Daily Archives: September 27, 2014

,,Լուսանցք,, շաբաթաթերթի թիվ 30-ի (335) հոդվածները

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան  – http://www.hayary.org/wph/?p=2223 

1. Թուրքանպաստ կուրության հետեւանքները – Անկարան վաղուց է նորօսմանականությունն ու նորթուրանականությունը պատսպարում համաիսլամական կարգախոսներով…

2. Միշտ զգույշ, թեեւ ավելի լավ է՝ հեռո՛ւ «բարեկամ» եւ «մուննաթ» երկրներից – Ռուսաստանը կրկին զենք վաճառեց Ադրբեջանին, իսկ ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան, Գերմանիան եւ այլ եվրոպական երկրներ հրաժարվեցին վաճառել…

3. Կփոխվի՞ հայկական շահերի միջազգային ընկալումը – Արցախի եւ Ադրբեջանի իշխանությունները մի շարք անմիջական շփումներ ունեցել են արցախյան պատերազմի ժամանակ… Արցախն ի սկզբանե եղել է բանակցային կողմ…

4. Տնտեսական պատերազմի ստվերոտ կողմերը – Անկարային եւ Բաքվին (որոշակի նաեւ Մոսկվային) անհանգստացնում են Հայաստանի, Իրանի ու Վրաստանի տարածաշրջանային մերձեցումները…

5. Կյանքի ճանապարհներ, որ նաեւ շահութաբեր են – «Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանց­ք»-ը կարող է դառնալ կարեւոր հատված տարածաշրջանի եւ Եվրոպա-Ասիա կապի առանցքում… Դեպի Արցախ կառուցվող 3 մայրուղիները կդառնան առանցք՝ հետագայում կճյուղավորվեն այլ ճանապարհների…

6. Ազգային, չազգային, թե՞ ապազգային կառույցներ – Ընդդիմադիր քառյակի մասին արդեն խոսում են որպես գործող եռյակի, որը կարող է վերածվել անգամ երկյակի… Ո՛չ իշխանությունը, ո՛չ էլ ընդդիմությունը իրականում չունեն ազգային դիմագիծ…

7. Քաղաքականությա՞ն զինվորներ – Ազատամարտիկները կրկին քաղաքականացվում են… Երբ շռայլ են արդեն հղփացածները – Պետք է հիշել՝ ինչպես են միլիոնները դիզել, որտեղից են եկել ու քանիսի ներդրումների հաշվին (ու ոչ միայն ներդրումների) ազգափրկիչ-գործարար-բարեգործների վերածվել…

8. Նախնյաց հիշատակի տոնը մեռելոցը չէ – Հայերը հոգիներին ճանապարհում են – Վերին Հայկական լեռնաշխարհ, ոչ թե Վերին Երուսաղեմ… Հայ հեթանոսները Սրբազան Տարածք են համարում Արարատյան աշխարհը, ոչ թե Իսրայելը, Սրբազան Լեռ են համարում Մեծ ու Փոքր Մասիսները, ոչ թե Սիոնը…

9. Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 3-րդ՝ ամփոփում) – Հիմնել Գարեգին Նժդեհի անվան «Մարդկայնության, Ոգու եւ Արարման» համաշխարհային մրցանակ… Նժդեհյան ռազմահայրենապաշտական դաստիարակություն՝ ամենայն հայոց (ՀՀ, ԼՂՀ, Սփյուռք) կրթական բոլոր աստիճաններում, հայոց բանակում…

10. Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 4-րդ) – Հնդկաստան անվանումը ըստ մեր հին առասպելների եւ բազմաթիվ այլ աղբյուրների օգտագործվել է ամենատարբեր երկրներ անվանելու համար… Հնդու քաղաք՝ հայ առասպելաբանությունում…

11. Աշխարհի մարզական հեւքից.- Ռուսաստանում սպորտը կդառնա անվճար – Գերմանիայում գործում են անվճար մարզական խմբակներ… Լողափնյա մարզաձեւեր… Ֆուտբոլի Հայաստանի սուպերգավաթակիրը… Հայ եւ թուրք բռնցքամարտիկների մենամարտը վերանայվեց… Այլ մարզական լուրեր…

12. Հայկական խոհանոց – Բրնձով լցոնված դդմիկներ… Օրգանիզմի համար ամենաօգտակար մթերքները… «Մանկական Եվրատեսիլ-2014»-ի հայ մասնակիցը… www.hayary.org-ում տեղադրե՛ք ձեր գովազդը… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

* * *

…Անկարան վաղուց է նորօսմանականությունն ու նորթուրանականությունը պատսպարում համաիսլամական կարգախոսներով (նույնն անում է Բաքուն՝ համաադրբեջանական զեղումներ ժամանակ)… Այստեղ է, որ էլի պետք է հիշենք հարյուրավոր թուրք եւ ադրբեջանցի իսլամականների մասնակցությունը (ահաբեկչական խմբավորումների կազմում (նաեւ «Ալ-Քաիդա»-ի)) Սիրիայի եւ Իրաքի (ու այլ երկների) դեմ կռիվներին:

Սակայն «Իսլամական պետություն­ը» դժվար թե հասնի վերջնական հաջողության, քանի որ ամերիկյան արդեն իրականացվող օդային ռմբահարումներին շուտով կավելանան եվրոպական այլ երկրների ռազմական քայլերը: Նույնիսկ Ռուսաստանի Դաշնության հետ է պատրաստվում այս հարցում զինակցել Միացյալ Նահանգները: Արեւմուտքը նաեւ զինում է Սիրիայի եւ Իրաքի քրդերին ու եզդիներին: Անկարայում եւ Բաքվում արդեն կասկածում են, որ իրենց հեռահար ու հիվանդագին երազանքներում կարող են պարտվել, ուստի Արեւմուտքի քայլերին հերթական անգամ աջակցություն են հայտնել:

Երեւանը պետք է առավել ակտիվանա, քանի որ Մերձավոր Արեւելքի հայության արտագաղթը բոլորովին ձեռնտու չէ մեր ազգային ու պետական շահերին: Մերձավոր Արեւելքի հայությունը Արեւմտյան Հայաստան վերադարձող առաջին հայերն են լինելու… Սիրիահայերի, քեսաբահայերի դեպքում համահայկական ալիքը կարողացավ քաղաքական գործոնի վերածվել, ինչը պետք է լինի շարունակական եւ միշտ, ոչ թե իրավիճակային…

* * *

…Հետաքրքիր է, որ հենց այս օրերին թուրքական մեջլիսի նախագահը հերթական անգամ հրապարակավ հերքեց Հայոց ցեղասպանությունը: Պաշտոնական այցով Ավստրալիայում գտնվող Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովի նախագահ Ջեմիլ Չիչեքը, անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանության հարցին, շարունակել է Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականությունը. «Մեր առջեւ շատ լուրջ խնդիրներ կան: Դրանցից մեկը 1915թ. թուրքերի՝ ցեղասպանություն իրականացնելու պնդումն է: Սա մեր ազգի նկատմամբ ամենամեծ զրպարտությունն է: Մեր պատմությունը մաքուր է, ճակատը՝ բաց, գլուխներս՝ բարձ­ր»…

