«Հարավային հոս­ք» գազատարի կառուցումը մեծապես կախված է Ուկրաինայի հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշումից. այսպես է կարծում ԵՄ էներգետիկայի հարցերով հանձնակատար յունտեր Էտինգերը, ով նշել է, թե «բանակցությունները կարող են շարունակվել այն ամենից հետո, երբ ռուս գործընկերները վերադառնան միջազգային իրավունքի նորմերի կատարմանը եւ էներգետիկայի ոլորտում եվրոպական օրենսդրության հիման վրա կառուցողական համագործակցությանը»: Եվրահանձնակատարի խոսքով՝ «Հարավային հոս­ք»-ի կառուցման շուրջ բանակցությունները դադարեցվել են ուկրաինական ճգնաժամի, ինչպես նաեւ այն պատճառով, որ Մոսկվան չի ցանկանում ճանաչել էներգետիկայի ոլորտում եվրոպական նորմերը: Միաժամանակ նշվել է, որ աշխատանքային մակարդակում շփումները եւ քննարկումները անդադար շարունակվում են: «Սակայն ներկա պայմաններում, երբ Արեւելյան Ուկրաինայում ստեղծվել է քաղաքացիական պատերազմին նմանվող իրավիճակ եւ քանի դեռ Մոսկվան չի ճանաչել կառավարությունը Կիեւում, մենք չենք կարող բանակցությունների ընթացքում հասնել քաղաքական որոշմա­ն»,- ընդգծել է եվրահանձնակատարը:

Հիշեցնենք, որ 2400 կմ երկարության «Հարավային հոս­ք» գազատարը Սեւ ծովի հատակով կապում է Ռուսաստանը Հարավային եւ Կենտրոնական Եվրոպայի երկրներին: «Գազպրոմ»-ը նախատեսում է ապահովել բնական գազի մատակարարումները Եվրոպա՝ շրջանցելով Ուկրաինան, դրանով իսկ փորձելով խուսափել ուկրաինական տարածքով մատակարարումների խոչընդոտներից: Նշենք, որ փոխադարձ պատժամիջոցների «պատերազմում» Կիեւը սպառնացել էր, որ թույլ չի տա իր տարածքով իրականացնել ռուսական գազամատակարարում: Սա, իհարկե, անհավանական տարբերակներից է, ինչն անգամ Եվրոպան թույլ չի տա, բայց ակամա քաղաքական աջակցություն եղավ Ռուսաստանին՝ Ուկրաինան շրջանցելու պատճառաբանության համապատկերում: Ներկայում Ուկրաինայի տարածքով իրականացվում է դեպի Եվրոպա ռուսական գազի մատակարարումների մոտ 50%-ը՝ 86 միլիարդ խմ գազ:

Ուկրաինական ճգնաժամը ստիպում է ԵՄ-ին եւ ՌԴ-ին տարատեսակացնել էներգետիկ հոսքերը: ԵՄ-ի էներգետիկ հարցերով հանձնակատարը հայտարարել է, որ մտահոգված չէ Ռուսաստանի կողմից էներգակիրների գների բարձրացման հայտարարություններից, քանի որ Մոսկվան հետաքրքրված է Եվրոպա գազի արտահանմամբ, ինչի շնորհիվ համալրվում է այդ երկրի բյուջեն: ԵՄ-ն հատուկ ռազմավարություն է մշակել, որը թույլ կտա միջնաժամկետ եւ երկարաժամկետ հեռանկարում նվազեցնել Ռուսաստանից էներգետիկ կախվածությունը: Ըստ ԵՄ մասնագետների, էներգակիրների ներմուծման այլընտրանքային ուղիներ կան Նորվեգիայից եւ Ալժիրից, բացի այդ՝ իրենք հնարավորություն ունեն ներկրելու խտացված գազ: Մինչեւ 2030թ. ԵՄ-ի էներգետիկ պահանջարկը կավելանա 27%-ով, իսկ ներքին արտադրանքը գնալով նվազում է: Ներկա դրությամբ եվրոպական երկրները իրենց էներգետիկ պահանջարկի կեսը լրացնում են ներմուծմամբ, դրա համար օրական վճարելով 1 մլրդ.: ԵՄ-ն ներկրում է ներքին շուկայում սպառվող նավթի 88%-ը եւ գազի 66%-ը: Եվրոպացիներին մտահոգում է հատկապես իր գազային կախվածության մեծացումը Ռուսաստանից: Նախորդ տարի «Գազպրոմ»-ը ԵՄ էր արտահանել 161,5 միլիարդ խմ գազ: Նորվեգիայում, որը եվրոպական շուկա գազ արտահանող կարեւորագույն երկրներից մեկն է, գազի արդյունահանումը նվազում է: ԵՄ-ի մի շարք երկրներ, հատկապես Կենտրոնական եւ Արեւելյան Եվրոպայի երկրներն ու Մերձբալթյան երկրները, ամբողջությամբ կախված են ռուսական գազից եւ մտահոգված են ուկրաինական ճգնաժամով, ինչը կարող է հարվածի տակ դնել ռուսական գազի արտահանումը այդ երկրներ:

Պաշտոնական Բրյուսելի համար էներգակիրների տարատեսակացման հարցը շատ արդիական է: Նախորդ տարի ԵՄ-ի գազի ներկրման 39%-ը բաժին է ընկել Ռուսաստանին, 33%-ը՝ Նորվեգիային եւ 22%-ը՝ Հյուսիսային Աֆրիկային: ԵՄ-ն ակտիվորեն առաջ է տանում նաեւ կասպյան տարածաշրջանից գազի ներկրման ռազմավարությունը, առաջին հերթին Ադրբեջանից, Ղազախստանից ու Թուրքմենստանից: Ադրբեջանը վերածվում է հակառուսական էներգետիկ նախագծերի հիմնական դերակատարի, ինչը քաղաքական հարթություն է տեղափոխում նաեւ ռուս-ադրբեջանական տնտեսական հարաբերությունները:

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարոզուն այս տարվա հունվարին Ադրբեջանում այդ երկրի նախագահ Իլհամ Ալիեւի հետ հանդիպումից հետո հայտարարել էր, որ ԵՄ-ն արագացնելու է Հարավային գազային միջանցքի ստեղծումը, ինչը թույլ կտա խորացնել տնտեսական կապերը ԵՄ-ի եւ Ադրբեջանի միջեւ: Նա նշել էր, որ Հարավային գազային միջանցքը կարեւորագույն նշանակություն ունի եվրոպական էներգետիկ հոսքերի տարատեսակացման առումով ու եվրոպական էներգետիկ անվտանգության բաղկացուցիչ մասն է: Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահը եւ Ադրբեջանի նախագահը այցելել են Սանգաչալայի տերմինալ, որտեղից պետք է իրականացվի ադրբեջանական գազի առաքումները դեպի ԵՄ: Նախատեսվում է իրականացնել Հարավային գազային միջանցք ծրագիրը, որը ենթադրում է կասպյան եւ կենտրոնական ասիական գազի ու նավթի արտահանումը դեպի ԵՄ՝ Կասպից ծով-Ադրբեջան-Վրաստան-Թուրքիա ուղղությամբ: Եվ պատահական չէ, որ ԵՄ-ի էներգետիկ հարցերով հանձնակատար յունտեր Օտինգերը հայտարարել է, թե ԵՄ-ն ցանկանում է միավորել Կասպյան տարածաշրջանի գազային համակարգը՝ եվրոպական գազային շուկային: Ակնկալվում է Հարավային գազային միջանցքի շնորհիվ ադրբեջանական Շահդենիզ հանքավայրից մինչեւ 2019թ.-ը ստանալ լրացուցիչ 10 մլրդ. խմ գազ:

Continue reading →

Պայմանականորեն Հայոց ցեղասպանության սկիզբն է համարվում 1915թ. ապրիլի 24-ը. այդ օրը Կոստանդնուպոլսում ձերբակալվեց մտավորականության սերուցքը՝ 600 հայազգի մտավորական, ովքեր հետագայում սպանվեցին աքսորի ճանապարհին. րիգոր Զոհրապ, Դանիել Վարուժան, Ռուբեն Զարդարյան, Սիամանթո, Ռուբեն Սեւակ, Երվանդ Սըրմաքեշհանլյան, Ատոմ Յարջանյան, Հովհաննես Հարությունյան եւ այլք:

Սակայն հայ պատմագիտությունում Հայոց Ցեղասպանության տարեթվեր ընդունված է համարել 1892-1923թթ. որպես Թուրքիայի կառավարող շրջանների՝ համիդյան Թուրքիայի, ապա երիտթուրքերի կառավարության կողմից կազմակերպված ցեղասպանություն, որի հետեւանքով զանգվածային տեղահանության ենթարկվեց եւ բնաջնջվեց Արեւմտյան Հայաստանի, Կիլիկիայի եւ Օսմանյան կայսրության նահանգների հայ բնակչությունը։

Երիտթուրքական կառավարությունը, ջանալով պահպանել թուլացած Օսմանյան կայսրության մնացորդները, որդեգրեց պանթուրքիզմի քաղաքականությունը, այն է՝ հսկայածավալ թուրքական կայսրության ստեղծում, որը, տարածվելով մինչեւ Չինաստան, կներառեր Կովկասի, Միջին Ասիայի բոլոր թյուրքալեզու ժողովուրդներին: Ծրագիրը նախատեսում էր բոլոր ազգային փոքրամասնությունների թյուրքացում եւ երազելի «Մեծ Թուրա­ն»-ի ստեղծում՝ Բոսֆորից մինչեւ Ալթայ:

Այս համատեքստում Արեւմտյան Հայաստանի բնիկ հայ ժողովուրդը դիտվում էր որպես գլխավոր խոչընդոտ այս ծրագրի ճանապարհին, իսկ չկային հայերը՝ չկար նաեւ Հայկական հարցը:

Երիտթուրքերը, որպես հարմար առիթ, գործածեցին Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը: Ծրագրի հեղինակներն էին Թալեաթը (ներքին գործերի նախարար), էնվերը (ռազմական գործերի նախարար), Ջեմալը (Պաղեստինյան ճակատի հրամանատար), Բեհաեդդին Շաքիր բեյը (երիտթուրքական կենտրոնական կոմիտեի անդամ) եւ ուրիշներ։

Հայոց ցեղասպանությունը նախատեսված էր իրականացնել երեք փուլով, որի առաջին փուլը ապրիլի 24-ն էր, իսկ երկրորդը շուրջ 60.000 հայ տղամարդկանց զորակոչն էր թուրքական բանակ: Զորակոչված 15-45 տարեկան բոլոր հայ տղամարդիկ ավելի ուշ զինաթափվեցին ու սպանվեցին թուրք զինակիցների կողմից:

Վերջին փուլով թուրքերը սկսեցին կոտորել անպաշտպան մնացած հայ բնակչությանը՝ գերազանցապես կանանց, ծերունիներին եւ երեխաներին։ Կազմակերպվեց զանգվածային բռնագաղթ, աքսոր եւ ջարդ։ Հայերին կա՛մ ստիպում էին ուրանալ քրիստոնեությունը, կա՛մ սպանում էին, կա՛մ ստիպում բռնել գաղթի ուղին։ Արեւմտյան Հայաստանի ողջ մնացած հայերը բռնագաղթեցին Միջագետքի անապատներ, հիմնականում՝ Դեր Զոր, որտեղ եւ բնաջնջվեցին։

Վիճակագրական տվյալների համաձայն, Հայաստանում կոտորվեց 66 քաղաքների եւ մոտ 2500 գյուղերի հայ բնակչությունը։ Թալանվեց եւ քանդվեց 2350 եկեղեցի ու վանք։ Ոչնչացվեց 1500 դպրոց ու վարժարան։ Հայությանը հասցվեց 14,5 միլիարդ ֆրանկի վնաս։

Օսմանյան կառավարության իրականացրած Հայոց ցեղասպանության փաստը հիմնավորվել է, ճանաչվել ու հաստատվել ականատեսների վկայություններով, օրենքներով, բանաձեւերով ու բազմաթիվ նահանգների ու միջազգային կազմակերպությունների որոշումներով:

Continue reading →

Մոտենում է Հայոց ցեղասպանության մեկդարյա տարելիցը: Կառավարությունը նախագահ Սերժ Սարգսյանի նախաձեռնությամբ ստեղծել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների համակարգող պետական հանձնաժողով: Այդ տարելիցին դիմավորելու կարեւոր խնդիրներից մեկն է ճշտել, հնարավորինս պարզել՝ որքան է եղել Հայոց ցեղասպանության զոհերի թիվը: Ասենք, որ ներկայումս լայն շրջանառության մեջ է 1,5 միլիոն թիվը:

Ինչ խոսք, այդ թվի ստույգ ճշտումն անհնար է, սակայն հնարավոր է մոտենալ առավելապես մոտավոր ու հնարավորինս հավաստի ճշտմանը՝ ըստ ժամանակագրական տվյալների:

1990թ. ապրիլի 24-ին հայ ժողովրդին ուղղված ուղերձում Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Վազգեն Առաջինը հայտարարեց՝ 1915-1925թթ. Թուրքիայում կոտորվել է 2 միլիոն հայ: Վերջերս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին 2-րդը հայտարարեց, որ թուրքերը կոտորել են 1,5 միլիոն հայերի: Սա, ինչ խոսք, զարմանալի է, որ հոգեւոր հայրը հերքում է իր նախորդի հայտարարությունը:

Սա թողնենք մի կողմ, քանզի կարեւորը հետեւյալն է, որտեղից է վերցրել Վազգեն Առաջինը 2 միլիոն թիվը, ինչ հաշվարկ է դա:

1910թ. Փարիզում ֆրանսերեն լույս է ընծայվում Պոլսի պատրիարք Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյանի «Հայոց եկեղեցինե­ր» գիրքը: Կանգ չառնելով տարածաշրջանում հայոց եկեղեցիների թվաքանակի, տեղաբաշխման եւ այլ փաստերի վրա՝ նշենք հայերի թվաքանակը մինչեւ 1910թ. այդ եկեղեցական համայնքներում:

1963թ. 16 համարում «Ազատամարտ» թերթը Ա.Ա. Քհնյ. Սիմոնյանցի հոդվածն է տպել, ով բերել է նշված գրքի 216 էջում հայերի քանակը Թուրքիայի տարածքում եւ այլ մանրամասներ: Այսպես. մինչեւ 1910թ. (գրքի հրատարակման տարին,- հեղ.) Կիլիկիայում բնակվել է 812 հազար հայ, Աղթամարի հայոց եկեղեցու հայ դավանակիրների քանակը հասել է 95.500-ի, Երուսաղեմի հայոց եկեղեցու դավանակիրներինը 7.500 է եղել, Կոստանդնուպոլսում այս քանակը հասել է 1.552.450-ի: Այսպիսով՝ մինչեւ 1910թ. Թուրքիայի տարածքում ամենապարզ հաշվարկներով (եղել են բազմաթիվ հայեր, որ այս կամ այն պատճառներով չեն գրանցվել եկեղեցական մատյաններում) բնակվելիս է եղել առնվազն 1.967.650 հայ: Այս թիվը չի կարող պակասել, բայց կավելանա, եթե հայտնաբերենք եկեղեցական գրանցումներից դուրս մնացած հայերի թիվը:

Continue reading →

«Մը ծառըմ կա Հնդու քաղաք,

Ճողեր թալե քաղքե քաղաք.

