Սկիզբը՝ թիվ 11-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=6865 – Միանշանակ ունենալու՛ ենք նոր ԱԷԿ (1-ին մաս), բայց ինչու՞ ենք դանդաղում – Հայաստանը մեկ անգամ չէ, որ միջազգային բարձր ամբիոններից հավաստել է, որ վերականգնվող էներգետիկան մեր երկրում անպայման պետք է զարգանա, բայց ատոմային էներգետիկան այլընտրանք չունի՝ հաշվի առնելով բազամթիվ գործոններ…

Էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի  պաշտոնակատար Էդուարդ Շախկյանից «Լուսանցք»-ը նաեւ փորձեց պարզել, թե ինչ կարգի ատոմակայան ենք կառուցելու, ինչ ռեակտորով, ո՞ր հարթակում է կառուցվելու եւ այլն:

Է. Շախկյանի պարզաբանման համաձայն, Հայաստանի Հանրապետությունը այն եզակի պետություններից է, որն ունի ՋՋԷՌ (ջուր ջրային էներգետիկական ռեակտոր) տիպի ռեակտորով կահավորված էներգաբլոկի շահագործման ավելի քան 40 տարվա փորձ, հետեւաբար նպատակահարմար է ՀՀ-ում նոր միջուկային էներգաբլոկը կառուցել օգտագործելով նմանատիպ էներգետիկական ռեակտորների ժամանակակից տարբերակները: Գործող Հայկական ԱԷԿ-ի հարթակը նախատեսված է 4 էներգաբլոկ կառուցելու համար, եւ մինչեւ 1985 թվականը հարթակը նախապատրաստվում էր Հայկական ԱԷԿ-ի 3-րդ եւ 4-րդ էներգաբլոկերի համար: Սակայն ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո այդ ծրագիրը դադարեցվեց: ՀՀ-ում նոր միջուկային էներգաբլոկը նախատեսվում է կառոցել նույն հարթակում:

Մեր կողմից հավելենք՝ կարեւոր է, որ հարթակը չի փոխվելու, քանզի այն ամբողջական բազալտի վրա է եւ արդեն «փորձաշրջան անցած» երկրաշարժի ժամանակ:   Continue reading →

Մեկ վարչապետ՝ երկու նստավայրով

Ըստ ապրիլի 9-ից ուժի մեջ մտնող սահմանադրական նոր կարգավորումների, Հայաստանն անցում է կատարելու կառավարման խորհրդարանական համակարգի: Հայաստանի ապագա վարչապետի նստավայր է լինելու Բաղրամյան 26-ը, որը այժմ երկրի նախագահի նստավայրն է: Իսկ ապագա նախագահի նստավայրը լինելու է Մաշտոցի 47-ը:

Եթե վարչապետի նստավայր է լինելու Բաղրամյան 26-ը, ապա կառավարության անդամների հետ աշխատանքն էլ ենթադրում է, որ վարչապետը կառավարությունում էլ է նստելու: «Այո, վարչապետն ունենալու է 2 նստավայր,-լրագրողներին հայտնեց նախարարը,- վարչապետը կառավարությունում եւս ունենալու է նստավայր, որովհետեւ կառավարության անդամների հետ թերեւս առավել արդյունավետ աշխատանք կարող է արվել այստեղ»:

Մեկ վարչապետ եւ երկու նստավայր: Սա անհեթեթ չէ՞ արդյոք:

Արդարադատության նախարարը սա բնական համարեց, որովհետեւ վարչապետի հնարավորություններն այն աստիճանի են ընդլայնված, որ գործող նախագահի լիազորությունների զգալի մասն իրականացվելու է վարչապետի կողմից, եւ զուտ կառուցվածքային ու ենթակառուցվածքային առումով նախագահի նստավայրի շենքը հարմարեցված է մի շարք լիազորությունների պատշաճ իրականացման համար: Ուստի, այս առումով որեւէ զարմանալու բան չկա:

Լավ, եթե նույնիսկ ինչ-ինչ գործոններից ելնելով դա բնական է, ու Դ. Հարությունյանը ասենք համոզեց, անհեթեթ չի՞ հնչում այն պարագայում, երբ երկրով մեկ օպտիմալացում է: Հանրությունը կարո՞ղ է հարց հնչեցնել՝ հապա ու՞ր մնաց օպտիմալացման գաղափարը:

Ի պատասխան նախարարը նախ հայտնեց, որ օպտիմալացումը չի կարող լինել ինքնանպատակ. «Օպտիմալացումը նպատակ է, որը թույլ է տալիս ավելի արդյունավետ կառավարել, բայց եթե օպտիմալացումը բերելու է արդյունավետության նվազմանը, ապա դա օպտիմալացում չէ: Դա, կներեք, կոպիտ բառ չեմ ուզում օգտագործել, սխալ մոտեցում է: Հանուն օպտիմալացման պետք չէ, օրինակ, մարդուն, որն ունի երկու ձեռք, թողնել մեկ ձեռքով, որովհետեւ այդ ձեռքով կարելի է ավելի շատ գործել, հիմա նույնն այս պարագայում, կան լիազորություններ, որոնք առավել արդյունավետ իրականացվելու են Բաղրամյան 26-ում»:   Continue reading →

Վաղը հայ արիների համար սկսվում է զատկական տոնը՝ Մեծ մոր, Աստվածամոր, Հայոց Մայր աստվածուհի Անահիտի տոնը:

Այն կմեկնարկի ապրիլի 7-ին եւ կավարտվի ապրիլի 8-ին՝ Հայոց սրբազան տոմարով Արեգ ամսվա Անահիտ օրը:

Հայ Արիական Միաբանության (ՀԱՄ) եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման (ՀԱՀ) անդամները այս տոնին առանձնակի շուքով են պատրաստվում: Զատիկը բնական տոն է, երբ բնությունը զատելով իր գույները՝ բազմազանությամբ-գունագեղությամբ է լցնում մարդկանց սրտերը: Մեկ օր առաջ տոնի մասնակիցներից մի քանի տարեց կանայք՝ մամիկներ, ուշ երեկոյան  հավաքվում են հայ արիների առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի տանը եւ կաթնահունց գաթաներ թխում: Գաթաներից մեկի մեջ դնում են Մայր Անահիտի պատկերով արծաթե մատանի:

Ապրիլի 7-ի ծեսի օրը ում գաթայից այդ մատանին դուրս գա, նրա տանն էլ կշարունակվի Զատկի տոնը: Որ կսկսվի ձվախաղով, կշարունակվի ազգային երգ ու պարով, գինեձոներով, ծիսական փառաբանումներով՝ վասն եւ ի փառս Մայր Անահիտի, Հայ Աստվածների եւ Տիեզերքի Արարչի:

http://www.hayary.org/wph/?p=6872 – Հայ արիները նշում են Բնության Զատիկը՝ Աստվածամայր Անահիտի տոնը…   Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 9, 10, 11-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=6860 – Պատմության մութ ծալքերից՝ առանց գրաքննության.- Զրադաշտի հետքերով (3-րդ մաս) – Ինչ են հուշում նրա ծածկանունները… Ուրեմն՝ Սփիթան ալեհեր (սիպ սպիտակ) Հայ աստվածն է, իսկ Գառնան (գառնուկը) Հայր աստծո որդին է՝ Արեւորդին, որի հովանավոր աստծո անունն է «Սպիտակ լույս» – Կարծիքներ կան, որ նա Միհրն է… Զրադաշտին Ավեսթայում անվանում են «Զարաթհուշթրա», «Զերաթոշթ», «Զարդուշտ», պարսկերեն՝ «Զարթոշթ», հունարեն՝ «Զորոաստր» («ոսկե աստղ»)…

http://www.hayary.org/wph/?p=6848 – Պատմության մութ ծալքերից՝ առանց գրաքննության.- Զրադաշտի հետքերով (2-րդ մաս) – Երբ մեր հին պատմության ձեռագրերը հայտնվեցին Տիբեթում եւ Հնդկաստանում… Հին հույն պատմիչները աղավաղել են համաշխարհային (նաեւ հայոց) պատմությունը… Թռչնի քարը Քարահունջ ասղադիտարանի N-66 քարն է՝ նման արծվի, իսկ մյուս թռչնի քարը կամ քարե թռչունը Արարատ-Հուկարիա լեռան բնակերտ թռչունն է…

http://www.hayary.org/wph/?p=6832 – Պատմության մութ ծալքերից՝ առանց գրաքննության.- Զրադաշտի հետքերով (1-ին մա) – Ի վերջո ո՞րն էր նրա հայրենիքը եւ որտե՞ղ է նա ծնվել… Պարսիկների սուրբ գիրք համարվող «Ավեսթա»-ն գրված է եղել պարսիկներին անծանոթ լեզվով, եւ բնագիրը թարգմանելիս նրանք սխալ մեկնաբանություններ են արել՝ լավ չհասկանալով «գասաների» թաքնագիտական իմաստը – Նկատենք՝ մի դեպքում «իրան» բառը գրված է փոքրատառով, մյուս դեպքում՝ մեծատառով, ձորձենք հասկանալ…

Եթե Պյութագորասին փիլիսոփայություն է սովորեցրել Աբարիս-Հավ-ար-իս Հիպերբորեացին (Հյուսիսային), ապա դա անշուշտ հյուսիսցի Տայրա – Տիր – Թոթ -Հերմեսն է: Գրեյվսը «Սպիտակ աստվածուհուն» անվանում է նաեւ Սպիտակ Դամա, ինչը, արդեն ասել ենք, համահունչ է Սպիտամա անվան հետ:

Սպիտամա ծածկանունը կարելի է կազմել «սիպ» եւ «տամա» բառերից, որտեղ տամա բառը հայերեն նշանակում է. 1. խաղ, որ խաղում են երկու հոգով 64 վանդականոց տախտակի վրա 12 սեւ եւ 12 սպիտակ քարերով: 2. Այդ խաղի տախտակը եւ քարերը:

Ուրեմն՝ Սպիտամա բառացի կնշանակի Սպի (անգղի) խաղատախտակը իր քարերով, ինչը պիտի հասկանալ այլաբանորեն, այսինքն՝ խաղատախտակը իր քարերով Քարահունջ աստղադիտարանի գծապատկերն է՝ զուգահեռագիծը, որի 4 անկյունների վրա են գտնվում Անգեղակոթ, Բռնակոթ, Բռուն եւ Քարահունջ գյուղերը, եւ որը կրկնում է Անգղ (Կարապ) համաստեղության գծապատկերը:   Continue reading →

Հայությունը պարբերանար ընդվզում է, երբ հայկական մշակութային արժեքները գրանցվում են ՅՈւՆԵՍԿՕ-ում որպես թուրքական, ադրբեջանական, վրացական, պարսկական, քրդական, արաբական եւ այլ արժեքներ: Հատկապես զարմանալին այն է, որ այս միջազգային կառույցը կարող է միաժամանակ մեկ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տեր ճանաչել միանգամից մի քանի ազգերի կամ երկրների: Ավելի զարմանալի է, երբ այնպիսի ազգեր են տիրանում հայկական բազմահազարամյա մշակութային արժեքներին, երբ նրանց պատմությունը համաշխարհային ասպարեզում արձանագրվել է այդ արժեքներից առնվազն մի քանի հազար տարի հետո: Իսկ ամենազարմանալին այն է, որ քոչվոր ցեղախմբերին է վերագրվում այնպիսի մշակույթ, որը բացառապես նստակյաց կյանքով ապրողների շնորհն է… Քոչվորը խաղողի այգի՞ կունենար, որ հետո տոլմա փաթաթեր խաղողի թփով ու խաղողից գինի ստանար: Ըստ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի IQ-ի՝ այո: Քոչվորը մրգատու ծառե՞ր կունենար, որ տարիների խնամք է պահանջում: Դարձյալ ըստ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի IQ-ի՝ այո: Թոնի՞ր կարարեր… Կրկին՝ այո եւ կրկին ըստ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի իմացական մակարդակի:

Թոնիրը, լավաշը, խորովածը, խաշլաման, խաշը, հարիսան, տոլման, տակառը, գարեջուրը, գինին, կարասը, թթու դնելու տարբերակները, տարբեր մրգահյութերն ու թխվածքները, չրեղենն ու անուշեղենը, բաստուրման, ղավուրման (վերջին մի քանիսը նաեւ ռազմարշավի ուտեստներ էին)… բազմաթիվ տաճարներ ու վանքեր, խաչքարեր ու եկեղեցիներ եւ ճարտարապետական այլ արժեքներ, դպրոցներ, աստղադիտարաններ, թաքնագիտական կենտրոններ… ու էլի տարաբնույթ արժեքներ, որ մեր մշակութային ժառանգության մասն են կազմում, այսօր «օտարացվել են» մեզանից՝ ինչ-որ մի փողերի լվացման կենտրոնի վերածված ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի ջանքերով:   Continue reading →