Հայոց Հողերի վրա հաստատված այս քոչվոր մարդանման անասունները դեռ շարունակում են հոխորտալ, եւ սա հայությանը կրկին վրիժառության է մղելու… ՀԱՀԳԲ (ԱՍԱԼԱ)-ն պետք է վերակազմավորվի կամ նոր վրիժառուական խմբեր հայտնվեն՝ հանուն Հայի ու Հայքի միասնության եւ ամբողջականացման…

Սա քանիերորդ ահազանգն է արդեն, որից հայությունը պետք է զգաստանա, հասկանա այլեւս, որ ձեռք է բերել մի գենետիկ թշնամու, որը ոչ միայն հայակուլ է, այլեւ իր ձեւով մարդակուլ է՝ գազան, որին միայն սատկացնելով կարող է փրկվել…

Ոչ մի գրոշի արժեք չունեն բարեկամական ու մարդասիրական հորջորջվող կամ «գերզարգացած» երկրների հավաստիացումները, թե թուրքն այլեւս առաջվա թուրքը չէ (տեսել ենք քոչվոր արնախում թյուրքական երկոտանի անասունին, որից բացարձակ չի տարբերվել մասոն-երիտթուրքը, բոլշեւիկ-ադրբեջանցին, թե այսօրվա եվրաթուրքը՝ իր թուրք-ադրբեջանա-հունգարա… …ղազախա եւ այլ կերպարներով): Մեզ հնարավոր չէ համոզել թյուրքական տեսակի մարդացման հարցում…

Թուրքը (ադրբեջանցին եւ մնացյալ թյուրքերը եւս) եղել ու մնում է նույնը՝ մի շնագայլ, որը կաղկանձում է, երբ նեղն ես գցում, լիզում է ոտքերդ, սակայն երբ հանդարտվում ես ու շոյում գլուխը (իբր արդեն որպես եվրաշուն)՝ կծում եւ հոշոտում է անխնա…

Այս շնագայլը դեռ իր համաթուրանական ոհմակը չի ամբողջացրել, երբ հավաքի-վերջացնի՝ կկծոտի նաեւ Արեւմուտքին ու Ռուսաստանին: Այնժամ, Իսրայելի բերանով գուցե, նույն բաները կասեն նաեւ Արեւմուտքն ու Ռուսաստանը՝ երբ արյունարբուն ատամները կփորձի սրանց մարմնի մեջ խրել: Այսօր ցավը մերն է, ուստի ցավից ազատվելու ձեւը մե՛նք պիտի որոշենք մեզ համար…

Թուրքանպաստ կուրության հետեւանքները – Անկարան վաղուց է նորօսմանականությունն ու նորթուրանականությունը պատսպարում համաիսլամական կարգախոսներով…

Անընդհատ տվյալներ են հայտնվում միջազգային լրատվամիջոցներում, թե ինչպես է Անկարան ներքին կարգով աջակցում «Իսլամական պետությու­ն» խմբավորմանը, ինչքան նավթ եւ գազ է ձեռք բերում ահաբեկիչների վերահսկվող տարածքներից, ինչպես է թուրք եւ ադրբեջանցի ահաբեկիչներին ուղղորդում իսլամական խալիֆություն կոչված տարածք՝ կռվելու Սիրիայի եւ Իրաքի դեմ: Միաժամանակ, Անկարան ցուցադրաբար ներգրավվում է «Իսլամական պետությու­ն» խմբավորման դեմ ռազմական արշավին:

Այսպես էր նաեւ Սիրիայում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ: Իբր սատարելով միջազգային ուժերին, օտարերկրացի զինյալներն առանց թուրքական ոստիկանության կողմից որեւէ խոչընդոտի՝ Թուրքիայով մեկնում էին Սիրիա, եւ անգամ փորձեր արվեցին մասնատել Սիրիան, եւ Անկարան արդեն պատրաստվում էր ներխուժման, ինչը չկայացավ, քանի որ վերջին պահին Դամասկոսին նաեւ ռազմական առումով աջակցեցին Ռուսաստանը, Չինաստանն ու Իրանը:

Եվ մեծ պատերազմից խուսափելու համար արեւմտյան ծավալապաշտները հետ քաշվեցին, թուրքերն էլ առժամանակ սսկվեցին: Բայց թուրքական եւ ամերիկյան զլմ-ները սկսել են տեղեկություններ հրապարակել, որ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի վարչապետության ժամանակ մարդասիրական եւ այլ օգնություն էր ուղարկվում Սիրիայում ծայրահեղ իսլամիստական խմբերին, որոնք կապված էին «Ալ Քաիդ­ա»-ի, իսկ այժմ նաեւ (Էրդողանն արդեն նախագահ է) «Իսլամական պետությա­ն» հետ: Թուրքիան, օգնություն տրամադրելով Սիրիայի սալաֆի ջիհադիստներին, գիտակցված ընտրություն է կատարել՝ ուժեղացնելով ապստամբներից ամենածայրահեղական ուժերին, նպաստելով «Իսլամական պետությա­ն» ի հայտ գալուն եւ հզորանալուն: Սեպտեմբերի 20-ին այդ խմբավորման կողմից պատանդ պահվող 49 թուրքերի ազատ արձակումը եւս այդ հարաբերությունների մասին է խոսում:

Իմիջիայլոց, հայտնի է դարձել, թե ինչի դիմաց է Սիրիայում եւ Իրաքում գործող «Իսլամական պետությու­ն» խմբավորումը բաց թողել թուրք պատանդներին: Պարզվում է՝ դրան նախորդել է սիրիացի ապստամբների կողմից ԻՊ-ի 50 անդամների ազատ արձակումը, ովքեր պահվում էին սիրիական ՙԼիվա ալ-Թաուհիդ՚ խմբավորման մոտ: Ազատվածների թվում են իսլամիստների առաջնորդներից մեկի կինն ու երեխաները, ում ավելի վաղ սպանել էին Հալեպում: 49 թուրքերի (պատանդ էին պահվել 101 օր, որոնց մի մասը դիվանագետներ էին ու պահվում էին Մոսուլում՝ Թուրքիայի հյուպատոսարանի գրավումից ի վեր) գործարքի մասին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հրաժարվել է մեկնաբանություն անել:

Թուրքական քաղաքականությունն աջակցում է «Իսլամական պետության­ը», քանի որ նպատակ ունի տապալել Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ Ասադի վարչակարգը, ինչն այդ երկրի քրդերի շրջանում կթուլացնի Թուրքիայում գործող ռազմական ՔԲԿ-ի ազդեցությունը: Սիրիայի եւ Իրաքի թուլացմամբ կխաթարվի նաեւ համաարաբական ազդեցությունը տարածաշրջանում (այստեղ է, որ Արեւմուտքն ու Իսրայելը միշտ աչք են փակել), միաժամանակ հնարավորություն կստեղծվի զավթել Սիրիայի ու Իրաքի նավթի պաշարներով հարուստ որոշ տարածքներ:

Անկարայի ամենակարեւոր խնդիրներից է նաեւ հայկական գործոնի թուլացումը Մերձավոր Արեւելքում: Ցավոք, տարիների ընթացքում որոշակիորեն դա հաջողվել է, քանի որ նոսրացել են Սիրիայի, Իրաքի, Եգիպտոսի, Հորդանանի ու Լիբանանի հայաշատ եւ կուռ համայնքները, անգամ Իրանի հայկական համայնքն է թուլացել: Սիրիահայերի, մասնավորապես քեսաբահայերի պատմությունը դեռ ավարտված չէ: Դրանից առաջ իրաքահայերի համայնքը արտագաղթեց՝ նոսրացավ:

Continue reading

Միշտ զգույշ, թեեւ ավելի լավ է՝ հեռո՛ւ «բարեկամ» եւ «մուննաթ» երկրներից – Ռուսաստանը կրկին զենք վաճառեց Ադրբեջանին, իսկ ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան, Գերմանիան եւ այլ եվրոպական երկրներ հրաժարվեցին վաճառել…

Մեր խորհրդարանում՝ Ռուսաստանի եւ Հայաստանի բարեկամական ակումբում, խոսելով Հայաստանի՝ Մաքսային միությանն անդամակցության հեռանկարի, ձեռքբերումների մասին, ՌԴ նախագահի միջազգային եւ մշակութային համագործակցության հատուկ ներկայացուցիչ Միխայիլ Շվիդկոյն այսպես է արտահայտվել Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին զենքի նոր խմբաքանակ վաճառելու մասին. «Ի՞նչ է՝ դուք կցանկանայիք, որ ադրբեջանցիները ամերիկյա՞ն զենք գնեին»:

Հանդիպման քննարկման թեման էր՝ «Հայ եւ ռուս ժողովուրդների մշակութային կապերը. զարգացումներ եւ հեռանկարներ» եւ, բանախոսի կարծիքով, շուկան ու տնտեսական հարաբերությունները ամենակարեւորը չեն. «Մենք հայ ազգին ճանաչում ենք իբրեւ հզոր, մեծ ազգի, ինչպես հայերը՝ ռուսներին…»: Եվ ահա այդ «հզոր ռուսներ­ը» քանիերորդ անգամ դավաճանում են բարեկամ ու զինակից հայերին, իսկ Ադրբեջանին վաճառում են այնպիսի զինատեսակներ, որոնց գործածումը զանգվածային կորուստների կհանգեցնի…

Երբ հերթը ռուսական շահինն է՝ «շուկան եւ տնտեսական հարաբերությունները ամենակարեւորը չե­ն», կարեւորը «մշակութային կապերն են», ինչը չի բացառում, որ  բարեկամ Ռուսաստանն իր ռազմական ու տնտեսական կապերը կզարգացնի նաեւ մեր թշնամի Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ… Երբ հարցը հայկական շահերին է վերաբերում, Մոսկվան հիշեցնում է, որ ՄԱԿ-ում ռազմավարական գործընկեր Հայաստանը պետք է քվեարկի Ղրիմը Ռուսաստանին վերամիավորելու օգտին, հրաժարվի եվրոպական համագործակցությունից եւ գա դեպի եվրասիական համագործակցություն ու այսպես շարունակ: Իսկ որ ցայսօր Արցախի անկախությունը, էլ չասնեք՝ վերամիավորումը Հայաստանի հետ, չի ճանաչել Մոսկվան, ապա դա նույնպես «կարեւոր չ­է», քանզի կապ չունի «հայ եւ ռուս ժողովուրդների մշակութային կապերի հետ»:

Իսկ այն փաստը, որ ՀՀ ԱԺ-ում Միխայիլ Շվիդկոյը խոսեց ռուսերեն ու առանց թարգմանության, արդեն ասում է հայ եւ ռուս ժողովուրդների մշակութային կապերի «անհասանելիության» մասին… Դե մեր որոշ պատգամավորներ նեղսրտել էին, բայց «հանդուրժել են հյուրի խոսքը հայերենով չթարգմանելը՝ միայն ժամանակի սղության պատճառո­վ»…

Մի քանի պատգամավոր էլ առաջարկել են ակումբի քննարկման թեմա դարձնել Ադրբեջանին ռուսական զենքի վաճառքը, բայց ինչպես վերը նշվեց՝ Մոսկվան չի ցանկանում ձեռքից բաց թողնել զենք վաճառելու որեւէ հնարավորություն, քանի որ դա կանի Վաշինգտոնը, եթե իրենք չանեն:

Իսկ ահա Ֆրանսիան, Գերմանիան եւ այլ եվրոպական երկրներ հրաժարվել են զենք վաճառել Ադրբեջանին:

Continue reading

Կփոխվի՞ հայկական շահերի միջազգային ընկալումը – Արցախի եւ Ադրբեջանի իշխանությունները մի շարք անմիջական շփումներ ունեցել են արցախյան պատերազմի ժամանակ… Արցախն ի սկզբանե եղել է բանակցային կողմ…

Մերձավորարեւելյան ռազմաշունչ ծավալումները, ուկրաինական ճգնաժամն ու ռուս-ամերիկյան հակասությունները, նաեւ հայ-ադրբեջանական սահմանային վերջին հակամարտությունը ծայրահեղորեն սրել են միջազգային իրավիճակը ամբողջ աշխարհում:

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի, Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահներ Սերժ Սարգսյանի եւ Իլհամ Ալիեւի հանդիպումը Սոչիում թերեւս մեղմեց հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը: Բայց այդ հանդիպմանը Մոսկվան նաեւ իր դիրքորոշումները հստակեցրեց Եվրոպական Միության ու Եվրասիական Միության հարցերի շուրջ՝ Հայաստանի ու Ադրբեջանի Մաքսային միությանը միանալու առումով:

Որպեսզի հետ չմնան ռուսական կողմից, Լոնդոնում՝ ՆԱՏՕ-ի Վեհաժողովի ընթացքում, Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահներին հանդիպեցին Արեւմուտքի ներկայացուցիչները: ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերրին եւ Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը նույնպես հստակեցրին իրենց դիրքորոշումները վերոնշյալ հարցերի շուրջ, լսելով նաեւ հայկական ու ադրբեջանական տեսակետները:

Ամեն դեպքում՝ արդյունավետ էին ինչպես Վլադիմիր Պուտինի, այնպես էլ Ջոն Քերրիի հետ եռակողմ հանդիպումները, քանի որ կրկին հարաբերական անդորր է սահմաններում: Չնայած ոմանց կարծիքով նման հանդիպումներն այլեւս անիմաստ են, քանի դեռ Ադրբեջանը սկզբունքային հարցերից մեկում անբանակցելի կողմ է, չի հրաժարվել այն մոտեցումներից, որոնք ունի եւ չի հասկացել, որ ուղղակի պետք է հարգել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը, ինչպես անգլիացիները հարգեցին շոտլանդացիների իրավունքը՝ համաձայնեցին ճանաչել անկախության հանրաքվեի արդյունքները: Բաքուն չի հետեւում Լոնդոնի օրինակին եւ այստեղից սկսվում են բոլոր խնդիրները: Այնուամենայնիվ, հիմնականում դրական է համարում այն, որ հանդիպման ընթացքում եւս մեկ անգամ կարեւորվել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձեւաչափի շրջանակներում բանակցությունների շարունակությունը, ինչը հստակ «մեսիջ» է ադրբեջանական կողմին, որ համանախագահ երկրները, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ն չեն ընդունում բացի խաղաղ կարգավորումից, այլ տարբերակ: Սա նաեւ «մեսիջ» է թուրքական կողմին, որը փորձում է նոր ձեւաչափ ստեղծել կարգավորման հարցում:

Continue reading

Տնտեսական պատերազմի ստվերոտ կողմերը – Անկարային եւ Բաքվին (որոշակի նաեւ Մոսկվային) անհանգստացնում են Հայաստանի, Իրանի ու Վրաստանի տարածաշրջանային մերձեցումները…