Հըմեն ճողին քյառսուն ճրագ,

Էն մեկ ճողին՝ սինամախավ­ք»:

Ի՞նչ է մեզ հուշում այս հին հանելուկային քառատողը: Ի՞նչ կապ ունեին մեր նախնիները «Հնդու քաղաք­ի» հետ եւ ի՞նչ է նշանակում սինամահավքը, «40» թիվը:

Հայաստանում Հնդու քաղա՞ք է եղել…

Հենց այս, հնուց մեզ հասած հարցերի պատասխանն ենք փորձում տալ մեր հոդվածում:

Ջանալով գտնել ինչ–որ մի պատմական ակնարկ, կապված Քարահունջ հուշարձանի եւ նրա անվան հետ, որոնումների ժամանակ, ի զարմանս մեզ, նկատեցինք, որ Հայոց ձորի հայաբնակ գյուղերի ցանկում եղել է Հնդըստան անունով գյուղ (ՀՍՀ, 6):

Հաջորդ անակնկալն այն էր, որ ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարանում «հնդկաստանցի» բառի իմաստի բացատրությունից հետո, արվում է հետեւյալ մեջբերումը. «Բանակցությունները հայոց ժողովրդի եւ ռուսաց կառավարության մեջ այդ հարցի մասին կատարվում էին հնդկաստանցի Իսրայել Օրու միջնորդությամբ (Ր­)»:

Ինչու՞ ենք մենք վերը բերված մեջբերման մեջ ընդգծել «հնդկաստանցի» բառը: Մեր խնդիրն է պրպտել ու գտնել, թե Հնդըստան (Հնդկաստան) անվանումը ինչ տեղի հետ է կապված:

Եվս մի տեղեկություն «Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարա­ն»-ից. «Անգեղակոթում Մելիք Սաֆրազի մոտ հրավիրված գաղտնի ժողովին մասնակցում էր նաեւ հայ ազատագրական շարժման նշանավոր գործիչ Իսրայել Օրին, որին նրանք համարում էին անգեղակոթցի»:

Հայկական սովետական հանրագիտարանում (ՀՍՀ, 4) Իսրայել Օրու (1659-1711, Աստրախան) ծննդավայրը չի նշված: Ենթադրվում է, որ նա ծնվել է Սիսիան գյուղում:

Մեջբերված աղբյուրներում տեսնում ենք, որ Իսրայել Օրու ծննդավայրին տրվում են տարբեր տեղանուններ: Սակայն ինչու՞ էին նրան անվանում հնդկաստանցի: Այս հարցի պատասխանը գտնելու համար մենք ուսումնասիրեցինք բազմաթիվ նյութեր, ուր Հնդկաստան տեղանունն է հիշատակվում, ու նաեւ այս անվան հետ կապված այլ տեղեկություններ:

Նախ անդրադառնանք օտար աղբյուրներին:

Իսպանացի պատմաբան Բարտոլոմե դե Լաս Կասասը (1474-1566) «Հնդկաստանների պատմություն­ը» (Лас Касас Бартоломе де «История Инди­й») գրքում գրում է. «Միջին դարերում Եվրոպայում «Հնդկաստաններ» անվանման տակ հասկանում էին, ընդարձակ եւ եվրոպացիներին քիչ ծանոթ, Հարավային եւ Հարավ Արեւելյան Ասիայի շրջանները, նաեւ Հնդկաչինը, Մալակկա թերակղզին, Ցեյլոնը, Ինդոնեզիական արշիպելագը եւ Հարավային Չինաստանը, բայց ոչ բուն Հնդկաստանը (թերակղզի Հնդոստանը):

Երբ տարբերությունը երկրագնդի այս շրջանի եւ նոր հայտնաբերված անդրատլանտյան հողերի միջեւ պարզ դարձավ, Նոր Աշխարհի երկրները սկսեցին կոչվել «Արեւմտյան Հնդկաստաննե­ր»՝ ի տարբերություն բուն Հնդկաստանի: Այս անվան մնացորդը պահպանվել է մինչեւ հիմա «Վեստ Ինդի­ա» տերմինով, որով անվանում են հսկայական արշիպելագը՝ տեղավորված Հյուսիսային եւ Հարավային Ամերիկաների միջեւ:

Միջնադարյան աշխարհակալների մոլորությունների պատճառով է, որ Ամերիկայի բնիկները Կոլումբոսի ժամանակներից ի վեր կոչվում են հնդկացիներ, իսկ բուն Հնդկաստանի ժողովրդի վրա ամրագրվեց հնդիկներ անվանում­ը»:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Սպանախով ու սիսեռով թարմություն

Բաղադրությունը – Մանր սպանախի տերեւներ – 1 կապ, նախապես թրջած, եփած սիսեռ – 100 գ, զեյթունի բուսայուղ – 50 գ, կարմիր գլուխ սոխ – 100 գ, մաղադանոս – 1 կապ, գինու կարմիր քացախ  – 4 ճաշի գդալ, սեւ, թարմ պղպեղ՝ փշրած, նաեւ՝ աղ:

Պատրաստման եղանակը – Սպանախի տերեւները նախապես լվանալ, ցողունից առանձնացնել, լցնել ափսեի մեջ: Վրան լցնել սիսեռը: Սրա վրա էլ՝ կիսալուսնաձեւ ու շատ բարակ կտրտած սոխը: Ավելացնել մանր կտրտած մաղադանոսը, վրան լցնել աղը, պղպեղը, գինու քացախը եւ ավելացնել բուսայուղը:

Եթե նրբաճաշակ եք ու գիտեք զգալ համի գաղտնիքները, ապա սա իսկապես Ձեզ համար է: Անու՜շ լինի:

* * *

Արձակուրդ.- ճիշտ հանգստանալու մշակույթ

Մայիս ամսից սկսած բոլորն սկսում ենք ապրել արձակուրդների ապրումով: Բայց պարզվում է ամենամյա հարցերին` ո՞ւր մեկնել հանգստանալ եւ ի՞նչ գույնի լողազգեստ գնել գումարվում է եւս մեկը, որն իրականում ամենակարեւորն է` իսկ որքա՞ն ժամանակ է պետք մարդուն, որպեսզի օրգանիզմը լիակատար հանգստանա: Իհարկե, այստեղ է, որ շատերը կմատնանշեն արձակուրդային հաշված օրերի հանգամանքը, բայց մասնագետները պնդում են, որ լիարժեք հանգստանալու համար մարդուն անհրաժեշտ է նվազագույնը երկու անընդմեջ շաբաթ, հատկապես այն պարագայում, երբ արձակուրդը կապված է այլ երկիր կամ կլիմայական այլ գոտի տեղափոխվելու հետ:

«MedPulse» կայքի հաղորդմամբ` արձակուրդ մեկնողներին խիստ ցուցված է փոխել առօրյա միջավայրը` մեկնել ծով, ամառանոց կամ անտառ, որպեսզի ուղեղն էլ հանգստանա եւ որքան հնարավոր է շատ ժամանակ անցկացնել մաքուր օդին: Շատ կարեւոր է, որպեսզի մարդ լիարժեք քնի գիշերները (իսկ արձակուրդում սովորաբար լինում է հակառակը) եւ գոնե որոշ ժամանակով մոռանալ, որ տեխնիկան մեզ հեռուստատեսություն, ռադիո ու առավել եւս համացանց է նվիրել:

Ինչ վերաբերում է հակացուցումներին, ապա ամենակարեւորն այն է, որ մարդ ճամպրուկը մեկ օրում չհավաքի ու չմեկնի էկզոտիկ մի երկիր: Իհարկե, ուղեղը միանշանակ կցրվի առօրյա հոգսերից ու աշխատանքային անցուդարձից, բայց օրգանիզմը, ընդհանուր առմամբ, փոխանակ հանգստանա ու ուժերը վերականգնի զբաղված է լինելու ակլիմատիզացիայով եւ, որ ավելի վտանգավոր է` անծանոթ միկրոօրգանիզմների հետ պայքարով: Մի խոսքով` աշխատանքի արևայրուքով կվերադառնաք, բայց չափազանց հոգնած:

Continue reading →

Պատանի օլիմպիականների վերադարձը՝ 7 մեդալով

Չինաստանի Նանջինգ քաղաքում կայացան ամառային պատանեկան 2-րդ օլիմպիական խաղերը: 9 մրցաձեւ ներկայացնող Հայաստանի հավաքականի 14 մասնակիցներից 7-ը 5 մրցաձեւում նվաճեցին 7 մեդալ՝ 2 ոսկե (ծանրամարտ), 2 արծաթե (գնդակային հրաձգություն եւ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտ) եւ 3 բրոնզե (1 բռնցքամարտ եւ 2 ազատ ոճի ըմբշամարտ):

