Հայաստանին առաջարկվել է կազմակերպել «Քոչվոր ցեղերի» մրցաշար (Վայրենուն չի կարելի ազգ կոչել, մի կերպ դեռ ցեղախումբ ասելով բավարարվում ենք) 

Ղրղըզստանի Չոլպոն-Ատա քաղաքում կայացած ԱՊՀ անդամ պետությունների ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի ոլորտում համագործակցության խորհրդի նիստին մասնակցած ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարի տեղակալ Արտաշես Նազարյանն անդրադարձել է նիստի արդյունքներին եւ նշել, որ մեր երկրում գործում են համապատասխան իրավական փաստաթղթեր, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ու խրախուսել մարզական հաջողություն գրանցած յուրաքանչյուր մարզիկի եւ մարզիչի աշխատանքը: «ՀՀ օրենսդրությամբ բավականին լավ է կարգավորված ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի ոլորտը: Ոչ բոլոր երկրներում է, որ այս դաշտի կարգավորման 2 օրենք է գործում, ինչպես Հայաստանում՝ «Ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի մասին» եւ «Մանկապատանեկան սպորտի մասին» օրենքները»,- նախարարության պաշտոնական կայքում նշել է փոխնախարարը:

Իմիջիայլոց, Ղրղըզստանում առաջարկվել է համատեղ կազմակերպել «Քոչվոր ցեղերի» ազգային մարզաձեւերի մրցաշար: Լավ է, որ Արտաշես Նազարյանը չի մասնակցել քվեարկությանը եւ ձեռնպահ է մնացել այդ հարցում: Հակառակ դեպքում շատերը կմտածեին, որ հայերը նույնպես քոչվոր ցեղեր են եղել, ինչպես մեր տարածքների վրա քոչվորությունը «մոռացած» արեւմտյան (Թուրքիա) եւ արեւելյան (Ադրբեջան) հարեւանները:

Բայց լավ է, որ ղրղըզական բերանով, որը նույն թյուրքականն է, հիշատակվել է թյուրքական մարդանման տեսակի քոչվոր լինելու մասին: Իսկը համաթուրքական դաշինքի (Թուրքիա, Ադրբեջան, Թուրքմենստան, Ղազախստան, Ուզբեկստան եւ Ղրղըզստան) սպորտային միջոցառման կարգախոս է՝ «Քոչվոր ցեղերի» մարզաձեւերի մրցաշար: Պարզապես մեր սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարի տեղակալը պետք է լրացում աներ, որ անհասկանալի է «ազգային մարզաձեւերի մրցաշար» ձեւակերպումը, քանի որ քոչվորներին ազգ կոչելը տգիտություն է, վայրենուն չի կարելի ազգ կոչել, մի կերպ դեռ ցեղախումբ ասելով բավարարվում ենք, քանզի գազանները եւս ցեղախումբ ունեն…

Ֆուտբոլային ակումբները մեկնարկեցին պարտությամբ

Զարմանալի է, որ մեր ակումբները դեռ չեն կարողանում սեփական դաշտում հաղթական արդյունք ցուցադրել անգամ այնպիսի միջակ թիմերի նկատմամբ, ինչպիսիք ղազախական ակումբներն են: Ցավալի է, քանզի Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հաջողությունները չեն կարող շարունակական լինել, քանի դեռ ազգային առաջնության թույլ եւ անատամ մասնակիցներ ունենք…

Եվրոպա լիգայի որակավորման առաջին փուլում Երևանի «Փյունիկ»-ն ու Գյումրիի «Շիրակ»-ը սեփական հարկի տակ պարտվեցին համապատասխանաբար ղազախական «Աստանա՚»ին ու «Շախտյոր»-ին: Երեւանցիների համար հանդիպումը բավական բարդ ստացվեց եւ թիմը Ղազախստանի մայրաքաղաքի ակումբին զիջեց 1:4 հաշվով` գործնականում զրկվելով հաջորդ փուլ դուրս գալու հնարավորությունից:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը (հեռ` 531-027, 531-028)- (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

– Աղցան՝ տաք մսեղենի հետ

Բաղադրությունը – Թթվասեր – 200 գ, քամած մածուն – 200 գ, ռեհան – 0. 5 կապ, կծու ծիծակ – 1 հատ, կիտրոն – 2 հատ, սխտոր – 2 պճեղ, աղ:

Պատրաստամ եղանակը – Մածունն ու թթվասերը լավ հարել: Ավելացնել աղ, մանր կտրտած սխտորը, ռեհանը, վարունգը, ծիծակը: Այս ամենը խառնել եւ, աստիճանաμար μացելով, վրան քամել կիտրոնները:

Մատուցել տաք մսեղենի հետ: Անու՛շ լինի:

Այլընտրանքային վերականգնողական բուժում երեխաների համար

Երեւանի քաղաքապետարանի աջակցությամբ իրականացվում է հաշմանդամություն ունեցող երեխաների այլընտրանքային վերականգնողական բուժական ծրագիր: «Հայ մայրեր» բարեգործական հ/կ հետ համատեղ նոր ծրագիր է մեկնարկել՝ ուղղված կազմակերպության շահառուների ամենաթիրախային ու կարիքավոր խմբին՝ հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ խնամող միայնակ մայրերի ընտանիքներին։ Ծրագրում ընդգրկված տասնյակ երեխաները կստանան 3 տեսակի այլընտրանքային վերականգնողական բուժում՝ հիպոթերապիա, հիդրոթերապիա, արտթերապիա։ Յուրաքանչյուր թերապիայի տեւողությունը 1 ամիս է, ներառում է 12-ական պարապմունք։ «Հիպոթերապիան դարեր ի վեր հայտնի վերականգնողական մեթոդ է, այն ունի ավելի մեծ արդյունավետություն, քան ավանդական մերսումն ու մարզանքը։ Հիպոթերապիայի հիմքում ընկած է ձիու շարժումը։ Քայլելիս ձիու ողնաշարը կատարում է նույնպիսի շարժումներ, ինչպիսիք կատարում է մարդու ողնաշարը, ուստի ձին հեծյալին փոխանցում է ճիշտ շարժման ազդակներ։ Հիպոթերապիան նախատեսված է մանկական ուղեղային կաթվածի, աուտիզմի եւ մի շարք այլ հենաշարժողական խնդիրների դեպքում: Հիդրոթերապիան կամ ջրային թերապիան կարգավորում է մկանային տոնուսը, հանգստացնում կամ ամրացնում է մկանները, կոփում է, զարգացնում է հավասարակշռության զգացումը, շարժողական համակարգը, թուլացնում է սպաստիկ (կծկողական) վիճակը։ Ջրային թերապիան վերականգնողական համալիր բուժման անբաժանելի մասն է։ Արտթերապիան իրականացվում է գեղարվեստական գործունեության միջոցով:

«Սա ամենաազդեցիկ եւ խոր հոգեբանական եւ ֆիզիկական մեթոդներից է»,- ներկայացրել է «Հայ մայրեր»-ի նախագահ Նարինե Մանուկյանը։ Նա նկատել է, որ վերջին 2 տարում բազմապատկվել է քաղաքապետարանի գործնական ուշադրությունը հաշմանդամություն ունեցող քաղաքացիների խնդիրների լուծման ուղղությամբ, ինչը ակնառու է թիրախային ծրագրերով։ Իհարկե, տարվա մեջ մի օրը չափազանց քիչ է խոսելու համար հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց մասին, բայց շատերը միայն մայիսի 5-ին՝ հաշմանդամների իրավունքների համար պայքարի միջազգային օրն են հիշում այդ մասին: Չնայած օրն ամբողջ աշխարհում այդքան էլ հայտնի չէ, քանի որ բոլորը հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց իրավունքների համար պայքարի օր են ընկալում միայն ՄԱԿ-ի հռչակած դեկտեմբերի 3-ը։

Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223 

1. Գենետիկ հայի ժամանակները – Գառնին, Զվարթնոցը… ՀԱՅ մարդունն են՝ անկախ քրիստոնյա, հեթանոս, թե անհավատ լինելուց, ՀԱ՛Յ մարդունը, ոչ թե՝ կրոնամոլ կամ փողամոլ…

http://www.hayary.org/wph/?p=4224 – Գառնին սրբություն է, ոչ թե խնջույքի ու կերուխումի վայր – Ովքեր են թքում հայոց պատմության ու արժեքների վրա հենց մեր տանը… Ոմանք այդպես էլ մնացին ստամոքսով մտածողներ ու հետույքով տրամաբանողներ… «Էդ կնիկը մշակույթի նախարարությունը գոմի է վերածել… Որեմն պիտի անհապաղ մեկուսացնել իր մի քանի խամաճիկների հետ»…

2. Մեղավորը պատժեց «մեղավորներին».- վե՞րջ – սա՞ էր վարչապետի պատիժը… Երկիրը չի կարելի «մերոնք»-ի ու «չմերոնք»-ի վերածել, դա ինքնակործանման արմատն է…

3. Ինչու՞ է քնել նախարարը… ՀՀ մշակույթի նախարարությունը ոչնչացնում է հայկական մշակույթը… Իսկ մեր սուրբ հողը Արարատյա՛նն է, ո՛չ՝ Սիոնը կամ Երուսաղեմը…

4. Ցավոտ կետեր – Հայաստանը՝ խաղողի բնօրրան եւ գինու ծիսական կենտրոն – Կարեւոր է, որ մենք հիմա էլ կարողանանք ճիշտ օգտագործել այս ֆենոմենը…

5. (4-րդ մաս) Խոսում են հայ արիականներն ու ազգայնականները – Երբ պատրաստվում ես հայրենամարտի… Համակովկասյան եւ Համաարիական հայկական տարբերակները…

6. Շահեր որսալու պահը… Ազատ գոտու քաղաքական ուղին… Մոսկվան դժվարանու՞մ է ասել… Արցախի, Նախիջեւանի ու Ջավախքի հայապատկանության խնդիրը պետք է լուծել…

7. Իրավիճակը նաեւ ստեղծել է պետք – «տեղում մնալը» հաստատ հայկական շահերին չի ծառայելու… Պարտքն ավելացավ, գործերը մնացին – «Հյուսիս-Հարավ» ճանապարհային միջանցքի քաշքշուկները…

8. Խցակից իշխանությունն ու ընդդիմությունը – Ասում են մենք այժմ Հայաստանի Հանրապետություն ենք՝ Համամոլորակային գաղութի 285-րդ խուցը…

9. Կադրային քայլեր՝ Հայաստանից դուրս վերահսկվող… ՀԱԿ-ը չի՞ ուզում հանդիպել ՕԵԿ-ի հետ… Քաղաքական դաշտը դեռ չի կայացել – Իսկ Վերահսկիչ պալատը կարո՞ղ է տրվել ընդդիմությանը…

10. Հայկական խոհանոց – Դանդուռով ձվածեղ… Աշխարհի մարզական հեւքից – Աշխարհի չեմպիոնի պարտությունը Հայաստանում խորհուրդ ունի… www.hayary.org-ը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ… Կարդացե՛ք եւ բաժանորդագրվե՛ք «Լուսանցք»…

Առաքելական եկեղեցին ամիսներ շարունակ չխոսեց այս թեմայով, երբ հայոց արժեքների պաշտպանության համար արտահայտվում էին ազգային ու հանրային բոլոր շերտերից: Եվ հանկարծ՝ «Գառնին հեթանոսական տաճար չէ. Գառնին հայ ազգի սրբավայրերից մեկն է: Բավական է խարխափել անգիտության խավարի մեջ. վերջապես ե՞րբ պետք է ի զորու լինենք ճիշտ կերպով ընկալելու մերազնյա պատմությունը եւ հայոց հավատքը (հարկ է պարզել ու հասկանալ «հեթանոս» բառի իմաստը եւ նշանակությունը պատմական տարբեր ժամանակներում:

(«Լուսանցք»-ը բազմիցս է գրել այդ մասին՝ «Հեթանոս ասորերեն բառը գործածեց Գիրիգորիս խավարիչը (ով մի կեսով ասորի էր), այն էթնոս-ազգ բառն է, նշանակում է ազգային հավատի հետեւորդ: Այսինքն՝ նոր կրոնը ազգային հավատ ճանաչելով հեթանոսությունը, ինքզինքը հենց սկզբից որակեց որպես ապազգային…»,- հեղ.)):

Հայոց Եկեղեցու համար երբեք էլ չի եղել հեթանոսական շրջան, Հայոց Եկեղեցին երբեք էլ չի մերժել նախաքրիստոնեական շրջանի մեր անցյալը: Մենք նույն ազգն ենք՝ մեր անցյալով, ներկայով եւ ապագայով: Մենք նույն հայությունն ենք ներկայացնում հազարավոր տարիներ՝ Սուրբ Արարատի լանջերի շուրջ: Քրիստոնեությամբ մենք չհեռացանք մեր ազգի սուրբ հավատքից՝ լուսապաշտությունից, այլ, ընդհակառակը, կատարելապես ճանաչեցինք Իրական ու Ճշմարիտ Լույսին եւ խոր հավատքով ու համոզմունքով դավանեցինք ու երգեցինք՝ «Առաւօտ Լուսոյ, Արեգակն Արդար, առ իս Լոյս ծագեայ: Հետեւաբար, չկա հեթանոսական կամ քրիստոնեական տաճար, բայց ունենք հայոց ազգային հավատքի սրբավայր: Եվ, ուրեմն, մենք ՏԵՐՆ ենք մեր պատմական ողջ ժառանգության»:

Այսքան լռությունից հետո խոսում է Ասողիկ քահանան, նա՝ ով հեթանոսներին հայ չի համարում, առհասարակ նրա նմանների համար հայ են միայն քրիստոնյաները՝ նրանք, ովքեր բացառապես հրեաների Աստծո՝ Եհովայի ծառաներն են:

Համացանցն էլի արագ արձագանքեց այս հարցին. «Չի կարելի վերցնել մեր ժողովրդի պատմության միայն մի հատվածը՝ քրիստոնեության ընդունումից մինչ օրս, եւ ջնջել, արհամարհել ու չպահպանել այն մասունքներն ու հուշակոթողները, որ եղել են Քրիստոսի ծննդից առաջ: Այլ կերպ՝ կստացվի, որ մենք սիրում եւ պահպանում ենք մեր հորը, բայց թքում ենք մեր պապերի ու ապուպապերի երեսին…»: Մարդիկ նաեւ նշել են ավելի զայրացած. «Չգիտենք ինչպես են դաստիարակել կիսասարկավագին, բայց եթե չես հարգում եւ ընդունում քո մեծերին՝ պապերին, երբեք չես կարող արժանի հետեւորդ լինել հորդ համար… Ուստի՝ «իմաստուն» մտքեր արտահայտելուց առաջ նախ պետք է ճանաչել ու պահպանել արմատները եւ չմոռանալ բնության պարզ օրենքը՝ ծառն առանց արմատի ոչ այլ ինչ է, քան՝ նեխած փայտ: Սրբությամբ պիտի պահպանել մեր արմատները, որպեսզի չփտի նաեւ ազգի հոգին… Մնացյալ փրկչական խոսքերն արդեն հնչում են սին եւ մնում անհաղորդ»:

Continue reading →

Մշակույթի նախարարությունն իր նախարարով նույնիսկ կիսասարկավագի մակարդակին չի ձգում… Գառնին ո՛չ հեթանոսական տաճար է, ո՛չ էլ քրիստոնեական, բացառապես փողի աղբյուր է…

Իսկ այն պատիժները, որ կիրառվեցին, առավելապես ցուցադրական են, «քավության նոխազներ» գտնելու բնույթի, գլխավոր մեղավորը՝ մշակույթի նախարարը, դեռ իր տեղում է եւ սրբապղծությունների նոր փնտրտուքը չի դադարի…

Մարդկանց եւ կազմակերպությունների համառությունն անարձագանք չթողեց Զվարթնոցի եւ Գառնու «կերուխումների պատմությունը»: Բայց չգործեց պատճառահետեւանքային կապը: Միջադեպերից հետո վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը խորհրդակցություն է անցկացրել, խիստ նկատողություն է հայտարարվել մշակույթի նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների եւ պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի ղեկավար եւ նախարարի կամակատար Վլադիմիր Պողոսյանին:

«Զվարթնոց» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի վարիչ Վարդան Գրիգորյանն ազատվել է աշխատանքից (նոր լրացում – նրա տեղում նշանակվել է իր որդին, որ աշխատել է հոր ենթակայության տակ… էստեղ են հարցնում՝ կարողա՞ էշի երկիրա…), հետո աղոտ տեղեկություն տարածվեց, թե աշխատանքից ազատվել է նաեւ «Գառնի» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի տնօրենը:

Իսկ ո՞վ է հրահանգել այս մարդկանց անել այն, ինչի համար պատժվեցին, ի՞նչ է, նախարարությունում «բարդա՞կ» է, ով ինչ ուզում անու՞մ է… Երկու դեպքում էլ՝ մշակույթի նախարարն իր տեղում չէ:

Անգամ ղեկավար շրջանակներից նշել են, որ հնարավոր կլիներ խուսափել այս ամենից, «եթե ավելի վաղ դատապարտող հայտարարությամբ հանդես գար նաեւ Մայր Աթոռը»: Իսկ համացանցը նորից կտրուկ էր. «Ի՞նչ մախինացիաներով է Հասմիկ Քյաբաբովնան յուրացնում մշակութային հուշարձանների վարձակալության գումարները» հոդվածում նշված է, որ «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների եւ պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն»-ից հաղորդել են, որ 2013թ. ընթացքում Գառնու տաճարը վարձակալության է հանձնվել 7, իսկ Զվարթնոցը՝ 6 անգամ:

«Թույլ տվեք չհավատալ այս թվերին, որովհետեւ ցանկացած քիչ թե շատ իրազեկ մարդ գիտի, որ մեր հասարակության պորճ ու պուզատի հատվածում նոր «թրենդը» հենց Զվարթնոցում ուտուշ-խմուշ-հարսանիք-կնունքներ անելն է, ու եթե այս տեմպերով գնա, այն կարող է շուտով մրցակցել անգամ «Փարվանա»-ի հետ: Ո՜նց էլ չլինի, ամիսը մի քանի անգամ նման կորպորատիվ միջոցառում նույն Զվարթնոցում լինում է, նույնն էլ՝ Գառնիում:

Continue reading →

Ինչու՞ է քնել նախարարը, երբ հազարամյակներ առաջ վրացու, թուրքի կամ ադրբեջանցու անունն անգամ գոյություն չուներ…

Պարզ է, որ մշակույթի նախարարությունը երկրում անտեսելով ազգային արժեքները, չէր կարող դրսում պաշտպանել դրանք: Ժամանակը չունի, պաշտպանությունը փողաբեր չէ: Հայկական լավաշը, տոլման, խաշլաման, հարիսան եւ այլ ուտեստներ «դարձել» են թուրքական, ադրբեջանական, վրացական ու իրանական, անգամ խաչքարերն են փորձում ադրբեջանականացնել՝ պնդելով, թե պետականորեն բնական (մարտի 21-ին) արիական ամանոր տոնող Իլհամ Ալիեւը հայերի կողքին բնակված ու քրիստոնեացված աղվանների ժառանգորդն է…

Վրացիներն ավելի հեռու գնացին, նրանք «սեփականացրին» նաեւ գինին ու կարասը: Իսկ մեր մշակույթի նախարարությունը իր պոակ-մոակ-ներով լռված է…

Հայաստանում հայտնաբերվել է աշխարհի հնագույն գինու արտադրամասը, իսկ նախարարությունը ՅՈւՆԵՍԿՈ-ում չի ծիծաղում վրացիների վրա: Քաղաքակրթության զարգացման ամենավաղ շրջանի գինու արտադրամասը հայտնաբերվել է Հայաստանի լեռներում. հաղորդում է AP գործակալությունը: Միջազգային հետազոտողների խումբը Վայոց Ձորի մարզում հայտնաբերել է գինու պատրաստման համար անհրաժեշտ բոլոր պարագաները՝ գինու հնեցման համար տակառներ, բաժակ, անգամ խմելու համար նախատեսված պնակ, որոնք, ըստ մասնագետների, ավելի քան 6000 տարեկան են:

