հոգեւոր ու քաղաքական անտուն-անտիրությունից փրկելով` դարձնել հայրենատեր»:

Միաժամանակ, շարժումը նպատակ ուներ հոգեւոր հուսալի պատվար ստեղծել բոլշևիկյան բարոյազուրկ քարոզչության դեմ, որ բացիլի պես տարածվում էր հայ գաղթօջախներում:

Այս վիճակից դուրս գալու մեկ ելք կար՝ հոգեւոր-բարոյական վերանորոգումը, որն էլ հնարավոր էր միայն սեփական (ցեղային) արժեքների ու ձգտումների վերարծարծման եւ դրանք վերապրելու ճանապարհով:

Continue reading →

1956թ. հունվարի 13-ին, Հայկ Ասատրյանը վախճանվում է սրտի կաթվածից: Մահվան պահին, երկինք նայելով, երեք անգամ բացականչում է. «Ա՜խ, Հայաստա՜ն…»:

…Մեռնել, բայց չտեսնել Հայրենիքը պարտւած: Յաղթանակից կեանքի բարոյական կանոն յօրինել, պարտութիւնը ստեղծագործաբար ողբերգել եւ դրանից` մեծագործումի նոր ոյժ եւ խանդ երկնել: 
Այդպէս չէ՞ր երբեմն հայը: 
Ասում ենք` այդպէս էր, ուզում ենք էլի՛ այդպէս լինի եւ քարոզում ենք տարօնականութիւն: 
Մեր առաջ, սակայն փռւած է հոգեւոր վերջալոյսի մի պատկեր: Վերջալոյսին` քնի կարօտից յօրանջում են ստւերները: Մեծ ստւերը` գիշերը, արդէն մայրն է քնաբեր առաքինութիւնների: Ստւերները յօրանջում են – «հին հայը վաղուց է մեռած»: 
«Ոգին մահ չունի»,- ասում ենք մենք:

…Շրջապատուած ոչ–արիական եւ հակաքրիստոնէական թշնամիներով` հայ ազգին վիճակուեց մենակութեան ողբերգութիւնը, որից, սակայն, նա կարողացաւ դիւցազնական ստեղծել: Յաւէտ վտանգուած` այս ժողովուրդը ցուցահանեց մեծագործումի ոգի, իր ճակատագրի, նպատակի եւ պատմութեան իմաստը տեսնելով Ե. դարի հռչակաւոր պատմագիր Մովսէս Խորենացու հետեւեալ խօսքում – «Թէպէտ եւ եմք ածու փոքր եւ թուով յոյժ ընդ փոքու սահմանեալ սակայն բազում գործք արիութեան գտանին գործեալ եւ ի մերում աշխարհիս»…
Հայկ Ասատրյան

Հայկ Ասատրյան (կենսագրական ակնարկ)

«Իբրեւ գիտության և տեսական խղճմտանքի մարդ՝ (դոկտ. Հայկ Ասատրյանը) իր խոսքը ծառայեցրել է ճշմարտության, իսկ փրկարար ճշմարտությունը՝ իր անիրավված ժողովրդին» (Գարեգին Նժդեհ):

Մեր դարի 30-ական թվականների Հայկական ցեղային շարժման գաղափարական գործիչների մեջ, իր հզոր իմացականությամբ և վառ արտահայտված անհատականությամբ առանձնանում է Հայկ Ասատրյանը, «Նժդեհի գլխավոր՝ գուցե եւ միակ խորհրդատուն», որին Կարո Գեւորգյանը բնորոշում է՝ «գիտական մտապաշարով հարուստ եւ իր փիլիսոփայատիպ խառնվածքով հանրածանոթ…»:

Հայկ Ասատրյանը ծնվել է 1900թ. փետրվարի 5-ին, Ալաշկերտի գավառի Երից գյուղում: Արմատները Տարոնից են: 8 տարեկանում կորցնում է հորը (հայրը՝ Կիրակոսը, գյուղապետն էր), եւ քրոջ ու եղբոր հետ մնում է մոր խնամքին:

Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի վարժարանում, որն ավարտելուց հետո մտնում է Հ.Յ.Դ. աշակերտական միության շարքերը: Այնուհետև, ուսումը շարունակում է Երևանի թեմական դպրոցում: Հայաստանի Հանրապետության օրերին, Հայկ Ասատրյանը՝ որպես պատգամավոր աշակերտական կազմակերպությունից, մասնակցում է Հ.Յ.Դ. 9-րդ Ընդհանուր ժողովին: 1918-1919 թվականներին, նրա խմբագրությամբ, Երեւանում լույս է տեսնում Հ.Յ.Դ. աշակերտական միության օրգան «Շանթ» թերթը:

Continue reading →

«Մենք տեսանք գաղութի բարոյական զարհուրանքը, հայրենազուրկ մարդու հոգու չարչարանքով դիմեցինք մեր հայերու աստվածների խորհուրդին եւ գտանք տարոնականությունը»:

ՑԵՂԸ ԵՎ ՀԱՅՐԵՆԻՔԸ՝ ՏԱՐՈՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԱՅԵՑՈՂՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՔ

Տարոնական աշխարհայեցողության էաբանական խորքը Ցեղն է՝ տեսակը, որը կենսաբանական (բնական) ըմբռնում է եւ ո՛չ պատմական ինչպես ազգությունը, կամ ընկերային՝ ինչպես ժողովուրդը: Ցեղի՝ (տեսակի) հավերժացումը Տարոնականության սահմանած ընդհանուր գերնպատակն է, իսկ Ցեղի կենսաբանական որակները՝ Արյունը եւ Ոգին, որոնք ժառանգականության օրենքով շարունակելի են, կազմում են Տարոնական կենսահայեցողության շաղախը: Ցեղը արյան (նյութի) եւ ոգու՝ մարմնականի ու հոգեկանի բնական ներդաշնակությունն է, եւ Տարոնականությունը ցեղի մարմնական ու հոգեկան հատկանիշների (արյան ու ոգու) փոխադարձ ազդեցությունն ընդունում է որպես բնածին ճշմարտություն: «Որոշ որակի արյունը կարող է միայն ծնունդ տալ որոշ որակի ոգու: Ոգու եւ ոգու միջեւ այնքա՛ն տարբերություն կա, որքան՝ արյունի եւ արյունի: Տարբեր են ո՛չ միայն սպիտակների եւ դեղինների մարմնական հատկանիշները, այլեւ՝ նրանց հոգեգծությունը»,- պարզաբանում է Հայկ Ասատրյանը: Այսպիսով, Տարոնականությունը հաստատում է ցեղի ոգու (որով պայմանավորված են նրա հոգեկան հատկանիշները) եւ արյան (որը պայմանավորված է ցեղի մարմնական գծերը) փոխադարձ կապը, դրանց անկրկնելիությունը, ինքնատիպությունը:

Որպես «Աստծո կամքի արտահայտություն», ցե՛ղն է, որ ապահովում է բնական կապը մարդու եւ աստվածայինի՝ անցավորի եւ հավիտենականության միջև: Այլ խոսքով, անհատն անցավոր է, իսկ տեսակը՝ ենթակա մշտնջենացման, եւ մարդը հաղորդակցվում է հավիտենականի հետ՝ Աստծո կամոք արարված իր տեսակը (ցեղը) հավերժացնելու ճանապարհով:

Ըստ Տարոնականության, տեսակը ո՛չ թե Աստծուց կանխորոշված է հավերժելու, այլ ենթակա է ինչպես հավիտենացման, այնպես էլ վերացման՝ կախված գոյության կռվում նրա կենսունակությունից եւ Աստծո հետ կենդանի կապից: Այստեղ տեղին է բերել Նժդեհի արտահայտած անհանգստությունը ճակատագրապաշտական ծուլության վերաբերյալ, որով համակվածները կարծում են, թե Հայ տեսակը երբեւէ վերանալ չի կարող. «Ես հարցնում եմ այնպես, ինչպես ո՛չ ոք դեռ չի հարցրել. ո՞ւր ենք գնում: Մեզ համար տեղ կա՞ պատմության մեջ… Գիտե՞ մեկը, որ եթե դադարենք գոյություն ունենալե՝ տիեզերաշենքի մեջ մի հատիկ հյուլե իսկ պիտի չշարժվի»:

Այսպիսով, Տարոնականության մեջ առկա է Աստվածահաղորդության խորհուդը: Աստվածահաղորդություն – դա ըզգացումն է մեր մեջ գործող բացարձակ Ուժի՝ պատմակերտ Ոգու, առանց որի ճանաչման կարելի չէ հասկանալ պատմությունը, քանզի պատմությունը սոսկ դեպքերի արձանագրություն չէ, այլ՝ Ոգու հայտնություն:

«Ազգային ոգի – ահա՛ գերագույն հերոսը, միա՛կը, մեր պատմության անիվը դարձնող, մեր հավաքական ճակատագիրը վարող հերոսը:

Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 40-42-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=5231 – Մեր ժամանակների վկայագրում (3).- Ազգային զարթոնք. բնապահպանական ցույցեր (2-րդ մաս) – Արմեն Ավետիսյան, (Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)…

http://www.hayary.org/wph/?p=5221 –Մեր ժամանակների վկայագրում (2) – Ազգային զարթոնք. բնապահպանական ցույցեր (1-ին մաս) – Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)…

http://www.hayary.org/wph/?p=5208 – Մեր ժամանակների վկայագրում (1) – Բացահայտում՝ 28 տարի անց – Արմեն Ավետիսյան (Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ)… 1988-ի փետրվարին Աբովյանում սկսվեցին Բնապահպանական ցույցերը, որ 2 օրից վերածվեցին Արցախյան շարժման…

Գործարանի ղեկավարությունը սկսեց ավելի եռանդուն համոզել ժողովրդին վերադառնալու իրենց աշխատատեղերը՝ վախեցնելով նաեւ, որ անհնազանդները կազատվեն աշխատանքից ու խստագույնս կպատժվեն: Սակայն, տեղի ունեցավ անսպասելին, մարդկային զանգվածը, այս ամենից հուզված ու գրգռված, պոռթկաց, տապալեց իր ճանապարհը փակող դարպասներն այնպես, որ հակառակ կողմում կանգնած իշխանավորները մի կերպ հասցրեցին փախչել այս ու այն կողմ՝ ցուցարարների ոտքերի տակ չճզմվելու վախից: Եվ ոգեւորված մարդկային լավան գոռում-գոչյուններով մխրճվեց ոստիկանական անկանոն շարքերի մեջ: Այս ամենն, իրոք, այնքան անսպասելի էր, որ ոստիկանների հոծ շարքերը երերացին, իսկ ներկա իշխանավորները չկողմնորոշվեցին իրենց հետագա գործողություններում: Մարդկային բազմահազարանոց զանգվածը տարածվեց ճանապարհի երկարությամբ: Սկսեցին փոխադարձ հրմշտոցներն ու բղավոցները: Կազմակերպիչներն ավելի ճկուն գտնվեցին ու զգալով այդ պահին հանրահավաք կազմակերպելու անհնարինությունը, բախման ու խուճապի առաջացման հավանականությունը, անմիջապես որոշեցին անցկացնել երթ դեպի գազի կուտակման պահեստներ, որն էլ սակայն, հետզհետե խմորվող համընդհանուր խառնաշփոթից խուսափելու պատճառով ընթացքում փոխարինվեց քիմիական պատրաստուկների գործարանի մոտ տեղի ունեցած հանրահավաքով: Երթին միացան նաեւ «Չափիչ» գործարանի փոքրաթիվ բանվոր-ծառայողներ: Ամեն ինչ թելադրում էր պահը, իշխում էին հուզմունքն ու կրքերը: Ոստիկանների պարբերաբար կառուցվող պատ-շարքերը ցիր ու ցան էին լինում նրա մեջ մխրճվող մարդկային ալիքի հզոր ճնշումից…  Continue reading →

