Սկիզբը՝ թիվ 26-32, 34-37-ում
Եվրոպայի դժբախտությունն այն էր, որ նա որպես քաղաքակրթական հիմք ընդունեց Հունաստանը, այլ՝ ոչ Հայաստանը:
Հենրիխ Շլիման
Հայոց Բագրատունիները, սկսած հենց օրգանակապ աստվածային արմատներից ու հատկանունից մինչեւ արքենի աշխարհատարածումը, անզուգական տոհմ էին ու են, որոնց՝ նշանակալիությամբ փոքրիշատե մոտեցող այլ զարմ կամ գերդաստան անհնարության չափ գերդժվար է մատնացուցել: ԲԱԳՐԱՏ-պարսկ. «Բագա» (Աստված) եւ «դատա» (պարգեւ, տուրք). «(Միհր) Աստծո տվածը կամ ստեղծածը» (Աստվածատուր), ստուգաբանորեն հմմտ. բագին, Բագարան (իրենց իսկ՝ Բագրատունյաց Հայաստանի մայրաքաղաք), Բագավան, Բագրեւանդ, սլավոն. «Բոգ» (Աստված) եւ այլն, ոչ անվիճելի մի վարկածով՝ անգամ առնչակցվում է սլավոնական «Պանկրատ», «Պանկրատով», «Պանկրատեւ» տոհմանուններին (գեներալ Պանկրատեւը, օրինակ, էական դեր է կատարել Հայաստանում մղված ռուս-թուրքական 1828-1829թթ. պատերազմում), գերանգամ «պանկրատիում» բուսանվանը եւ անտիկ օլիմպիադաների ծրագրում մ.թ.ա. 648թ-ից ընդգրկված «պանկրատիոն» ամենահեղինակավոր մրցաձեւի անվանմանը (թեպետ բուն հունարեն «բավական հեռավոր» հոմանիշերով են ստուգաբանվում. «պան»՝ ամեն ինչ, «կրատոս»՝ ուժ, իշխանություն. ասե՞լ է թե՝ «Բագրատի» աստվածատուրը համարժեք է ինքնին «Պանկրատի» ամենազորությանը կամ լիիշխանությանը):
Համենայն դեպս՝ ակունքներն իրոք ընդհուպ մինչեւ Սուրբ Կույս Աստվածածին: Քեյթ Քարմայքլը անգլերեն «Արմինիըն դայջիստ» ամսագրի (1971, թիվ 5) «Անի» հոդվածում, նույնիսկ առանց Մովսես Խորենացուն հղում անելու, բառացի շեշտել է .«Բագրատունիները, ըստ ավանդության, վերականգնելով իրենց տոհմական ծառը, հասնում էին մինչեւ Դավիթ ու Բաթշեբա եւ կույս Մարիամին համարում իրենց հորեղբոր աղջիկը»:
Այստեղ, իհարկե, կանգ չենք առնի այնտեսակ առաջադրությունների վերլուծության վրա, ըստ որոնց՝ «Մայրամ» (այո՛, հենց առաջին քառատառ ամենանվիրաբառի շեշտարկմամբ) Աստվածածինը ծնվել է դեռ անկախությունը չկորցրած Արտաշիսյան Հայաստանի Եդեսիա (Ուռհա, Արքա) քաղաքում, հայկազունք Հովակիմի եւ Աննայի ընտանիքում, ավելին՝ զարմանալիորեն, արդի Հայաստանի անկախության օրը (մ.թ.ա. 21.09.20թ.-մահ. 43(կամ 45,48)թ.), ամուսնացել է, նույն հայազգի Դավթի պորտից, տարեց Հովսեփի հետ: Հովսեփին ի վերուստ պատվիրանվել է Աստվածորդուն կոչել «Հիսուս» (հայերեն «հիւսիս) բառից, այսինքն՝ հյուսիսցի), որ Նա խոսել է «վաղնջական (արխաիկ) գրաբարով կամ Մուշի բարբառով» (Սուրեն Մ. Այվազյան, առաջարկելի է վերջինիս «Հայաստանը եւ Աստվածաշնչային պատումները» ռուսերեն գիրքը /Երեւան, 2005/), Հիսուսն ինքը ծնվել է Հայոց (1.,2.), Դարանաղյաց գավառում (Հրաչյա Հարությունյան, վերջինիս հայերենալույս քրիստոսագիտական հոդվածաշարը «Լուսանցքն» էլ հրապարակում է), որ Աստվածորդին, պարզիպարզո, նախ հենց լեզվաբանական «հիպոստասով», ազգությամբ հայ էր, որովհետեւ չէր կարող հայ չլինել (ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միջազգային դաշնության անդամ, «Նոյի երկիր. Երկրի ներխուժումը Արեւակարգ» եռալեզու պատկերագրքի /Մ.,1997/ հեղինակ Կորյուն Նահապետյան) եւն եւ նմ.: Կամրագրենք միայն, թե քանի՜-քանի՜ երկրների ու ազգերի վրա են Բագրատունյաց տոհմաճյուղերն իրենց իշխանության թեւերը փռել: Continue reading