Սեպտեմբերի  29-ին  Աստրախանում տեղ ունեցավ Կասպիան 4-րդ գագաթնաժողովը, որին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրավերով մասնակցել են Իրանի նախագահ Հասան Ռոուհանին, Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւը, Թուրքմենստանի նախագահ Գուրբանգուլի Բերդիմուհամեդովը, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը:

Քննարկվել են Կասպից ծովի երկրների փոխգործակցության առանցքային թեմաներ, նախորդ գագաթնաժողովի ժամանակ (Բաքու, 2010թ.) ձեռք բերված պայմանավորվածությունների կատարման ընթացքը, ինչպես նաեւ տարածաշրջանի երկրների միջեւ համագործակցության զարգացման հետագա հնարավորությունները: Բազմակողմ փաստաթղթեր են ստորագրվել, որոնք սակայն չեն կարգավորում առկա միջպետական հիմնախնդիրները եւ որոշ երկրների՝ նավթի ու գազի ծովային պաշարների պատկանելության հարցը:

Հիշեցնենք, որ Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակը մինչեւ օրս դեռ հստակեցված չէ, ինչից եւ կախված է տարածաշրջանի էներգետիկ-տրանզիտային տեսլականը:

Կասպիցը իրականում լիճ է (ծով կոչվել է մեծ լինելու համար), բայց իրավական կարգավիճակով լճային չէ ու չունի սահմանային հստակ բաժանումներ՝ դրանից բխող մյուս գործառույթներով: Իրանական կողմը առաջարկում է Կասպից ծովը բաժանել 5 երկրների միջեւ, սակայն Մոսկվան չի համաձայնել այդ առաջարկին:

Վլադիմիր Պուտինը ինչպես տնտեսական, այնպես էլ քաղաքական բնույթի առանձին հանդիպումներ է ունեցել նախագահների հետ, այդ թվում՝ Իլհամ Ալիեւի: Վերջին շրջանում Արեւմուտք-Ադրբեջան հարաբերությունների սրման համապատկերում (հատկապես իրավական խախտումների առումով եվրոպացիների մի մասը կողմ է անգամ Ադրբեջանի հետ կասեցնել հարաբերությունները) այս հանդիպումը առավել կարեւոր է հենց Ադրբեջանի ղեկավարի համար:

Բաքվին անհանգստացնում է նաեւ աբխազական երկաթուղու բացման հնարավորությունը, ինչը հայերի համար նպաստավոր պայմաններ կստեղծի ինչպես Ռուսաստան, այնպես էլ Եվրոպա ուղղություններով: Ադրբեջանական կողմը մտահոգված է նաեւ Իրանի ու Հայաստանի մերձեցման առումով, քանի որ իրանական կողմը պատրաստ է իր նավթա-գազային պաշարներն առաքել Եվրոպա՝ Հայաստանի ու Վրաստանի միջոցով: Իրանը նաեւ ավտոճանապարհային եւ երկաթուղային ճանապարհների կառուցման ծրագրեր է առաջ քաշել:

Այստեղ կարող են համընկնել ռուս-ադրբեջանական շահերը, քանզի իրանական հանքա-հումքային պաշարների Եվրոպա առաքումը նաեւ ռուսական շահերին է վնասում:

Բայց նոր գազատարով հենց Ադրբեջանն է մրցակցության մեջ մտնում Ռուսաստանի հետ՝ Եվրոպայի էներգամատակարարման հարցում: Վերջերս Բաքվում Ադրբեջանի եւ Բուլղարիայի նախագահների, Հունաստանի, Վրաստանի, Չեռնոգորիայի վարչապետների մասնակցությամբ կայացել է «Հարավային գազային միջանցք» նախագծի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողությունը: Նախատեսվում է այս գազատարով «Շահ Դենի­զ» հանքավայրից ադրբեջանական գազը Վրաստանով ու Թուրքիայով հասցնել Եվրոպա:

Continue reading

Կյանքի ճանապարհներ, որ նաեւ շահութաբեր են – «Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանց­ք»-ը կարող է դառնալ կարեւոր հատված տարածաշրջանի եւ Եվրոպա-Ասիա կապի առանցքում… Դեպի Արցախ կառուցվող 3 մայրուղիները կդառնան առանցք՝ հետագայում կճյուղավորվեն այլ ճանապարհների…

ՄԱԿ-ի Ասիայի եւ Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի տնտեսական ու սոցիալական հանձնաժողովի (UNESCAP) 70-րդ տարեկան նստաշրջանի աշխատանքներին մասնակցել է նաեւ Չինաստանում ՀՀ դեսպան Արմեն Սարգսյանը: Բանգկոկում կայացած այդ նստաշրջանում ներկայացվել են նաեւ «Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանց­ք» ծրագրի իրականացման խնդիրները:

Հանձնաժողովի լիագումար նիստում մեր դեսպանը ներկայացրել է Հայաստանի ձեռքբերումները տնտեսության արդիականացման, երկրի մրցունակության բարձրացման եւ գիտելիքահեն տնտեսության ձեւավորման գործընթացում, այլ ոլորտների զարգացման եւ Հայաստանի համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող «Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանց­ք»-ի իրականացման խնդիրների մասին: Դեսպանը հանդիպել է ՄԱԿ-ի լխավոր քարտուղարի տեղակալ, UNESCAP-ի գործադիր քարտուղար Շամշադ Ախթարի հետ եւ քննարկել հանձնաժողովի հետ Հայաստանի փոխգործակցության ու Հայաստանում տարբեր ծրագրերի իրականացման հեռանկարները:

«Հյուսիս-հարա­վ» ավտոմայրուղու ճանապարհահատվածներում շարունակվում են շինարարական աշխատանքները, կատարվում է կարալցում, ջրահեռացման համակարգերի տեղադրում, կամրջային կառույցների հատվածներում՝ ասֆալտապատում: Բետոնապատման աշխատանքներ են արվում, նախատեսվում է դրանք ամբողջությամբ ավարտել հոկտեմբերի 2-րդ կեսին: Ճանապարհաշինական աշխատանքներին զուգահեռ առաջիկայում կվերանորոգվեն ու կվերականգնվեն նաեւ այդ հատվածներում տեղակայված կամրջային կառույցները:

Սա կարեւոր գործ է Հայաստանի համար, ինչը պետք է կատարել որակով եւ միջազգային չափորոշիչների համաձայն: Մեր երկիրը պիտի դառնա տարանցիկ երկիր եւ «Հյուսիս-հարա­վ» ավտոմայրուղին կարող է լուրջ խթան դառնալ:

Այս ճանապարհը կարող է դառնալ կարեւոր հատված ոչ միայն տարածաշրջանի երկրների համագործակցության համար, այլեւ՝ Եվրոպա-Ասիա կապի առանցքում, ինչն էլ քննարկվել է ՄԱԿ-ի Ասիայի եւ Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի տնտեսական ու սոցիալական հանձնաժողովի ընթացքում:

Եթե «Հյուսիս-հարա­վ» ավտոմայրուղին առավելապես կառուցվում է միջազգային առումով շահեկան վիճակում հայտնվելու համար, ապա Վարդենիս-Մարտակերտ ճանապարհը կդառնա Հայաստանը Արցախին կապող մի նոր եւ ապահով ուղի: Վերջին մի քանի ամսում շինարարական տեխնիկայի ձայնը չի դադարում: Մայրուղին գործել է դեռ խորհրդային տարիներից, բայց նորից ու նորովի է կառուցվում: Ընթանում են ճանապարհի հետ կապված բազմատեսակ աշխատանքներ՝ ճանապարհի լայնացում, ջրթող խողովակների տեղադրում, հենապատերի կառուցում: Վերակառուցման ենթակա հատվածի ընդհանուր երկարությունը 115,3 կմ է: Երեւան-Գորիս-Ստեփանակերտ մայրուղուց հետո սա 2-րդ միջպետական ճանապարհն է, որն իրար է կապում ՀՀ-ն ու ԼՂՀ-ն: ԼՂՀ քաղաքաշինության նախարար Կարեն Շահրամանյանն ասում է, որ այս մայրուղին առաջին հերթին կարեւոր է ԼՂՀ Մարտակերտի ու Շահումյանի շրջանների համար, որոնք տնտեսական առումով կապված են հատկապես ՀՀ Վարդենիսի ու Մարտունու տարածաշրջաններին:

Continue reading

Ազգային, չազգային, թե՞ ապազգային կառույցներ – Ընդդիմադիր քառյակի մասին արդեն խոսում են որպես գործող եռյակի, որը կարող է վերածվել անգամ երկյակի… Ո՛չ իշխանությունը, ո՛չ էլ ընդդիմությունը իրականում չունեն ազգային դիմագիծ…

ՀՅԴ-ՀՀԿ բանակցությունները կսկսվի Սերժ Սարգսյանի ԱՄՆ այցից հետո, իսկ նախագահն արդեն միջնորդել է, որ սահմանադրական փոփոխությունների հանձնաժողովը հաշվի առնի նաեւ դաշնակցականների առաջարկները: ՍԴ նախագահ ագիկ Հարությունյանիը մանրազնին պետք է ուսումնասիրի ՀՅԴ-ի ներկայացրած ՍԴ փոփոխությունների փաթեթը եւ ներկայացնի դրանց՝ իշխող կուսակցությանը ձեռնտու լինելու կամ չլինելու հանգամանքները:

Ինչպես հայտնի է, արդեն ընդդիմադիր քառյակի մասին խոսում են որպես գործող եռյակի: Բայց սա էլ կարծես վերջնական չէ, քանի որ ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանի խոսքով՝ հնարավոր է եռյակն էլ երկյակ դառնա: «Ես կարծում եմ՝ ինչ-որ մի հանգամանք էլ կլինի, որ եռյակի մի այլ ուժ էլ փորձի առանձին մտածողություն դրսեւորե­լ»,- ասել է ԱԺ նախագահը՝ ակնարկելով ԲՀԿ-ին: Այս ակնարկը ավելի պարզ է դառնում, երբ դիտարկում ենք հոկտեմբերին նախատեսված հանրահավաքում ՀԱԿ-ի՝ իշխանությունների հրաժարականը պահանջելու մտադրությունը: Իսկ տակավին վերջերս, Գագիկ Ծառուկյանի եւ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հանդիպմանը խոսվել էր, որ պետք է այնպիսի քայլեր արվեն, որ դրանց իրականացումը նպաստի Հայաստանի տնտեսության հզորացմանը եւ ժողովրդի կենցաղի բարելավմանը: Ոչ մի խոսք իշխանափոխության մասին:

Բայց ՀԱԿ-ը արդեն բարձրաձայնում է, որ հանրահավաքը առանց իշխանափոխության պահանջի անիմաստ է: Թերեւս միայն «Ժառանգությունը» համաձայնի այսպիսի շրջադարձին, իսկ ԲՀԿ-ն դժվար գնա այս ճանապարհով: Եթե այնուամենայնիվ գնա, քառյակից գոնե եռյակը կմնա, իսկ եթե ոչ, ապա կմնա Գալուստ Սահակյանի կանխորոշած երկյակը:

Հավանական է, որ խնամիա-վարչա-քաղաքական Հովիկ Աբրահամյան – Գագիկ Ծառուկյան կապը վերստին կաշխատի ընդդեմ ՀՀ 1-ին նախագահի եւ ՀԱԿ-սկսնների, քանի որ վարչապետի նշանակումը եւս այդ հարթության մեջ էր որոշվել:

Continue reading

Քաղաքականությա՞ն զինվորներ – Ազատամարտիկները կրկին քաղաքականացվում են… Երբ շռայլ են արդեն հղփացածները – Պետք է հիշել՝ ինչպես են միլիոնները դիզել, որտեղից են եկել ու քանիսի ներդրումների հաշվին (ու ոչ միայն ներդրումների) ազգափրկիչ-գործարար-բարեգործների վերածվել…

Քաղաքականությա՞ն զինվորներ

Պարբերաբար խոսում են այն մասին, թե ԲՀԿ ղեկավարը ստվերային կերպով ֆինանսավորում է մի շարք քաղաքական ուժերի ու գործիչների: Վերջերս ԲՀԿ վերնախավը փակ հանդիպում է ունեցել Գագիկ Ծառուկյանի հետ, որտեղ քննարկվել է այդ ուժերի՝ վճռական պահին ԲՀԿ առաջնորդի հրահանգները կատարելու հարցերը:

Վերջերս ավելի հեռուն է գնացել Գագիկ Ծառուկյանը, ով նաեւ ազատամարտիկների տարբեր միություններ է ձեւավորում: Սա դեռ կարող է այլ ընթացք ստանալ, եթե ՀՀԿ-ին ենթակա երկրապահները հրահանգ ստանան գործելու... Այս դեպքում դժվար թե ինչ-որ լավ բանի հանգեցնի հնարավոր բախումը: Ազատամարտիկների մի հատված կա, որ ամիսներ շարունակ նստացույց եւ բողոքի երթեր էր անում, ինչը առժամանակ դադարել է, բայց կարող են բորբոքել, անգամ միտումնավոր, ինչպես լինում էր հաճախ:

ԲՀԿ ղեկավարի նախաձեռնած «Երդվյալ ազատամարտիկների միության» համագումարը ԲՀԿ-ական Ռուբեն Գեւորգյանի (Ծաղիկ Ռուբո) ղեկավարությամբ կայացել է այս օրերին՝ Գագիկ Ծառուկյանին պատկանող «Փարավոն» համալիրում:

ԲՀԿ-ական պատգամավոր Ռուբեն Գեւորգյանը շաբաթներ առաջ ԱԺ ամբիոնից հայտարարություն էր անում, թե իր նախատեսած «Երդվյալ ազատամարտիկների միության» համագումարի համար իրենց տարածք չեն հատկացնում, եւ ստիպված են լինելու Ազատության հրապարակում հանրահավաք անել: Բայց, ինչպես ասում են, հանրահավաքը տեղի ունեցավ Գագիկ Ծառուկյանին պատկանող ռեստորանային համալիրի բացօթյա մասում: Ի տարբերություն Ազատության հրապարակում ցույցի դուրս եկած ազատամարտիկների, այս ազատամարտիկների հավաքում չի հնչել իշխանափոխություն բառը, բայց հավաքին մասնակցածներից մի քանիսը զլմ-ներին տեղեկացրել են, որ «իրենց նախապատրաստում են իշխանափոխության՝ իբր Ռուբեն Գեւորգյանը (խոսում են նաեւ մեկ այլ ԲՀԿ-ականի՝ Ռուստամ Գասպարյանի մասին եւս) բոլորին կարգադրել է մասնակցել հոկտեմբերի 10-ի հանրահավաքին, որը իշխանափոխության սկիզբն է լինելու»…