Այդ ժամանակ վրացու, թուրքի կամ ադրբեջանցու անունն անգամ գոյություն չուներ…

Համաձայն Լոս Անջելեսի Համալսարանի հետազոտական խմբի համաղեկավար Գրեգորի Արեշյանի՝ սա գինու ստեղծման ամբողջական գործընթացի ամենաառաջին օրինակն է: «Այն, ինչ հայտնաբերել ենք, կարելի է գինու ամենահին արտադրամասի վկայություն համարել»,- ասել է Փենսիլվանիա նահանգի Բիոմոլեկուլյար հնաբանության լաբորատորիայի տնօրեն Պատրիկ ՄաքԳովենը:

Ըստ հնագետների, քարայրում հայտնաբերվել է 3 մ բարձրություն ունեցող ավազան, որը կարող է ծառայած լինել որպես գինու ճզման սարք, որտեղ մարդիկ ոտքերով գինի են քամել խաղողից, մեթոդ, որը ավանդական է եղել դարեր շարունակ:

Հետազոտողները գտել են նաեւ խաղողի սերմեր, ճզմած խաղողի եւ հազարավոր չորացրած որթատնկիների մնացորդներ: Մինչ հայաստանյան հայտնաբերումը, խաղողի ամենահին մնացորդները հայտնաբերվել էին Եգիպտական փարավոն Սքորփիոն 1-ի դամբարանում: Դրանց տարիքը հաշվվում էր 5100 տարի (այս ժամանակ էլ վրացի, առավել եւս թյուրքական խառնամբոխ չի եղել):

Continue reading →

Հայաստանը խաղողի եւ գինեգործության բնօրրանն է (եւ ոչմիայն): Ու որպեսզի շատ անմիտների կողմից սա ազգային սնապարծություն չդիտարկվի, ընդգծեմ, որ ասածս փաստում են Արենիի վերջին հայտնագործությունները, ընդ որում՝ այլազգի գիտնականներով հանդերձ (այս հոդվածաշարը մասնակի հրապարակվել է «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթում): «Հունա-հռոմեական դիցաբանություններում գինու աստվածներ Դիոնիսոսի եւ Բաքոսի կերպարները լավագույնս հայտնի են աշխարհին: Բայց դա ոչ վաղ անցյալում էր, ընդամենը առաջին-երկրորդ հազարամյակներում: Վերջին տարիներին Հայաստանում կատարվեցին պատմական երկու խոշոր հայտնագործություններ, որոնք դարակազմիկ նշանակության էին եւ էապես փոխեցին անցյալի նկատմամբ մարդկանց պատկերացումները: Խոսքը Ագարակի հնձանների եւ Արենիի քարանձավի մասին է: Դրանց ի հայտ գալով ապացուցվեց, որ արդեն երրորդ-չորրորդ հազարամյակներում Հայկական լեռնաշխարհը հարեւանների կողմից համարվել է գինու ծիսական կենտրոն: «Դրսի» աշխարհից մարդիկ հարյուր հազարավոր կլիոմետրեր կտրելով եկել են Հայաստան, որպեսզի ծեսեր մատուցեն գինու եւ խաղողի աստվածներին»,- ասում է Հայ գինեգործների միության ղեկավար Ավագ Հարությունյանը՝  միաժամանակ հավելելով. «Այդպես եղել է, ու շատ կարեւոր է, որ հիմա, հազարամյակներ անց, մենք կարողանանք ճիշտ օգտագործել այս ֆենոմենը»:

Ինչպե՞ս, ի՞նչ ենք անելու:

Կխոսենք միայն ապագայից, քանզի ներկան այն է, ինչ գիտենք: Երբ նույնիսկ մի պահ, քաղաքական (ավելի ստույգ՝ ռազմա-քաղաքական) պատճառներով պայմանավորված, ռուսական շուկայից դուրս մղվեցին վրացական ու մոլդովական գինիները, հայկական գինին դարձյալ չկարողացավ այդ շուկայում ոտքի տեղ անել:

Տարբեր պատճառներ նշվեցին՝ շրջանառու միջոցների պակասի, պահանջարկի բացակայության, կամ որ ավելի ճիշտ է՝ պահանջարկի ու գնի անհամապատասխանության եւն: Ինչեւէ՝ փաստ է, ռուսաստանյան շուկան հայկական գինուն մշտական «պահատեղ» չտվեց: Հիմա մենք գինեգործության զարգացման ոլորտային ռազմավարություն ունենք (մշակվել է «Ի-Վի Քոնսալթինգ» ՓԲԸ կողմից, Գերմանիայի միջազգային համագործակցության ընկերության աջակցությամբ)՝ կանխատեսումներով ու գործողությունների ծրագրով: Ի՞նչ է ենթադրում այդ ռազմավարությունը, ի՞նչ շուկաներ են նախանշվում, փնտրվու՞մ են արդյոք այլ շուկաներ:

Continue reading →

Հատված Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման ղեկավար կազմերի 15.05.2014թ. խորհրդատվական նիստի «Միջազգային առկա իրավիճակի եւ Հայաստանի դերակատարման ու քայլերի մասին» համատեղ քննարկումից

«Լուսանցք»-ը ներկայացնում է այդ թեմաները՝ առանց մեկնաբանության

Սկիզբը՝ թիվ 17,18 եւ 21-ում

http://www.hayary.org/wph/?p=4218  – (3-րդ մաս) Խոսում են հայ արիականներն ու ազգայնականները – Երբ պատրաստվում ես հայրենամարտի… Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման համատեղ նիստի քննարկումից…

http://www.hayary.org/wph/?p=4162 – (2-րդ մաս) –Խոսում են հայ արիականներն ու  ազգայնականները – Հայաստան – Արեւմուտք. անդեմ  եւ  անբարո  «զարգանալու» հեռանկարը…

http://www.hayary.org/wph/?p=4145 – (1-ին մաս) Խոսում են հայ արիականներն ու ազգայնականները – Ռուսաստան. թշնամի՞, թե՞բարեկամ երկիր («Միջազգային առկավիճակի եւ Հայաստանի դերակատարման ու քայլերի մասին»)…

Բազմաձեւ քաղաքականության հայեցակարգում արմատականը պետք է լինի բնիկության իրավունքը: Այդ քաղաքականությունը պետք է արմատավորվի առհասարակ բոլոր ազգերի հետ հարաբերություններում: Այն հատկապես պետք է դիմագրավի համաթուրանականությանը (պանթուրքիզմ), որը որեւէ կապ չունի ոչ միայն տարածաշրջանի բնիկության, այլեւ՝ մահմեդականության հետ: Պետք է հիմնավորել թյուրքալեզուների, հատկապես՝ թուրքերի ու ադրբեջանցիների ապօրինի ներխուժումը եւ արհեստածին պետությունների ձեւավորումը: Իսկ այսօր տարածաշրջանը վտանգված է թուրքացման օրակարգով, ինչն արդեն սպառնում է տարածաշրջանի բոլոր բնիկներին:

Անհրաժեշտ է Չեչնիայի եւ Ինգուշիայի հետ ներռուսաստանյան հարցերում ներգրավել ռուսաստանաբնակ հայ հասարակական, քաղաքական, անգամ հոգեւոր ոլորտի գործիչների, ովքեր, միջնորդի դեր կատարելով, իսկապես կմեղմեն առկա լարվածությունը: Ժամանակին դա կիրառվել է Չեչնիայի նախագահ Ջոհար Դուդաեւի հետ (ով թերեւս կիսաանկախ վիճակում էր Մոսկվայից), այսօր դժվար կլինի, Չեչնիայի նախագահ Ռամզան Կադիրովը ենթակա է Մոսկվային, անգամ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրահանգներն է կատարում հաճախ, բայց պետք է փորձել, քանի որ Կրեմլը նրան շրջանառում է արտաքին քաղաքականության վիճահարույց հարցերում: Առհասարակ, նման քաղաքականություն հայերը պետք է կիրառեն բոլոր հանրապետությունների, նաեւ Մոսկվայի հետ փոխհարաբերություններում:

– Կաբարդինո-Բալկարիայի, Կարաչաեւո-Չերքեզիայի, նաեւ՝ Ադըղեյի ու Կալմիկիայի հետ հարաբերություններում կարելի է առաջնորդվել «չեզոքության» սկզբունքով, միջնորդ-հաշտեցնող հայ համայնքներ ստեղծելով այդ հանրապետություններում: Պետք է հաշվի առնել, որ առաջին երկու հանրապետություններում պառակտման, մասնատման ալիքի վրա հնարավոր է նոր էթնիկ հանրապետությունների առաջացում, որն, իհարկե, առանձնապես մեծ փոփոխություններ չի կատարի տարածաշրջանում, բայց կրկին կարելի է կարեւորել այդտեղ բնակվող հայերի դերը: Սա հայ-ռուսական համագործակցության, լուրջ հարաբերությունների հիմնական ձեւերից մեկը պետք է դարձնել:

Պետք է առաջ քաշել Համակովկասյան տան ստեղծման երրորդ տարբերակը (չեչենական՝ ընդգծված կրոնական-մահմեդական եւ վրացական՝ զուտ տնտեսական տարբերակներից առանձին), որը կհամախմբի Կովկաս-Այսրկովկասի բնիկ ազգերին՝ անկախ այդ ազգերի պետականություն ունենալ-չունենալու, կրոնահավատամքային պատկանելության հանգամանքից: Այս կառույցի կազմավորումն արդեն իսկ առաջընթաց կլինի հայկական քաղաքականության համար, որի Երեւան կենտրոնը կպաշտպանի բնիկների շահերը: Կովկաս-Այսրկովկասի եւ Մերձավորարեւելյան մեզ թշնամական ազգերի հետ հարաբերություններում պետք է նպատակայնորեն օգտագործել մահմեդականության (իսլամի) պառակտումը (սունիներ, շիաներ, վահաբիտներ եւ այլք)՝ ի նպաստ հայկական շահերի: Հյուսիսային Կովկասի դեպքում՝ իսլամական երկրամասերի կողքին կան նաեւ քրիստոնեական (արիական ծագմամբ) Օսիան եւ բուդդայական Կալմիկիան: 

Continue reading →

Մեր իշխանությունները անարձագանք են թողել Իրանի կողմից արվող հայտարարությունները: Թեհրանը երեք կարեւոր հայտարարություն է արել. նավթի նախարարը հայտարարել է, որ պատրաստակամ են Եվրոպային գազ մատակարարել եւ, որպես երկրորդ ճանապարհ, տեսնում են Հայաստանը: Առաջինը Թուրքիան է, սակայն այդ տարբերակն իրենց սրտով չէ: Այս դեպքում Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը մի նոր մակարդակի կբարձրանա:

Մյուս հայտարարությունն Իրանի ազատ գոտիների հարցով պատասխանատու անձն է արել, վերաբերում է Հայաստան-Նախիջեւան-Իրան սահմանին ազատ տնտեսական գոտի ստեղծելուն:

Հաջորդ հայտարարությունը վերաբերում է Իրան-Հայաստան երկաթուղու գործարկմանը:

Հասկանալի է, որ Ռուսաստանը ամեն կերպ փորձում է խոչընդոտել Հայաստան-Իրան հարաբերությունների զարգացումը, քանի որ դա սպառնում է ռուսական շահերին: Դա սպառնում է հատկապես Ռուսաստանի էներգետիկ շահերին, քանի որ ներկայումս Եվրոպան, որպես ռուսական գազի այլընտրանք, տեսնում է իրանական գազը:

Ադրբեջանականն այլընտրանքային չի կարող լինել ոչ բավարար ծավալ ունենալու առումով, ինչի մասին գրել է «Լուսանցք»-ը:

Հայաստանը պետք է նույնպես քայլեր նախաձեռնի Նախիջեւանի սահմանին ազատ տնտեսական գոտու ստեղծմանն ուղղված: Երկաթգծի շահագործումը եւս կարող է դառնալ ռազմա-քաղաքական խնդիր: Երկաթուղին եթե աշխատի, ապա պետք է լինի ապահով, իսկ ապահովությունը պետք է երաշխավորվի բոլոր երկրների կողմից, ինչը նաեւ քայլ է Հայաստանը տարանցիկ տարածաշրջանային երկիր դարձնելու գործում:

Կա նաեւ զուտ ռազմա-քաղաքական խնդիր: Եթե տնտեսական գոտին աշխուժանա Նախիջեւանի հատվածում, ապա Հայաստան-Նախիջեւան սահմանը՝ հանդիսանալով նաեւ ՀԱՊԿ սահման, նոր ներդրումներ անելու հարցեր է առաջ բերելու: Ինչպես տարածաշրջանի մյուս հատվածներում, այնպես էլ այստեղ նույնպես Ռուսաստանի Դաշնության, Եվրոպայի եւ Միացյալ Նահանգների ընդհանուր շահերի բախում է տեղի ունենում, ինչը բնականաբար Հայաստանի շահերն առաջ տանելու նոր հեռանկարներ է բացում:

«Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունը ապագայում կարող է դառնալ Եվրասիական տնտեսական միության ռազմական բաղադրիչը,- Մինսկում հայտարարել է Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն՝ հավելելով,- ԵՏՄ անդամ երկրներին ապագայում լուրջ ինտեգրացիա է սպասվում, եւ քաղաքական, եւ ռազմական ինտեգրացիա, քանի որ տնտեությունն ամեն ինչի հիմքն է: Եթե կա տնտեսություն, եթե այն միավորում է մարդկանց, ապա անպայման մենք նաեւ պաշտպանելու ենք այդ տնտեսությունն ու շահերը»: Հայտնի է, որ ՆԱՏՕ-ն էլ ԵՄ շահերը պաշտպանող ռազմական ուժ է, իսկ Եվրամիությունը վաղուց է ստանձնել տնտեսական, քաղաքական կամ ռազմական ինտեգրացիան:

Continue reading →

Իրավիճակը նաեւ ստեղծել է պետք

Հայ-ադրբեջանական սահմաններին ուժգնացող լարումները հերթական փորձն են Հայաստանի վրա ճնշումներ գործադրելու, ինչը կարծես հաղթահարվում է: Արցախի եւ Նախիջեւանի ճակատներում հայկական զինուժն ապացուցում է իր կայացած լինելու փաստը: Ավելին՝ թշնամին երբեմն ընկնում է իր իսկ փորած փոսը: Երեւանն ապացուցել է, որ հայ-ադրբեջանական հարաբերություններում սադրիչն ու խախտողը ադրբեջանական կողմն է: Դա երեւաց նաեւ ԵԽԽՎ հերթական խորհրդաժողովում Իլհամ Ալիեւին տրված հարցերից ու նրա բարկացած պատասխաններից: Եվրոպացիները կարծես հոգնել են Բաքվի խավիարային ու նավթադոլարային խեղկատակություններից:

Բայց պաշտոնական Երեւանը մի քայլ էլ պետք է անի, որպեսզի ինչպես Ադրբեջանը, այնպես էլ Թուրքիան երեւա իր անվստահելիության ամբողջ հմայքով… Հայ-թուրքական արձանագրություններում դրված հայկական կողմի ստորագրությունը պետք է հետ կանչվի: Մոտ ապագայում այն կյանքի չի կոչվի, իսկ «տեղում մնալը» հաստատ հայկական շահերին չի ծառայելու:

Այդ արձանագրությունների չվավերացման տապալման ամբողջ մեղքը Անկարայի վրա է, բայց դա չի արձանագրվում, քանզի սառեցված վիճակը թույլ չի տալիս մեղադրել թուրքերին: Ետկանչը միանշանակ նոր իրավիճակ կստեղծի եւ մասնակից պետությունները պետք է «գտնեն» մեղավորին:

Անկարան չի կարող նոր խաղեր տալ, Հայաստանը հայտարարել է, որ չի հանդուրծի նախապայմաններ. իսկ Ադրբեջանը առանց նախապայմանների թույլ չի տա, որ իր ավագ եղբայրը բացի ՀՀ-ի հետ սահմանները…

Իսկ փակ սահմանների նոր հավաստման դեպքում Երեւանը նորովի կպնդի միջազգային հանրությանը՝ Իրանի հետ երկաթգծի եւ գազի տարանցիկ ճանապարհ նախաձեռնելու համար: Առավել եւս, որ սա շրջանցում է Մոսկվայի շահերը, ինչը Արեւմուտքի սրտով է:

Պարտքն ավելացավ, գործերը մնացին

Տարանցիկ երկիր դառնալու ճանապարհին շատ կարեւոր է  ներքին ենթակառուցվածքների բարվոք վիճակին, արդիականացմանն ու նորերի կառուցմանը հետեւելը: Ինչը սակայն համապատասխան նախարարությունը չի կարողանում ապահովել:

Continue reading →

Իշխանությունները հավաստել են, որ ընդդիմադիր քառյակի պահանջներին կտրվի պատասխան: «12 կետից որեւէ կետ անպատասխան չի մնա, բայց կողմնակից չեմ, որ տրվում են վերջնաժամկետներ»,- ասել էր ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը: Ըստ իշխանության ներկայացուցչի, իր խոսքը պետք չէ հասկանալ այնպես, որ այն ամենը, ինչ գրված է այդ կետերում, պետք է կատարվի իշխանության կողմից:

Որոշ ընդդիմադիրներ համոզված են, որ իշխանությունը քաղաքական կամք չի դրսեւորի քառյակի պահանջները կատարելու համար: «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար Ռուբեն Հակոբյանի գնահատմամբ՝ 2013թ. պետական բյուջեի կատարողականի քննարկումը ԱԺ-ում ձեւական բնույթ էր կրում, քանի որ կառավարությունը, որն այդ բյուջեն կատարել էր, հրաժարական էր տվել՝ ԱԺ ոչ իշխանական ուժերի պայքարի ու պահանջների արդյունքում: Սրանում համոզված է ընդդիմադիր պատգամավորը, ինչը հերքել են իշխանության ներկայացուցիչները՝ նշելով, թե խնդիրը լուծվել է ներկուսակցական ոլորտում՝ Տիգրան Սարգսյանի դիմումի համաձայն:

Անդրադառնալով քառյակի պահանջներին՝ «Ժառանգության» ներկայացուցիչը համոզմունք է հայտնել, որ մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը, ցանկության դեպքում, հանգիստ կարող են իրականացվել դրանք, եթե վերջապես քաղաքական կամք դրսեւորվի: Աշնանը ընդդիմության հանրահավաքում արդեն ավելի հստակ գնահատականներ կտրվեն:

«Երկու դեպքում էլ իշխանությունը խնդիր կունենա՝ եթե կատարի քառյակի պահանջները, եւ եթե չկատարի»,- ասել է ՀԱԿ խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանը: Նա հավելել է, որ չնայած ստորագրել են ընդհանուր փաստաթուղթը, բայց իրենց կուսակցության պահանջը նույնն է. «Իշխանափոխության մեջ ենք տեսնում լուծումը: Եվ եթե արտագաղթը չկասեցվի, ապա ժամանակի ընթացքում իշխանափոխություն պահանջող էլ քիչ կմնա»: Ուստի՝ իրենք աշխատում են այն ուղղությամբ, որ սեպտեմբերին իրենց պես մտածողների թիվն ավելանա: «Դանդաղ, բայց զգալի արդյունք է այն, որ հունվարից հետո քառյակը կարողացավ ՀՀԿ-ի ձայները հասցնել 66-ի»,- նշել է ՀԱԿ պատգամավորը ու համոզմունք հայտնել, թե «ժամանակ կգա, եւ ՀՀԿ-ից շատերը կհեռանան, երես կթեքեն»… «Սերժ Սարգսյանը ինքն է օգնում ընդդիմությանն իր քաղաքականությամբ: Ո՞ր երկիրը, օրինակ, թույլ կտար, որ չգիտես ով գա ու նման պոռոտաբանությամբ զբաղվի մեր խորհրդարանում եւ ոչ մեկը դրան չպատասխանի»,- նշել է նա՝ մատնանշելով ոմն Կիսելյովի հակահայ հայտարարությունը եւ դրա շուրջ առաջացած աղմուկը: ՀԱԿ պատգամավորը, այնուամենայնիվ, տեսականորեն համաձայն է, որ կարող են կատարել քառյակի պահանջները, եթե դրա ցանկությունն ունեն, բայց…