Հայտնի է, որ զբոսաշրջությունը մեծ եկամուտներ է բերում յուրաքանչյուր պետության: Առավել եւս Հայաստանի պես հնագույն երկիրը կարող է իր պատմական անցյալի մատչելի եւ ժամանակակից մատուցմամբ ապահովել միլիոնավոր զբոսաշրջիկների այցը մեր երկիր:

Իմիջիայլոց, զբոսաշրջությունը նաեւ քարոզչության լավագույն ձեւերից է, եւ Հայկական լեռնաշխարհը կարելի է ներկայացնել որպես զուտ հայկական բնօրրան՝ միաժամանակ մեր լեռնաշխարհի գանձերը վերահայկականացնելով: Քանզի թուրքական զավթարար քաղաքականությունը մեր պատմական ժառանգությունն աղավաղել է:

Վերջերս կառավարությունում խորհրդակցության ընթացքում վարչապետ Կարեն Կարապետյանին է ներկայացվել ընտրված 20 պատմամշակութային հուշարձաններն ու բնության հատուկ պահպանվող տարածքները զբոսաշրջային արդյունք դարձնելու ծրագիրը, որը մշակել է Տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարության զբոսաշրջության պետական կոմիտեն:

Այս կառույցի նախագահ Զարմինե Զեյթունցյանը նշել է, որ ծրագրում ներառվել են Գորիսի քարանձավները, Զորաց քարերը (Քարահունջի աստղադիտարանը,- խմբ.), Թռչկանի ջրվեժը, Սեւ բերդը, Արփի լիճը, Նորատուսը, Գեղարդը, Աշտարակը, Դվինը, Բյուրականը, Ամբերդը, Զվարթնոցը, Մեծամորը, Սմբատաբերդը, Եղեգիսը, Գլաձորը, Սելիմի քարավանատունը, Պռոշաբերդը, Էրեբունին եւ Տաշիրը:   Continue reading →

«Կենդանական աշխարհի մասին» ՀՀ օրենքում նախատեսվող փոփոխություններին կենդանասեր, կենդանապաշտպան եւ մտահոգ հանրությունը սպասում է արդեն երկար տարիներ: Ցանկություն կա, որ օրենքի փոփոխությունների ընդունմամբ բարելավվի մեր երկրում կենդանիների իրավունքների պաշտպանվածության մակարդակը, նաեւ լուծվեն մի շարք կարեւոր խնդիրներ՝ ինչպես անազատ ու կիսազատ պայմաններում պահվող կենդանիների բարեկեցությունը եւ այլն:

Բայց նշյալ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին նախագծը, ըստ կենդանասեների, կարծես այդպես էլ անհասկանալի է մնում վարչապետի համար: Անգամ վտանգավոր եզրեր են երեւակվում… Հիշեցնենք, որ 2000թ. ընդունված «Կենդանական աշխարհի մասին» գործող օրենքի նախաբանում ասվում է. «Հայաստանի Հանրապետությունում կենդանական աշխարհը պետության բացառիկ սեփականությունն է», նոր օրենքի նախագծի առաջին հոդվածում ասվում է. «Կենդանական աշխարհի մասին» Հայաստանի Հանրապետության 2000թ. ապրիլի 3-ի ՀՕ-52 օրենքի (այսուհետ՝ Օրենք) նախաբանից հանել «Հայաստանի Հանրապետությունում կենդանական աշխարհը պետության բացառիկ սեփականությունն է» նախադասությունը»»:

Այս դրույթի հեռացմամբ անհեթեթ վիճակ է ստեղծվում. ի՞նչ է, հայտնվել է մեկը, ով ցանկանում է սեփականացնե՞լ հայկական կենդանական աշխարհը… Սա ի՞նչ կարգի կենդանական բնազդ է:   Continue reading →

Հայոց դրոշը հաղթանակած ծածանվել է Լիտվայում – 4 հաղթանակ կատարողական արվեստի միջազգային մրցույթում

Լիտվայի Վիլնյուս քաղաքում մարտի 25-30-ը տեղի է ունեցել «Music Talent Leuge» միջազգային 4-րդ մրցույթը, որին մասնակցել  է  շուրջ 20 պետություն: «Կատարողական արվեստի համաշխարհային ասոցացիա»-ի (WAPA) նախագահ Արման Ղուկասյանը մեր թղակցի հետ զրույցում հայտնեց, որ այս անգամ ասոցացիան ներկայացրել են 3 երկրի պատվիրակություն. Հայաստանը, Լեհաստանն ու Մոլդովան: Հայաստանը  մրցույթում ներկայացրել է 14 ամյա Էլինա Չոլախյանը, 13-ամյա Մարիաննա Բրսիկյանը, 15-ամյա Սաթենիկ Սահակյանը  եւ 16-ամյա Կարեն Օհանյանը: Մեր երկիրը ներկայանող  մասնակիցները  միջազգային բեմում ծածանել են հայոց եռագույնը եւ վերադարձել հաղթանակներով: Մարիաննան 2 անվանակարգերում՝ էստրադային և մյուզիքլ, զբաղեցրել է 2-րդ պատվավոր տեղը: Էլինա Չոլախյանը  էստրադային ոճում ստացել է 1-ին մրցանակ, Կարեն Օհանյանը էստրադային ոճում ՝ 1-ին մրցանակ, Սաթենիկ Սահակյանը՝ էստրադային և ջազային ոճում՝ երկու 1-ին մրցանակ: Մարիաննա Բրսիկյանը էստրադային ոճում երգել է «Երգ ճանապարհի», իսկ մյուզքլ անվանակարգում՝ « Beauty and the beast »: Սաթենիկ Սահակյանը փոփ ոճում կատարել է «Stone cold», իսկ ջազային ոճում՝ «I put a spell on you »: Էլինա Չոլախյանը էստրադային ոճում ներկայացել է «This world» երգով , իսկ Կարեն Օհանյանը՝ «Rise Like a Phoenix» երգով: Նրանք մասնակցել են նաև գալահամերգին, որը ցուցադրվել է Լիտվայի պետական հեռուստատեսությամբ:

30 անդամից բաղկացած ժյուրի կազմում է եղել Լիա Տոնոյանը, ով ներկայացրել է WAPA-ն: WAPA-ն ներկայացրել է նաեւ Լեհաստանի պատվիրակությունը, որը գլխավորել է Սարիբեկ Սարգսյանը: Նա ներկայացրել է 4 երկիր՝ տարբեր տարիքային խմբերում: Լեհաստանը ունեցել է երկու 2-րդ եւ մեկ 1-ին մրցանակ: Եվ ամենափոքրիկ մասնակիցը, ով Լեհաստանից էր, ստացել է մրցույթի գլխավոր մրցանակներից մեկը՝ փոքր Գրան Պրին: Մոլդովան  ներկայացրել են Իրինա Կրասնեչուկն ու Յուլիա Ալեյնիկովան: Իրինան ֆոլկ ոճում զբաղեցրել է 2-րդ տեղը, իսկ Յուլիան էստրադային ոճում է զբաղեցրել 2-րդ տեղը: Նրանք միասին դուետով  են հանդես եկել եւ ֆոլկ ոճում ստացել 1-ին մրցանակ: «Հայատանը ներկայացնող  մեր մասնակիցները, որպես ավանդույթ, հաղթանակներով են վերադառնում: Այո, արժանի մրցակիցներ են ունեցել, բայց ես վստահ էի, որ մերոնք հաղթանակներով են վերադառնալու»,- ասաց Արման Ղուկասյանը՝շեշտելով, որ մրույթը բացարձակ արդար է անցել:

* * *

Աշխարհի մարզական հեւքից.-

23-րդ Եվրահայկական խաղերը՝ Վիեննայում

Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում մարտի 31-ից ապրիլի 2-ը, հիմնադրման 50-ամյա հոբելյանը նշող Վիեննայի «Արարատ» հայկական մարզական միության կողմից, կազմակերպվել են Եվրահայկական մարզական 23-րդ խաղերը: Համաեվրահայկական միջոցառումը կայացել է Ավստրիայում Հայաստանի արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Արման Կիրակոսյանի եւ Վիեննայի քաղաքապետ Միքայել Հոյփլի հովանավորությամբ:

Եվրահայկական խաղերին մասնակցել է 55 պատվիրակություն, հյուրեր, մարզասերներ Եվրոպայի տարբեր երկրներից, իսկ մրցապայքարին մասնակցեց ավելի քան 730 մարզիկ 15 երկրից (թիմերով մասնակցեցին մարզիկներ Լիբանանի, Ռուսաստանի, Վրաստանի եւ Թուրքիայի հայաշատ 55 քաղաքներից): Ծրագրում ընդգրկված սպորտաձեւերում էին՝ բասկետբոլ, վոլեյբոլ, մինի ֆուտբոլ, բադմինտոն, սեղանի թենիս, նարդի եւ շախմատ: Մասնակցեցին կանանց, տղամարդկանց եւ պատանի մարզիկների թիմերը:

Միջոցառման հանդիսավոր բացումը մեկնարկել է Եվրամիության, Ավստրիայի ու Հայաստանի քայլերգերով, հայ հոգեւորականների օրհնությամբ եւ հայկական պարերի ուղեկցությամբ: Խաղերը նպատակ ունեն ամենամյա այս սպորտային միջոցառման շուրջ միավորել հայկական սփյուռքի եվրոպաբնակ հայ մարզիկներին, նրանց համակիրներին եւ հայկական տարբեր համայնքների ներկայացուցիչներին: Եվրոպահայերի մարզական խաղերը, որպես կանոն, տեղի են ունենում յուրաքանչյուր տարի Զատիկի տոնին: Միջոցառման վայրը փոփոխական է եւ ամեն տարի որոշվում է Եվրահայկական խաղերի հանձնախմբի կողմից: Բացառություն են այն տարիները, երբ Հայաստանում կազմակերպվում են Համահայկական խաղեր:

«Արարատ» հայկակական մարզական միության նախագահ Սեբուհ Բաղդոյանը խոսքով՝ «հայերը միասնական պետք է ներկայանան աշխարհին ո՛չ միայն հայրենի հողում, այլեւ երկրագնդի ցանկացած վայրում։ Սա եղել եւ մնում է մեր ուղերձը աշխարհին»։   Continue reading →

Ապրիլի 7-ին Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման անդամները Մեծամորի (Մեծամոր – Մեծ Մոր – Աստվածամոր – Մայր Անահիտի) տարածքում արեւածագը դիմավորեցին Հայոց Մայր Աստվածուհուն ուղղված ձոնով:

Մեկնարկեց հայ արիների ավանդական զատկական տոնը, որ կավարտվի վաղը՝ Հայոց սրբազան տոմարով Արեգ ամսվա Անահիտ օրը:

Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման անդամները այս տոնին առանձնակի շուքով են պատրաստվում: Զատիկը բնական տոն է, երբ բնությունը զատելով իր գույները՝ բազմազանությամբ–գունագեղությամբ է լցնում մարդկանց սրտերը: Մեկ օր առաջ տոնի մասնակիցներից մի քանի տարեց կանայք՝ մամիկներ, ուշ երեկոյան  հավաքվում են հայ արիների առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի տանը եւ կաթնահունց գաթաներ թխում: Գաթաներից մեկի մեջ դնում են Մայր Անահիտի պատկերով արծաթե մատանի:

Այսօր ձոնից հետո Հայ Արիական Միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական դասի ներկայացուցիչը՝ քուրմ Արմոգը ներկաներին բաժանեց այդ կաթնահունց գաթաները: Ում գաթայից Մայր Անահիտի պատկերով արծաթե մատանի դուրս գար, նրա օջախում էլ կշարունակվեր տոնը եւ նրան էլ կտրվեր մատանին որպես նվեր՝ ձվախաղը սկսելու պատվի առիթով: Հետաքրքիր զուգադիպությամբ մատանին դուրս եկավ հենց թխողի՝ 80-ամյա Ազնիվ տատի գաթայից:   Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան) http://www.hayary.org/wph/?p=2223  (https://www.facebook.com/armenuhi.melqonyan)