Հիշեցնենք, որ Հայաստանը Խաղերին ներկայացավ 14 մարզիկներով – Սպորտային մարմնամարզություն. Վիգեն Խաչատրյան, ձյուդո. Հարություն Դերմիշյան (66 կգ), հրաձգություն. Զավեն Իգիթյան եւ Հրաչիկ Բաբայան, լող. Վահան Մխիթարյան, ծանրամարտ. Սոնա Պողոսյան (63 կգ), Հակոբ Մկրտչյան (77 կգ) եւ Սիմոն Մարտիրոսյան (+85 կգ), բռնցքամարտ. Անուշ րիգորյան (51 կգ) եւ Նարեկ Մանասյան (81 կգ), հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտ. Զավեն Միքայելյան (58 կգ), ջրացատկ. Լեւ Սարգսյան, 10 մ աշտարակացատկ, ազատ ոճի ըմբշամարտ. Վաղինակ Մաթևոսյան (54 կգ) եւ Սարգիս Հովսեփյան (76 կգ):

Հայտնի են ֆուտբոլի գավաթային հանդիպման զույգերը

ՀՖՖ գրասենյակում կայացավ Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի 2014-2015թթ. խաղարկության վիճակահանությունը: ավաթի խաղարակությանը կմասնակցեն բարձրագույն խմբի առաջնության թիմերը: Պայքարը կսկսվի 1/4 եզրափակչից, որում կհանդիպեն հետեւյալ զույգերը՝ «Ուլիս»-«Բանանց», «Միկա»-«Գանձասար», «Փյունիկ»-«Շիրակ» եւ «Արարատ»-«Ալաշկերտ»: Առաջին հանդիպումները կկայանան սեպտեմբերի 17-ին եւ հոկտեմբերի 1-ին: Պատասխան խաղերը նշանակված են հոկտեմբերի 22-ին եւ նոյեմբերի 5-ին:

Կիսաեզրափակիչներում միմյանց հետ կմրցեն. «Միկա»-«Գանձասար»/«Ուլիս»-«Բանանց» եւ «Փյունիկ»-«Շիրակ»/«Արարատ»-«Ալաշկերտ» զույգերի հաղթողները: Այս հանդիպումները կկայանան 2015թ. մարտի 18-19-ին եւ ապրիլի 15-16-ին: Եզրափակիչ հանդիպումը կկայանա 2015թ. մայիսի 6-ին, Վազգեն Սարգսյանի անվան «Հանրապետական» մարզադաշտում:

Ֆուտբոլայի խճանկար – Ազգային հավաքականի ընկերական խաղը

Ֆուտբոլի Հայաստանի հավաքականը ընկերական խաղում պարտվեց Լատվիայի ազգային թիմին: Ռիգայում կայացած խաղում դաշտի տերերը յուրաքանչյուր խաղակեսում մեկական գոլ խփեցին (երկու դեպքում էլ աչքի ընկավ Վալերի Շաբալան) եւ 2:0 հաշվով հաղթանակ տարան: Սա Հայաստանի հավաքականի վերջին փորձախաղն էր 2016թ Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլի մեկնարկից առաջ: Այդ մրցաշարի շրջանակում սեպտեմբերի 7-ին մեր ընտրանին Կոպենհագենում կմրցի Դանիայի ընտրանու հետ:

Հայաստանի հավաքականը մեկնեց Կոպենհագեն

Ֆուտբոլի Հայաստանի հավաքականը ժամանել է Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագեն: Մեր թիմը հանգրվանել է տեղի «Հիլթոն» հյուրանոցում: Երեկոյան մեր ֆուտբոլիստները կանցկացնեն առաջին մարզումը Դանիայում: Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 7-ին, Կոպենհագենի «Պարկեն» մարզադաշտում, տեղի կունենա Եվրոպայի 2016թ առաջնության ընտրական փուլի՝ Դանիա–Հայաստան հանդիպումը: Խաղը կսկսվի Երեւանի ժամանակով ժամը՝ 20:00-ին:

Հայաստանի երիտասարդականը խոշոր հաշվով պարտվեց

Հայաստանի երիտասարդական հավաքականը պարտություն կրեց 2015թ. Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության ընտրական մրցաշարի հերթական խաղում: Ռեյկյավիկում կայացած հանդիպումն ավարտվեց Իսլանդիայի հավաքականի խոշոր հաղթանակով՝ 4:0: Իսլանդացիների կազմում գոլի հեղինակ են դարձել Ֆրիդյոնսոնը (երկու անգամ), Ատլասոնը եւ Ֆինսենը:

Այդպիսով, Հայաստանի երիտասարդական հավաքականը 5-րդ պարտությունը կրեց մրցաշարում եւ 6 միավորով իր խմբում զբաղեցնում է նախավերջին 4-րդ տեղը:

Հայ տանկիստները՝ բարձրակարգ եւ դիպուկ

Ռուսաստանում` մերձմոսկովյան «Ալաբինո» ուսումնական զորավարժարանում «Տանկային բիաթլոն-2014»-ի եզրափակիչ փուլում մրցեցին նախորդ օրերի արդյունքներով 1-4-րդ տեղեր գրաված երկրների` Ռուսաստանի, Ղազախստանի, Չինաստանի եւ Հայաստանի զինված ուժերի տանկային անձնակազմերը: Եզրափակիչ փուլի արդյունքներով հայ տանկիստները արձանագրելով բարձր ցուցանիշներ, գրավել են երկրորդ տեղը` զիջելով Ռուսաստանի հավաքականին: 3-րդ եւ 4-րդ տեղերը զբաղեցրել են Չինաստանի ու Ղազախստանի տանկային անձնակազմերը: Ռուսաստանը գրանցել է 26 րոպե 39 վայրկյան արդյունք, Հայաստանի թիմի ցուցադրած արդյունքը եղել է 28 րոպե 58 վայրկյան, իսկ Ղազախստանինը՝ 29 րոպե 53 վայրկյան:

Continue reading →

«Հայաստանի պատմություն» 36-հատորյա գրքաշարը կներկայացնի ամբողջ պատմական Հայաստանը

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադիրամը հրատարակելու է «Հայաստանի պատմություն» 36-հատորյա գրքաշարը (10.000 բնակավայրերի մասին): Հիմնադրամի ղեկավար Սամվել Կարապետյանն այսօր մամուլի ասուլիսում տեղեկացրեց, որ ամեն մի հատոր, կախված նյութի ծավալից, նվիրված կլինի մեկ գավառի:

«Առաջին հատորը նվիրված կլինի Հայոց Ձոր գավառին, քանի որ այդ տարածքում է Հայկ նախապետը հիմնել Հայկաբերդը: Սա հայոց օրրանն է, առաջին հայոց տունը հենց այդտեղ էր գտնվում»,- աել էց Սամվել Կարապետյանն ու ավելացրել, որ առաջին հատորը լույս կտեսնի աշնանը եւ կներկայացնի Հայոց Ձորի հարյուրից ավելի գյուղեր:

Մատենաշարը ծածկելու է Մեծ Հայքն ու Փոքր Հայքն ամբողջությամբ: Այս հատորներն ամբողջական իրար վրա դնելիս ստացվում է պատմական Հայաստանի քարտեզը: Ըստ Սամվել Կարապետյանի այս յուրօրինակ լուծումը նաև խայծ է, որպեսզի մարդիկ ձեռք բերեն բոլոր հատորները՝ քարտեզն ամբողջացնելու համար: Մատենաշարը կարելի է ձեռք բերել բաժանորդագրությամբ՝ մեծ հատորի արժեքը 12 հազար դրամ է, իսկ փոքր հատորինը՝ 3 հազար:

* * *

Սեպտեմբերի 3-ը ՀՀ եւ ԼՂՀ միասնական պատկերով քարտեզի օրն է: Քարտեզը յուրաքանչյուր երկրի, պետության հայելին է:  Բայց քարտեզը միայն աշխարհագրություն չէ: Քարտեզը պատմություն է: Իսկ Հայաստանի Հանրապետություն եւ Արցախի Հանրապետություն միասնական պատկերով քարտեզը նաեւ մեր հաղթանակի արձանագրումն էր, մեր հողերին կրկին տեր կանգնելու վկայությունը, մեր հողերը վերատիրելու կամքի փաստացի ապացույցը: Քարտեզ, որ ուղենիշ կլինի ապագա հաղթանակներում:

Այնպես որ, շնորհավորում ենք բոլորիս: Սեպտեմբերի 3-ից սկսած շնորհավորում ենք ու էլի կարիք կա շնորհավորելու:

Միայն թե հարց մնաց, ո՞վ է այդ քարտեզին կյանք տվողը, միս ու արյուն տվողը: Պարզվում է դա ՀՀ կադաստրի համակարգը ոտքի հանած (Հայաստանը աշխարհում ճանաչվել էր 2-րդը՝ Շվեդիայից հետո), նաեւ կապի ու տրանսպորտի նախարար աշխատած Մանուկ Վարդանյանն է, ով փաստորեն, նաեւ անձնական համառությամբ կարողացավ իրականացնել այս պետական ծրագիրը:

Թուրքերը հայկական հուշարձանների տակ գանձեր են որոնում

Արեւմտյան Հայաստանում տարեցտարի ավերված հայկական եկեղեցիների եւ գերեզմանատների թիվն ավելանում է։ Այս մասին հայտնեց հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը։ Նա վերջերս է վերադարձել Արեւմտյան Հայաստանից եւ պատմում է, որ իրենք այցելել են Ոչխարանց գյուղ ու տեսել, թե ինչպես է տեղի բնակչությունը քանդում այդ գյուղի հայկական գերեզմանատները՝ գանձ գտնելու նպատակով. «Նույնիսկ դիմափորները քանդվում են, ժայռերը՝ պայթեցվում»,- նշեց նաեւ ավելացրել է, որ թուրքական իշխանությունները մշտապես հայերի թողած գանձերի մասին լեգենդներ են հյուսել, եւ թուրքերը շարունակում են հայկական հուշարձանների տակ գանձեր որոնել։ Կարապետյանի տեղեկացմամբ՝ տեղի բնակիչները նաև հայտնել են, որ թուրքական իշխանությունները թողնում են քանդել հայկական եկեղեցիներն ու գերեզմանատները։

Հուշարձանագետի խոսքով՝ հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող խումբը Արեւմտյան Հայաստանում կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքում շատ նոր բացահայտումներ է կատարել. «Շատ հետաքրքիր հուշարձաններ արձանագրվեցին, հատկապես՝ Կարսի եւ Սարիղամիշի շրջաններում: Դրանք հիմնականում եկեղեցիներ են կամ վանքեր, գնալով գերակշռում են դիմափոր հուշարձանները: Իսկ ավելի մեծ թիվ կազմող քարաշեն կառույցների թիվը պակասել է, մնացել են միայն դրանց հետքերը»,– ասել է Սամվել Կարապետյանը։

ՀՀ մշտական բնակչությունը հուլիսի 1-ի դրությամբ 3 մլն 9,8 հազար է

Հայաստանի մշտական բնակչության թվաքանակը հուլիսի 1-ի դրությամբ 3 մլն. 9,8 հազար մարդ է, որից գյուղաբնակ է 1 մլն. 97,9 հազարը, իսկ երեւանաբնակ է 1 մլն. 69 հազարը: Այս մասին տեղեկանում ենք Ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակումից:

Հաշվարկում չկա հաշվառումից հանվածների թվաքանակը, հանվում են մահացածների եւ տվյալ տարածքից մեկնածների  թվերը: Բնակչության թվաքանակի ընթացիկ գնահատականը տրվում է բնակչության վերջին մարդահամարի արդյունքների հիման վրա (2011թ. հոկտեմբերի 12-21-ն անցկացված), որոնց ամեն տարի ավելացվում են տվյալ տարածքի ծնվածների եւ եկողների, հաշվառվածների:

Ըստ այդմ, առավելագույն բնակչությունն ունենք Արմավիրի մարզում` 266 հազար, այնուհետ գալիս է Արարատի մարզն իր 261 հազար բնակչությամբ, Կոտայքի մարզը` 253 հազար, Շիրակի մարզում բնակչությունը կազմում է 247,3 հազար, Լոռիում` 233,2:

Հարյուր հազարանոց բնակչություն ունեցող մարզերն են Սյունիքը` 140,5 հազար, Արագածոտնը` 131 հազար եւ Տավուշը` 126,4 հազար: Իսկ Վայոց ձորն ունի 51,4 հազար բնակչություն:

Երևանի վարչական շրջաններից ամենախիտ հագեցածը Շենգավիթն է, որտեղ ապրում է 138 հազար մարդ, Մալաթիա-Սեբաստիան` 134,6 հազար, Նոր Նորքը` 128,8 հազար եւ Կենտրոնը, որտեղ ապրում է 125,7 հազար մարդ: Երեւանի վարչական շրջաններից ամենից քիչ բնակչությունն ունի Նուբարաշենը` 9,7 հազար մարդ:

Կես տարում Հայաստանից արտագաղթել է 112 հազար քաղաքացի

Ըստ ԱՎԾ տվյալների՝ հունվար-հունիս ամիսներին ՀՀ-ից մեկնել է 693 հազար 362, վերադարձել՝  580 հազար 548 ՀՀ քաղաքացի: Արտագաղթի տեմպերն ավելի լավ են երեւում, երբ տվյալները վերլուծում ենք ըստ սահմանային անցակետերի: Այս տարի «Զվարթնոց» օդանավակայանով ՀՀ-ից մեկնած ու վերադարձածների թվի տարբերությունը կազմել է 63 հազար 2 հոգի, յումրիի «Շիրակ» օդանավակայանով՝ 2 հազար 935 հոգի, Բագրատաշենի անցակետով՝ 40 հազար 899, Բավրայով՝ 4 հազար 959 ՀՀ քաղաքացի:

Continue reading →

Հայ Արիական Միաբանությունն ու Հայ Ազգայնականների Համախմբումը իրենց վրդովմունքն ու մտահոգությունն են հայտնում Մերձավոր Արեւելում իրականացվող հերթական զանգվածային կոտորածների ու տեղահանությունների առումով: Այս անգամ ծայրահեղականների թիրախ են դարձել Իրաքի ու Սիրիայի եզդիական, քրդական, ասորական, հայկական եւ ազգային փոքրամասնական այլ համայնքները: Իրաքում ինքնահաստատման ձգտող իսլամական ծայրահեղականները փորձում են դավանափոխության միջոցով իրականացնել էթնիկ զտումները:

Առավելապես տուժում է արեւապաշտական հավատը պահպանած եզդիական համայնքը, որը ցայսօր մնացել է իր նախնական հավատի հետեւորդ եւ հրաժարվում է կատարել հավատափոխության ստոր պահանջը: Հայ արիականներն ու ազգայնականները իրենց աջակցությունն են հայտնում բոլոր վտանգված ազգերին: Եթե քրդերը մահմեդական են եւ գոնե դավանափոխության խնդիր չունեն, ապա եզդիները, ասորիներն ու հայերը ունեն նման խնդիր: Հայ արիականներն ու ազգայնականները եզդի համայնքին սատարում են նաեւ իրենց արեւապաշտական հեթանոսական հավատը պահպանելու հարցում: Տարիներ առաջ Իրաքի եզդի հոգեւորականների հետ միասին հայ արիները ծիսական արարողություններ են իրականացրել Երեւանի Կարմիր բլուրում եւ Էրեբունի ամրոցի պատմական տարածքում: Երբեմն մասնակցել են նաեւ Հյուսիսային Կովկասի եզդիական, քրդական ու օսական համայնքների ներկայացուցիչները: Հայաստանի եզդի համայնքի անդամներն էլ բազմիցս մասնակցել են հայ արիականների ու ազգայնականների արիադավան ծիսական ու տոնական միջոցառումներին Գառնիի եւ Զվարթնոցի տաճարներում, Մեծամորում եւ այլ հնավայրերում…

Հայաստանի եզդի եւ քուրդ համայնքների ղեկավարների հետ ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը բազմիցս հանդիպումներ է ունեցել համաշխարհային համաարիական դաշինքի ստեղծման առիթով: Համաարիականության թեմաներն արծարծվել են սլավոնա-արիական դաշինքի, ավելի հաճախ՝ ռուս-արիացիների, այնուհետեւ իրանական, տաջիկ ու հնդիկ արիականների, ամերիկյան, եվրոպական  ու ասիական արիական միավորումների հետ:

Continue reading →

http://www.hayary.org/wph/?p=4292  – (կարդալ ամբողջը)…

….Մի առիթով ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը եւս նշեց, որ խիստ կասկածում է, որ այդ «հայրենասերների» գոնե կեսի կեսը՝ արդեն հայության քրտինքով գնված զենքերով կկանգնեն իրենց նմանների փողերով ձեռք բերված թուրքական (նաեւ ադրբեջանական) տանկերի ճանապարհին. «Ոմանց ճանաչում եմ, որ արցախյան կռվի տարիներին մնացին իրենց տներում, կանանց կողքին կամ մոր փեշերի տակ, ու էլի նույն «հայրենասերներն» էին… նույն «հայրենապաշտությամբ» էին երազում Արցախի, Նախիջեւանի, Ջավախքի կամ Արեւմտյան Հայաստանի մասին»… Հայ արիների եւ արիադավան ազգայնականների ղեկավարը նշել էր նաեւ, որ ՙհիմա այդ մարդիկ տեսնում են էրգիրը ու վայելու՛մ, չէ՞ որ փափագել են ու ճառեր ճառել, լիքը կենացներ ասել տարիներ շարունակ, հիմա պիտի գան ասեն չէ՞, որ իրենք տեսել են պապերի էրգիրը, ասում էին չէ՞, որ տեսնելու են, ի՛նչ հերոսություն, ի՛նչ հաղթություն…»:

Արմեն Ավետիսյանի խոսքով, հասկանալով քանիցս մերժել է հրավերը՝ որպես զբոսաշրջիկ լինելու Արեւմտյան Հայաստանում (նույնն է՝ թե գնան Ադրբեջան, Գանձակում (Գյանջա) հանգստատան ու «հերոսաբար» պատմեն՝ մեր հողերը տեսանք…), մերժել է, որպեսզի հաջորդ դիվերսիան, որ ադրբեջանական կողմը թուրքական օժանդակությամբ իրականացնի, հանկարծ իր կես լուման անգամ այդտեղ չգործի. «Չեք պատկերացնի, թե ինչպես եմ ցանկանում լինել բռնազավթված հայրենիքում եւ ամենուր, որ հայապատկան է, ինչպես եմ ուզում լինել Հայ Աստվածների հուշարձան–համալիրում… բայց ներքին ձայնս, որ հոգուցս է բխում, երբեք թույլ չի տվել 1 լումա նվիրել թուրքին: Իսկ Հայոց Երկիրը դեռ տեսնելու՛ ենք ու ո՛չ որպես զբոսաշրջիկ»…

 https://www.youtube.com/watch?v=G0_kBnxelBk – համազգային բոյկոտ – եթե հա՛յ եք՝ դադարեցրե՛ք, մի՛ hարստացրեք հայի թշնամուն՝ հայի փողերով…

Հայը արդեն ոտքի է կանգնել, Հայք-Հայաստանն ընդունում է Տիեզերական Գարնան ազդակները… Հայ Աստվածները Հայկական լեռնաշխարհում են արդեն…

Երբ գալիս է բացի իրավունքներից նա՛եւ պատասխանատվություն-պարտավորություն ստանձնելու պահը, ոմանք բռնում են ուրացման ուղին: Այսպես լինում է հաճախ ու ո՛չ միայն հայերիս միջավայրում: Ցավոք, այսպես է նաեւ այսօր ու նաեւ Հայաստանում:

Հայը բնածին ազգատեսակ է եւ ազգի ինքնությունը ճանաչողները խոսում են ինչպեսիրավունքներից, այնպես էլ պարտականություններից: Ազգաճանաչ, ուրեմնեւ ինքնաճանաչ հայի համար իրավունքները մեծանում են այնքանով, ինչքանով ընկալվում են ստանձնած պարտականությունները ազգի, հայրենիքի ու ընտանիքի նկատմամբ: Սա բնազդական, բանական ու բնախոսական կեցակարգ է:

Այսպիսի հայն անհատ է՝ ան-հատ, նրան հատով չի կարելի հաշվել, նա գլխաքանակ չէ: Ինքնությամբ եւ էությամբ առաջնորդվող հային հաշվում են հոգով՝ չի՛ ասվում քանի հատ հայ են, ասվու՛մ է՝ քանի հոգի: Այո՛, բնակրոն հայը եռահամակարգ է՝ մարմին–միտք–հոգի բնադիր երեւույթ: Բայց առաջացել են որոշ քանակությամբ ան-հոգի հայեր, որոնք սույն-անձը դառնալով՝ դուրս են եկել ան-հատի կարգավիճակից: Նրանք՝ Նժդեհի բնութագրմնամբ ազգի տականք մասն են: Սրանց արդեն հաշվում են հատով…

Երբ գալիս է ազգի համար ճակատագրական որեւէ պահ, անհրաժեշտություն է առաջանում հստակեցնենլ մեր քանի հոգին ու քանի հատը: Յուրաքանչյուրը դա կարող է անել իր տեսանկյունից եւ գտնել իր տեղը՝ ինքնության ճանաչմամբ ու իրավունք-պարտավորություն դրսեւորումների ընկալմամբ: Եթե յուրաքանչյուրը սա չանի, միեւնույնն է ինքնակարգավորիչ ձեւով է դա արվելու… Երբ հատկապես անհանգիստ լինի երկրի սահմաններում, դա կարվի առավելագույն արագությամբ:

Ազգի միջուկը քանակով՝ քանի հատով չեն հաշվում, հայրենիքի սահմանները պաշտպանողներին՝ առավել եւս: Անկախության պայքարը եւ Արցախյան պատերազմը եւս դրա վառ ապացույցն են:

1988-ին մեզանում էլի կային ոմանք, որ համոզում էին, թե մենք պատրաստ չենք ընդվզելու, պայքարելու տարածքով աշխարհի 1/6-րդ մասը կազմող խորհրդային բռնակալության դեմ: Երբ բնապահպանական ցույցերը վերածվեցին արցախյան պայքարի, սրանք իրենց կարգախոսը դարձրեցին «Լենին-պարտիա-Գորբաչով»-ն ու «աջակցենք պերեստրոյկային»-ը՝ համոզելով, թե վերակառուցվող ԽՍՀՄ-ում Արցախը կդառնա հայկական, քանի որ «գենսեկը» խոսք է տվել… Սումգայիթյան ցեղասպանդը կտրեց սրանց ձայները, իսկ հետո՝ Բաքվի եւ Դաշտային Արցախի բնակավայրերի ջարդերը հայությանը մղեցին զենքի ու զինված պայքարի…

1989-ին սրանք արդեն աղաղակում էին, թե պատրաստ չենք ազատության եւ անկախության: Թե Հայաստանն առանց ԽՍՀՄ-ի կդառնա թուրքի բաժին… Թե Ռուսաստանն է մեր դարավոր բարեկամը…

1990-ին դրանց մի մասը փախավ երկրից, փախան՝ առաջին իսկ սահմանային կռիվների ժամանակ… իսկ մնացողները ողբում էին, թե պատրաստ չենք պատերազմի եւ անգամ քննադատում էին կամավորական ջոկատների կազմավորումն ու Հայաստանում խորհրդային զորամասերի զինվորների զինաթափումը եւ զենք-զինամթերքի առգրավումը…

Continue reading →

Երբ մեր կառավարությունը եվրապարտատոմսեր թողարկեց ու վաճառեց, «Լուսանցք»-ը գրեց. «Միայն թե եվրապարտատոմսեր տպելու մոլուցքով չտարվենք»: Մտահոգություն ունեինք Հունաստանի օրն ընկնելու: Երբ կառավարությունում մտավախությունս հնչեցրի, ֆինանսների մեկ տարի առաջվա նախարար Դավիթ Սարգսյանը ասաց, որ դրա կարիքն ընդհանրապես չկա, եւ բացի այդ, ՀՀ-ն մեկ էլ եվրապարտատոմսեր գուցե թողարկի տարիներ անց: Հնարավո՞ր է, որ այդ տարիներ անցը հենց 2014թ. գա: Այս հարցադրմանն ի պատասխան էլ որոշակի ոչինչ չհնչեց: Հիմա՝ ցավոք, ճիշտ դուրս եկա, տարիներ անցը ընդամենը 1 տարի անց եղավ: Ուրեմն՝ մտահոգությունս էլ հուզական դաշտից չէր:

Գանք սկզբից:

Դեռ մեկ տարի առաջ Հայաստանի կառավարությունը «Քարդաշյան» անունը ստացած եվրապարտատոմսերի վաճառքից եկած գումարով միանգամից մարեց ռուսական 500 մլն դոլար վարկը եւ, ընդ որում, մարեց ամբողջությամբ: Թե չէ Ռուսաստանն այդ վարկի պատճառով մեր քթից բռնած ինչ իմանաս ինչեր էր ուզելու: Տնտեսական լեզվով ասած՝ տարեկան 44 մլն դոլար ավել վճարելուց պրծանք: Ավելի պարզ՝ Հայաստանը վաղաժամկետ եւ փաստորեն ամբողջությամբ մարեց ռուսական վարկը: Ավելի ստույգ՝ 500 մլն դոլար վարկի մնացորդը՝ 440 մլն դոլար, որը ներառում է ինչպես մայր գումարի մնացորդի, այնպես էլ հաշվարկված տոկոսների պարտքը: Եվ այդ վարկը մարվեց հենց սեպտեմբերի 18-ին թողարկած 700 մլն դոլարի եվրապարտատոմսերի հաշվին։ Հիշեցնենք, որ վարկը Ռուսաստանից վերցրել էինք 2009թ.՝ 15 տարի ժամկետով, լիբոր+3 տոկոսադրույքով։ Եվ սկսած այս տարվանից պետք է տարեկան մոտ 44 մլն դոլար վճարեինք մայր գումարի մարման նպատակով։ Քաղաքական լեզվով էլ ասած՝ մենք տվեցինք պարտքը մի երկրի, որ հարյուրավոր միլիոններ ներեց աֆրիկյան երկրներին, բայց իր այսպես ասած ռազմավարական Հայաստանի պարտքը չներեց: Ու թե այդ լիբոր+3-ն էլ 15 տարում վրաներս ինչ կնստեր, պարզ չէ:

(Ի դեպ, այս մասին «Լուսանցք»-ը շատ է խոսել, ուստի հնաավոր է՝ կրկնվենք:)

Զուգահեռ մի խնդիր էլ կար՝ բանն այն է, որ ՀՀ-ն միջազգային ֆինանսական կառույցների կողմից (ումից ՀՀ-ն վարկեր է վերցնում) արդեն իսկ դասվում է միջին եկամուտ ունեցող երկրների շարքին: Սա նշանակում է, որ միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունները դադարեցնում են Հայաստանին արտոնյալ պայմաններով փոխառությունների տրամադրումը, ինչն էլ իր հերթին ընդգծում էր եվրապարտատոմսերի թողարկման անհրաժեշտությունը: Այլ կերպ՝ քանի որ Հայաստանն այլեւս արտոնյալ պայմաններով վարկեր չի ստանալու ոչ Արժույթի միջազգային հիմնադրամից, ոչ Համաշխարհային բանկից, ոչ այլ միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունից (եթե նախկինում այդ կազմակերպությունները վարկ  տրամադրում էին, որպես կանոն, 10 տարի մարման ժամկետով եւ 0,75% տոկոսադրույքով, ապա 2007թ. սկսած արտոնյալ վարկերը  նվազում են, սկսում են ավելի թանկ պայմաններով առաջարկել), պետք է ինքնուրույն ֆինանսավորում հայթայթեր։ Սրանով էլ բացատրվում է եվրապարտատոմսերի թողարկումը:

Դրանք, ի դեպ, շատ արագ սպառվեցին: Սեպտեմբերի 18-ին թողարկվեցին, եւ սեպտեմբերի 30-ին ամբողջ գումարը տեղափոխվեց ՀՀ կառավարության հաշվեհամարներին: Եվրապարտատոմսերը ձեռք են բերել 152 ներդրողներ՝ աշխարհի բոլոր ֆինանսական կենտրոններից։

Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223 

«Լուսանցք»-ը, ինչպես ամեն տարի, օգոստոսին մեկնում է ամառային հանգստի: Մեր սիրելի ընթերցողներին կհանդիպենք սեպտեմբերին:

1. Վրացական, թե թուրք-ադրբեջանական, նույն հակահայ լամուկներն են – Վրաստանում նորություն չեն հակահայ դրսեւորումները եւ հայ մարդկանց ազգային ու կրոնական պատկանելության համար վնասելը…

2. Վրաստանն ընդդեմ Հայաստանի՞, թե՞ աշխարհաքաղաքական շահեր – Հայության տարածաշրջանային նոր մտահոգությունները՝ Արեւմուտք-Ռուսաստան լարվածության համապատկերում…

3. ՀԱՊԿ-ն մի կառույց է, որի անդամների մեծ մասը համաթուրքական դաշինքում են նաեւ,… Հայաստանի ՄՄ-ին անդամակցությունը կձգվի առնվազն 1 տարի… Հայաստանի եւ Արցախի միջեւ մաքսակետեր չեն լինի…

4. Վրաստանը սպառնու՞մ է վիզային ռեժիմով – Հայաստանի շուրջ առկա են բաժանարար գծեր… Ո՛վ սադրի, ո՛վ ջերմության գործիքը ման գա – Անատամ դիվանագիտության հետեւանքները…

5. Հակահայկականությունը նաեւ հոգեւոր բնույթ ունի Վրաստանում… Հակահայկականությունը ադրբեջանական անասնական բնազդի տարր – Ժամանակն է բազմապատկել թշնամու վախը…

6. Քանի դեռ Հայաստանը ատամ ցույց չի տա – Անկարան եւ Մոսկվան պիտի ճանապարհային քարտեզ գծե՞ն Թուրքիա-Սեւ ծով-Ռուսաստանով… Դաշնակցու՞մ ենք, թե՞ հանձնվում – Վլադիմիր Պուտինը ՀԱՊԿ-ն համարվում է ռուսական բանակի մա՞ս…

7. Դանդաղ շտապելով՝ դեպի թեժ աշու՞ն – այսպես էլ գնում ենք արձակուրդների, ինչը ոչ մի խոստումնալից նշույլ անգամ չի նշմարում… Իսկ 100-օրյա կառավարությունը ոչ մեկին չի հետաքրքրում…

8. Վերարտադրվելու ճգնաժամը. Արդյո՞ք սպասվում է իշխանական ճգնաժամ – Իշխանությունը պահելն այլեւս դժվարացել է, ինչը կարելի է անել լուրջ եւ տեսանելի ինքնամաքրման ճանապարհով…

9. Անհեռանկարային օրակարգի առանցքը… Իշխանափոխության հարցը ամենակարեւորն է ընդդիմադիր քառյակի համար – սոցիալ-տնտեսական խնդիրները միասնական օրակարգում չեն…

10. Եվ զորավոր ու հաստատուն է Աստղիկի սերը, եվ արդար ուժ է Վահագնի զորությունը – Հայ արիներն ու ազգայնականները կնշեն Հայոց Վարդավառը… Իսկ եկեղեցու համար՝ Այլակերպությու՞ն, թե՞ Վարդավառ…

http://www.hayary.org/wph/?p=2617 – Պարզաբանում են հայ արիականները… Ներկայացնում է հայ արիների եւ հեթանոս ազգայնականների առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը: Թուրքիան (նաեւ՝ Ադրբեջանը) պետք է վերադարձնի հայկական բոլոր բռնազավթված հողերը՝  Հայոց Աստվածների կամոք եւ զորությամբ… Հայի Հավատը Արարչական է եւ Հայի Առաքելությունը եւս…

http://www.hayary.org/wph/?p=3356 – Հայ արիներ –ձոներ եւ փառաբանումներ – փա՛ռք Հայ Գենին եւ Հայ Աստվածներին…

11.Ցավոտ հարցեր – «Քարդաշյաններին» նորից կարոտեցինք – Թեկուզ արտոնյալ, բայց սա նշանակում է նոր պարտքերի կուտակում, ու այնպիսի տպավորություն է, որ մենք սեփական ուժերով ոչ մի հարց չենք կարողանում լուծել…

12. Աշխարհի մարզական հեւքից – Սպորտը` որպես հավասարության միջոց… Հաշմանդամություն ունենալը չի խանգարի դառնալ լավագույն ընտանիք… «Լավագույն մարզական ընտանիք»-ը հայտնի է… Մարզական լուրեր…

13. Հայկական խոհանոց – Խնձորով բլիթներ… Գիտա-մշակութային Հայաստան… Տեղադրե՛ք ձեր գովազդը www.hayary.org-ում… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