Այլեւս արձակվե՛լ, ոչ թե՝ պաշտպանվել

Երբ աշխարհի հերթական վերաձեւման քաղաքականությունն է ընթանում կամ համաշխարհային բեւեռների փոխատեղման կամ ձեւափոխության խնդիրներ են առաջանում, ապա միշտ պետք է հիշել Դեվիդ Ռոքֆելլերի խոսքը. «Բոլոր երկրների նախագահներն աշխատում են մեկ ձեռնարկատիրոջ համար, ով կանգնած է տնտեսական բուրգի գագաթին»:…

Համաշխարհային ֆինանսական կայսրության հիմնադիրներից մեկի՝ Ռոքֆելլերի թոռը շարունակում է իր նախնու գործը եւ երբեմն պատմում է համաշխարհային ֆինանսական բուրգի գագաթին գտնվող իր ընտանիքի հաջողությունների ու աշխարհը կառավարելու մեթոդների մասին:

Այսօր Արեւմուտք-Ռուսաստան առճակատմամբ որոշակի նոր վիճակ է ստեղծվել աշխարհում, սակայն այնպես չէ, որ այն բոլորովին դուրս է եկել համաշխարհային ֆինանսական բուրգի կամ համաշխարհային գաղտնի կառավարության ազդեցությունից: Պարզապես երբեմն աշխարհը դառնում է միաբեւեռ, երբեմն էլ՝ երկբեւեռ: Երբ ստեղծվեց ԱՄՆ-ն, համաշխարհային ֆինանսական կայսրությունն անցավ գրոհի, սակայն աշխարհի միաբեւեռությունը հակադիր գաղափարակիր շատ երկրներին հեռու վանեց բուրգից: Այդ ժամանակ էլ ծնվեց աշխարհի երկբեւեռության գաղափարը, եւ նույն գաղտնի ուժերը հեղափոխությունների միջոցով ստեղծեցին ԽՍՀՄ-ը: Եվ աշխարհում առկա ընդդիմադիր ուժերն ու գաղափարները ստացան որեւէ ճամբարում հանգրվանելու հնարավորություն: Տարիներ անց անգամ մի նորաձեւ շրջան գոյացավ բուրգի ներոսում՝ չմիացող երկրների միություն, որտեղ էլ իրենց տեղը գտան երբեւեռ աշխարհից դուրս մնացած երկրները:

Եվ համաշխարհային ֆինանսական կայսրությունը մինչեւ վերջերս գործում էր այդ եռաթեւ բուրգի միջոցով: Բայց ԽՍՀՄ իշխանությունները փորձեցին թելադրել իրենց աշխարհակարգը, ինչը աշխարհի 1/6-րդ մասը զբաղեցրած կայսրության մահախոսականը դարձավ: Մի շարք միջամտությունները չկարողացան սասանել խորհրդային կարծրատիպերը. մարդու իրավունքների հետեւողական պաշտպանությունը, սեռական ու կրոնական փոքրամասնությունների իրավունքների արծարծումը ոչինչ չփոխեցին. անգամ ավելի խստացվեցին օրենքները: Եվ համաշխարհային գաղտնի կառավարությունն անցավ միջէթնիկ հակամարտությունների բորբոքմանը: Հիմնականում հակառուսականությանն էր ընթացք տրվում: Մերծբալթյան երեք երկրներում՝ Լիտվա, Լատվիա եւ Էստոնիա, դա հաջողվեց, սակայն ատելության դրսեւորումները առճակատման չվերածվեցին: Հետո Վրաստանում, Ղազախստանում փորձեցին, ապա Ռուսաստանի կազմում գտնվող ինքնավար հանրապետություններում, բայց՝ անօգուտ:  Continue reading →