Continue reading →

Կադրային քայլեր՝ Հայաստանից դուրս վերահսկվող

Երբ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը վերադարձավ ԱՄՆ-ից, հրապարակումներ եղան, թե «Ժառանգություն»-ում այնքան էլ ուրախ չեն նրա վերադառնալու փաստից, քանի որ նա կուսակիցներին նոր ֆինանսական միջոցներով ապահովելու հարցը չէր լուծել: Կուսակիցները նաեւ անհանգիստ են դարձել իրենց առաջնորդի փոփոխական տրամադրությունից, ով երբեմն խոսում է կտրուկ փողոցային ցույցերի անցնելու, հետո՝ դասական հացադուլի կամ ծոմապահական տարբերակների մասին, հետո էլ մի այլ ցանկություն է առաջ քաշում… իսկ կուսակիցների հետ շփման ժամանակ երբեմն էլ բղավում է:

Այս ընթացքում հայտնի դարձավ, որ «Ժառանգություն»-ը գնալու է ներքին փոփոխությունների ճանապարհով: Ստյոպա Սաֆարյանը դուրս է գալիս կուսակցության վարչության կազմից եւ պետք է զբաղվի հասարակական ոլորտի հետ շփումներով: Չնայած խոսք կա նաեւ կուսակցությունից հեռանալու մասին: Ըստ իր պարզաբանումների, նա գործունեություն է ծավալելու իր հիմնադրած «Միջազգային եւ անվտանգության հարցերի ինստիտուտ»-ում, շարունակելու է նաեւ Երեւանի ավագանու գործունեությունը:

Հիշեցնենք, որ կարճ ժամանակ առաջ պատգամավոր Թեւան Պողոսյանն էր մանդատից հրաժարվելու քայլը կատարել, ինչին հետեւելու էր «Ժառանգություն»-ից հեռանալու քայլը, սակայն կուսակցության ղեկավարին հաջողվեց ետ պահել նրան այդ քայլերից: Բայց այս անգամ կարծես ավելի լուրջ խոսակցություններ կան, որ «Ժառանգության» ղեկավար մարմնում փոփոխություններ են սպասվում, ինչը կհստակեցվի առաջիկա համագումարին, որտեղ էլ հենց Ստյոպա Սաֆարյանը հրաժեշտ է տալու գլխավոր քարտուղարի պաշտոնին:

ԱՄՆ-ից դժգոհ վերադարձած Րաֆֆի Հովհաննիսյանին հնարավոր է հակակշիռ հայտնվի, ով կարեւորագույն դիրք է գրավելու կուսակցությունում: Դա ԱՄՆ-ում ամիսներ շարունակ «վերապատրաստվող» Զարուհի Փոստանջյանն է լինելու: Բացառված չէ նույնիսկ, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը մնա սոսկ կուսակցության առաջնորդ՝ չգլխավորելով վարչությունը, ինչը եւ կդառնա Զարուհի Փոստանջյանի մենաշնորհը, ում, վերապատրաստումից հետո, համարում են առավել հեռանկարային: Խոսքն ամերիկյան հրահանգները կատարելու հեռանկարի մասին է հաստատ:

Իսկ Զարուհի Փոստանջյանը վաղուց է ապացուցել, որ պատրաստ է ՀՀ իշխանությունների դեմ (անկախ այն բանից, որ դա օտարները երկրի դեմ են գործածում) գործել եվրոպական կառույցներում, անգամ թուրք եւ ադրբեջանցի պատգամավորների հետ ուս-ուսի տված՝ նույնիսկ չխորհրդակցելով կուսակիցների հետ: Վերջերս իզուր չէր, որ հենց ԱՄՆ-ից «Ժառանգության» հնարավոր նախագահացուն խիստ տոնով քննադատեց ընդդիմադիր քառյակին՝ միայն իր կուսակցությանը համարելով ճշմարիտ ընդդիմություն:

Continue reading →

Հայկական խոհանոց – (Ներկայացնում է «Արվասար» ռեստորանի (Ամիրյան 27) տնօրեն Ռուզաննա Նահապետյանը (հեռ` 531-027, 531-028)- (ռեստորանն ընդունում է կոլեկտիվ հայտեր)

Դանդուռով ձվածեղ

Բաղադրությունը – Դանդուռ – 1 կապ, հավկիթ – 2 հատ, սոխ – 1 գլուխ, սամիթ եւ համեմ – ըստ ճաշակի, բուսայուղ – 30 գ, աղ:

Պատրաստման եղանակը – Դանդուռի ցողունները լվանալ աղաջրում, հետո սառը ջրում թողնել երկու րոպեի չափ: Այնուհետեւ աղաջրում խաշել, աղաջրից հանել եւ գցել սառցաջրի մեջ: Ջրքամել եւ մանր կտրատել:

Բուսայուղը լցնել թավայի մեջ, պատրաստել սոխառած: Վրան լցնել մանր կտրտած դանդուռը, սամիթն ու համեմը: Սրանց վրա էլ լցնել հարած ձուն: Կափարիչով փակել եւ մարմանդ կրակին թողնել չորս րոպե: Մատուցել սխտոր-մածունով: Անու՜շ լինի:

Աշխարհի մարզական հեւքից.-

Երկաթե եւ առասպելական Տիգրանը

Տիգրան Վարդանի Պետրոսյան (հունիս 17, 1929թ.-օգոստոս 13, 1984թ.)։ Շախմատի աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։ Մականունն էր «Երկաթե Տիգրան»՝ իր գրեթե անխորտակելի պաշտպանության համար։ Միջազգային կարգի գրոսմայստեր (1952թ.), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1960թ.), շախմատային տեսաբան եւ վերլուծաբան, «Շախմատային Մոսկվա» ամսագրի խմբագիր (1963-1966թթ.), «64» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր (1968-1977թթ.), փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու։ Շախմատով սկսել է զբաղվել 1940-ական թթ., Թբիլիսիի Պիոներների պալատում, որտեղ իր վարպետությունը կատարելագործել է Էբրալիձեի գլխավորությամբ։ Առաջին հաջողություններն արձանագրել է Համամիութենական պատանեկան առաջնություններում։ Սպորտի վարպետի նորման լրացրել է 1947թ. ԽՍՀՄ առաջնության կիսաեզրափակչում։ Երկրի 1949թ. առաջնության եզրափակչում գրավել է 16-րդ տեղը։ Մոսկվա տեղափոխվելուց հետո հիանալի արդյունքների է հասել։ 1950թ. ԽՍՀՄ առաջնությունում զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը, իսկ 1951 եւ 1956 թթ. մրցաշարերում մրցակցությունից դուրս էր։ 1951թ. առաջնությունում ցուցադրել է խաղի գրոսմայստերական վարպետություն (2-3-րդ տեղեր) եւ 1952թ. միջփնջային մրցաշարին մասնակցելու իրավունք նվաճել։ Այդ առաջնությունում նույնպես բաժանել է 2-3-րդ տեղերը։ Սկսած այդ ժամանակից՝ աշխարհի առաջնությունների անփոփոխ մասնակից է։ 1953թ. հավակնորդների մրցաշարում գրավել է 5-րդ տեղը։ 1955թ. միջփնջային մրցաշարում 4-րդն էր, 1958թ.՝ 3-4-րդը, 1962թ՝ 2-3-րդը։ 1959թ. հավակնորդների մրցաշարում գրավել է 3-րդ տեղը։ 1962թ. հաղթելով հավակնորդների մրցաշարում՝ Տիգրան Պետրոսյանն իրավունք է ստացել Միխայիլ Բոտվիննիկի հետ վիճարկել աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։ Հայ շախմատիստը հաղթեց 1963թ. եւ նվաճեց աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։ 1966թ. պահպանեց շախմատի աշխարհի չեմպիոնի կոչումը՝ հաղթելով Բորիս Սպասկիին, իսկ 1969թ. շախմատի աշխարհի առաջնության ժամանակ պարտվեց  նրան։ 1971-1980թթ. շարունակել է պայքարը աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում 9 անգամ հաղթել է շախմատի օլիմպիադաներում։