1. Երբ մշուշն է քաղաքական ուղին – «Մշուշապատ Ալբիոնի»՝ Անգլիայի մշուշապատ քաղաքականությունը՝ Հայաստանում, մեր տարածաշրջանում եւ աշխարհում… Արեւմուտք-Ռուսաստան.- սառը պատերազմի նախերգանքը՝ դիվանագիտական հարձակումներով… Արտաքսումները ՆԱՏՕ-ից կարող են նաեւ ռազմականացնել իրավիճակը… Հայ արիների առաջնորդը Անգլիան եզակի հակահայ եւ թուրքամետ երկիր է համարում…

2. Անհնարինը՝ ակնհա՞յտ, թե՞ ակնհայտը՝ անհնարին – Պառակտման շեմին՝ եւ՛ ընդդիմությունը եւ՛ իշխանությունը… Այլեւս կասկած չի հարուցում Հայաստանի Հանրապետության 3-րդ եւ գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ խորհրդարանական Հայաստանի 1-ին վարչապետն ընտրվելու հարցը, բայց ներքին լարվածությունը արհեստականորեն պահպանվում է… Իսկ գործող վարչապետը տնտեսական թվերի ցուցադրմամբ փորձում է ազդել իրավիճակի վրա…

3. ՀՀԿ-ական Կարեն Կարապետյանն ավելի խորացրեց ՀՅԴ-ական Աղվան Վարդանյանի՝ ազգի համարակալման՝ ազգավաճառքի օտարացան արմատները… Սա բացահայտ համակենտրոնացման նոր ճամբար է, ավելի վտանգավոր, քանզի մարդ ոչ միայն մի համարանիշ է գրանցված  այս ծրագրերի տերերի մոտ, այլեւ խոցելի է… Չիպը նաեւ հաղորդիչ կայան է – Շուտով մարդու անձնակայն տվյալների ավարտը կազդարարի մարդու անձնական կյանքի ավարտի մասին…

4. Միանշանակ ունենալու՛ ենք նոր ԱԷԿ, բայց ինչու՞ ենք դանդաղում (1-ին մաս) – Հայաստանը մեկ անգամ չէ, որ միջազգային բարձր ամբիոններից հավաստել է, որ վերականգնվող էներգետիկան մեր երկրում անպայման պետք է զարգանա, բայց ատոմային էներգետիկան այլընտրանք չունի՝ հաշվի առնելով բազամթիվ գործոններ…

5. Սեւան. մեր շռայլությունն ու մեր թշվառությունը (2-րդ մաս) – Երբ ազգային արժեքի սահմանը… 6 մ է… 6 մ-ի մասին խոսվում էր այն ժամանակ, երբ լճի ջուրը նահանջել էր 18 մետրով – հետո ջրի մակարդակը շարունակել է իջնել՝ մինչեւ 20-22, անգամ 25 մ-ի ցուցանիշն է նշվել… Ինչու՞ է անհրաժեշտ «Սեւան» ազգային պարկի հենքի վրա կենսոլորտային տարածք ստեղծել – Ի՞նչ գործառույթներ կան, որոնք պարկի շրջանակներում հնարավոր չէ իրագործել (Արմենուհի Մելքոնյան, «Լուսանցք»-ի գլխավոր խմբագիր) – Նախապապս որ անում էր, միջազգայի՜նն ուր էր…

6. ՊՊԾ գնդի հետեւանքներն ու արձագանքները – Քայլեր, որ ներքին կյանքում միշտ անպտուղ են ու վնասաբեր, որ բզկտում են մեր ներքին կյանքը, այն վտանգավոր եզրերով հանում արտաքին ասպարեզ… եւ ներքին կյանքը որպես օտարի զավեշտի գործոն ու օտարահաճ խառնակչությունների ասպարեզ են մատուցում արտաքին աշխարհին…

7. Բլոգեր Լապշինը կայցելի Հայաստան, իսկ նորից կմտնի՞ Ադրբեջանի «սեւ ցուցակ»…Նա Իսրայելում հայտնել էր, որ միջազգային դատ է բացելու Ադրբեջանի դեմ – արդյո՞ք Այս այցը դրա նախաքայլն է… Ցուցահանդեսին մասնակցելով նա կպատմի իր ճանապարհորդությունների մասին – իսկ առաջին անգամ Հայաստան եւ Արցախ է այցելել 2011թ.-ին…

8. Բայց ինչու՞ թուրքի միջոցով – Եվրոպացիները կասեն՝ սա բիզնես է – բայց դա ձեզ համար է բիզնես, թուրքի համար դա հերթական հակահայ քայլի մի նոր տեղ է… Կրկնակի վտանգավոր է, որ այդ «ՎիզաՄետրիկ» ընկերությունը ռուս-թուրքական է… Եվ ինչու է՞ Գերմանիային վերաբերող վիզաների դիմումների ընթացակարգը մնալու բացառապես Գերմանիայի դեսպանության գործառույթում…

– Թուրքիան եւ Ադրբեջանը պիտի՛ կործանվեն.- Սա՛պիտի լինի աշխարհի բոլոր անկյուններում գտնվող յուրաքանչյուր հայի առաջին իսկ խոսքը  Արեւածագին՝ ԱրԷգԱկ–ին (Ար–ական եւ Էգ(Իգ)-ական Ակ-ունքներին) ողջունելուց հետո… (Արմեն Ավետիսյան, Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ – http://www.hayary.org/wph/?p=33) – Փա՛ռք Հային ու Հայքին, Հայ Հոգե-Ոգեղեն Տիեզերաաշխարհներին, Փա՛ռք Հայ Աստվածներին ու Տիեզերքի Արարչին – www.hayary.org (Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդի ֆ/բ էջ – https://www.facebook.com/pg/%D5%80%D5%A1%D5%B5-%D4%B1%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%84%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%A4-%D4%B1%D6%80%D5%B4%D5%A5%D5%B6-%D4%B1%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%AB%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6-135442695410/community/?ref=page_internal) 

9. Պատմության մութ ծալքերից՝ առանց գրաքննության.- Զրադաշտի հետքերով (3-րդ մաս) – Ինչ են հուշում նրա ծածկանունները… Ուրեմն՝ Սփիթան ալեհեր (սիպ սպիտակ) Հայ աստվածն է, իսկ Գառնան (գառնուկը) Հայր աստծո որդին է՝ Արեւորդին, որի հովանավոր աստծո անունն է «Սպիտակ լույս» – Կարծիքներ կան, որ նա Միհրն է… Զրադաշտին Ավեսթայում անվանում են «Զարաթհուշթրա», «Զերաթոշթ», «Զարդուշտ», պարսկերեն՝ «Զարթոշթ», հունարեն՝ «Զորոաստր» («ոսկե աստղ»)…