Հայտարարվել է, թե նորաստեղծ միությանն արդեն 4500 ազատամարտիկ է անդամագրվել: Զուգահեռ լուրեր են պտտվում, որ նախաձեռնղները զբաղված են մարզերում բնակվող սոցիալապես անապահով ազատամարտիկներին հավաքագրելու գործով: Եվ շեշտը դրվում է նրանց վրա, ովքեր դժգոհ են իշխանություններից: Իբր ԲՀԿ ղեկավարության ցուցումներով զանգահարում են մարզեր ու խոստանալով դրամական աջակցություն, համոզում են ընդգրկվել ԲՀԿ-ի երկրապահների միությունում:

ԱԺ պատգամավոր գեներալներ եւ ՀՀԿ-ական երկրապահի ղեկավարներ Մանվել Գրիգորյանը եւ Սեյրան Սարոյանը դեռ հստակ չեն արտահայտվել, սակայն ինչպես վերը նշվեց, սպասում են հրահանգի:

Continue reading

Նախնյաց հիշատակի տոնը մեռելոցը չէ – Հայերը հոգիներին ճանապարհում են – Վերին Հայկական լեռնաշխարհ, ոչ թե Վերին Երուսաղեմ… Հայ հեթանոսները Սրբազան Տարածք են համարում Արարատյան աշխարհը, ոչ թե Իսրայելը, Սրբազան Լեռ են համարում Մեծ ու Փոքր Մասիսները, ոչ թե Սիոնը…

Ինչպես «Լուսանցք»-ին տեղեկացրին Հայ Արիական Միաբանության լրատվական կենտրոնից՝ հայ արիականներն ու հեթանոս-արիադավան ազգայնականների համախմբումը սեպտեմբերի 23-ին հերթական անգամ նշել են Նախնյաց ավանդական տոնը:

Հայ Արիական Միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական խորհրդի (դասի) քրմերն ու քրմի թեկնածուները ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի գլխավորությամբ Շիրակի մարզի Արփի եւ Ջավախքի Մադաթափա լճերի միջակայքում կատարել են արիադավան ծիսական արարողություն՝ փառաբանելով Հայոց բոլոր նախնյաց:

Հայ արիականները եւ ազգայնականները փառաբանել են նաեւ Հայ Աստվածներին ու Տիեզերքի Արարչին՝ խնդրելով աջակցել իրենց՝ Հայոց հայրենիքի վերատիրման, ամբողջականացման գործում եւ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Հայոց Արարչատուր եւ Աստվածազարմ Բնօրրանում վերստին հաստատվելու համար:

«Մեր նախնյաց հիշատակի օրը տոն է՝ տոնախմբություն, քանզի հիշվում եւ մեծարվում են հայության նախնիները, ինչը դա բացարձակ կապ ու նմանություն չունի հուդա-քրիստոնեական մեռելոցների հետ,- ասված է հայտարարությունում:- Առավել եւս, որ հայ արիական հայերն իրենց նահատակների ու մեռյալների հոգիներին ճանապարհում են Վերին Հայկական լեռնաշխարհ, ոչ թե Վերին Երուսաղեմ, ինչպես հուդա-քրիստոնյաները»:

Continue reading

Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 3-րդ՝ ամփոփում) – Հիմնել Գարեգին Նժդեհի անվան «Մարդկայնության, Ոգու եւ Արարման» համաշխարհային մրցանակ… Նժդեհյան ռազմահայրենապաշտական դաստիարակություն՝ ամենայն հայոց (ՀՀ, ԼՂՀ, Սփյուռք) կրթական բոլոր աստիճաններում, հայոց բանակում…

Նվիրում եմ Արցախ Բունիաթյանի մշտապայծառ հիշատակին

Սկիզբը՝ թիվ 28-29-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4369Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 2-րդ) – Հայոց հողին հանձնելու երրորդության գաղափարը, երեք սրբավայրերի եռանկյունահամակարգ առկայությունըՄարդիկ ձեռքներին ամուր պահում էին Նժդեհի հուշամեդալը

http://www.hayary.org/wph/?p=4357 – Նժդեհի անվերջ վերադարձը (մաս 1-ին) – «Մենք հայ ենք»-ի քվեարկության արդյունքներով, հռչակվել է բոլոր ժամանակների թիվ 1 Հայ…

Հայտնի է Նապոլեոն Բոնապարտի վճռակը, ըստ որի՝ «գործը գլուխ բերելու համար անհրաժեշտ է փող, էլի փող եւ ավելի շատ փո­ղ». ըստ էության՝ հարաճուն հակաերրորդություն… Մինչդեռ Նժդեհն այստեղ էլ այն եզակի աշխարհագործիչն է, ով հազար գլուխ բարձր մնաց վաղուց հետ տնտեսական սահմանումներից եւ հենց սահմաններից դուրս եկած «համընդհանուր համարժե­ք» կոչեցյալ փաստացի մամոնա-դերաստծուց՝ «Ղազարոսի պես աղքատ եմ, ղուրբան» կենսախոստովանանքով եւ իր քաղաքակրթական սխրանքներն առավելագույնս վսեմացնող բացառիկ սակավապետությամբ:

…Ինչ մնում է կրկին բուն Նժդեհյան ուխտատեղիներին, ահավասիկ. «կազմակերպվել», «անցկացնել» բայերի բոլոր ժամանակաձեւերով, ըստ քրիստոնեական ծիսակարգի՝ մկրտության, հարսանեկան (ներառյալ՝ պսակադրության) արարողություններ, ինչպես նաեւ բոլոր սերունդների եւ խավերի մանկանց ու մեծաց, աշակերտների, ուսանողների, զինվորականների, հանրային գործիչների, «ներքին» եւ «արտաքին» զբոսաշրջիկների ուժերով եւ մասնակցությամբ բազմաբնույթ միջոցառումներ։ Նժդեհի «հետմահու կյանք­ի» ամբողջ հարացույցը լայն աշխարհաքաղաքական իրույթների եւ համադրությունների խորապատկերին իմաստավորելիս, սակայն, հառնում է, թերեւս, շատ ավելի նշանակալի միջազգային պատմական առանձնահատկություն։ Նժդեհի աճյունի հայրենադարձումը ձեռնարկվել եւ էացվել է հակընդդեմ տվյալ պետության (առավել եւս ԽՍՀՄ­ի պես համայնատիրական գերտերության) քաղաքական վարչակարգի, իշխանական բուրգի եւ գաղափարախոսության, ի հեճուկս «վերեւների» կամքի՝ զուտ ժողովրդական ընդերքից հրաբխած եռանդուժով, այն էլ՝ առաջինը առնվազն Կենտրոնական եւ Արեւելյան Եվրոպայի բովանդակ մետատարածաշրջանում։ Մինչդեռ մյուս բոլոր հերոսների աճյունների հայրենադարձերն ու վերաթաղումները կատարվել են, որպես կանոն, ամենաբարձր մակարդակով՝ պետական իշխանությունների հովանու ներքո եւ (կամ) գործուն աջակցությամբ։ Այսպես՝ Նժդեհի սրբաճյունի հայրենացման 11-րդ տարում, արդեն նորանկախ Հայաստանի օրոք, Իրանից հայրենի Ահակչի (Զովասար) գյուղ փոխադրվեցին հայտնի ջանֆիդա Մորուք Կարոյի նշխարները: Նժդեհյան հենց բանաձեւմամբ՝ մեր «Մեծ մեռելների­ց» Անդրանիկի, Դրոյի, Սոսե մայրիկի մասունքներն իշխանությունները հայրենիքում ամփոփեցին Նժդեհի վերադարձի միայն 17-րդ տարում։ ՀՅԴ համահիմնադիր, նժդեհյան ու, վստահ եմ, ընդհանրապես ամենա, ամենա- գեղոր-գեղոնի («ESSE HOMO-ահա՛ մարդ­ը») հերոս Սիմոն Զավարյանի աճյունադարձն իրագործեց հարազատ կուսակցությունը՝ քիչ ավելի վաղ (1999թ. հոկտեմբեր), բայց էլի, անշուշտ, ՀՀ պետական իշխանությունների արտոնմամբ:

Continue reading

Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 4-րդ) – Հնդկաստան անվանումը ըստ մեր հին առասպելների եւ բազմաթիվ այլ աղբյուրների օգտագործվել է ամենատարբեր երկրներ անվանելու համար… Հնդու քաղաք՝ հայ առասպելաբանությունում…

Սիզբը՝ թիվ 27-29-ում

Անգեղակոթ գյուղի հնավայրում, խաչքարերի շրջակայքում, կա մի բարձր քարե սյուն՝ կոնաձեւ գլխով, որին շատ նման է Եգիպտոսի Հելիոպոլիս քաղաքի Արեւի Աստծո տաճարի կենտրոնում դրված՝ «BnBn» սյունը:

http://www.hayary.org/wph/?p=4370Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 3-րդ) – մ.թ IVդ. դեռ օգտագործման մեջ է եղել «թռչնի լեզուն», ըստ բազմաթիվ էզոթերիկ աղբյուրների, թռչունը Երկնքի եւ Արեւի համամարդկային խորհրդանիշն է

http://www.hayary.org/wph/?p=4356 – Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (մաս 2-րդ) – Առաջին անգամ մարդկության պատմության մեջ այս չորս կայսրությունները կապված էին իրար հետ… Հիշատակում է նաեւ երկու Եթովպիաների գոյության մասին…

http://www.hayary.org/wph/?p=4342 – Հնդկաստանների առեղծվածը եւ Քարահունջը (1-ին մաս) – …հեղինակները խոսում են «Հնդկաստանների» մասին, իսկ որտեղի՞ց է ծագել եւ ի՞նչ է նշանակում Հնդկաստան անվանումը… Միջնադարյան հայերեն քարտեզը եւ «Աշխարհք Հնդկաց­ը»…

Անգեղակոթ անվանումը բաղկացած է «անգղ» եւ «կոթ» արմատներից, որտեղ «կոթ/կո­տ» բառը հայերենում նշանակում է գլուխ, գանգ, այսինքն՝ Անգեղակոթ բառացի նշանակում է Անգղի գլուխ (Արեւի գլուխ), ինչը լիովին համապատասխանում է «պղպղուն» քարին եւ թռչնին:

Որոշ ավանդություններում արծիվը խորհրդանշել է հյուսիսը, որը ընկալվել է իբրեւ աշխարհի կատար:

Հաստատելու համար մեր ենթադրությունը, որ «Հնդկաց աշխար­հ»-ը հայկական տեղանքի անուն է եղել, բերում ենք եւս մեկ կռվան, որ կապված է հայ ազատագրական շարժման ղեկավարներից մեկի՝ Իսրայել Օրու ծննդավայրի հետ:

Հոդվածաշարի սկզբում  բերված են Իսրայել Օրու կենսագրությանը վերաբերող որոշ տվյալներ, բայց ոչ մի տեղ չի նշվում նրա ծննդավայրի անունը: Միայն գիտենք, որ նրան անվանել են «հնդկաստանցի» Իսրայել Օրի:

Նույնիսկ «Իսրաել Օր­ի» գրքի հեղինակը՝ Մ. Արազին, չի նշում նրա գյուղի անունը, որովհետեւ նրա մեջ էլ, հավանաբար, տարակուսանք է առաջացրել Իսրայել Օրու իրականում հնդկաստանցի լինելու փաստը: Ըստ Մ. Արազու նկարագրման, նրա գյուղը գտնվել է Անգեղակոթից ոչ հեռու: Ինչպես տեղեկացանք, նրան համարել են նույնիսկ անգեղակոթցի, սիսիանցի, ինչը հաստատում է, որ նա Սյունիքից է: Այս ամենը թույլ է տալիս ենթադրել, որ Հնդկաստանը ոչ թե նրա գյուղի անունն է, այլ, ըստ ամենայնի, Սյունյաց աշխարհի, որը հնում կոչվել է Հնդկաստան:

Թե չէ ինչո՞ւ Սյունիքում ծնված, 20 տարի այնտեղ ապրած, որից հետո 20 տարի Եվրոպայում ապրած, իսկ 40 տարեկան հասակում հայրենիք վերադարձած Իսրայել Օրուն, ով մինչ այդ եւ հետագայում իր գործունեության ընթացքում ոչ մի առնչություն չի ունեցել Հնդկաստանի (թերակղզի Ինդոստանի) հետ, պետք է անվանեին հնդկաստանցի: Ուրեմն՝ նա իրոք եղել է հնդկաստանցի, սյունիքցի (հայաստանցի):

Եթե, ինչպես գրում է Ե. Բլավատսկայան, «Եփրատից մինչեւ Տիբեթ տարածքները կոչվել են Հնդկաստան», իսկ Ռ. Գալչյանի գրքում՝ Մաթեոս Փարիսի քարտեզի մեկնաբանության մեջ ասվում է՝ «Հայաստանը տարածված է մինչեւ Հնդկաստան», ապա կասկած չի մնում, որ Սյունիքը հնում կոչվել է Հնդկաստան:

Հնդկաստան, Հնդստան, Հնդկաց երկիր, Հնդու քաղաք անվանումները հաճախ ենք հանդիպում հայ առասպելաբանությունում:

Մենք մեջբերումներ կանենք Սարգիս Հարությունյանի «Հայ առասպելաբանությու­ն» գրքից, որը ծավալուն եւ բովանդակալից նյութ է պարունակում: Սակայն մեր պրպտումները գնում են Հնդկաստան տեղանվան տարատեսակ մեկնաբանություններին: Ինչպես հին հեղինակների մոտ, այնպես էլ այս գրքի հեղինակի մոտ տարակուսանք է առաջացնում Հնդկաստան անվանումը եւ այն ամենը, ինչ կապված է հնդկականի հետ:

Continue reading

Աշխարհի մարզական հեւքից.- Ռուսաստանում սպորտը կդառնա անվճար – Գերմանիայում գործում են անվճար մարզական խմբակներ… Լողափնյա մարզաձեւեր… Ֆուտբոլի Հայաստանի սուպերգավաթակիրը… Հայ եւ թուրք բռնցքամարտիկների մենամարտը վերանայվեց… Այլ մարզական լուրեր…