Էջմիածնի եկեղեցական թանգարանում են պահվում Տիգրան Պետրոսյանի թագն ու թիկնոցը, որոնք աշխարհի չեմպիոնը ժամանակին ընծայաբերել է երջանկահիշատակ Վազգեն Ա Կաթողիկոսին:

Continue reading →

301-ի հուդա-քրիստոնեության ներխուժումից, հայոց հավատի ու հետեւորդների սպանդից հետո հայ արիները տարիների ընթացքում վերականգնել են Հայ Աստվածներին նվիրված տոներն ու ծեսերը: Արիադավան-հեթանոսական հավատի, տոների ու ծեսերի ավելի քան 20-ամյա վերականգնումից հետո, մի քանի տարի է, որ Հայ Աստվածային համակարգի բոլոր 8 Աստվածներն էլ փառաբանվում են իրենց գործառույթներին համապատասխան, վերականգնվել են Արարչին, Տիեզերակարգին ու Բնակարգին, Հայ Տեսակին (Աստվածներ – Հոգի-Ոգիներ – Մարդիկ) նվիրված եւ այլ տոներ եւս:

Մինչ հայ–արիական տոնացույցի կազմումը, նշվում էր Հայ 4 Աստվածների՝ ռազմի ու զորության Աստված Վահագնի (միաժամանակ՝ Հայոց Ամանորի), սիրո Աստվածուհի Աստղիկի (Հայոց Վարդավառի), արդարադատության Աստված Միհրի (Հայոց Արդարամտության) ու Մայր Անահիտի (Հայոց Զատիկի) տոները, սակայն տոնացույցը 2012թ.-ից վերականգնեց Հայոց Գերագույն Աստված՝ Աստվածահայր Արայի, ինչպեսեւ հյուրընկալության Աստված Վանատուրի, իմաստության Աստված Տիրի եւ ողջախոհության Աստվածուհի Նանեի տոները:

Հայ արիների հյուրընկալության-լիառատության եւ վարդավառի-սիրո տոների միջեւ նշվում է ողջախոհության Աստվածուհու տոնը եւ արորդիները փառաբանում են Նանե Աստվածուհուն՝ ակնկալելով որ Նա իր ողջախոհությամբ կօգնի նաեւ տարվա հաջորդ կեսն անցկացնել առավել կազմակերպված եւ նպատակային, նաեւ գալիք ձմռանը դիմակայելու պատրաստ:

Հունիսի 22-ը նաեւ ամառային արեւադարձի օրն է եւ հայահավատ մարդիկ ողջախոհության Աստվածուհուն փառաբանում են Բնական Կարգի՝ Արարչակարգի պահպանման եւ բնության բարիքներով մարդկանց ապահովելու համար:

Continue reading →

Հեղինակ՝ «Լուսանցք» շաբաթաթերթ (Հայաստան, գլխավոր խմբագիր՝ Արմենուհի Մելքոնյան – http://www.hayary.org/wph/?p=2223 

1. Գառնին սրբություն է, ոչ թե խնջույքի ու կերուխումի վայր – Ովքեր են թքում հայոց պատմության ու արժեքների վրա հենց մեր տանը… Ոմանք այդպես էլ մնացին ստամոքսով մտածողներ ու հետույքով տրամաբանողներ…

http://www.hayary.org/wph/?p=4208 – Այդ քայլը վաղուց են արել ՀՀ տասնյակ պաշտոնյաներ… Նույնը փորձում են անել Գառնո տաճարի հետ…- Ո՞վ է հովանավորել Հասմիկ Պողոսյանին եւ ինչու՞ չի պատասխանում Հովիկ Աբրահամյանը…

2. «Էդ կնիկը մշակույթի նախարարությունը գոմի է վերածել… պիտի անհապաղ մեկուսացնել իր մի քանի խամաճիկների հետ»… Հունիսի 15-ը՝ ՀՀ պետական խորհրդանիշների օր… Հայոց ողջախոհության Նանե Աստվածուհու տոնն է… Ազգային մշակույթների փառատոն է…

3. Մեր ավանդապատումները – Երեւան – Ավարտվեց «Մեր ավանդապատումները» հոդվածաշարը, որը կարծում ենք որոշակի տեղեկություն եւ հետաքրքրություն հաղորդեց մեր ընթերցողներին՝ հայոց ավանդապատումների նկատմամբ…

4. Բավարար ուժ եւ կարողություններ կա՛ն արդեն – Մի պատմություն էլ՝ Նախիջեւանի վերամիավորմանն առնչվող… Ըստ ՀԱԲ-ի մարտիկների՝ 1990-ին Նախիջեւանը մերը կլիներ, եթե…

5. (3-րդ մաս) Խոսում են հայ արիականներն ու ազգայնականները – Երբ պատրաստվում ես հայրենամարտի… Հայ Արիական Միաբանության եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման համատեղ նիստի քննարկումից…

6. Խորքային փոփոխության խաբկանքը – Չի փոխվում ներքին կյանքի էությունը… ՀՀ 3 նախագահների սպասվելիք երկխոսություն չի կարող լինել, թերեւս կա ու կմնա միայն 2 նախագահների երկխոսությունը…

7. Գենետիկ ապարատի խախտում, որ մահապատիժ չէ… չարորակն ու բարորակը նույն նորմալ բջիջներն են – Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի տնօրենը չվախենալու եւ պայքարելու կոչ է անում…

8. Հայկական խոհանոց – Կանաչ լոբով աղցան… Աշխարհի մարզական հեւքից… Հայ Արիական Միաբանության պաշտոնական կայքը տրամադրում է գովազդային վահանակի տեղ… «Լուսանցք»-ի բաժանորդագրության համար դիմել…