Հայ Արիական Միաբանությունը եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբումը դիմում են Հայաստանի իշխանություններին՝ վերահսկելու եւ պաշտոնական մակարդակով հետամուտ լինելու Թբիլիսիի սբ. Էջմիածին հայկական եկեղեցու բակում տեղի ունեցած միջադեպի քրեական գործի ընթացքը: Մեղավորները պետք է պատժվեն, այլապես հայ արիականներն ու ազգայնականները կարող են կոչով դիմել, որ Հայաստանում ապրող կամ մուտք գործած վրացիները նույն վերաբերմունքին արժանանան (այդպիսի փորձ արդեն ունենք)…

Վրաստանում նորություն չեն հակահայ դրսեւորումները եւ հայ մարդկանց ազգային ու կրոնական պատկանելության համար վարկաբեկելը, իրավունքներից զրկելը: Սա վաղուց եւ այլեւս անհանդուրժելի է: Մենք՝ արիադավան-հեթանոս հայերս, պատրաստ ենք Հայ առաքելական եկեղեցու հետ միասին (եթե նման որոշում կայացվի) պատժել մեղավորներին, եթե դա չանեն վրացական այն իշխանությունները, որ ամեն օր ստորաբար բարբաջում են, թե պատրաստ են մեռնել հանուն ժողովրդավարության ու մարդու իրավունքների:

Տեղեկացանք, որ հուլիսի 19-ի երեկոյան «Թբիլիսիի սբ. Էջմիածին եկեղեցու բակում, ազգային եւ կրոնական ատելությամբ դրդված, իրականացվել է ծրագրված հարձակում եկեղեցու հոգեւոր դասի, թեմի պաշտոնեության եւ հավատացյալների վրա»: Նշվել է, որ նույն օրը, կեսօրին ոմն վրացուհի (գուցեեւ սադրիչ) եկեղեցու պարսպի մոտ կայանել է իր մեքենան եւ չի կարողացել այն դուրս բերել՝ խոչընդոտող այլ մեքենաների պատճառով: Նրան օգնություն են առաջարկել Հայ եկեղեցու հոգեւորականը եւ թեմի պաշտոնյաները: Սակայն կինը մերժել ու զանգահարել է իր մտերիմներին, ովքեր գալով եկեղեցու բակի մոտ, օգնել են դուրս բերել մեքենան՝ միաժամանակ ազգային բնույթի հայհոյանքներ տալով հայ հոգեւորականի ու Առաջնորդարանի պաշտոնեության հասցեին: Եկեղեցու աշխատակիցներից մի քանիսը մոտեցել են, որ կարգի հրավիրեն նրանց, սակայն վերոնշյալները շարունակել են իրենց խուլիգանական պահվածքը եւ նույնիսկ հարվածել եկեղեցու պաշտոնյային, ինչն էլ պատճառ է դարձել ծեծկռտուքի: Կարճ ժամանակ անց սադրիչները հեռացել են, բայց վերադարձել ու կենդանու պահվածք են դրսեւորել:

ՀԱՄ առաջնորդ եւ ՀԱՀ համակարգող Արմեն Ավետիսյանն անդրադառնալով կատարվածին, «Լուսանցք՞ շաբաթաթերթի հարցին ի պատասխան նշել է, որ բազմիցս ասել է ու նորից կասի, որ «Հայոց հայրենիքի հողերի վրա իրենց երկրներն ու խառնածին տեսակները պահելու-բազմացնելու նենգությամբ ոչ մի տարբերություն չկա թուրքի, ադրբեջանցու եւ վրացու միջեւ: Սրանք անաղուհաց, խառնարյուն եւ անիմաստ մարդատեսակներ են, որ արժանի են մի այնպիսի հարվածի, որ իսպառ չքանան այնպես, ինչպես չեն եղել ի սկզբանե…»:

Continue reading →

Հերթական վրացական սադրանքը նորից հիշեցրեց, որ տարածաշրջանում Հայաստանը հույսը միայն իր եւ աշխարհասփյուռ հայության վրա պետք է դնի: Վրացիները դեռ նախկին նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլու բերանով հայտարարել էին, թե եղբայր են թուրքերի ու ադրբեջանցիների հետ, ինչը հաստատուն շարունակում են ցայսօր:

Թբիլիսիի դեպքերին անդրադարձել է նաեւ Էջմիածինը. «Մայր Աթոռը դապարտում է Հավլաբարի սբ. Էջմիածին եկեղեցում կատարված բռնարարքները: Վիրահայոց թեմի ներկայացրած տեղեկատվության համաձայն, ս/թ հուլիսի 19-ին, Թբիլիսիում, ծայրահեղ ազգայնամոլ տրամադրվածությամբ շուրջ 50 անձանց կողմից ոտնձգություն է կատարվել նշված եկեղեցու նկատմամբ, որի ընթացքին անարգալից ու հայհոյական արտահայտությունների ուղեկցմամբ ծեծի են ենթարկվել եկեղեցու սպասավոր Տ. Մանուկ քահանա Զեյնալյանը, թեմի պաշտոնյաներ եւ այդ պահին եկեղեցում գտնվող հայ հավատացյալներ: Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը իր խորը մտահոգությունն է հայտնում կատարվածի առնչությամբ եւ դատապարտում ազգային թշնամանք ու կրոնական անհանդուրժողականություն հրահրող այս գործողությունը: Սադրիչ սույն ոտնձգությունը ցավալի հետեւանքն է վերջին տարիներին Վրաստանում տարբեր կազմակերպությունների ու անհատների՝ այդ թվում վրաց որոշ հոգեւորականների կողմից տարածվող հակահայկական տրամադրությունների: Ծայրահեղական նման դրսեւորումները անհարիր են հայ եւ վրաց ժողովուրդների բարեկամական հարաբերությունների ոգուն, որը պատմական մեր ընդհանուր անցյալի թանկ ձեռքբերումներից է»:

Ամեն անգամ զարմանում ենք, երբ խոսում են «հայ եւ վրաց ժողովուրդների բարեկամական հարաբերությունների ոգու» կամ «դարավոր բարեկամության» մասին: Չկա նման բան, կա դարավոր հարեւանություն (չնայած մենք հազարամյակներ շարունակ մեր կողքին չենք տեսել այս՝ զոռով խցկված հարեւաններին), որը երբեք շահեկան չի եղել հայերի համար… Ինչպես կարող էր լինել շահեկան, երբ վրացին, ինչպես թուրքն ու ադրբեջանցին, անգամ բնիկ հարեւան պարսիկը, հետո ռուսն ու մնացյալը… բոլորը ներխուժեցին ու բզկտեցին Հայք-Հայաստանն ու հայությանը: Այսօր տեր են դարձել մեր հայրենիքի տարբեր հատվածներին, արժեքներին եւ սրբություններին ու դեռ «դարավոր բարեկամնե՞ր են»… Գուցե մեր այս ստե՞րն են մեզ հասցնում ստորացման: Արժե՛ մտածել…

Իսկ Էջմիածինն ամեն դեպքում ակնկալում է, որ Վրաստանի իշխանությունները պատասխանատվության կենթարկեն եկեղեցու հանդեպ ոտնձգություն կատարած բոլոր անձերին եւ «կապահովեն Վրաստանում Հայ Եկեղեցու եւ հայ համայնքի անվտանգությունն ու կյանքի բնականոն ընթացքը»:

«Այն, ինչ տեղի է ունեցել հուլիսի 19-ին Թբիլիսիի Սուրբ Էջմիածին եկեղեցու բակում, երբեւէ չի կարող տեղավորվել մարդկային տրամաբանության շրջանակներում: Որոշ ազգերի ագրեսիվ դրսեւորումները՝ այն էլ հոգեւորականների նկատմամբ, արժանի է օրենքի խստագույն պատժի»,- ասել է ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության քարտուղար Նաիրա Զոհրաբյանը: Ըստ նրա, խնդրի հետ կապված՝ երկու կողմերը տարբեր վարկածներ են ներկայացնում, բայց այն, որ «մտել են Հայ Առաքելական Եկեղեցի եւ ծեծի են ենթարկել, թե՜ եկեղեցու սպասավորներին, թե՛ հայ համայնքի ներկայացուցիչներին՝ մտահոգիչ փաստ է, անընդունելի ու աննախադեպ միջադեպ է»:

Continue reading →