10. Այցելե՛ք եւ օգտվե՛ք հայ արիների ազգայնական ինքնատիպ կայքից-www.hayary.org… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք» ազգային շաբաթաթերթ… Գիտա-մշակութային.- Հայկական գինեգործական ընկերությունները վերադարձել են մեդալներով… Վանաձորում կանցկացվի «Հայաստանում զբոսաշրջության զարգացմանն ուղղված նորարար գաղափարների» հեքեթոն… Հետազոտություն.- Երաժշտությամբ զբաղվելը մարզում է ուղեղը… «Ալեկո» օպերայի այսօրվա ներկայացումը նվիրվում է Վահագն Բագրատունու հոբելյանին… «Ստեղծագործ Եվրոպա» ծրագիրը հայաստանցի արվեստագետների առջեւ կբացի նոր դռներ… Բրյուսելի եվրոպական դպրոցի պատանեկան սիմֆոնիկ նվագախումբը համերգը՝ հայ երաժշտասերների առջեւ… Հայտնի են «Արտավազդ» թատերական մրցանակաբաշխության հաղթողները… Թանգարաններում հարմարեցումներ ստեղծելը ոչ թե ծախս է, այլ ներդրում…

11. Մարզաշխարհի խաչմերուկներում.- ԱՊՀ-Կրթական.- Միջազգային օլիմպիադայի եզրափակիչ փուլը… Կարո Մուրադը հռչակվեց աշխարհի չեմպիոն… Արցախցի մարզիկների մեդալներն աշխարհի առաջնությունում… Մեդալներ՝ սամբոյի աշխարհի գավաթի մրցաշարում… Ավստրալիայի ԱԳՆ-ն կբոյկոտի 2018թ. աշխարհի գավաթը – Մի քանի երկրներ եւս կմիանան աշխարհի գավաթի բոյկոտին… ՖԻՖԱ-ն ռասիզմի դեմ հետաքննություն է սկսել… Ի՞նչ պիտի անել հայկական ֆուտբոլի հետ.- Ինչու՞ Է շատ բան կախված Հենրիխ Մխիթարյանի խացից – Հայաստան-Էստոնիա եւ Հայաստան-Լիտվա… Բելառուսի հավաքականի դարպասապահի կարծիքը… Երկրպագուները մրցանակ հանձնեցին Հենրիխ Մխիթարյանին… Յուրա Մովսիսյանը կարիերան կշարունակի Շվեդիայում… ՀՄԸՄ-ի բասկետբոլի կանանց թիմը՝ Լիբանանի չեմպիոն… Լեւոն Արոնյանը ձախողվեց հավակնորդների մրցաշարում – հաղթող դարձավ ԱՄՆ ներկայացուցիչ Ֆաբիանու Կարուանան… Հայ շախմատիստները միայն աշխարհի գավաթի ուղեգրեր նվաճեցին Եվրոպայի առաջնությունում… Մարզական այլ լուրեր…

https://www.youtube.com/user/MrHayaryan – Hayary TV – Հայ Արիական Միաբանության պաշտոնական ալիք… / http://www.hayary.org/wph/?p=5262 – Տեսանյութեր համացանցից… http://www.hayary.org/wph/?p=2683– Հայոց պատմություն եւ գաղափարներ… http://www.hayary.org/wph/?p=2681 – Հայոց Հայ-Արիական հավատ… http://www.hayary.org/wph/?p=2682 – Հայոց (Հայ-Արիական) տոներ եւ ծեսեր… 

Այսօր Արեւմուտք-Ռուսաստան հարաբերությունները հետզհետե մոտենում են նախորդ դարի ԱՄՆ-ԽՍՀՄ «սառը պատերազմի» վիճակին: Նման քաղաքականությունը կիրառվում էր Վաշինգտոնի կողմից, ինչը խնդրանք-պարտադրանքի տեսքով հասնում էր Եվրոպա (եւ աշխարհի այլ վայրեր) եւ «սառը պատերազմը» սկսում էր իր ծանր հետեւանքները թողնել մարդկանց սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա, քանի որ ռազմա-քաղաքական հակադրությունները հանգեցնում էին ռազմա-տնտեսական մրցավազքի, որը ոչ միայն զենք-զինամթերքին էր առնչվում:

Այդ ժամանակ Մեծ Բրիտանիան Եվրոպայում հանդես էր գալիս որպես ԱՄՆ-ի ամենահավատարիմ դաշնակից կամ, ինչպես հայ արիներն են բնորոշել՝ Մեծ Բրիտանիան ԱՄՆ-ի հաստ աղին է Եվրոպայում… Այսօր էլ այդպես է եւ Վաշինգտոնի պատվերով Լոնդոնը սկսեց ամերիկյան արտաթորանքը լցնել Եվրամիություն: Ստացվեց, որ Եվրամիությունը պիտի ձեւափոխվի այլեւս, քանի որ այդ քաղաքա-տնտեսական արտաթորանքից խարխլվեց ոչ միայն Եվրոպա-Ռուսաստան հնարավոր համագործակցությունը, այլեւ՝ Անգլիա-Եվրոպա կապը: Անգլիա, քանի որ Մեծ Բրիտանիա հասկացողության մեջ Շոտլանդիան, Հյուսիսային Իռլանդիան, թերեւս նաեւ Ուելսը դեմ չեն մնալ Եվրամիության կազմում, անգամ պատրաստ են անկախանալ Անգլիայի մենիշխանությունից…

Մեծ Բրիտանիան արդեն Եվրամիությունից դուրս գալու ճանապարհին է, երեւի թե վերջին բանակցություններն են ընթանում այդ անջատումը իրավական առումով ճիշտ կատարելու համար, եւ ԱՄՆ-ն ամեն հարցով աջակցում է Անգլիային:

Եթե, ըստ հայ արիների, Անգլիան ԱՄՆ-ի հաստ աղին է Եվրոպայում, ապա ըստ նրանց, Անգլիան նաեւ այն միակ եվրոպական երկիրն է, որից միայն տուժել ու տուժում է Հայաստանը: Հայ Արիական Միաբանության առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը նշել է, որ մնացյալ եվրոպական երկրները, անգամ Ռուսաստանը, այս կամ այն չափով, որոշ առումներով ունեն հայամետ քայլեր արված, սակայն Անգլիան եզակի հակահայ երկիր է… Միշտ եղել է թուրքամետ ու ադրբեջանամետ, եթե պետք է եղել ընտրել հայի ու թուրքական տեսակի միջեւ: «Հայաստանը չի կարող հետեւել Անգլիայի օրինակին որեւէ հարցում, կլինի դա հայկական նպատակների, թե եվրոպական ու համաշխարհային խնդիրներին առնչվող: Մեզ խիստ մտահոգել է ՀՀ 4-րդ նախագահ Արմեն Սարգսյանի «անգլիական ուղղությունն ու պատկանելությունը», նա կարող է ակամա, չուզելով անգամ վտանգ դառնալ, եթե աներկբա ծառայի նաեւ Անգլիայի թագուհուն… Դեռ լավ է, որ Միացյալ Նահանգները Անգլիային միայն Եվրոպայում են դիտարկում որպես հաստ աղի ու ամերիկյան արտաթորանքը զուտ հայկական ուղղություն չունի»:

«Լուսանցք»-ը եւս անդրադարձել է «Մշուշապատ Ալբիոնի»՝ Անգլիայի մշուշապատ քաղաքականությանը, առնչություններին Հայաստանում եւ մեր տարածաշրջանում եւ այսօր էլ հետեւում ենք նոր Եվրոպայի ստեղծման անգլիական փորձերին: Հետաքրքիր է, որ այս Եվրոպային դեմ գնացող Թուրքիան առաջինն է ողջունել Մեծ Բրիտանիայի՝ Եվրամիությունից դուրս գալը եւ իր ցանկությունն է հայտնել միանալու այն Եվրոպային, որը կկազմակերպի Լոնդոնը…   Continue reading →

Չնայած այլեւս կասկած չի հարուցում ՀՀ 3-րդ եւ գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ խորհրդարանական Հայաստանի 1-ին վարչապետն ընտրվելու հարցը, սակայն ներքին լարվածությունը պահպանվում է: Կարծում ենք՝ արհեստականորեն: Ոմանք դեռ փորձում են կասկածի տակ առնել ակնհայտ իրողությունը՝ այն անգամ անհնարին դարձնելու տեսությամբ:

Գուցե սա հենց հանրապետականներին է պետք, երեւի վարչապետական ընտրությունը տոնի վերածելու նպատակով, քանզի իրապես պատմական օր է, երբ 100 տարի անց, կրկին խորհրդարանական Հայաստան է աշխարհի քարտեզի վրա, որի 1-ին վարչապետի ընտրությունը եւս պատմական իրադարձության մաս է կազմելու: Եթե պարզ ասվի՝ ընդունելի տարբերակ է:

Ինչեւէ: ԱԺ «Ելք» խմբակցության քարտուղար Գեւորգ Գորգիսյանի կարծիքով՝ «ՀՀԿ-ում չկա վարչապետի ցանկալի թեկնածու», բայց քանի որ իրենց թիմը «երբեք էլ չի խոստացել հեղաշրջում կամ հեղափոխություն անել, այլ խոստացել է պաշտպանել իրենց քվե տված քաղաքացիների ձայները, շահերը», ապա իրենք ամեն ինչ կանեն, որ պաշտպանեն օրինականությունը: Ինչպես նշվել է, «Ելք»-ը «ամեն օր համակիրների հետ կապի մեջ է եւ շարունակում է քննադատվել, քանի որ մարդիկ միակ ճանապարհը տեսնում են զինված հեղաշրջման մեջ»… Բայց ինչպես նշվեց, «Ելք»-ը դեմ է ծայրահեղ միջոցներին եւ ունի իր ելքն այս վիճակից դուրս գալու համար, ունի իր ճանապարհը եւ գաղափարները, հանուն որի մտնել են քաղաքականություն։

Այսպես իրենց հիմնավորումը տալով, որ ՀՀԿ-ականները ելք չունեն եւ վարչապետի հարմար թեկնածու էլ չունեն, օրվա ընդդիմությունը համարվող ուժը հայտնել է, որ «վարչապետի ցանկալի թեկնածու, միակ նախընտրելի մարդը կարող է լինել «Ելք»-ից»:  Քանի որ, եթե այս համակարգը մնա, «եթե ՀՀԿ-ն շարունակի մնալ իշխանություն, ով ուզում է լինի, անգամ Սերժ Սարգսյանը, ոչինչ չի փոխվելու»:

Փաստորեն, եթե վարչապետը լինի ՀՅԴ-ից, ԲՀԿ-ից կամ ՀԱԿ-ից եւ արտախորհրդարանական այլ մի ուժից, ոչինչ չի՞ փոխվելու… Միայն «Ելք»-ն է ի վիճակի՞ փրկել երկիրը:   Continue reading →

Ցավոք, մոտեցավ այն պահը, ինչի մասին, դեռ սոցքարտերի տեսքով, 2004-2005թթ. ցայսօր խոսում են Հայ Արիական Միաբանությունը եւ տասնյակ այլ կազմակերպություններ: Մարդկանց համարակալման, անձնական տվյալների ձեռքբերման համաշխարհային գործընթացը մոտենում է մարդկանց չիպավորման փուլին, երբ, ինչպես վերեւում նշվեց, մարդն ինքն արդեն կլինի նույնանակացման քայլող գործոն… չիպավորված մի անձ, որին կճանաչեն իր համարանիշով:

Վերջերս նախագահի մոտ կայացած խորհրդակցությանը քննարկվել է ՀՀ կենսաչափական անձնագրերի եւ նույնականացման քարտերի թողարկման, արդիականացման արդիականացված հանրային հավաստագրերի ենթակառուցվածքի ավտոմատացված համակարգի ներդրման, սպասարկման եւ փոխանցման նպատակով կոնցեսիայի պայմանագիր կնքելու իրավունք շնորհելու միջազգային մրցույթի շրջանակներում իրականացվող աշխատանքների ընթացքը:

Վարչապետի, կառավարության որոշմամբ ստեղծված աշխատանքային խմբի եւ շահագրգիռ գերատեսչությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ կայացած խորհրդակցության ժամանակ մրցութային հանձնաժողովի կողմից իրականացված աշխատանքների հետ միասին նախագահին ներկայացվել են մատուցվող ծառայությունների որակի բարձրացման նպատակով կենսաչափական անձնագրերի եւ նույնականացման քարտերի թողարկման, հանրային հավաստագրերի ենթակառուցվածքի ավտոմատացված համակարգերի արդիականացման անհրաժեշտությունը, ժամանակակից միջազգային չափանիշներին համապատասխան նոր համակարգի առավելությունները, նոր կենսաչափական անձնագրի առանձնահատկությունները, պարտադիր կենսաչափական անձնագրերին սահուն անցումն ապահովելու նպատակով նախատեսվող աշխատանքները եւ համակարգի ներդրման գործընթացին վերաբերող այլ հարցեր:   Continue reading →

Հայաստանը մեկ անգամ չէ, որ միջազգային բարձր ամբիոններից հավաստել է, որ վերականգնվող էներգետիկան մեր երկրում անպայման պետք է զարգանա, բայց ատոմային էներգետիկան այլընտրանք չունի՝ հաշվի առնելով բազամթիվ գործոններ:

Ի դեպ, այն մասին, որ ՀՀ-ի համար ատոմային էներգետիկան այլընտրանք չունի, միջազգային շատ փորձագետներ էլ են նշել: Ըստ այդմ, որտե՞ղ ենք հասել նոր ԱԷԿ ունենալու միջազգային բանակցություններում:

Նախորդ տարեվերջին էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարար Աշոտ Մանուկյանն ասաց, թե հնարավոր է մեր նոր ատոմակայանը լինի, ասենք, 50 ՄՎտ-անոց (գիտական այս դարում փոփոխություններն արագընթաց են) եւ ունենանք մի քանի ԱԷԿ-ներ:

Եթե տեխնոլոգիական արդի սրընթաց զարգացող փոփոխություններին հետեւենք, ապա 50 ՄՎտ-անոցն արդեն «հնանում» է, քանզի Չինաստանն արդեն 10 ՄՎտ-անոց ատոմակայան է նախագծում: Եվ չնայած կառավարության բազմաթիվ հավաստիացումներին, թե Հայաստանի դիրքորոշումն անփոփոխ է, եւ Հայաստանը շարունակելու է զարգացնել միջուկային էներգետիկան, նոր ԱԷԿ-ի կառուցումը դանդաղում է: Իսկ գիտենք, որ նոր ԱԷԿ-ի կառուցումը սովորական բնակելի կամ արտադրական շինություն չէ: Այն մի ամբողջական համալիր գործընթաց է, որ 7-8 տարի է տեւում:

Զուգահեռ Թուրքիան է ամեն ինչ անում ԱԷԿ-ներ ունենալու համար: Այս համապատկերում ԱԷԿ-ը մեզ համար ունի ոչ միայն տնտեսական, այլեւ՝ քաղաքական անվտանգության խնդիր: Այնպես չէ, որ սա մեր իշխանությունները չեն հասկանում: Ուրեմն՝ ի՞նչ է կատարվում, հապաղու՞մ ենք, թե՞ այլ ծրագրեր ու նախագծեր կան:

Այս եւ այլ հարցեր որոշեցինք ճշտել էներգետիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Էդուարդ Շախկյանից:   Continue reading →

Սկիզբը՝ թիվ 10-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=6847 – Սեւան. մեր շռայլությունն ու մեր թշվառությունը – Այդ 6 մ-ով բարձրացումը պարզապես անհրաժեշտ է Սեւանը մեռնելուց փրկելու համար, բայց ո՛չ պահպանելու, ո՛չ պաշտպանելու… Մեր կողմից հավելենք, որ համաձայն Ռամսարի կոնվենցիայի, Սեւանը միջազգայի՛ն կարեւորության խոնավ տարածք է – Ուստի՝ մեր ու սերունդների ուղեղում դաջե՛նք՝ այլեւս երբեք չկրկնե՛նք բնավերիչ սխալները…

«Սեւան» ազգային պարկի խնդիրներն ի մի բերելով նաեւ փորձեցինք հասկանալ, թե ինչու է որոշվել, որ հենց 6 մ-ով պիտի բարձրանա լճի մակարդակը եւ ոչ թե ասենք 7, 8 կամ 10 մետրով:

Դեռ տարիներ առաջ ՀՀ ԳԱԱ հիդրոէկոլոգիայի եւ ձկնաբանության ինստիտուտի փոխտնօրեն Բարդուղ Գաբրիելյանն ասել էր, թե այդ 6 մետրը ոչինչ չի տալու լճին, թերեւս միայն կասեցնելու է ճահճացման գործընթացը, բայց դրանից ջրի որակը չի լավանալու: Մինչդեռ մեզ համար գերխնդիրը ջրի որակի լավացումն է:

Ի դեպ, նկատենք, որ 6 մ-ի մասին խոսվում էր այն ժամանակ, երբ լճի ջուրը նահանջել էր 18 մետրով: Դրանից հետո ջրի մակարդակը շարունակել է իջնել՝ մինչեւ 20-22, անգամ 25 մ-ի ցուցանիշն է նշվել: Բայց 6 մ-ն չի փոխվում ու չի փոխվում:

Այս 6-ի հարցն առիթով ուղղել եմ այն ժամանակվա բնապահպանության նախարար Վարդան Այվազյանին: Նա պատմեց, որ մեր հիդրոլոգիայի ինստիտուտը Ռոստովի ու Մոսկվայի ինստիտուտների հետ մոդել էր մշակել, որպեսզի մաթեմատիկական հաշվարկով պարզաբանի, թե, ասենք, ինչ կլինի լճում ջրի մակարդակի բարձրանալուց հետո, որակը ինչպես կփոխվի եւ երբ կհասնի նախկին որակական նիշին: Եվ պատասխան էր տրվել 6 մ-ի սահմանը: Հետո արտերկրի փորձագետներն էլ ուսումնասիրել ու այդ 6 մ էին մատնանշել: Բայց նշված մոդելից մինչեւ արտերկրի փորձագետների ուսումնասիրություն ժամանակ էր անցել, Սեւանի բնական վիճակն ավելի էր վատացել, ընդհանուր էկոհամակարգն էր վատթարացել ավելի, անհրաժեշտ էին նոր պատասխաններ: Բայց լճի մակարդակի բարձրացման թիվը չփոխվեց ու մնաց 6-ի սահմանում:   Continue reading →