Ռուսաստանում սպորտը կդառնա անվճար

Ռուսաստանում մանկապատանեկան սպորտը կրկին անվճար կլինի. հայտնել է ՌԴ սպորտի նախարար Վիտալի Մուտկոն: Մինչեւ 2018թ. Ռուսաստանում բացվելու են 30 հազ. նոր մարզական խմբակներ. «Մենք պլանավորել ենք ստեղծել համառուսական հասարակական կազմակերպություն, որը կօգնի մարզական ակումբներին ֆինանսապես, նյութապես, տարածքով եւ այլն: Նման կազմակերպության նպատակն է համակարգել մարզական ակումբները, դրանք կրկին վերաբացել տարբեր բնակավայրերում եւ կազմակերպություններում»,- ասել է նախարարը: Ըստ ծրագրի՝ Ռուսաստանում մինչեւ 2020թ. կկառուցվեն նոր մարզակառույցներ, որոնք կարող են անվճար սպասարկել մոտ 10 մլն. մարդու:

Նշենք, որ Գերմանիայում այժմ գործում են 90 հազ. անվճար մարզակ­ան խմբակներ:

Լողափնյա հանդբոլ էլ ունեցանք

Լողափնյա ֆուտբոլը եւ վոլեյբոլը ավելի զանգվածային են դարձել աշխարհում, նաեւ Հայաստանում են զբաղվում այդ մարզաձեւերով: Վերջերս ավելացավ նաեւ լողափնյա հանդբոլը: ՀՀ դպրոցականների մարզական ֆեդերացիան (նախագահ՝ Արայիկ Մեհրաբյան) վերջին տարիներին կրթության եւ գիտության նախարարության հետ սերտ համագործակցության շնորհիվ ընդլայնել է մրցումների քանակը: Մասնավորապես այս տարվա ընթացքում արդեն անցկացվել են մեզ համար այնպիսի անսովոր մարզաձեւերի մրցումներ, ինչպիսիք են լողափնյա վոլեյբոլը, լողափնյա ֆուտբոլը: Եվ ահա հանգստյան օրերին կազմակերպվեց նաեւ լողափնյա հանդբոլի փորձնական առաջնություն, որին մասնակցեցին Երեւանի, Վանաձորի, ավառի ու Սեւանի դպրոցականները:

Մրցումներն անցան շրջանաձեւ ու հաղթողի կոչման արժանացավ Երեւան-1 թիմը: 2-րդ եւ 3-րդ տեղերն էլ համապատասխանաբար զբաղեցրին Վանաձորն ու Երեւան-2-ը:

Ֆուտբոլի ազգային հավաքականը՝ ծանր վիճակում

Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը հայտնվեց ծանր վիճակում, վնասվածքի պատճառով՝ 4 շաբաթով շարքից դուրս եկավ մեր թիմի առաջատար խաղացող Հենրիխ Մխիթարյանը, ով խաղում է գերմանական (Դորտմունդի) «Բորուսիա»-ի կազմում:

Continue reading

Հայկական խոհանոց – Բրնձով լցոնված դդմիկներ… Օրգանիզմի համար ամենաօգտակար մթերքները… «Մանկական Եվրատեսիլ-2014»-ի հայ մասնակիցը… www.hayary.org-ում տեղադրե՛ք ձեր գովազդը… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը, հեռ` 531-027, 531-028) – (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Բրնձով լցոնված դդմիկներ

Բաղադրությունը – Դդմիկ – 1 կգ, բրինձ – 1 բաժակ, սոխ – 0.5 կգ, զեյթունի բուսայուղ – 100 գ, լոլիկ – 0.5, կանաչ սոխ  – 1 կապ, մաղադանոս – 1 կապ, տոմատի հյութ, սպիտակ պղպեղ եւ աղ:

Պատրաստման եղանակը – Բրինձը մաքրել, եռացրած ջուրը լցնել վրան, թողնել 15 րոպե (օսլայից հեռացնելու համար), ջրքամել, նորից լվանալ, նորից քամել:

Թավայում բուսայուղով սոխառած անել, ավելացնել բրինձը, 0.5 բաժակ ջուր եւ եփել: Ընթացքում ավելացնել կտրտած լոլիկը, մաղադանոսն ու սոխը: Համեմել սպիտակ պղպեղով եւ աղով ու եփել՝ մինչեւ բրնձի փափկելը: Հետո դդմիկները բաժանել 2 մասի եւ փորել: Բրնձե միջուկը լցնել մեջը, դդմիկները կաթսայի մեջ շարել, վրան լցնել տոմատի հյութ եւ 4 ճաշի գդալ ձիթապտղի յուղ, դնել մարմանդ կրակին

Մատուցել սառը: Անու՛շ լինի:

* * *

Մալթա կմեկնի Էլիզաբեթ Դանիելյանը

«Մանկական Եվրատեսիլ-2014» երգի միջազգային մրցույթում Հայաստանը ներկայացնելու է Բեթթին (Էլիզաբեթ Դանիելյան) իր «People of the sun» երգով: Հաղթողը որոշվեց հեռուստաքվեարկության եւ պրոֆեսիոնալ ժյուրիի քվեարկության արդյունքում՝ 50/50 հարաբերակցությամբ: Հայաստանյան ընտրական փուլ էին անցել 10 մասնակից՝ Նարեկ Վարդանյան՝ «Աշուն», Մերի Քոչարյան՝ «Չի կարել­ի», Էլինա եւ Արման՝ «Galaxy», Կարեն Օհանյան եւ Միկա՝ «Shine out», Բեթթի (Էլիզաբեթ Դանիելյան)՝ «People of the sun», Միկա՝ «Մանկության խորհուր­դ», Mery M՝ «#Peace», Յունա՝ «Walk around», Srbuhi feat. DDJ՝ «Զուռնա», Սյուզի Հարությունյան՝ «I dream»:

Մրցույթն այս տարի կլինի նոյեմբերի 15-ին՝ Մալթայում: Մասնակից պետություններն են Հայաստանը, Վրաստանը, Բելառուսը, Բուլղարիան, Կիպրոսը, Իտալիան, Մալթան, Մոնտենեգրոն, Ռուսաստանը, Սերբիան, Շվեդիան, Սլովենիան, Նիդերլանդները եւ Ուկրաինան:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանը «Մանկական Եվրատեսի­լ»-ին առաջին անգամ մասնակցել է 2007թ., երբ «Արեւիկ» մանկական խումբը իր «Երազանք» երգով, որի արդյունքում 2-րդ տեղը գրավեց 1 միավորի տարբերությամբ: 2008թ. Հայաստանը ներկայացրեց Մոնիկա Մանուչարովան, ով զբաղեցրեց 8-րդ հորիզոնականը: 2009թ. մասնակցել է Լուարա Հայապետյանը՝ զբաղեցնելով 2-դ տեղը: 2010թ. ծնունդով արցախցի 12-ամյա Վլադիմիր Արզումանյանը իր «Մամա» երգով կարողացավ Հայաստանին հաղթանակ բերել: 2011թ. մրցույթն անցկացվեց Հայաստանում, եւ մեր երկիրը այս անգամ ներկայացրեց Դալիթան՝ զբաղեցնելով 5-րդ տեղը: 2012թ. Հայաստանը ներկայացրել է «Compass band՚ խումբը՝ զբաղեցնելով 3-րդ հորիզոնականը, 2013թ.՝ Մոնիկա Ավանեսյանը՝ զբաղեցնելով 6-րդ տեղը:

* * *

Եթե վատ եք քնում, վերանայեք ընթրիքը

Continue reading